đọc ông Tây Ca Na Điên Jesse Peterson viết phiếm tiếng Việt(có thể hơn những “cá thể viết báo “Việt bây chừ..):Mần từ thiện vì ai..vì ai;làm gì..làm gì(mụ MC Tạ Bích Loan/chương trình 60′) ….

Thứ hai, 12/4/2021, 21:25 (

Từ thiện vì ai?

Bạn có kẻ thù hả? Tốt. Điều đó cho thấy rất có thể bạn đang đấu tranh cho điều đúng đắn.

Tôi đã gặp cô Tuyết ở khu phố tây, Sài Gòn. Năm nào cô cũng làm bánh trung thu đem tặng trẻ em nghèo ở các tỉnh xa.

Cô và một nhóm gồm các chị, các cô lớn tuổi quyên tiền, tự đi chợ mua bột và nguyên liệu. Mỗi năm họ làm 700 đến cả ngàn cái bánh.

Cô Tuyết chỉ cho tôi cách làm bánh. Tôi phụ cô nhào bột, làm nhân, lao động trong nửa ngày. Làm bánh không hề dễ. Công đoạn làm bột và nhân rất mất sức. Chưa kể, làm sai một tý là bánh bị bẹp hay mất đi vị ngon.

Cô bảo, nhóm của cô gần chục năm nay đều âm thầm nặn bánh, nướng bánh trong suốt một tuần. Sau đó, các cô tìm cách thuê xe chở từ Sài Gòn đi miền Trung, đến những nơi rất nghèo như Quảng Nam, Huế, Tây nguyên. Các cô tận tay phát bánh cho người nghèo.

Mỗi năm mỗi chỗ khác nhau, hầu hết những nơi cô chọn tặng bánh là những chỗ hay gặp thiên tai, nghèo khổ, rừng núi xa xôi. Cô cho tôi xem hình chụp những nơi đó. Đường đi phải leo đồi núi, có khi phải thuê xe ôm chở người và bánh vào các thôn, xã. Các cô lớn tuổi, có khi phải đi bộ hàng cây số. Buổi tối ngủ nhờ nhà dân còn bị muỗi đốt chứ không thoải mái như ở Sài Gòn.

Chúng tôi hỏi sao cô không gửi bưu điện hay nhờ ai ở đó phân phát bánh giúp cho, việc gì phải cực khổ. Cô Tuyết muốn trẻ em ở đó có niềm vui bất ngờ, được trò chuyện và cảm nhận được tình yêu thương của những người không quen biết. Từ thiện không phải là cứ đưa cho người ta là xong, cô bảo, “Jess, người dân ở đó thực sự cần được quan tâm”.

Cô làm tôi ngượng. Tôi đã lạnh lùng trong gần 40 năm cuộc đời. Cách cô chia sẻ với người khó khăn, với tôi, nó gọi là lan toả tình yêu thì đúng hơn. Đó chính xác là những gì mà tôi học được từ các cô.

Bây giờ thì tôi hiểu, điều quan trọng nhất của cách chúng ta sống là thứ bạn làm cho người khác. Và nó chỉ thực sự ý nghĩa nếu hoàn toàn xuất phát từ trái tim bạn. Nó không mang lại bất cứ lợi ích gì cho bạn ngoại trừ cảm giác hạnh phúc có thể nhận được sau khi giúp ai đó. Và hoàn toàn không mong chờ được đáp lại.

Dù ta rất nghèo hay rất giàu, lòng tốt là món quà tuyệt vời nhất mà ta có thể tự do trao gửi đến người khác, người khác cũng có quyền tự do nhận nó. Tự do bày tỏ yêu quý người khác là quyền lớn nhất của mỗi chúng ta. Và ngược lại, nhân danh tình yêu và lòng tốt để làm gì đó, theo tôi, là một kiểu áp bức.

Tôi đã gặp nhiều người, sống bất chấp như cách họ thích, rồi đến các dịp lễ lại vội vàng gửi tiền cho những tổ chức từ thiện với hy vọng xí xoá được chút “nghiệp” của họ. Tôi cũng thấy có những người cho người nghèo tiền và quà nhưng tổ chức rất ầm ĩ. Với tôi đó là sự tước đoạt lòng tự trọng của người nhận quà.

Trái tim có vẻ đặt đúng chỗ, nhưng cái đầu thì sai nơi.

