thăm viếng nước Ý/Italia/Italie(trung tâm của Đế Quốc La Mã ngày xa xưa) và người Việt định cư ở đây

Ý

Vị trí của Ý

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Cộng hòa Ý
Tên bằng ngôn ngữ chính thức[hiện]
Quốc kỳQuốc huy
ẩnBản đồVị trí Ý (xanh) trên thế giớiVị trí của Ý (xanh đậm)– ở châu Âu (xanh nhạt & xám đậm)
– trong Liên minh châu Âu (xanh nhạt)  –  [Chú giải]
Quốc ca
Il Canto degli Italiani (tiếng Ý)
“Bài ca người Ý”Trình đơn0:00
Hành chính
Chính phủCộng hoà bán tổng thống nghị viện đơn nhất
• Tổng thống
• Thủ tướng
Sergio Mattarella
Mario Draghi
Thủ đôRoma
41°54′B 12°29′Đ
Thành phố lớn nhấtRoma
Địa lý
Diện tích301.338 km² (hạng 71)
Diện tích nước2,4 %
Múi giờUTC+1; mùa hèCEST (UTC+2)
Lịch sử
Độc lập
17 tháng 3 năm 1861Thống nhất
2 tháng 6 năm 1946Cộng hoà
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Ý
Dân số ước lượng (2020)60.317.546[1] người (hạng 23)
Mật độ201,3 người/km² (hạng 63)
Kinh tế
GDP (PPP) (2019)Tổng số: Giữ nguyên 2.443 tỉ USD[2] (hạng 12)
Bình quân đầu người: Giữ nguyên 40.470 USD[2] (hạng 33)
GDP (danh nghĩa) (2019)Tổng số: Giữ nguyên 1.989 tỉ USD[2] (hạng 8)
Bình quân đầu người: Giữ nguyên 32.947 USD[2] (hạng 25)
HDI (2018)0.883 (rất cao)[3] (hạng 26)
Đơn vị tiền tệEuro (EUR)
Thông tin khác
Tên miền Internet.it
Mã điện thoại+39
Lái xe bênPhải
Bản đồ nước Ý trên bản đồ Châu Âu
Flag of Italy.svg

Ý, còn gọi là Italia (tiếng ÝItalia [iˈtaːlja] (nghe)), tên chính thức là Cộng hoà Ý (tiếng Ý: Repubblica Italiana) là một quốc gia cộng hoà nghị viện đơn nhất tại châu Âu. Lãnh thổ Ý vươn ra phần trung tâm của Địa Trung Hải, hai đảo lớn nhất là Sicilia và Sardegna. Dãy Anpơ giới hạn phần lục địa phía Bắc của Ý, tạo thành biên giới trên bộ với PhápThụy SĩÁoSlovenia, trong khi San Marino và Thành Vatican nằm lọt trong nước cộng hoà. Ý có diện tích là 301.338 km², và phần lớn có khí hậu ôn đới theo mùa và Địa Trung Hải. Do hình dạng lãnh thổ, Ý thường được ví như lo Stivale (chiếc ủng).[4][5] Dân số Ý đạt khoảng 60 triệu người, là quốc gia đông dân thứ ba trong Liên minh châu Âu. Thủ đô của Ý là Roma, các vùng đô thị lớn khác là MilanoNapoliTorino.

Đến thế kỷ I TCN, Đế quốc La Mã nổi lên thành thế lực chi phối tại bồn địa Địa Trung Hải, trở thành trung tâm lãnh đạo về văn hoá, chính trị và tôn giáo của văn minh phương Tây trong thời kỳ cổ đại. Di sản của đế quốc này được phổ biến và có thể nhận thấy trong luật dân sự, chính phủ cộng hoà, Cơ Đốc giáo và chữ cái Latinh trên toàn cầu. Đến sơ kỳ Trung cổ, xã hội-chính trị Ý sụp đổ trong quá trình người man di xâm lăng, song đến thế kỷ XI, nhiều thành bang và nước cộng hoà hàng hải, chủ yếu tại miền bắc và miền trung Ý, trở nên rất thịnh vượng nhờ chuyên chở đường biển, thương mại và ngân hàng, đặt nền tảng cho chủ nghĩa tư bản hiện đại.[6] Tuy nhiên, một phần lớn miền Trung Ý duy trì dưới quyền kiểm soát của Lãnh thổ Giáo hoàng, còn miền Nam Ý liên tục bị các thế lực bên ngoài chinh phục.[7] Phục hưng bắt đầu tại Ý và được truyền bá đến phần còn lại của châu Âu. Văn hoá Ý hưng thịnh trong thời kỳ này, sản sinh các học giả, nghệ sĩ và nhà bác học nổi tiếng. Các nhà thám hiểm người Ý như Marco Polo và Cristoforo Colombo khám phá các tuyến đường mới đến Viễn Đông và Tân Thế giới. Tuy vậy, sức mạnh thương mại và chính trị của Ý suy yếu đáng kể khi các tuyến hàng hải xuyên Đại Tây Dương và sang Ấn Độ Dương không đi qua Địa Trung Hải.[8][9][10]

