trích đoạn “chuyện Kontum ngày cũ ” của đồng hương Đào Duy An

ĐHKT Đào Duy An

Chuyện “Ngày ấy Kon Tum”: Kon Kơ Tu, làng cổ hay làng nằm trên nền làng cũ?Xóm Gà, 17/11/2021; Đào Duy AnCác làng người Ba Na, Rơ Ngao (hợp huyết giữa người Ba Na và Gia Rai) thường nằm ở dọc sông Đắk Bla hoặc thung lũng Rơ Ngao.Kon Kơ Tu cũng là một làng như thế, nằm hữu ngạn sông Đắk Bla, cách cầu Đắk Bla về phía đông bắc độ 10 km.Xưa nay hay nghe Kon Kơ Tu là làng cổ. Đúng không?

Người Ba Na thoạt kì thủy không có chữ, họ tính năm theo mùa trăng nên ít ai biết làng mình đã bao nhiêu năm.

Linh mục PX Dourisboure trong 35 năm ở Kon Tum đã chế ra chữ Ba Na, dựa trên bộ chữ Latin, và xuất bản từ điển Ba Na-Pháp năm 1899 (một năm trước Linh mục qua đời).

Trong từ điển ấy, có định nghĩa rõ “kơtu” (nguyên thủy viết như thế) và nghĩa “cổ”.

No photo description available.

“Kơtu” (Hình 1) là địa điểm cũ của một ngôi làng.“Cổ”, tiếng Ba Na, là dunh

No photo description available.

(Hình 2).Linh mục PX Dourisboure, trong Les sauvages Ba-Hnars (Cochinchine Orientale): Souvenirs d’un missionnaire, có nhắc làng “cổ” hai lần nhưng không phải là Kon Kơ Tu mà là cái làng cách Kon Trang độ 3 km.

Vậy Kon Kơ Tu là làng xây trên nền làng cũ, không phải làng cổ.

Thế Kon Tum có làng cổ không?

No photo description available.
May be an image of text that says 'Home SnapShot Clipboard Hand Protect 127.34% Share FitWid Actual 91021. Tools Foxit Reader Start Rotate View Reungao 1917 91021.pd.. Bookmark Attachment Annotation Audio Comment 6 ancien Links ciel qui méle au combat nous iáng Nang Kòng esprit une moment occupé passait attaquer donne ses ordres cette croyance en Un jour les contre ceux Kông Erêng traversaient airs, jeune homme riz moineaux ilaperçut au-dessus vas- esprits Kòng Erêng. comme il es-tu? fendre tienne (1)Cf. 67. Ancien village situé dans vallée haute Se San, vingtaine kilomètres au Sud-Est Kontum: Dobur, une : Type here search 目›ç眼é 127.34% + ENG 3:55AM'
No photo description available.

Kemlin Marie-Joseph-Émile, năm 1917, có nhắc đến ba làng cổ ở Kon Tum (Hình 3-5) và cũng có nhắc đến Kon Kơ Tu nhưng không đoái hoài gì tới chữ “cổ” cả.“Hồ Hương nhân” nào hứng tâm thì truy giúp ba làng cổ Kon Tum giờ ở đâu.

Nguồn PX Dourisboure. Dictionnaire Bahnar-Français; Hongkong; 1899.PX Dourisboure, Les sauvages Ba-Hnars (Cochinchine Orientale): Souvenirs d’un missionnaire; Paris; 1873. Kemlin Marie-Joseph-Émile. Alliances chez les Reungao. In: Bulletin de l’Ecole française d’Extrême-Orient. Tome 17, 1917. pp. 1-119;

doi : https://doi.org/10.3406/befeo.1917.5321https://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1917_num_17_1_5321

Đào Duy An

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.