Nhà tâm lý học Jordan Peterson cho rằng một xã hội sẽ tiến lên nếu số người đang làm những việc tốt nhiều hơn người làm việc xấu. Nhiều người hỏi tại sao Jess viết bài về những vấn đề xã hội của Việt Nam. Tôi trả lời rằng đây là nơi cộng đồng tôi sống, bạn bè của tôi ở đây, và gia đình tương lai sẽ lớn lên ở đây. Tôi muốn đây là một chỗ tốt hơn, mặc dù tôi biết đôi khi có người bị khó chịu.

Tôi nghĩ một quy tắc để rèn luyện đức hạnh cá nhân là mình tập trung cho những hành động tốt, dù là rất nhỏ bé và không ai biết tới. Tôi đi bộ trên đường, thấy một nụ cười thân thiện, đó là dấu hiệu của tình yêu con người. Tôi đã thấy một người bạn không bỏ cuộc khi cố gắng giúp đỡ người khác, dù điều đó gần như vô vọng.

Cách bạn cho ai đó, dù chỉ một lời nói khiến họ ấm áp, một nụ cười hay cả triệu đồng sẽ kiểm tra xem bạn có đủ sức mạnh tinh thần và thiện tâm hay không.

Hiền triết Aristotle đã dạy rằng, đức hạnh đến từ kinh nghiệm của bản thân, chúng ta đúc kết và dần dần phát triển nó qua những bài học từ người đi trước và quan sát mọi người xung quanh. Bố tôi, mỗi khi giao cho tôi một một công việc khó ở nông trại như đốn củi cho cả mùa đông lạnh dã man ở Canada hay cọ rửa toàn bộ chuồng ngựa, hay nói: “công việc này sẽ xây dựng tính cách cho con”.

Tôi nhận ra trong xã hội ngay nay, chúng ta dường như không có đủ thời gian để giáo dục giới trẻ về cách đối xử với nhau như ngày chúng tôi còn bé nữa, hay ít nhất nó không phải là ưu tiên hàng đầu. Chúng ta hình như chỉ tập trung lượm nhặt những con số. Sự canh trạnh ngày càng cao nên tôi cảm giác rằng, mọi người luôn sẵn sàng chiến đấu trong các cuộc kinh doanh hay ủ mưu làm sao để có được mảnh đất vàng nhỏ bé của mình.

Chúng ta có thể thay đổi tiến trình lịch sử chỉ bằng cách thay đổi chính hành động nhỏ nhặt mỗi ngày. Vì lợi ích của cộng đồng, trong đó có lợi ích cho bạn, con cháu bạn, hãy tự mình suy xét thay vì chờ đợi ai gương mẫu trước. Bỏ điện thoại xuống, thử lắng nghe những người xung quanh mình. Hàng xóm phàn nàn về rác ngoài đường, về những vụ tai nạn giao thông hay về cơn gió xấu thổi vào từ biển Đông.

Thực sự cực kỳ khó để biết làm gì là tốt nhất cho mình và người khác. Tôi nghĩ một cách có thể trả lời được rõ hơn là ngẫm xem việc này có tốt cho ai không, hay chỉ tốt cho danh tiếng và tài khoản ngân hàng của mình thôi?

Nhà tâm lý học Jordan Peterson có một quy tắc rằng: làm những điều đúng luôn khó hơn nhiều lần làm điều có lợi.

Sống kiểu mới

Thứ bảy, 30/1/2021,

Tôi hẹn gặp David, anh bạn Canada ham nghiên cứu virus, để xem anh ấy đang làm gì giữa làn sóng Covid mới.

David là một giáo viên tại RMIT, tôi rất tò mò về cách nhà trường đối phó với đại dịch. Chúng tôi gặp nhau tại quán cà phê trong khu phố cũ gần nhà tôi.

“Chúng tôi sẵn sàng khởi động hệ thống giảng dạy trực tuyến dù nó thực sự rất khó khăn. Trường học đã mở cửa, sau đó lại đóng cửa và dạy trực tuyến, sau đó mở cửa trở lại. Tôi nghĩ đây sẽ là con đường tiếp diễn lâu dài trong tương lai”, anh kể.

“Còn vaccine thì anh nghĩ sao?”, tôi hỏi anh ấy. David là một mọt sách, anh rất thích đọc sách và dành nhiều thời gian nghiên cứu về các loại virus trong lịch sử. “Không ai biết thực sự liệu chúng ta có thể ngăn chặn virus và trở lại cuộc sống bình thường hay không”, David trầm ngâm nói.

“Nếu vaccine không cứu được chúng ta, thì phải làm gì? Hay ta chờ đợi Elon Musk đưa ra khỏi hành tinh này?”, tôi nôn nóng. “Có lẽ đó là giải pháp tốt nhất, nhưng nếu như vậy thì bạn quá tội nghiệp rồi Jesse!”, David cười.

