chuyện bâng quơ mùa ôn dịch :Khi thể thao có “màu sắc chính chị/trị”: tại răng Đài Loan thành “Chinese Taipei”/Tàu Đài Bắc??-Dorian Malovic báo La Croix của Tây !!!

JO de Pékin : pourquoi Taïwan devient « Taïpei chinois » ?

Aux Jeux olympiques, comme dans toutes les compétitions internationales, Taïwan est débaptisé et doit s’appeler « Taïpei chinois », du nom de sa capitale. Une règle imposée depuis 1981 par Pékin, qui considère Taïwan comme une province chinoise.
See the source image
  • Dorian Malovic, 
  • le 09/02/2022 à 17:58
La Croix logo
JO de Pékin : pourquoi Taïwan devient « Taïpei chinois » ?
La délégation de « Taïpei chinois » au défilé des nations lors de la cérémonie d’ouverture des Jeux Olympiques d’hiver de 2022 à Pékin, le 4 février 2022.VALERY SHARIFULIN/TASS/REUTERS

Lorsqu’un athlète taïwanais remporte l’or aux Jeux olympiques, il n’y a ni drapeau de Taïwan ni hymne national (Les Droits du peuple) à la remise de la médaille. Sur le drapeau blanc figurent les anneaux olympiques, et c’est l’hymne olympique qui retentit. L’appellation « Taïwan » disparaît et c’est « Taïpei chinois » qui s’impose. À la grande satisfaction de la Chine, qui considère Taïwan comme une province chinoise, et à l’immense frustration des Taïwanais, qui se sentent dépossédés de leur identité nationale.

La Chine considère Taïwan comme faisant partie de la mère patrie

Si Taïwan est un pays démocratique, battant monnaie et aux frontières bien délimitées, son statut ne fait pas consensus. Taïwan (République de Chine) et la Chine (République populaire de Chine) sont gouvernés séparément depuis la prise du pouvoir communiste en 1949 à Pékin et la fuite du gouvernement nationaliste à Taïwan.

Le régime communiste chinois considère l’île comme faisant partie intégrante de la mère patrie. Seule une quinzaine de pays dans le monde reconnaît le gouvernement de Taïwan au détriment de Pékin, qui menace toujours de récupérer Taïwan par la force.

« Formose-Chine », « Taïwan », « République de Chine » et maintenant « Taïpei chinois »

Ainsi l’utilisation du nom « Taïpei chinois » par le Comité international olympique (CIO) repose sur un compromis conclu en 1981 pour permettre à Taïwan de concourir sur la scène internationale sans se présenter comme une nation souveraine, selon la volonté de Pékin. Avant que Taïwan ne perde son siège aux Nations unies en 1971 au profit de la République populaire de Chine, l’île a concouru sous les noms de « Formose-Chine », de « Taïwan » puis de « République de Chine » jusqu’à ce compromis de 1981.

À lire aussiPékin accentue la pression militaire contre Taïwan

Pendant toute cette période, la République populaire de Chine dirigée par Mao a boycotté les Jeux, même si le CIO avait été une des premières instances internationales à reconnaître le régime communiste, dès 1954. Ainsi, le nom « Taïpei chinois » est apparu pour la première fois aux Jeux olympiques de 1984 à Los Angeles.

Mais encore aujourd’hui, Pékin ne laisse rien passer. À l’ouverture des JO d’été de Tokyo en 2021, un commentateur de la chaîne japonaise NHK avait cité le nom de « Taïwan » lorsque les athlètes sont entrés dans le stade, provoquant une polémique. La présidente taïwanaise, Tsai Ing-wen, la « bête noire » de Pékin, avait complimenté le Japon en le qualifiant de « bon voisin ». Le tabloïd communiste chinois Global Times avait dénoncé des « sales coups politiques » et invité la télévision japonaise à faire preuve de responsabilité.

C’est le CIO qui a la main pour changer ou non l’appellation de Taïwan

À la cérémonie d’ouverture des Jeux de Pékin le 4 février, le réalisateur chinois a fait un plan de coupe opportun sur le leader Xi Jinping se levant et applaudissant l’entrée des quatre athlètes taïwanais dans le stade, juste après ceux de Hong Kong. Aujourd’hui pourtant, les opposants à ce compromis de 1981 estiment que cette appellation est humiliante et font remarquer que d’autres lieux contestés ou non reconnus, comme la Palestine ou le Kosovo, peuvent utiliser leur propre nom et leur propre drapeau aux Jeux olympiques.

