chuyện dài tự hào VN trong các chuyến bay giải cứu covid-19-Phạm Dự(VNExpress.net)

Tiền ‘bôi trơn’ hàng trăm chuyến bay giải cứu đã qua những đâu?

Bộ Công an xác định để thực hiện các chuyến bay giải cứu, hơn 100 doanh nghiệp đã chi tiền bôi trơn trên 170 tỷ đồng cho 21 cán bộ của 5 bộ, địa phương để được “qua cửa”.

Tháng 3/2020, khi tình hình Covid-19 phức tạp, Việt Nam tổ chức giải cứu 30 công dân đầu tiên từ Vũ Hán, Trung Quốc, về nước. Với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Chính phủ cho phép thực hiện các chuyến bay giải cứu đưa công dân hồi hương, người dân chỉ phải trả tiền vé máy bay, không mất chi phí cách ly.

Nhưng cơ sở cách ly của quân đội ngày càng quá tải, Chính phủ chấp thuận phương án cùng lúc thực hiện chuyến bay giải cứu và chuyến bay combo (người dân tự nguyện trả phí toàn bộ gồm vé máy bay, tiền cách ly…).

Nhiệm vụ này được giao cho tổ công tác 5 Bộ: Ngoại giao, Y tế, Giao thông Vận tải, Công an, Quốc phòng. Với chuyến bay combo còn có thêm sự tham gia của Văn phòng Chính phủ, cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài, UBND các tỉnh, thành phố.

Doanh nghiệp có nhu cầu tổ chức chuyến bay combo phải xin chủ trương của UBND cấp tỉnh, thành phố – nơi thực hiện cách ly công dân về nước. Khi được cấp tỉnh đồng ý tiếp nhận cách ly, doanh nghiệp gửi hồ sơ về Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao để đơn vị này tổng hợp, lấy ý kiến tổ công tác 5 bộ.

Có ý kiến của tổ công tác liên bộ, Bộ Ngoại giao trình lãnh đạo Chính phủ thông qua Văn phòng Chính phủ để phê duyệt chuyến bay. Doanh nghiệp nào qua các bước này sẽ được triển khai thực hiện.

Từ đầu 2020 đến khoảng giữa năm 2021, nhà chức trách đã cấp phép và tổ chức hơn 1.000 chuyến bay, đưa hơn 200.000 công dân từ 62 quốc gia, vùng lãnh thổ về nước. Riêng Bộ Ngoại giao đã đề xuất Chính phủ phê duyệt 772 chuyến bay đưa công dân về nước, trong đó có 400 chuyến bay giải cứu, 372 chuyến bay combo. Việc tổ chức các chuyến bay cứu hộ này là “chủ trương nhân đạo, sự quan tâm về bảo hộ công dân” của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an cho hay.

Theo kết luận điều tra của Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an), khi triển khai các chuyến bay có sự chồng chéo, không rõ ràng về thẩm quyền giữa các bộ, ngành. Một số cán bộ có thẩm quyền đã lợi dụng việc này để nhũng nhiễu, tạo cơ chế xin – cho. Điều này buộc doanh nghiệp phải nâng giá vé máy bay và các chi phí phát sinh khác để có tiền “bôi trơn, đưa hối lộ”.

Cơ quan điều tra phát hiện doanh nghiệp bị làm khó bởi một số cá nhân ở Văn phòng Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Giao thông vận tải, Y tế, Cục Quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an và các địa phương như Hà Nội, Quảng Nam. Nhà chức trách cũng phát hiện dấu hiệu nhận hối lộ xảy ra tại quân đội nên tách hành vi, chuyển hồ sơ để Bộ Quốc phòng xử lý theo thẩm quyền.

UBND tỉnh, thành phố là nơi đầu tiên doanh nghiệp phải xin chủ trương về cách ly y tế, đây là yêu cầu bắt buộc trong hồ sơ cấp phép chuyến bay. Thiếu giấy chấp thuận cho cách ly của địa phương, doanh nghiệp sẽ không thể hoàn tất hồ sơ. Cơ quan An ninh điều tra đã phát hiện tiêu cực trong cấp giấy này tại Hà Nội và Quảng Nam.