Ngày nay, bởi các hoạt động ảnh hưởng xấu tới môi trường, dịch bệnh đang xuất hiện nhiều hơn bao giờ hết. Không có phương pháp chữa trị thần kỳ nào đang chờ chúng ta. David có cùng quan điểm với tôi. Không ít người tập trung vào chủ nghĩa khoái lạc, coi thường những thứ ngoài hiểu biết của họ và lạc hậu trong các ý tưởng về bảo vệ môi trường. Họ uống và ăn tất cả mọi thứ, phá hủy thế giới của thế hệ tương lai.

Dân số bùng nổ, sự cạnh tranh đất đai, bóc lột rừng và môi trường khiến tôi cảm giác rằng tất cả mọi người luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu vì các cuộc đua kinh doanh, kiếm tiền, thậm chí đánh nhau để có được mảnh đất vàng nhỏ bé của mình. Không có gì lạ khi các bệnh dịch như Covid-19 xuất hiện, có lẽ đó là cách Trái đất phản ứng lại bằng việc gửi trả cho con người những thứ mà họ đã đem đến cho trái đất. Nhưng, liệu con người đã tự nhận ra và sửa sai?

David tiếp tục nói, trực tiếp hơn về vấn đề Covid này, anh đã tìm hiểu một số nghiên cứu trong lịch sử. Cách Hoa Kỳ đối phó với sự bùng phát của bệnh bại liệt vào cuối những năm 1940 giống như bây giờ. Các bậc cha mẹ đã không cho con cái của họ ra ngoài trời, đặc biệt là vào mùa hè, khi sức mạnh của virus dường như đạt đến đỉnh điểm. Việc đi lại và thương mại giữa các thành phố bị giới hạn. Quan chức y tế đã áp đặt biện pháp cách ly giữa các ngôi nhà, thị trấn, nơi có ca bệnh.

Chúng ta cũng đang làm y như vậy với dịch Covid của năm 2021. Nhưng David bảo, thay vì chờ đợi sự chữa trị thần kỳ của vaccine hay thuốc, mọi chúng ta có thể tăng cường sức khỏe và chống lại nó một cách tự nhiên. Thực sự đã có phương pháp chữa bệnh kỳ diệu, nó được gọi là vitamin D mà bạn có thể hấp thụ một phần từ mặt trời. Nó có thể cứu bạn.

Số đông những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi Covid có lượng vitamin D rất thấp. Một nghiên cứu của Indonesia cho thấy những người có lượng Vitamin D thấp bị Covid tấn công nhiều hơn. Trên thực tế, người Đông Nam Á có rất nhiều melatonin do sống ở vùng nhiều ánh nắng. Đó là lý do tại sao bạn thấy rất nhiều người Việt Nam sang Canada và họ cảm thấy chán nản. Thời tiết ở đó rất lạnh, ít ánh nắng vào mùa đông. Những người da vàng có hắc tố trên da, nó hoạt động như một chất ngăn chặn tia UV khiến họ khó có được vitamin D cần thiết.

Vitamin D rất quan trọng để tăng cường hệ thống miễn dịch. Người ta phát hiện ra những người có hàm lượng Vitamin D thấp có nguy cơ nhiễm virus ở mức gấp 20 lần người có đủ vitamin D.

Người Somalia gốc Phi có làn da rất đen. Ví dụ như khi sống ở Thụy Điển, trông họ rất chán nản và ốm yếu bởi phải ở những đất nước ít được tiếp xúc với ánh nắng do điều kiện thời tiết hầu như mùa đông. Trời khá nhiều mây, họ bị hạ thấp lượng vitamin D, hệ miễn dịch suy yếu. Trong số 15 trường hợp tử vong đầu tiên do Covid-19 ở Stockholm vào tháng 3/2020, sáu trường hợp được báo cáo bởi hiệp hội y tế Thụy Điển-Somali, là người gốc Somali. Trong khi chỉ 0,84% dân số Stockholm là người có gốc hay sinh ra ở Somalia. Một tỷ lệ cao đáng kinh ngạc.

Thật may mắn khi người Việt Nam được sống ở một nơi có nhiều ánh nắng và có thể đón nhận vitamin D dễ hơn trong việc chăm sóc sức đề kháng. Chỉ việc ra ngoài, chăm tập thể dục, thực hiện giãn cách xã hội.