De plus en plus de voix s’élèvent pour que l’appellation Taïwan soit autorisée, bien que les précédents gouvernements taïwanais s’y soient opposés. Un référendum (perdu) sur la modification du nom de « Taïpei chinois » a été organisé en 2018 à Taïwan, suscitant des mises en garde du CIO et de Pékin. Le CIO avait menacé Taïwan d’exclusion en cas de changement de nom, soulignant dans une lettre officielle que « cette question relève de sa compétence, conformément à la charte olympique ». Les Taïwanais n’ont pas le choix.

Tại sao ở Thế Vận Hội, Đài Loan lại trở thành Đài Bắc Trung Hoa?

Tàu Tưởng và Tàu Mao

 10/02/2022 – 20:55

dailoan-2.jpg

Thụy My

Khi một vận động viên Đài Loan giành được huy chương vàng, không có việc kéo cờ Đài Loan và quốc ca khi trao giải, chỉ có lá cờ trắng với năm vòng tròn và bài hát Olympic được cất lên. Tên « Đài Loan » biến mất, trở thành « Đài Bắc Trung Hoa ». Bắc Kinh xoa tay hài lòng, còn người Đài Loan vô cùng thất vọng vì có cảm giác bị tước đoạt bản sắc.

La Croix ngày 10/02/2022 giải thích, danh xưng Đài Bắc Trung Hoa do Ủy ban Thế Vận Quốc tế (CIO) dựa vào thỏa hiệp năm 1981 đưa ra, để giúp Đài Loan có thể tham gia tranh tài, nhưng không với tư cách một quốc gia có chủ quyền.

Trước khi Đài Loan bị mất chiếc ghế ở Liên Hiệp Quốc vào tay Trung Quốc năm 1971, đảo quốc tham gia với tên gọi « Formosa-Trung Hoa », sau đó là « Đài Loan » rồi đến « Trung Hoa Dân Quốc », cho đến thỏa hiệp 1981. Trong suốt thời gian đó, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa do Mao Trạch Đông lãnh đạo vẫn tẩy chay Thế Vận, cho dù CIO là một trong những định chế quốc tế đầu tiên công nhận chế độ cộng sản từ năm 1954.

Gần đây nhất, trong lễ khai mạc Thế Vận Hội mùa hè Tokyo 2021, bình luận viên của kênh truyền hình Nhật NHK xướng tên Đài Loan khi đoàn vận động viên bước vào sân, đã bị Hoàn cầu Thời báo đả kích là « đòn chính trị bẩn thỉu », đòi NHK phải « có trách nhiệm ».

Những người phản đối thỏa hiệp 1981 cho rằng đây là nỗi nhục, nhấn mạnh đến thực tế những vùng đất tranh chấp hoặc không được công nhận như Palestine hay Kosovo vẫn có thể sử dụng tên và quốc kỳ của mình tại mỗi kỳ Olympic. Nhưng CIO đe dọa nếu đổi tên sẽ không cho Đài Loan tham gia, nên Đài Bắc không có chọn lựa nào khác.

Tâm sự của các vận động viên Đài Loan khi thi đấu Olympic tại Bắc Kinh

Anh Tú 

Motthegioi.com

04/02/2022

Đối với Đài Loan, mọi sự xuất hiện trên sân khấu toàn cầu đều mang đậm chất chính trị – và thậm chí còn hơn thế nữa khi sân khấu đó là ở Trung Quốc.

Bốn vận động viên Đài Loan sẽ thi đấu tại Olympic mùa đông, khai mạc vào hôm nay 4.2 ở Bắc Kinh. Đoàn của họ không thể sử dụng cờ của Đài Loan vì từ lâu, họ đã thi đấu dưới một cái tên – Đài Bắc Trung Hoa

Maggie Lee, vận động viên trượt tuyết 19 tuổi, nhận thức về màu cờ sắc áo khi cô đi khắp châu Âu để tập luyện và thi đấu trước Thế vận hội. Lee kể: “Khi tôi gặp mọi người, tôi sẽ nói với họ rằng tôi đến từ Đài Loan, bởi vì nếu nói với mọi người ngrằng bạn đến từ Đài Bắc Trung Hoa, không ai biết bạn đến từ đâu, bạn không thể tìm thấy nó trên Google”.

dailoan-2.jpg
Đoàn thể thao đến từ Đài Loan – Ảnh: Internet

Đài Loan là một hòn đảo có 24 triệu dân ở ngoài khơi bờ biển phía đông Trung Quốc. Hòn đảo vận hành theo nhiều khía cạnh giống như một quốc gia có chính phủ và quân đội riêng. Nhưng Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là lãnh thổ của mình và chỉ có 14 quốc gia công nhận Đài Loan là một quốc gia. Thay vào đó, hầu hết thế giới, gồm cả Mỹ, có quan hệ chính thức với Trung Quốc và tức là công nhận chính sách một Trung Quốc.