Các cuộc chiến tranh Ý trong thế kỷ XV và thế kỷ XVI khiến các thành bang Ý kiệt sức. Các quốc gia Ý đã suy yếu này nhanh chóng bị các cường quốc châu Âu chinh phục và thuộc địa hoá, như PhápTây Ban Nha và Áo. Đến giữa thế kỷ XIX, nổi lên phong trào ủng hộ chủ nghĩa dân tộc Ý và độc lập khỏi quyền cai trị ngoại bang. Ý cuối cùng thống nhất vào năm 1861, trở thành một đại cường quốc sau nhiều thế kỷ.[11] Từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, Vương quốc Ý nhanh chóng tiến hành công nghiệp hoá và trở thành một đế quốc thực dân,[12] song chủ yếu là tại miền Bắc, trong khi miền Nam phần lớn bị loại trừ khỏi quá trình này.[13] Ý là nước chiến thắng chính trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, song vương quốc lâm vào một giai đoạn khủng hoảng kinh tế và rối loạn xã hội, mở đường cho chủ nghĩa độc tài phát xít nổi lên vào năm 1922. Ý tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai bên phe Trục và kết quả là thất bại về quân sự, kinh tế bị tàn phá và nội chiến. Sau chiến tranh, Ý bãi bỏ chế độ quân chủ, khôi phục nền dân chủ, đạt được tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng suốt một thời gian dài, và trở thành một nền kinh tế tiên tiến với quy mô lớn dù có các giai đoạn náo động về xã hội-chính trị.[14][15][16]

Ngày nay, Ý là một cường quốc có nền kinh tế công nghiệp phát triển với kỹ nghệ tiên tiến, có GDP danh nghĩa thực tế lớn thứ 3 trong khu vực đồng Euro và đứng hạng 8 trên thế giớithu nhập bình quân đầu người đứng thứ 25 thế giới. Quốc gia này luôn được xếp ở mức rất cao về chỉ số phát triển con người (HDI) và cũng xếp hạng rất cao về bình quân tuổi thọ. Ý giữ vai trò nổi bật trong các vấn đề kinh tếquân sựvăn hoáchính trị và ngoại giao trong khu vực EU và trên toàn cầu. Quốc gia này là một cường quốc khu vực[17][18] cũng như Đại cường quốc trên thế giới.[19][20] Ý là một thành viên tham gia sáng lập và chủ đạo của Liên minh châu Âungười Ý là dân tộc có nhiều phát minh, đóng góp lớn trải dài trên mọi lĩnh vực trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại. Ý là thành viên của hầu hết các tổ chức quốc tế lớn, nổi bật như Liên Hợp QuốcNATOOECDỦy hội châu ÂuHội đồng châu ÂuKhu vực SchengenCâu lạc bộ ParisOSCEWTOG7G8G20Liên minh Địa Trung Hải,… Ý sở hữu 55 di sản thế giới UNESCO, đứng đầu thế giới, và là nước đứng thứ 5 toàn cầu về số lượng du khách nước ngoài ghé thăm mỗi năm.