Bên cạnh bảo toàn sức khỏe, chúng tôi đồng ý với nhau rằng đây là cách tốt nhất tất cả chúng ta có thể làm để đối phó với dịch bệnh lúc này: giữ vững kỷ cương phòng dịch, đeo khẩu trang bất kỳ nơi đâu ngoài nhà mình, rửa tay thường xuyên và giữ khoảng cách xã hội.

Khẩu trang ngày hôm nay đã thành văn hóa mới của loài người. Chúng ta đã và sẽ hình thành một lối sống kiểu mẫu mới cho tương lai. Kiểu cũ đã chết.

Nhà tâm lý học Jordan Peterson nói: “Người anh hùng sẽ ló dạng sau những chuỗi ngày đen tối nhất trong năm”. Rất nhiều huyền thoại ra đời có liên quan đến khốn khổ, vì khoảng thời gian đó được xem là một bước ngoặt.

Thực sự cực kỳ khó để biết đâu là hành động tốt nhất. Tôi nghĩ một cách có thể xác định việc nên làm là trả lời câu hỏi: cái này có tốt cho xã hội không, hay chỉ tốt cho tài khoản ngân hàng của mình thôi?

Thời đại ăn nhiều

Thứ bảy, 31/10/2020,

Lúc mới đến Việt Nam, tôi sống trong một chung cư mini ở Hà Nội, vừa viết vừa uống nước ngọt, hút thuốc lá.

Thời điểm đó tôi không có nhiều bạn. Sáng đi làm, tối về cố viết. Tôi phải ngồi hàng giờ mới có thể hoàn thành được một đoạn văn ngắn. Biết phải thay đổi môi trường, khi vào Sài Gòn, tôi tập bỏ thói quen xấu. Tôi muốn được cải thiện sự tập trung – “flow” – tiếng Việt nghĩa là “dòng chảy”.

“Dòng chảy” là khái niệm của nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi, chỉ trạng thái tâm trí khi ta “nhúng ngập” trong dòng suy nghĩ xuyên suốt, tập trung năng lượng toàn vẹn và tận hưởng quá trình diễn ra hành động đó. Thỉnh thoảng khi đang viết bài trong một “dòng chảy”, giật mình nhìn lên, đã hai ba tiếng trôi qua mà tôi không để ý. Nhưng nó không thường xuyên như tôi mong muốn. Tôi vẫn không thể điều khiển được bản thân, rất bực bội. Một trong các nguyên nhân khiến tôi bị mất tập trung là đồ ngọt. Tôi đã rất bất ngờ, vì tôi luôn nghĩ chúng giúp tôi tập trung. Các nghiên cứu chỉ ra rằng đường có thể kích thích não, gây nghiện hơn ma tuý. Khi tổ tiên ta còn săn bắt hái lượm, rất khó để tìm được đồ ăn có đường. Còn bây giờ, đường bán đầy các cửa hàng, siêu thị, vỉa hè, quá thuận tiện.

Tôi phải thú nhận rằng, vì năm nay mình 40 tuổi rồi, nên có lẽ khoảng thời gian được sống khoẻ mạnh bất khả chiến bại sắp hết hạn, nhưng ít ra, tôi đã rất vui trong thời gian trẻ ấy. Tôi chưa từng bị bệnh nặng, chưa ngủ qua đêm ở bệnh viện dù có gãy xương ngón chân một lần vì ngã ngựa. Tôi tập thể dục rất nhiều trong cả cuộc đời, ngoài việc gần đây chuyển chỗ mới không có nơi tập thể dục. Có điều tới giờ này, tôi vẫn rất khoẻ mạnh, hàng ngày thiền và tập hít thở, đặc biệt là không ăn sáng hay ăn trưa. Nghe có vẻ lạ đúng không? Tôi thực sự chỉ ăn một đến hai lần mỗi ngày. Điều đó tốt cho cái bụng của mình.

Các quảng cáo và nghiên cứu về sức khoẻ hay ăn uống hiện nay khó tin lắm, bởi các công ty thực phẩm, đồ uống thường rêu rao một phần của sự thật. Và thậm chí nhiều bác sĩ còn được trả tiền để làm cho người dân mua sản phẩm này mà không phải sản phẩm khác.

Tôi có người bạn, anh Dương rất ham tìm tòi thông tin dinh dưỡng. Gần đây anh chia sẻ với tôi rằng có rất nhiều thông tin sai lệch về sức khoẻ và còn nhiều điều chưa được khám phá. Ta có nhiều thói quen xấu vô tình đã lượm nhặt theo thời gian. Chẳng hạn như ăn ba bữa no hoặc ăn vặt quá nhiều một ngày, nạp quá nhiều đường, uống không đủ nước.

