“chiếc áo thầy tu của trường đại học kinh tế tư bổn(không phải XHCN của Phạm Vũ Luận”-Chu Mộng Nong

CHUYỆN CHIẾC ÁO THẦY TU CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ (TƯ BẢN)- ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ông rách việc Chu Mộng Nong”

Đại học Quốc gia Hà Nội vừa lệnh cho Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội giải trình về bộ áo thầy tu của Công giáo La Mã gây sóng dư luận sau khi trình làng tại Lễ trao bằng tốt nghiệp. Nhiều người bênh vực bộ trang phục này, phản đối lệnh giải trình trên với các lý do 1) Trang phục này dựa vào Đại học Oxford, Cambridge, xem như là mẫu mực của giáo dục hiện đại, 2) Không vi phạm bất cứ luật hay quy định nào về trang phục.

Nhiều trí thức, nhà giáo giả mù hay mù thật khi phát ngôn xanh rờn rằng, làm theo mẫu của đại học danh tiếng Oxford, Cambridge là đi theo tiến bộ phương Tây, kể cả ngậm ngùi rằng, qua bộ đồng phục này thấy rõ khoảng cách giữa hai thế hệ trẻ và già, tức giữa tiến bộ và bảo thủ, lạc hậu.

Lại có ý kiến nói rằng, bộ trang phục này độc đáo, tạo nên thương hiệu Đại học kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội. Tôi phải bật cười đến phát sặc khi đọc bình luận như vậy.

Bài trước tôi nói rõ, tôi không khen chê món trang phục này đẹp hay xấu. Chỉ nói hình thức của trang phục và nghi lễ đậm màu sắc của tinh thần tôn ti phong kiến và tôn giáo trong giáo dục Việt Nam. Đây chính là cản trở lớn trong tiến trình cải cách giáo dục từ kinh viện đến khai phóng và tinh thần dân chủ trong học thuật. Với tâm thức về tôn ti và tôn giáo như vậy, Việt Nam còn lâu mới lật đổ được những ông vua độc tài trong giáo dục.

Bài này tôi nói thêm mấy vấn đề, xung quanh những ý kiến bảo vệ bộ trang phục này.

1) Đại học Oxford, Cambridge có thể xem là mẫu mực, thậm chí tiên phong của giáo dục hiện đại, nhưng không phải vì thế mà bộ trang phục này thành mẫu mực để các nhà trường bắt chước và làm theo.

Nếu không mù thông tin, ai cũng có thể hiểu Đại học Oxford, Cambridge duy trì bộ trang phục có từ thời trung cổ này để không xóa cái lịch sử ra đời từ rất sớm, thế kỷ 12 dưới sự thống trị của đế chế Rome. Gốc của đại học này do các thành viên những dòng tu như Franciscan, Carmelite, và Augustinian, đến từ thế kỷ 13. Vốn viện đại học này đào tạo các tu sĩ phục vụ cho Giáo hội công giáo Rome. Đến thời Phục Hưng với cuộc Cải cách kháng cách mới cắt đứt mối quan hệ với Giáo hội Rome. Suốt trong cuộc Nội chiến Anh (1642 – 1649) viện đại học này còn là trung tâm của đảng Bảo hoàng và vẫn đặc sệt giáo dục kinh viện. Mãi đến thế kỷ 19 mới có những cải cách cởi mở hơn nhưng vẫn duy trì các nghi lễ tôn giáo. Mãi đến đầu thế kỷ 20 mới bãi bỏ các nghi lễ thờ phụng và khởi sự các môn học mới về khoa học và y khoa.

Trang phục áo mão, quyền trượng cho Hiệu trưởng trong Lễ trao bằng tại đại học Oxford gốc là cho Hồng y giáo chủ trong Lễ trao bằng thời ấy. Nó sặc mùi nghi lễ tôn giáo.

Trang phục trong lễ trao bằng được duy trì cho đến ngày nay thuộc nghi thức tôn giáo, đúng nghĩa chỉ là cái vỏ để chứa đựng trong nó một lịch sử cổ kính của trường này. Bộ trang phục này không hề không nói lên được điều gì về sự mẫu mực của giáo dục hiện đại hay khai phóng như có người nhầm tưởng.

2) Việc Trường Đại học Kinh tế – Đại học quốc gia Hà Nội sử dụng loại trang phục này không vi phạm luật hay quy định nào ư? Theo tôi là có. Điều 20. Luật Giáo dục nói rõ: “Không truyền bá tôn giáo trong cơ sở giáo dục”. Ăn vận kiểu Hồng y giáo chủ rồi tổ chức trao bằng theo nghi lễ Công giáo, chẳng phải là một cách truyền bá tôn giáo ư?

Tôi không bài trừ bất cứ tôn giáo nào, nhưng luật là luật. Không lẽ nào Trường Đại học kinh tế – Đại học quốc gia Hà Nội đang là một cơ sở tôn giáo của Công giáo La Mã? Trường Đại học kinh tế dạy cho sinh viên những thứ giáo điều thời trung cổ ư?

“Độc đáo” gì khi bắt chước gần như rập khuôn của người khác, thậm chí cải biến một cách lố lăng, nực cười, đến mức Hồng y giáo chủ không ra Hồng y giáo chủ, Địa Tạng vương bồ tát không ra Địa Tạng vươn bồ tát? Có thứ thương hiệu kinh tế là hấp dẫn người học đi tu để làm giàu à?

3) Tôi cũng phản đối GS. Nguyễn Văn Tuấn khi xúi dại, rằng nên dùng áo mão của sỹ tử thời phong kiến Việt Nam, áo thụng, mũ cánh chuồn cho đậm đà bản sắc. Giời ạ, nếu làm vậy thì càng lố lăng nực cười hơn. Tạo ta thứ thương hiệu kinh tế bằng con đường làm quan để vì danh và vì tiền à? Cái dân tộc này một thời học để đua quan, đua danh, đua bổng lộc, tạo ra một thế hệ mua quan bán tước, háo danh, háo lợi, đến mức ăn không chừa thứ gì, nay còn luyến tiếc cái thứ “bản sắc” đó sao?

Tóm lại là, chỉ có trình độ văn hóa thấp tè thì mới hoặc bắt chước Tây trung cổ hoặc quay về với ta thời cổ lỗ. Các trường đại học Việt Nam nghèo hèn trí tuệ đến mức không thể sáng tạo ra được một bộ trang phục mới mẻ, độc đáo, hiện đại cho mình sao?

Chu Mộng Long

22

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.