Other youtubers

Người Việt tại Ý(Đại Lợi)

 · by lequangchac · in Tài liệu. ·

Người Việt không thích ở xứ sở mình

Người Việt ở Ý là cư dân gốc Việt sinh sống ở Ý. Vào thời điểm năm 2006, nước này có khoảng 3.000 người dân gốc Việt.[1]

Đa số người gốc Việt tập trung ở các thành phố miền Bắc nơi dễ kiếm công ăn việc làm hơn. Ở thủ đôRoma có khoảng 20 gia đình.[1] 200 người được Ý nhận vào sau biến cố 30.04.1975, hầu hết đã xin đi định cư ở các nước khác. Ngoài ra còn có khoảng 2 ngàn người Việt được chính phủ Ý cho tị nạn chính trị. Họ có thể bảo lãnh gia đình sang sinh sống. Có một số nhỏ ở lậu, là các người đi chui qua Tiệp, qua Đức, nhưng bị trục xuất phải sang Ý sống.[1]

Người Việt ở đây tụ họp vui chơi với nhau trong những ngày lễ Tết, Trung Thu hay Giáng Sinh, nhưng chia thành 2 nhóm: nhóm tị nạn thì quây quần bên nhà thờ và Hội Caritas, nhóm thân chính quyền thì khi sinh hoạt có mặt của đại diện Sứ quán Việt Nam

(theo wikipedia)

(1)Gặp người Việt ở nước Ý

2006-08-15

Minh Thùy, đặc phái viên đài RFA

Người Việt ở nước Ý không đông, đa số sống tập trung ở các thành phố phía bắc nước Ý, nên rất khó gặp được người Việt ở Rome. Dù vậy, nhân dịp Liên hoan văn hóa Việt Nam tại Rome vừa qua, Minh Thùy cũng đã gặp được một số đồng hương để biết thêm về cuộc sống, tâm tư của cộng đồng người Việt tại nước Ý.

LiLaVietnameseItalian200.jpg

Bà Lilia Nguyễn ở tiệm Lá Xanh. PHOTO RFA/Minh Thuy 

Nếu không nhờ người bạn Ý, Lisa Poleri ở Rome, tôi không biết làm sao gặp được vài đồng hương ở nước Ý. Người Việt sống trên cả nước Ý không đông, có khoảng 3,000 người, chỉ bằng số người Việt Nam ở một thành phố Hamburg, nước Đức.

Ở Rome, con số lại còn nhỏ hơn nhiều, chỉ có hơn 20 gia đình người Việt, đa số sống ở ngoại ô thành phố. Đi dạo ở Rome gần 1 tuần, tôi gặp nhiều người Á châu như Philipine, Đại Hàn, Nhật, Ấn độ, Pakistan, ngưòi Tàu thì có cả một khu China Town ở Saint Giovanni, mà không gặp được ai để hỏi một câu quen thuộc: “Chị sang đây lâu chưa?”

Lisa đưa tôi đi lòng vòng qua những con đường hẹp ở khu phố cổ gần ngôi đền Pantheon, những con đường lát đá hơi gồ ghề, không ngay hàng, nhưng người Ý lại yêu từng viên đá, từng khúc đường đã trải qua hàng mấy thế kỷ, in dấu bao thời đại hưng thịnh của đế quốc La Mã.

Đi qua một đoạn đường đang phải đào lên để sửa chữa đường cống bên dưới, thấy từng viên đá được cạy lên, rất công phu và cẩn thận, xếp đống bên cạnh, để sau khi sửa xong, những viên đá thế kỷ đó lại được lát xuống trở lại, giống hệt đoạn đường ngàn năm xưa.

Tiệm mỹ phẩm “Lá xanh”

Cho đến một hôm tôi gặp một đám tang trên đường phố, mọi người đều mặc áo tang trắng, khóc thân nhân; ngay lúc đó, tôi chợt hiểu cái nguồn cội Việt Nam của tôi là ở trong con người tôi, trong máu tôi, chứ không phải là sợi dây liên hệ nào bên ngoài tôi. Tôi vẫn là một phụ nữ Việt Nam cho dù tôi không nói được tiếng Việt, và tôi chấp nhận điều này.

Những khu phố cổ với các cửa hàng chật hẹp vẫn giữ nguyên bảng hiệu xưa cũ. Lisa đưa tôi đến tiệm mỹ phẩm “Lá xanh”, nhỏ hẹp, chỉ có 1m, 2 bề ngang và 2m bề dài.

Lisa cho biết: “Cửa tiệm nhỏ thế thôi, nhưng khách hàng đến đây có những bà triệu phú, những nhân vật nổi tiếng ở nước Ý’’. Người chủ tiệm đứng trước cửa chờ tôi, đón tôi rất tình cảm như đón một người em. Tôi ngạc nhiên nhìn người phụ nữ mắt nâu, vóc dáng nhỏ bé, tóc bới cao, giống như một phụ nữ miền Nam, không có vẻ gì Tây phương, dù bà mang hai giòng máu Việt-Pháp, lấy chồng Ý, sinh sống ở nước Ý hơn 30 năm. Bà có cái tên ngắn: Lilia Nguyễn.