Cụ thể, bị can Chử Xuân Dũng khi đương chức Phó Chủ tịch UBND Hà Nội, từ tháng 4 đến 12/2021, đã ký 66 văn bản đồng ý cho 16 công ty được đưa người từ nước ngoài về cách ly. Với trọng trách này, ông Dũng đã 9 lần nhận 2 tỷ đồng để ký chấp thuận cho cách ly với 4 công ty.

Phó Chủ tịch UBND Quảng Nam Trần Văn Tân đã thay mặt lãnh đạo tỉnh ký chấp thuận cho công dân trên chuyến bay giải cứu được cách ly trên địa bàn. Khi thực hiện nhiệm vụ, ông Tân bị cáo buộc nhận 5 tỷ đồng của hai lãnh đạo Công ty Bầu Trời Xanh (hiện là bị can trong vụ án).

Cựu phó chủ tịch Chử Xuân Dũng (trái) và Trần Văn Tân. Ảnh: Bộ Công an
Cựu phó chủ tịch Chử Xuân Dũng (trái) và Trần Văn Tân. Ảnh: Bộ Công an

Bộ Ngoại giao được xem là cơ quan quan trọng nhất với nhiệm vụ tham mưu, cấp phép chuyến bay. Kết quả sau hơn một năm điều tra cho thấy đây là đơn vị có nhiều cán bộ sai phạm nhất trong vụ án này, khi tới 13 người bị đề nghị truy tố về hành vi Nhận hối lộ và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Theo cáo buộc của công an, một số cán bộ ở Bộ Ngoại giao đã tạo thành “nhóm lợi ích”, nhũng nhiễu doanh nghiệp để buộc chi tiền. Cục trưởng Lãnh sự Nguyễn Thị Hương Lan “chỉ chọn các doanh nghiệp do cấp trên chỉ định xuống, người quen nhờ hoặc đã chi tiền”. Bà Lan còn hướng dẫn các doanh nghiệp mượn nhiều pháp nhân khác nhau để được cấp nhiều chuyến bay. Doanh nghiệp nào chưa “bôi trơn” sẽ bị gây khó dễ bằng nhiều cách.

Cơ quan ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài được giao tập hợp danh sách công dân có nhu cầu về nước và doanh nghiệp muốn thực hiện chuyến bay. Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) chỉ ra tại Nhật Bản, Angola, Đại sứ và Tổng lãnh sự đã yêu cầu doanh nghiệp phải chia lợi nhuận hoặc chi tiền bồi dưỡng căn cứ số lượng công dân về trên các chuyến bay.

Trong 13 bị can là cựu cán bộ của Bộ Ngoại giao, 4 người bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để hưởng lợi cá nhân, tổng cộng 1,76 tỷ đồng; 9 người nhận hối lộ tổng cộng 80 tỷ đồng. Ở nhóm nhận hối lộ, cựu thứ trưởng Tô Anh Dũng bị cáo buộc 21,5 tỷ đồng, bà Lan nhận 25 tỷ đồng, cựu thứ trưởng Vũ Hồng Nam 1,8 tỷ đồng, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nhật Bản Nguyễn Hồng Hà 2 tỷ đồng…Tổng tiền các bị can nhận hối lộ tại 4 bộ và địa phươngNguồn: Kết luận điều traNhóm bị can tại Bộ Ngoại giaoNhóm bị can tại Bộ Công anNhóm bị can tại Bộ Y tếNhóm bị can tại Bộ Giao thông Vận tảiHai bị can tại Hà Nội, Quảng NamVnExpress

Theo kết luận điều tra, để được cấp phép thực hiện, hồ sơ của chuyến bay phải qua Văn phòng Chính phủ, nơi tập hợp tham mưu để phê duyệt. Từ tháng 4/2020, khi đề xuất duyệt 162 chuyến bay, bốn cán bộ của Văn phòng Chính phủ đã nhận 14,6 tỷ đồng tiền hối lộ của doanh nghiệp.

Trong đó, ông Nguyễn Quang Linh, cựu trợ lý của một phó thủ tướng, đã 5 lần nhận 4,2 tỷ đồng để giúp đỡ Công ty Lữ Hành Việt, ATA và Investco được duyệt 26 chuyến bay. Ông Linh đã nộp lại 4,4 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Do ông khai đưa một phần tiền nhận hối lộ cho người khác nên cơ quan điều tra tách xử lý ở giai đoạn sau của vụ án này.

