chuyện bâng quơ của Bà Tám Nguyễn Thị Hải Hà(NJ/US) mùa ôn dịch:”suy nghĩ chuyện viết văn”

Bà Tám Nguyễn Thị Hải Hà

Suy nghĩ chuyện viết văn

Đôi khi xem một phim kinh dị đầy bạo động, tưởng chẳng có liên quan gì, nhưng lại khiến mình nghĩ đến chuyện viết văn.

Cách đây hai hôm, tôi xem phim Velvet Buzzsaw, xem không chủ ý, chỉ bấm hết phim này sang phim khác trên Netflix, cuối cùng xem phim này vì thấy có John Malkovich và René Russo. Đây là phim nói về giới mua bán tranh vẽ, có chút chế nhạo các nhà đầu nậu nghệ thuật sáng tạo, và rất nhiều cảnh bạo động đầy máu me. Tôi không ưa phim máu me nhưng không tìm thấy phim nào vừa ý cả nên nghĩ rằng thôi xem phim này để được xem tranh.

Họa sĩ vô danh, Vetril Dease, qua đời để lại số lượng tác phẩm đồ sộ không người thừa kế. Ông ta muốn tiêu hủy toàn bộ tác phẩm nhưng chưa thực hiện được thì đã chết. Một số người kiếm sống bằng nghề phê bình hội họa, đầu nậu mua bán, tổ chức triển lãm, đã lấy được số tranh (một cách bất hợp pháp). Tất cả mọi người có kinh nghiệm về tranh đều công nhận Dease là một thiên tài và chắc chắn sẽ là nguồn tài lợi rất lớn. Tranh của ông có sức thu hút đặc biệt rất kinh dị, có lẽ vì chúng được vẽ bằng máu (theo đúng nghĩa đen, họa sĩ đã dùng máu để vẽ màu đen và màu đỏ trong tranh) và nỗi thống hận của người họa sĩ suốt đời bị ngược đãi, hành hạ. Giới đầu nậu hội họa giành giật với nhau. Và tất cả những người hưởng lợi từ tranh của Dease đều lần lượt chết một cách thảm khốc.

Tôi tóm tắt vài hàng về phim để các bạn chưa xem phim biết nội dung. Thật ra tôi chỉ muốn nhắc đến vài điểm tôi chú ý vì liên tưởng từ việc sáng tác tranh đến việc viết văn.

Morf (diễn viên Jake Gyllenhaal) là chuyên gia phê bình tranh rất nổi tiếng. Rhodora (Rene Russo), chủ nhân phòng triển lãm Haze, tâng bốc rằng phê bình của Morf quan trọng như phán quyết của Thượng Đế vậy. Morf trong lúc xem một tác phẩm được trưng bày trong phòng triển lãm đã bảo rằng, “no originality, no courage,…” Còn một chữ nữa, hình như là boring, nhưng tôi không nhớ chắc chắn. Tôi hiểu đại khái như thế này, nhà phê bình tranh có ý nói là, một tác phẩm nếu không có bản sắc cá nhân (độc đáo) và không dám bộc lộ, thì nhàm chán lắm, không đáng được chú ý.

Piers (John Malkovich), một họa sĩ được Rhodora chưng tranh trong phòng triển lãm của bà suốt 17 năm, nhưng mười năm sau không có tác phẩm nào có giá trị. Rhodora muốn bỏ Piers ra, nhưng tử tế, vì cùng là họa sĩ như nhau (Rhodora có thời làm họa sĩ và theo trình diễn trong ban nhạc Velvet Buzzsaw) giả vờ như Piers bỏ phòng tranh của bà để theo người khác. Bà gọi Piers đến nhà, đưa cho Piers bài thơ của Polly Anna đã qua đời năm 1983, bà giữ lại bài thơ khi thu dọn căn nhà và tranh ảnh của người quá cố. Piers bị bệnh nghiện rượu. Giới sáng tạo đôi khi dùng rượu và chất kích thích để cởi bỏ những xiềng xích vô hình, những thứ người ta nghĩ là giam cầm sức sáng tạo.

Dependency murders creativity
Creativity plays with the unknown.
No strategies exist
that can enclose the endless realm
of the new
only trust in yourself
can carry you past your fears
and the already known
Polly Anna, 1983

Nghiện ngập giết chết sáng tạo
Sáng tạo chơi đùa với sự không biết (vô thức)
Không kế hoạch hiện hữu nào
có thể bao trùm toàn thể sự bao la
của những điều mới (chưa biết)
chỉ nên tin vào chính bản thân
có thể đưa bạn ra khỏi nỗi sợ hãi của bạn
và những điều (ý thức) đã biết

Sau khi Piers đọc xong bài thơ, Rhodora nói thêm:

Bạn sợ gì? Chúng ta biết nhau từ lâu. Tôi không còn vẽ nữa, nhưng tôi biết như thế này. Hãy bỏ hết đi, cả cái thế giới hội họa này. Hãy tìm một nơi vắng vẻ, đến căn nhà cạnh bờ biển của tôi, ở đó và vẽ cho đến khi nào bạn chỉ vẽ riêng cho bạn thôi.

Piers nghe lời. Sau đó thì mọi người có liên quan trong việc hưởng lợi bằng tranh của Dease đều chết. Chỉ có Piers và Coco, cô bé 22 tuổi làm thư ký kiêm mua cà phê cho các đấng quyền lực đầu nậu tranh, là còn sống.

Qua phim này, tôi nhìn thấy vài quan niệm về sự sáng tạo (của người làm phim), tuy nói về hội họa nhưng có thể áp dụng cho người viết văn. Điều khiến một tác phẩm được chú ý là sự độc đáo của tác giả. Viết văn đòi hỏi sự can đảm, dám bộc lộ tư tưởng. Bộc lộ có nghĩa là phơi ra điểm yếu, những vết thương chưa lành, nỗi đau, sự xấu hổ, nhục nhã nào đó đã gặm nhắm tâm hồn người viết. Sáng tác có kết quả tốt khi nào tác phẩm đó chỉ để thỏa mãn tâm hồn người sáng tạo.

Tóm lại, người viết nên đóng cửa, xuống mạng, và chăm chỉ viết cho đến khi nào chết rồi thì (may ra) tác phẩm sẽ được chú ý, sách bán đắt, và người viết trở thành nhà văn. Chưa làm được điều đó thì viết để cho mình vui là dễ thực hiện nhất.

See the source image

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.