Bà nói: “Tôi đã hai lần lập gia đình nhưng vẫn giữ họ Nguyễn, dù theo tục lệ Tây phương tôi có thể đổi sang họ của chồng.”

Bà nói chuyện với tôi, bằng tiếng Ý! Thế nên cô bạn Lisa trở thành thông dịch viên cho hai ngưòi Việt cùng họ Nguyễn! Bà Lilia cho biết, mấy năm gần đây bà đã 4 lần trở về Việt Nam để tìm lại nguồn gốc mình, bà kể:

“Cha của tôi tên Nguyễn văn Bài, xuất thân từ miền Bắc, đã đến nước Pháp sinh sống từ những năm 1950 ở Marseille, lập gia đình với một phụ nữ Pháp và sinh ra tôi.

Ông không bao giờ nói tiếng Việt và kể gì về nguồn gốc gia đình, chỉ cho biết một việc là ông rất buồn vì mẹ ông đã treo cổ tự tử chết khi ông còn trẻ, nên ông không bao giờ muốn quay về Việt Nam. Tôi sống hơn nửa đời người ở nơi đây như một người Âu châu, không nghĩ gì đến Việt Nam.

Nhưng khoảng mấy năm gần đây tự nhiên có gì thôi thúc trong tôi, khiến tôi muốn biết về nguồn gốc mình, tổ tiên mình là ai, ở đâu. Tôi đã quay về Việt Nam, về Hà Nội, về Thủ Đức, để tìm thân nhân, nhưng không ai biết cha tôi.

Cho đến một hôm tôi gặp một đám tang trên đường phố, mọi người đều mặc áo tang trắng, khóc thân nhân; ngay lúc đó, tôi chợt hiểu cái nguồn cội Việt Nam của tôi là ở trong con người tôi, trong máu tôi, chứ không phải là sợi dây liên hệ nào bên ngoài tôi. Tôi vẫn là một phụ nữ Việt Nam cho dù tôi không nói được tiếng Việt, và tôi chấp nhận điều này.”

Hiện tại bà Lilia Nguyễn là bạn thân, thường giúp đỡ người bạn là Luisa Saba, người đã thành lập tổ chức Xa Mẹ, để giúp đỡ những người Việt Nam lưu lạc tìm về nguồn cội, tìm lại thân nhân ở Việt Nam, đồng thời giúp những trẻ em mồ côi Việt Nam có được cha mẹ nuôi người Ý. Bản thân chị Luisa Saba cũng có một đứa con nuôi Việt Nam.

Nhà hàng Thiên Kim

GhettoItaly200.jpg

Khu Ghetto của người Do Thái. PHOTO RFA/Minh Thuy 

Hôm sau Lisa Poleri đưa tôi đến nhà hàng Thiên Kim ở khu phố cổ khá đẹp đường Giulia. Theo Lisa và nhiều người bạn Ý của cô, thì Rome, nếu không có Thiên Kim chắc sẽ bớt thú vị rất nhiều, vì nhà hàng đã có mặt ở đây gần 30 năm và là nhà hàng Việt Nam độc nhất. Chủ tiệm nhiều lần thay đổi, đều là bà con hay trong gia đình, và thực đơn thì “ngon đặc biệt’’.

Anh Nguyễn Phước, chủ tiệm, người gốc Huế, cho biết: “Những ngày lễ hay mùa đông, khách hàng nếu không đặt bàn trước, phải đứng xếp hàng ngoài trời mà chờ, cửa tiệm không cách nào nới rộng vì luật xây dựng ở Rome rất khó, do chính sách bảo tồn lịch sử, mà dọn đi nơi khác cũng không được vì khách hàng đã xem Thiên Kim gần như một “di tích’’ quen thuộc tại khu phố cổ này, nên nhiều khi đành chịu mất khách hàng.’’

Gia đình anh Phước là một trong số 200 người Việt Nam có mặt đầu tiên trên nước Ý từ tháng 4-1975. Bên cạnh nhà hàng Thiên Kim là cửa tiệm bán trà của chị Bích Từ, một cửa tiệm nhỏ, thanh lịch rất quen thuộc với người Ý. Chị Bích Từ nói về cuộc sống người Việt tại đây:

“Đầu tháng 4-1975 nước Ý nhận 200 người Việt Nam, nhưng sau đó nhiều người xin di tản qua Mỹ, Úc hay Canada. Sau đó theo phong trào cứu vớt người Việt ở biển đông, chính phủ Ý cho 3 chiếc tàu đi đến vùng biển đông nam Á để cứu giúp những người Việt Nam vượt biên.