Ngoài các đơn vị trên, 3 cán bộ ở Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) cũng bị cáo buộc nhận 44,2 tỷ đồng. Trong đó, cựu Cục phó Trần Văn Dự nhận 7,6 tỷ đồng, cựu Phó Phòng tham mưu Vũ Anh Tuấn nhận 27,3 tỷ đồng, cán bộ Vũ Sỹ Cường 9,3 tỷ đồng.

Bộ Y tế được giao nhiệm vụ phê duyệt hoặc từ chối đề xuất của Bộ Ngoại giao về tần suất, số lượng chuyến bay, phù hợp với tình hình dịch bệnh. Theo cáo buộc, lúc thẩm định, Phạm Trung Kiên (thư ký của một thứ trưởng) đã yêu cầu doanh nghiệp chi ít nhất 50 triệu đồng một chuyến bay combo hoặc 500.000 đến 2 triệu đồng một hành khách. Ông Kiên đã 251 lần nhận tiền của 19 cá nhân, doanh nghiệp, tổng cộng 42,6 tỷ đồng.

Người còn lại tại Bộ Y tế bị đề nghị truy tố trong vụ án là ông Bùi Huy Hoàng, cựu chuyên viên Cục Y tế dự phòng. Ông Hoàng bị cáo buộc vì động cơ vụ lợi đã làm trung gian môi giới hối lộ 3,3 tỷ đồng và được hưởng lợi 670 triệu đồng. Như vậy, hai người ở Bộ Y tế bị cáo buộc đã nhận và môi giới hối lộ 45,2 tỷ đồng.

Tại Bộ Giao thông Vận tải, Cơ quan An ninh điều tra xác định, vì động cơ vụ lợi, bị can Ngô Quang Tuấn khi là chuyên viên Vụ Hợp tác quốc tế đã nhận hối lộ 1,7 tỷ đồng để ưu ái doanh nghiệp. Bị can Vũ Hồng Quang, cựu Phó phòng Vận tải thuộc Cục Hàng không Việt Nam, đã nhận hối lộ 1,9 tỷ đồng để đề xuất cấp phép bay vượt quá số lượng người được phê duyệt.

Trong đại án này, cơ quan điều tra cáo buộc 21 người của 4 bộ và hai địa phương đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 170 tỷ đồng. Tất cả hiện bị đề nghị truy tố về các tội Nhận hối lộ  Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Giám đốc Công ty ATA Việt Nam (trái) và Giám đốc Công ty TNHH G Việt Nam. Ảnh: Bộ Công an
Giám đốc Công ty ATA Việt Nam (trái) và Giám đốc Công ty TNHH G19. Ảnh: Bộ Công an

Hơn 100 doanh nghiệp được cấp phép thực hiện chuyến bay đưa công dân hồi hương. Nhưng thực tế chỉ 20 doanh nghiệp thực sự triển khai, số còn lại là cho mượn pháp nhân hoặc đứng ra xin cấp phép sau đó bán quyền được tổ chức các chuyến bay cho doanh nghiệp khác thực hiện.

Song song với việc xin cấp phép, doanh nghiệp phải ký hợp đồng đặt cọc tiền thuê máy bay với hãng hàng không, ký hợp đồng thuê khách sạn… Nếu không xin được “giấy phép”, doanh nghiệp sẽ thiệt hại lớn về kinh tế nên dùng nhiều cách để làm bằng được.

Theo kết luận điều tra, để có chi phí “bôi trơn”, doanh nghiệp phải nâng giá vé máy bay, “vẽ” thêm nhiều chi phí phát sinh với khách hàng có nhu cầu về nước giữa đại dịch. Kết luận điều tra không thể hiện thông tin về chi phí doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện chuyến bay. Tuy nhiên, cơ quan công an chỉ rõ nhóm bị can là công an tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, thư ký Thứ trưởng Bộ Y tế, đã yêu cầu doanh nghiệp chi 50-230 triệu đồng cho phần thủ tục “qua tay” họ với mỗi chuyến bay.

Trong 54 người bị cáo buộc có sai phạm trong vụ án, 21 người là chủ doanh nghiệp, đại diện cho nhóm 20 doanh nghiệp thực hiện các chuyến bay với cách chung là lợi dụng quan hệ hoặc thông qua trung gian đưa hối lộ.