Sự chia rẽ nảy sinh từ một cuộc nội chiến vào cuối những năm 1940. Sau khi thất bại, bên thua cuộc chạy ra đảo Đài Loan, thành lập chính phủ Trung Hoa Dân Quốc ở thành phố Đài Bắc. Tại Bắc Kinh, bên thắng cuộc thành lập CHND Trung Hoa năm 1949.

Cả hai đều tuyên bố đại diện cho Trung Quốc và ban đầu, Mỹ cùng nhiều nước khác đứng về phía chính phủ ở Đài Bắc. Nhưng ngày càng có nhiều quốc gia chuyển hướng sang Bắc Kinh trong hai thập kỷ tiếp theo. Năm 1971, LHQ buộc Đài Bắc ra khỏi tổ chức và CHND Trung Hoa là đại diện duy nhất của Trung Quốc tại LHQ. Tổng thống Mỹ Richard Nixon đã đến thăm Trung Quốc vào năm sau và Washington thiết lập quan hệ với Bắc Kinh vào năm 1979.

Vấn đề tên gọi lại nổi lên tại Thế vận hội mùa đông 1980 ở New York. Các vận động viên Đài Loan đã thi đấu với tư cách là đại diện Trung Hoa Dân Quốc trong hai Thế vận hội Mùa đông trước đó, dưới lá cờ đỏ của nước này với mặt trời trắng trong một hình chữ nhật màu xanh lam ở trên góc.

Đấy cũng là lần đầu tiên CHND Trung hoa tham dự Thế vận hội và Bắc Kinh đã thành công trong việc phản đối sự tham gia của hòn đảo dưới tên Trung Hoa Dân Quốc. Thomas Liang, vận động viên trượt tuyết băng đồng đã thi đấu tại Thế vận hội 1972 và 1976, cho biết đội của ông đã nhận được tin xấu sau khi đến New York

Liang kể: “Tất cả chúng tôi đã đến Mỹ, nhưng họ không cho chúng tôi vào sân chơi. Tôi rất buồn vì không thể thi đấu. Đánh mất cơ hội này thật đáng tiếc”. Lần tiếp theo Liang đến Thế vận hội, trong vai trò một huấn luyện viên và đội của Liang được gọi là Đài Bắc Trung Hoa.

Câu chuyện về đoàn thể thao Đài Loan phải đổi tên sau 1980 cũng khá tốn giấy mực. Khi Bắc Kinh tìm cách gia nhập IOC, có việc rõ ràng rằng bất kỳ công thức nào cho phép các vận động viên từ cả hai vùng lãnh thổ thi đấu, đều phải tính đến nguyên tắc “một Trung Quốc”.

Năm 1979, Ủy ban điều hành của IOC đã thông qua một nghị quyết mà cuối cùng cả hai bờ eo biển đều đồng ý tuân theo. IOC đã thừa nhận đại diện của CHND Trung Hoa với tên gọi “Ủy ban Olympic Trung Quốc” và đại diện của Đài Loan là “Ủy ban Olympic Đài Bắc Trung Hoa”.

dailoan-3.jpg
Hai đội từ Trung Quốc và Đài Loan tranh tài tại Olympic 2022 – Ảnh: Internet

Thỏa thuận này cho phép Bắc Kinh chấp nhận việc Đài Loan tham gia Thế vận hội bằng cách “đóng khung” đoàn vận động viên của hòn đảo này như một đại diện khác của Trung Quốc, mặc dù số huy chương hai bên được tính riêng biệt.

Các vận động viên Đài Loan được yêu cầu phải thi đấu dưới một lá cờ thay thế không hiển thị biểu tượng của Trung Hoa Dân Quốc và không được dùng quốc ca.

Sau vụ bị hắt hủi ngay tại Mỹ năm 1980 thì mãi năm 1981, Trung Hoa Dân Quốc ở Đài Loan cũng chịu tham gia các giải thế giới theo điều khoản thay đổi nói trên về danh xưng, quốc kỳ, quốc ca. Từ đó, các vận động viên từ đảo Đài Loan phải thi đấu với cái tên Trung Hoa Đài Bắc, dưới một lá cờ trắng được thiết kế mới với đường viền hoa xung quanh mặt trời và các vòng tròn Olympic ở giữa. Bài hát Olympic được phát tại các buổi lễ trao huy chương thay cho quốc ca.