Từ năm 1980 mới có chính sách tị nạn chính trị, chỉ có dân hai nước Chile và Việt Nam được Ý chấp nhận. Sau khi vào nước Ý thì phải tự xoay sở sinh sống, chứ không có trợ cấp xã hội. Tính đến nay nước Ý đã cứu khoảng trên 2000 người Việt Nam và họ được bảo lãnh gia đình sang Ý sinh sống, sống tập trung khá đông ở Bắc Ý.

Lúc đầu có những người Ý tài trợ, vì họ có xưởng hay nông trại cần ngưòi Việt làm việc, sau một thời gian vững vàng thì người Việt Nam xin ra làm ở các hãng xưởng, phần lớn là ở các hãng xe hơi, từ từ dành dụm được số tiền thì ra mở tiệm hay xưởng riêng.”

Đi tìm một tương lai tốt đẹp

Sống tại đây hơn 20 năm, chưa một lần về thăm quê hương, chị Bích Từ cho biết lý do: “Tôi qua đây lâu rồi, cũng muốn về thăm quê hương vì ai cũng có nguồn cội, nhưng lại thấy không còn tình cảm gì, vì tôi không chấp nhận cái chế độ hiện tại. Tôi chỉ trở về khi có sự thay đổi. Những gia đình Việt Nam ở đây đến nay đều sống yên ổn. Lớp trẻ lớn lên đều hội nhập xã hội Ý dễ dàng và học giỏi, có nhiều thành công tốt đẹp.”

Từ năm 1980 mới có chính sách tị nạn chính trị, chỉ có dân hai nước Chile và Việt Nam được Ý chấp nhận. Sau khi vào nước Ý thì phải tự xoay sở sinh sống, chứ không có trợ cấp xã hội. Tính đến nay nước Ý đã cứu khoảng trên 2000 người Việt Nam và họ được bảo lãnh gia đình sang Ý sinh sống, sống tập trung khá đông ở Bắc Ý.

Tại Rome, tôi gặp một bạn trẻ Phạm Cường, mới 20 tuổi, vừa đến nước Ý hơn một tháng theo con đường vượt biên khá dài và nguy nan, từ Việt Nam qua Tiệp khắc, qua Đức, đến Ý, với chi phí khá lớn 8.000 dollar.

Cường ngần ngại không kể nhiều về con đường gian nan đã đi qua, chỉ nói vắn tắt lý do phải ra đi: “Cháu qua đây một năm, một tháng, sang đây lao động, tìm cách sinh sống, vài năm rồi trở về. Cháu đi từ Việt Nam qua Tiệp, qua Đức rồi qua đây, tốn hết 8,000 đô, đi tìm một tương lai tốt đẹp hơn.”

Theo Phạm Cường, có một số người Việt trẻ tuổi, sau khi bỏ một số tiền lớn từ Việt Nam qua Tiệp, qua Đức, sinh sống, bị trục xuất, nhưng không muốn về nước, phải trôi dạt đến nước Ý, đa số sống chui, làm chui, vì hiện nay luật cư trú ở Ý hết sức gắt gao, khó hy vọng được ở lại. Họ chỉ mong làm chui được một thời gian, trả nợ hết món tiền chi phí chuyến đi, kiếm được ít vốn thì về nước.

Những người đến nước Ý từ thập niên 80, hay 90 sau 5 năm tạm trú thì hầu hết đều được thường trú, rồi vào quốc tịch Ý, nhiều người lập gia đình với người Ý.

Phần lớn các gia đình Việt Nam sống tập trung ở 3 thành phố phía bắc là Milano, Torino, Verona, nơi có nhiều hãng xưởng lớn. Họ thường tụ họp vui chơi với nhau trong những ngày lễ Tết, Trung Thu hay Giáng Sinh, chia thành 2 nhóm: nhóm tị nạn thì quây quần bên nhà thờ và Hội Caritas, nhóm thân chính quyền thì có mặt của đại diện Sứ quán Việt Nam.

Minh Thùy tường thuật từ nước Đức© 2006 Radio Free Asia 

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.