chuyện bâng quơ :” Nỗi lòng Thanh Thuý”-Ngu Yên(gio-o)

Nỗi Lòng Thanh Thúy

NGU YÊN(gio-o)

See the source image

tiếng hát liêu trai thời xưa cũ(chuyên trị Bô Nê Rô

Vào khoảng gần cuối thập niên 1960, tôi vô tình đọc nhật báo, thấy một bài viết mang tựa đề: “Nỗi Lòng Thanh Thúy”, thật hấp dẫn. Vội vàng ngồi xuống bên ly cà phê chiều, nhâm nhi chữvà đắng.Mới đầu tôi cứtưởng đây là tâm sựbuồn vui của cô ca sĩ đang nổi tiếng, một cách đặc biệt.

Thời đó, các ca sĩ miền bắc vào nam chiếm ngự từ đài phát thanh đến các phòng trà với tiếng hát thanh trong, phát âm chuẩn, và có trình độ âm nhạc. Cho đến khi tiếng hát ấm áp của quái kiệt Trần Văn Trạch nổi lên, giọng miền nam mới chen chân vào sân khấu.

Trần Văn Trạch

Thanh Thúy là ca sĩ được khán thính giả khắp miền yêu chuộng mà khi hát không phát âm theo giọng bắc. Tiếng hát trầm, gợi cảm, nổi bật giữa những danh ca đương thời, phù hợp với những bản nhạc tình bolero, nhất là nhạc của Trúc Phương.

Thì ra “Nỗi Lòng Thanh Thúy” không phải của Thanh Thúy, mà của những người thích hát, nhất là các cô gái miền Tây, ước mơ sẽ có một ngày được cất tiếng hát trên làn sóng phát thanh và trong những vũ trường lộng lẫy.

Từkhi nhà văn Nguyễn Thanh Việt đoạt giải văn chương Pulitzer năm 2016, giải MacArthur Genius năm 2017, Guggenhem Fellowship năm 2017; từkhi nhà thơ Ocean Vương nhận The Pushcart Prize năm 2014, T.S.Eliot Prize năm 2017, MacArthur Fellowship năm 2019, tôi nhận thức được “Nỗi Lòng Nguyễn Thanh Việt”, “Nỗi Lòng Ocean Vương” nhen nhúm, bốc khói, bén lửa.

Một số lớn những nhà thơ, nhà văn, trong cũng như ngoài nước, nghĩ rằng, nếu tác phẩm của mình được dịch sang Anh ngữ, Pháp ngữ, Đức ngữ, tiếng Tây Ban Nha … Có lẽ, cuộc đời văn chương của mình có cơ hội thăng tiến.

Điều này không có gì bảo đảm nhưng ước mơ luôn luôn là hy vọng đẹp.Miễn đừng trở thành tham vọng, thì vẻ đẹp sẽ không hư hao.Theo chân Thanh Thúy, rất nhiều ca sĩ nổi tiếng hát giọng miền nam như ChếLinh, Hương Lan, Trường Vũ, Phi Nhung … Không phải ước mơ nào cũng cao. Không hát phòng trà, thì hát quán cà phê. Không hát quán cà phê, thì hát cho nhau nghe. Không ai nghe, thì hát một mình, vẫn sướng.

Đó là lý do tôi nghĩ đến, thực tập, và lập thuyết về hệthống SLTA: Second Language Translation Aids.

Hầu hết các nhà văn, nhà thơ sáng tác bằng tiếng Việt, không có khảnăng sinh ngữcao, không dư thừa tài chánh, không quenbiết các bậc cao nhân, lại ngại ngùng, thẹn thùng nếu phải nhờvảnhững người giỏi sinh ngữdịch giùm tác phẩm của mình. Đôi khi, có được người dịch, khi đọc bản dịch,tra từđiển, cảm thấy không an tâm, nhưng biết làm sao? Một bài thơViệt dịch sang tiếng ngoại quốc, sốmệnh gần giống một người Việt lưu vong.Tác giảlà người thấu hiểu tác phẩm của mình nhất, dù không hiểu toàn vẹn. Người viết là người tựdịch hoàn hảo nhất nếu họcó khảnăng sinh ngữgiỏi. Tựdịch tác phẩm của mình là cách hay nhất đểtựý lưu vong, thay vì bịxuôi theo dòng thác lũ. Trong tinh thần đó, SLTA ra đời,thô sơ và đơn giản. Lấy thực tập bổtúc và tái tạo lý thuyết. Như một đứa trẻcần thời gian đểtrưởng thành, SLTcần sựtiến bộcủa lập trình điện tử, khoa học kỹthuật đểbồi dưỡng và mởrộng. Quái kiệt Trần Văn Trạch là người đầu tiên tổchức đại nhạc hội ởViệt Nam. Theo chân ông, tôi tổchức đại nhạc hội: “Tình Anh Lính Chiến” ởHouston, Texas. Mời ca sĩ Thanh Thúy và một sốcác nghệsĩ khác trình diễn cùng vởnhạc kịch “Chiếm Lại CổThành Quảng Trị.” Ngồi trên dàn điều khiển, Trong một khung cảnh tối đen, đèn mờ, sân khấu lảng đảng sương mù, nghe Thanh Thúy hát lại những bản nhạc lính ngày xưa. Bạn đọc, bạn tưởng tượng ra sao? Thú thật, nghe Thanh Thúy hát, tôi cũngdấy lên “Nỗi Lòng Thanh Thúy.”Bạn đọc,Nếu bạn đọc là người giỏi sinh ngữ. Có thểdịch tiếng Việt sang tiếng ngoại quốc một cách dễdàng, cuốn sách mỏng này không phải dành cho bạn. Hoa không đẹp, không tặng mỹnhân. Kiếm không bén, sao dám tặng anh hùng. Nếu bạn đọc là người tò mò, muốn xem thửngười viết có ý kiến gì. Cuốn sách này xin cung nghinh dâng tặng. Xin cưỡi ngựa thám hoa và xin chỉđiểm tại nguyen112052@gmail.comNếu bạn đọc là người như tôi, muốn dịch tác phẩm của mình sang ngoại ngữnhưng không đủsởhọc, lại thẹn thùng khi phải nhờvảnhững cao nhân dịch giùm, lại không đủtài lực đểmời dịch giả, đành phải mày mò tựdịch. Cuốn sách này xin dành cho chúng ta. Xin thực hành như những trải nghiệm.Nếu không được như vậy, lời lẽnày khácnào “bó thân vềvới triều đình, hàng thần lơ láo phận mình ra đâu?

Hành trình dịch là hành trình tựhọc. Tựhọc là cơ bản của sáng tác. Nếu “Thiên tài chỉlà sựkiên nhẫn lâu dài” (**), thì sáng tạo phải có một phần từhiệu quảcủa sựkiên trì học tập.

Ngu Yên

(*) Kiều.(

**) Napoléon Bonaparte

Để lại lời nhắn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.