Một công thức tương tự sau đó đã được áp dụng để cho phép một đội thể thao từ Hồng Kông thi đấu sau khi người Anh trao lại thuộc địa cũ cho Trung Quốc vào năm 1997 rồi sau đó công thức tương tự áp dụng Macau sau năm 1999.

Trong những thập kỷ sau đó, bản sắc Đài Loan khác biệt với Trung Quốc đã trở nên mạnh mẽ hơn, ngay cả khi hòn đảo này phát triển mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với đại lục. Theo một cuộc khảo sát hàng năm của Đại học Quốc gia Chengchi ở Đài Bắc, tỷ lệ dân số tự xác định là người Đài Loan đã tăng lên 62%, so với 48% vào năm 2008. Chỉ khoảng 32% cư dân trên đảo tự nhận mình là vừa là người Trung Quốc vừa là Đài Loan, trong khi 3% nói rằng họ là người Trung Quốc.

dai-loan.jpg
Bà Thái Anh Văn – Ảnh: Internet

Dưới thời bà Thái Anh Văn, người nhậm chức lãnh đạo hòn đảo vào năm 2016, Đài Loan đã tìm cách củng cố vị thế trên thực tế của mình như một quốc gia độc lập.

Trung Quốc đã đáp trả bằng cách điều máy bay chiến đấu làm nhiệm vụ huấn luyện thâm nhập vùng nhận diện phòng không của Đài Loan và kêu gọi các nước khác cắt đứt quan hệ với hòn đảo này. Bắc Kinh cũng đã gây áp lực buộc các hãng hàng không, khách sạn, thương hiệu cao cấp và những người khác đang kinh doanh ở Trung Quốc phải dán nhãn Đài Loan như là một tỉnh của Trung Quốc trên bản đồ và các dịch vụ trực tuyến.

Nhưng không phải ai cũng hài lòng với hiện trạng. Vào năm 2018, cựu vận động viên Olympic Cheng Chi đã tiến hành một cuộc trưng cầu để đổi tên đội thành Đài Loan cho Thế vận hội Tokyo năm ngoái.

“Có phải tên đất nước của chúng ta là Đài Bắc Trung Hoa không? Tất nhiên là không”, Cheng nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Liberty Times vào năm 2018. “Trước đây, chúng tôi chấp nhận rằng một khoảnh khắc bất công đó để đảm bảo hoàn thành sự nghiệp phấn đấu”.

Cuộc bỏ phiếu đã thất bại sau khi nhiều vận động viên phản đối vì lo lắng rằng sự thay đổi này có thể khiến họ bị mất quyền thi đấu. Nhiều người nói rằng họ chỉ muốn tập trung vào cuộc thi chứ không phải chính trị.

Cái tên không làm Lee, vận động viên trượt tuyết bận tâm. Lee phát biểu: “Miễn là chúng tôi biết rõ mình là ai, vậy là đủ”.

Tại Thế vận hội Mùa đông lần này, hai vận động viên trượt tuyết đại diện cho Đài Loan nói rằng họ tập trung vào việc cố gắng hết sức, và điều đó sẽ cống hiến cho quê hương của họ tốt hơn là những tuyên bố chính trị.

Vận động viên trượt tuyết thứ 2 của Đài Loan là Ray Ho phát biểu: “Tôi không có thẩm quyền giải quyết vấn đề này, với tư cách là một vận động viên. Tôi chỉ có thể làm những gì trong khả năng của mình, đó là tập luyện và thi đấu”.

Nhưng ngay cả cái tên Đài Bắc Trung Hoa áp dụng cho đoàn thể thao Đài Loan vẫn chưa làm Trung Quốc hài lòng. Mới đây, Văn phòng Đài Loan Sự vụ của Trung Quốc gọi đội Đài Loan đến từ “Trung Quốc, Đài Bắc”, chứ không phải thuật ngữ chính thức “Đài Bắc Trung Quốc”. Điều này đã dẫn đến sự chỉ trích từ Hội đồng hoạch định chính sách Trung Quốc của Đài Loan, cho rằng chính quyền Bắc Kinh đã cố tình sử dụng tên sai.
Đài Loan lo ngại Bắc Kinh có thể “hạ cấp” địa vị của hòn đảo bằng cách đưa các vận động viên của họ vào cùng với những vận động viên đến Hong Kong – đặc khu hành chính của Trung Quốc – tại lễ khai mạc và bế mạc. Do vậy, ban đầu họ định không cử người dự 2 sự kiện này với lý do các chuyến bay bị hoãn và những quy định phòng dịch COVID-19 nghiêm ngặt. Tuy nhiên, dưới áp lực của IOC, Đài Loan hứa sẽ cử đoàn vận động viên dự lễ khai mạc và bế mạc

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.