Minh chứng cho việc này là tại Công ty Bầu Trời Xanh, bị can Lê Hồng Sơn và Nguyễn Thị Thanh Hằng khai quá trình xin thực hiện 109 chuyến bay và chủ trương cách ly y tế đã chi 38,5 tỷ đồng để hối lộ quan chức có thẩm quyền. Công ty An Bình để thực hiện 66 chuyến bay cũng phải chi 34,6 tỷ đồng.

Bị can Võ Thị Hồng, giám đốc Công ty Minh Ngọc, khai đã chi 3,3 tỷ đồng cho chuyên viên Hoàng hối lộ giúp các cá nhân trong tổ công tác 5 bộ khi muốn xin cấp phép hai chuyến bay combo. Phi vụ này thất bại nhưng bà Hồng không dừng lại, thông qua Giám đốc Công ty Vitravo, đã nhờ đã hối lộ 7,4 tỷ đồng để được cấp phép 7 chuyến bay.

Bị can Nguyễn Thị Tường Vy, Giám đốc Công ty ATA, đã đưa chi 11,8 tỷ đồng hối lộ quan chức để được xin cấp phép 32 chuyến bay cho nhóm 3 công ty của mình. Trong đó, Vy đưa nhiều nhất cho Nguyễn Mai Anh, chuyên viên của Văn phòng Chính phủ, 3 tỷ đồng. Tương tự, Giám đốc Công ty G19 cũng chi 3,1 tỷ đồng để xin cấp phép 12 chuyến.

Sau hơn một năm điều tra vụ án, ngày 3/4, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã đề nghị truy tố tổng cộng 54 người về 5 tội: Đưa hối lộMôi giới hối lộ,Nhận hối lộLừa đảo chiếm đoạt tài sản và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Bộ Công an cho rằng đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, xảy ra trong bối cảnh Covid-19 bùng phát. 54 bị can đã lợi dụng tình hình dịch bệnh để trục lợi vì mục đích cá nhân.

Danh sách 54 người bị đề nghị truy tố

21 người tội Nhận hối lộ:

Nguyễn Quang Linh: cựu trợ lý Phó Thủ tướng;
Tô Anh Dũng: cựu Thứ trưởng Ngoại giao;
Nguyễn Thanh Hải: cựu Vụ trưởng Quan hệ quốc tế Văn phòng Chính phủ;
Nguyễn Thị Hương Lan: cựu Cục trưởng Lãnh sự, Bộ Ngoại giao;
Đỗ Hoàng Tùng: cựu Cục phó Lãnh sự;
Trần Văn Dự: cựu Cục phó Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an;
Chử Xuân Dũng: cựu Phó Chủ tịch UBND Hà Nội;
Trần Văn Tân: cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam;
Nguyễn Tiến Thân và Nguyễn Mai Anh: cùng là cựu chuyên viên Vụ Quan hệ quốc tế, Văn phòng Chính phủ;
Lê Tuấn Anh: cựu Chánh Văn phòng Cục Lãnh sự;
Lưu Tuấn Dũng: cựu Phó Phòng Bảo hộ công dân, Cục Lãnh sự;
Vũ Hồng Nam: cựu Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản;
Nguyễn Hồng Hà: cựu Tổng lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nhật Bản;
Lý Tiến Hùng: chuyên viên Vụ khoa học công nghệ và Môi trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo;
Vũ Ngọc Minh: cựu Đại sứ Việt Nam ở Angola;
Phạm Trung Kiên: thư ký thứ trưởng, chuyên viên Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế;
Ngô Quang Tuấn: chuyên viên Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Giao thông Vận tải;
Vũ Hồng Quang: cựu Phó Phòng vận tải hàng không, Cục Hàng không Việt Nam;
Vũ Anh Tuấn: cựu Phó phòng tham mưu, Cục Quản lý xuất nhập cảnh;
Vũ Sỹ Cường: cán bộ Phòng tham mưu, Cục Quản lý xuất nhập cảnh;

4 người tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ:

Trần Việt Thái: cựu đại sứ Việt Nam tại Malaysia;
Nguyễn Lê Ngọc Anh, Nguyễn Hoàng Linh và Đặng Minh Phương: cùng là cựu cán bộ Đại sứ quán Việt Nam ở Malaysia.