Một thời gian chúng ta được nghe quảng cáo lặp đi lặp lại rằng, cơ thể bạn chiếm 70% là nước, vì vậy hãy chắc chắn là bạn uống nhiều nước – loại nước đóng chai họ đang bán. Tuy nhiên, vấn đề là nó không hoàn toàn đúng, khoảng 70% cơ thể chúng ta là các loại chất lỏng. Chất lỏng và nước khác nhau. Và nó thậm chí còn không phải là cơ thể của chúng ta. Có tới 90% trong cơ thể ta là các vi sinh vật. Các tế bào vi khuẩn đông gấp 10 lần tế bào “người”. Chúng ta là một “phố đi bộ”.

Nếu để ý, bạn sẽ thấy điện thoại của bạn sẽ không thông báo “sạc pin” cho đến khi năng lượng dự trữ tụt xuống còn 20% – mức báo động đỏ. Vậy tại sao chúng ta lại cứ ăn liên tục mặc dù chúng ta còn đủ nhiên liệu dự trữ trong cơ thể? Khi dạ dày bạn hết đồ ăn để co bóp, một hormone tên là Ghrelin gửi tin nhắn đến bộ não, bảo mình “ăn đi”. Ngồi làm việc một lúc, hormone lại gõ cửa: “hello? tôi muốn ăn”, làm chúng ta đứng dậy đi kiếm đồ ăn.

Các nhà khoa học không biết chính xác điều gì làm chúng ta “no” khi ăn. Bản thân chúng ta không thể tự đo lường ngay được nếu chúng ta ăn quá nhiều. Nhưng hầu hết chúng ta sẽ cảm thấy thiếu nếu không ăn đủ ba bữa như mọi người, chưa kể trà sữa, các loại nước ngọt. Và cứ thế, đa số chúng ta đều mang trong mình năng lượng dự trữ nhiều hơn cơ thể cần. Câu trả lời, dựa theo các nghiên cứu gần đây, chính là vì quần thể hàng tỷ vi khuẩn ruột đang kiểm soát những cơn thèm ăn của chúng ta. Khi ta cảm thấy “đói”, nghĩa là vi khuẩn ruột bắn tín hiệu lên não, bảo muốn ta ăn nhiều hơn để nó có thể tiêu hoá nhiều hơn, tiếp tục tung hoành trong ruột. Chúng chiếm lĩnh các giác quan của ta và bảo ta ăn cái này, cái kia cho dù thực sự không cần tới. Chúng đang lập trình và quyết định hành vi của con người. Đối với một số người thừa cân, tất cả công việc họ cần làm là làm sao để có thể ăn thêm một loại đồ ăn nào đó, thứ mà vi khuẩn “thèm”. Thật đáng sợ khi nghĩ rằng, các quyết định ăn gì hôm nay của bạn đều đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi các sinh vật khác.

Anh Dương cũng không ăn ba bữa một ngày. Anh bảo, về mặt sinh học, việc ăn ba bữa một ngày được tạo ra trong thời đại công nghiệp hoá, nó cần cho công nhân trong nhà máy, giúp họ được khen thưởng vì làm việc hiệu quả, hay người làm việc chân tay trên ruộng đồng, công trường. Hệ tiêu hóa của chúng ta cần được “tắt” trong một khoảng thời gian nhất định, không thể liên tục hoạt động mãi được. Tôi và anh Dương đang nhịn ăn gián đoạn – chỉ ăn trong vòng 8 tiếng và nhịn trong 16 tiếng tiếp theo. Đó là một cách cực kỳ dễ dàng để giữ sức khỏe và trọng lượng, cho bộ máy tiêu hoá của bạn được nghỉ ngơi.

Tôi đã sống một cuộc sống an toàn bằng mọi cách. Tôi đã ăn tất cả những gì tôi muốn, uống rất nhiều, tham chiến và đi khắp thế giới, khám giá rừng núi, làng mạc xa xôi. Tôi không tin rằng cuộc sống nên bị bó hẹp trong một chiếc hộp được khử trùng. Mặt khác, nó đã giúp tôi thu nhặt được rất nhiều kiến thức về cách sống lành mạnh, đồng thời có thể tự do. Tôi biết dạ dày của tôi, bởi cơ thể là một khu vườn, tôi cần phải nâng niu, chăm sóc khu vườn đúng cách. Sinh mệnh của tôi phụ thuộc vào nó

Jesse Peterson

(Nguyên tác tiếng Việt)

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.