chuyện bâng quơ của Bà Tám về “Tết trong tuyết” ở xứ người(NJ/US)

Bà Tám Nguyễn Thị Hải Hà

Tết trong tuyết

Hôm qua, tôi thức giấc nhìn thấy ánh sáng giữa mấy tấm rèm cửa sổ. Nghĩ thầm đêm ba mươi giao thừa làm gì có trăng. Chắc là tuyết thôi. Quả đúng như vậy. Tuyết đổ chừng một tấc. Sau đó nắng lên. Tôi viết một bài nhưng bỏ nửa chừng đi dọn tuyết sáng nay đọc lại không muốn viết tiếp nên bỏ luôn. Viết cái khác.

Dự báo thời tiết hôm nay lạnh nhất sẽ là -9 độ C. Ấm nhất sẽ là -2 độ C. Chỉ hôm nay là có nắng ấm. Sẽ có tuyết liên tiếp bốn ngày cho đến thứ Tư tuần sau mới có nắng. Năm ngoái và năm kia trời đẹp, sang nhà cô em chồng ăn Tết đúng nghĩa với chữ ăn, tôm chua thịt luộc, giò thủ bánh chưng, v. v… . Ăn Tất niên rồi ăn Tân niên. Hôm sau Tết, sau khi đi viếng tro các cụ và người cháu, chúng tôi lại về nhà cô Trang ăn tiếp. Những năm mới sang Mỹ, Tết nào cũng bị bão tuyết. Có năm bị mất sưởi, vì chủ nhà hà tiện không đổ dầu vào lò nấu nước nóng. Tuyết nhiều không đi chợ được, trong nhà thiếu thức ăn. Tết đồng nghĩa với tuyết. Trong chữ tuyết có chữ tết.

Có sưởi và quần áo ấm người ta không thấy khổ vì tuyết, chứ tuyết nhiều cũng là một thiên tai. Nhà thơ Basho trong những câu haiku thật giản dị của ông người đọc cũng nhìn thấy cái khổ. Trong ngôi nhà có đứa con mới chết ông nhìn thấy đất trời đảo lộn từ những đoạn tre cong oằn dưới tuyết. Ngọn gió đông rát buốt khiến mặt của người ta sưng húp lên. Lạnh quá không ngủ được Basho thức giấc lắng nghe tiếng nứt rạn của những cái hũ đựng nước.

bending low – the joints,
the world, all upside down
bamboo under the snow

Oằn người, ở đoạn lóng
đảo lộn đất trời
tre nằm trong tuyết

a wintry gust
cheeks painfully swollen,
the face of a man

Gió đông
Má sưng phù đau đớn
Mặt người

the sound of a water jar
cracking on this icy night
as I lie awake

Tiếng hũ nước
rạn vỡ trong đêm giá băng
ta nằm thao thức

trích trong Basho and His Interpreters, Makoto Ueda biên soạn.

Tuyết xuống, nắng lên, tuyết tan thành nước, ban đêm nhiệt độ xuống thấp nước đóng thành băng, theo máng xối chảy xuống đọng đầy mặt đất rất nguy hiểm. Ngã trên băng có thể gãy xương, và chết người. Một cách để trị băng là rải muối hóa học và rải cát. Đường cũng có thể làm tan băng nhưng đắt tiền hơn và dĩ nhiên rít chịt nếu bị dính vào giày và người. Mùa tuyết, trời lạnh, ít vận động, di chuyển, người ta dễ trở nên trầm cảm. Chừng như chẳng có gì là thơ mộng về tuyết cả, ngoại trừ các cảnh trong phim.

Thật ra, có những khoảnh khắc, nếu bắt được người ta có thể, viết thành câu thơ. Tuyết bám trên cành cây rất dày. Một cánh chim bay ngang qua bầu trời, để rơi lại tiếng kêu. Âm thanh như rúng động bầu trời khiến tuyết rơi lả tả. Tiếng chim kêu, tiếng tuyết rơi, âm thanh của sự yên tĩnh và thinh lặng (the sound of silence) có là lời thơ, hay nốt nhạc? Tiếng chim kêu hay tiếng tuyết rơi vừa mới thành hình đã tan biến. Biển âm thanh thinh lặng vừa mở ra bởi sự khuấy động của chim đã nhanh chóng khép lại. Âm thanh chìm xuống hay bay vào hư vô?

Hôm qua, tôi rủ ông Tám vào Duke Farms chụp ảnh. Tôi muốn nhìn thấy cây cầu đỏ trên nền tuyết trắng. Thời tiết dự báo là không nắng vì nhiều mây, nhưng nắng thật là tràn trề. Chín mươi phần trăm ảnh tôi chụp bị nhiều ánh sáng quá. Ngang qua Coach Barn, nơi có cái đồng hồ và tháp chuông, chuông gióng mười hồi. Tiếng chuông trơn tuột trên cánh đồng tuyết trắng. Đuổi đi năm cũ, rước về năm mới. Đuổi đi bệnh tật, rước về bình an. Đuổi đi giả dối. Rước về chân thật. Đuổi chiến tranh đi. Rước hòa bình về cho cả thế giới. Hồi chuông gióng giả những âm thanh hạnh phúc.

Chiều về tiếp tục dọn tuyết, tôi xách máy ra chụp bụi trúc, trời hết nắng, chín mươi phần trăm ảnh buổi chiều bị thiếu ánh sáng nên đen thui. Cây trúc tượng trưng cho người quân tử, chẳng hiểu tại sao. Có phải vì nó rỗng ruột không che dấu mờ ám mưu mô? Hay vì nó thẳng, suông đuột, không khúc mắc như các loại cây khác. Bụi trúc nhà tôi, đa số toàn là cây thẳng, nhưng cũng có rất nhiều cây chẳng hiểu tại sao lại mọc theo hình chữ Z, zig zag như thể chúng ngúc ngoắt khi từ dưới đất trồi lên.

Tết nằm trong tuyết. Trời thiếu ánh sáng. Đêm rất dài, ngủ mãi không thấy trời sáng, nhưng hễ thấy trời sáng thì là trời tuyết. Tết chẳng biết chúc gì. Chúc mọi người, mọi nhà được an khương thịnh vượng. Ai cũng có tình yêu và được yêu thương. Những đêm dài tăm tối, tình thương cũng như ngọn đèn soi sáng, hay ngọn lửa nhỏ nhoi giúp chúng ta gần gũi với những người chúng ta yêu thương. Những người thân yêu, khi đi xa họ mang theo một phần trái tim của chúng ta trong trái tim của họ.

Bà Tám

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.