23 người tội Đưa hối lộ:

Lê Văn Nghĩa: Giám đốc Công ty Cổ phần du lịch và Dịch vụ ăn uống Nhật Minh;
Nguyễn Thị Thanh Hằng: Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại và du lịch Bầu Trời Xanh và Công ty Cổ phần Travel Sky;
Lê Hồng Sơn: Tổng giám đốc Công ty Bầu trời xanh;
Võ Thị Hồng: Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ phòng vé hàng không Minh Ngọc;
Hoàng Thị Diệu Mơ: Tổng giám đốc Công ty TNHH thương mại du lịch và dịch vụ hàng không An Bình;
Nguyễn Tiến Mạnh: Giám đốc điều hành và Vũ Thuỳ Dương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần du lịch thương mại
Lữ Hành Việt; Hoàng Anh Kiếm: lao động tự do;
Nguyễn Thị Tường Vy: Giám đốc Công ty TNHH tư vấn và Đầu tư ATA Việt Nam;
Trần Thị Mai Xa: Giám đốc Công ty Cổ phần giáo dục và Du lịch Masterlife;
Nguyễn Thị Hiền: lao động tự do;
Lê Thị Ngọc Anh: chuyên viên Phòng Nhà khách Vụ Lễ tân, Ban đối ngoại Trung ương;
Phạm Bích Hằng: Giám đốc Công ty Vinamichi;
Phạm Bá Sơn: nhân viên Công ty Cổ phần xây dựng Thái Hoà;
Đào Minh Dương: Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Vijasun;
Nguyễn Thị Dung Hạnh: Giám đốc Công ty TNHH G Việt Nam 19;
Phan Thị Mai: Giám đốc Công ty Cổ phần quốc tế Sao Hà Nội;
Vũ Minh Thắng: Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và thương mại Thuận An; Nguyễn Thế Dũng: Giám đốc Công ty TNHH Du lịch thương mại Sang Trọng; Trần Hồng Hà: Giám đốc Công ty TNHH cung ứng nhân lực và Thương mại quốc tế Sao Việt;
Trần Tiến: Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Phi trường;
Tào Đức Hiệp: Giám đốc Công ty TNHH Du lịch và Dịch vụ công đoàn đường sắt Việt Nam;
Đào Thị Chung Thuý: lao động tự do.

4 người tội Môi giới hối lộ:

Nguyễn Anh Tuấn: cựu Phó giám đốc Công an Hà Nội;
Bùi Huy Hoàng: chuyên viên Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế;
Phạm Thị Kim Ngân: cán bộ Phòng Trị sự, Tạp chí Thanh tra;
Trần Quốc Tuấn: Giám đốc Công ty Cổ phần xúc tiến thương mại và Du lịch Việt Nam.

Tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Hoàng Văn Hưng, cựu Trưởng phòng Chính trị hậu cần, Cục An ninh điều tra, Bộ Công an.

Trần Minh Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần xây dựng Thái Hoà, bị đề nghị 2 tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Đưa hối lộ.

Phạm Dự

Kế hoạch 'chạy án' hơn 2 triệu USD trong vụ chuyến bay giải cứu

Kế hoạch ‘chạy án’ hơn 2 triệu USD trong vụ chuyến bay giải cứu

“Có quyết tâm cứu Sơn không?”, câu nói của điều tra viên Hoàng Văn Hưng tại nhà Phó giám đốc Công an Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn đã “bật đèn xanh” cho hai doanh nhân 13 lần chi tiền để không bị bắt.  222

Những cuộc ngã giá hàng nghìn USD khi duyệt 'chuyến bay giải cứu'

Những cuộc ngã giá hàng nghìn USD khi duyệt ‘chuyến bay giải cứu’

Vũ Anh Tuấn khi làm Phó Phòng Tham mưu, Cục Xuất nhập cảnh, Bộ Công an bị cáo buộc đã trực tiếp liên lạc với doanh nghiệp, ra giá chung chi 50-230 triệu đồng cho mỗi chuyến bay giải cứu.  115

Cựu thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng '37 lần nhận hối lộ của doanh nghiệp'

Cựu thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng ’37 lần nhận hối lộ của doanh nghiệp’

Ông Tô Anh Dũng bị cáo buộc 37 lần nhận hối lộ của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các chuyến bay giải cứu trong Covid-19, tổng cộng 21,5 tỷ đồng.  

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.