Nỗi lòng Thanh Thuý !!-Ngu Yên(gio-o)

Nỗi Lòng Thanh Thúy


Ngu Yên


Vào khoảng gần cuối thập niên 1960, tôi vô tình
đọc nhật báo, thấy một bài viết mang tựa đề: “Nỗi
Lòng Thanh Thúy”, thật hấp dẫn. Vội vàng ngồi
xuống bên ly cà phê chiều, nhâm nhi chữ và đắng.
Mới đầu tôi cứ tưởng đây là tâm sự buồn vui của
cô ca sĩ đang nổi tiếng, một cách đặc biệt. Thời đó,
các ca sĩ miền bắc vào nam chiếm ngự từ đài phát
thanh đến các phòng trà với tiếng hát thanh trong,
phát âm chuẩn, và có trình độ âm nhạc. Cho đến
khi tiếng hát ấm áp của quái kiệt Trần Văn Trạch
nổi lên, giọng miền nam mới chen chân vào sân
khấu. Thanh Thúy là ca sĩ được khán thính giả
khắp miền yêu chuộng mà khi hát không phát âm
theo giọng bắc. Tiếng hát trầm, gợi cảm, nổi bật
giữa những danh ca đương thời, phù hợp với
những bản nhạc tình bolero, nhất là nhạc của Trúc
Phương.
Thì ra “Nỗi Lòng Thanh Thúy” không phải của
Thanh Thúy, mà của những người thích hát, nhất
là các cô gái miền Tây, ước mơ sẽ có một ngày
được cất tiếng hát trên làn sóng phát thanh và
trong những vũ trường lộng lẫy.
Từ khi nhà văn Nguyễn Thanh Việt đoạt giải văn
chương Pulitzer năm 2016, giải MacArthur Genius
năm 2017, Guggenhem Fellowship năm 2017; từ
khi nhà thơ Ocean Vương nhận The Pushcart Prize
năm 2014, T.S.Eliot Prize năm 2017, MacArthur
Fellowship năm 2019, tôi nhận thức được “Nỗi
Lòng Nguyễn Thanh Việt”, “Nỗi Lòng Ocean
Vương” nhen nhúm, bốc khói, bén lửa.
2
Một số lớn những nhà thơ, nhà văn, trong cũng
như ngoài nước, nghĩ rằng, nếu tác phẩm của
mình được dịch sang Anh ngữ, Pháp ngữ, Đức
ngữ, tiếng Tây Ban Nha … Có lẽ, cuộc đời văn
chương của mình có cơ hội thăng tiến. Điều này
không có gì bảo đảm nhưng ước mơ luôn luôn là
hy vọng đẹp. Miễn đừng trở thành tham vọng, thì
vẻ đẹp sẽ không hư hao.
Theo chân Thanh Thúy, rất nhiều ca sĩ nổi tiếng hát
giọng miền nam như Chế Linh, Hương Lan,
Trường Vũ, Phi Nhung … Không phải ước mơ nào
cũng cao. Không hát phòng trà, thì hát quán cà
phê. Không hát quán cà phê, thì hát cho nhau
nghe. Không ai nghe, thì hát một mình, vẫn sướng.
Đó là lý do tôi nghĩ đến, thực tập, và lập thuyết về
hệ thống SLTA: Second Language Translation
Aids.
Hầu hết các nhà văn, nhà thơ sáng tác bằng tiếng
Việt, không có khả năng sinh ngữ cao, không dư
thừa tài chánh, không quen biết các bậc cao nhân,
lại ngại ngùng, thẹn thùng nếu phải nhờ vả những
người giỏi sinh ngữ dịch giùm tác phẩm của mình.
Đôi khi, có được người dịch, khi đọc bản dịch, tra
từ điển, cảm thấy không an tâm, nhưng biết làm
sao? Một bài thơ Việt dịch sang tiếng ngoại quốc,
số mệnh gần giống một người Việt lưu vong.
Tác giả là người thấu hiểu tác phẩm của mình
nhất, dù không hiểu toàn vẹn. Người viết là người
tự dịch hoàn hảo nhất nếu họ có khả năng sinh
ngữ giỏi. Tự dịch tác phẩm của mình là cách hay
nhất để tự ý lưu vong, thay vì bị xuôi theo dòng
thác lũ.
Trong tinh thần đó, SLTA ra đời, thô sơ và đơn
giản. Lấy thực tập bổ túc và tái tạo lý thuyết. Như
một đứa trẻ cần thời gian để trưởng thành, SLTA
3
cần sự tiến bộ của lập trình điện tử, khoa học kỹ
thuật để bồi dưỡng và mở rộng.
Quái kiệt Trần Văn Trạch là người đầu tiên tổ chức
đại nhạc hội ở Việt Nam. Theo chân ông, tôi tổ
chức đại nhạc hội: “Tình Anh Lính Chiến” ở
Houston, Texas. Mời ca sĩ Thanh Thúy và một số
các nghệ sĩ khác trình diễn cùng vở nhạc kịch
“Chiếm Lại Cổ Thành Quảng Trị.” Ngồi trên dàn
điều khiển, Trong một khung cảnh tối đen, đèn mờ,
sân khấu lảng đảng sương mù, nghe Thanh Thúy
hát lại những bản nhạc lính ngày xưa. Bạn đọc,
bạn tưởng tượng ra sao? Thú thật, nghe Thanh
Thúy hát, tôi cũng dấy lên “Nỗi Lòng Thanh Thúy.”
Bạn đọc,
Nếu bạn đọc là người giỏi sinh ngữ. Có thể dịch
tiếng Việt sang tiếng ngoại quốc một cách dễ dàng,
cuốn sách mỏng này không phải dành cho bạn.
Hoa không đẹp, không tặng mỹ nhân. Kiếm không
bén, sao dám tặng anh hùng.
Nếu bạn đọc là người tò mò, muốn xem thử người
viết có ý kiến gì. Cuốn sách này xin cung nghinh
dâng tặng. Xin cưỡi ngựa thám hoa và xin chỉ điểm
tại nguyen112052@gmail.com
Nếu bạn đọc là người như tôi, muốn dịch tác phẩm
của mình sang ngoại ngữ nhưng không đủ sở học,
lại thẹn thùng khi phải nhờ vả những cao nhân dịch
giùm, lại không đủ tài lực để mời dịch giả, đành
phải mày mò tự dịch. Cuốn sách này xin dành cho
chúng ta. Xin thực hành như những trải nghiệm.
Nếu không được như vậy, lời lẽ này khác nào “bó
thân về với triều đình, hàng thần lơ láo phận mình
ra đâu?”

() 4 Hành trình dịch là hành trình tự học. Tự học là cơ bản của sáng tác. Nếu “Thiên tài chỉ là sự kiên nhẫn lâu dài” (), thì sáng tạo phải có một phần từ hiệu quả của sự kiên trì học tập. () Kiều.

() Napoléon Bonaparte.
Bạn đọc có thể tải xuống cuốn sách SLTA, miễn phí

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.