chuyện dài bầu cử TT xứ đế quốc giẫy chết Mỹ-DĐTC Vũ Linh

NHỮNG RẮC RỐI BẦU CỬ NĂM NAY

     Tuần qua, ngày 8/12 là hạn chót, tất cả các tiểu bang đã chính thức xác nhận kết quả bầu cử tổng thống. Trên nguyên tắc, theo TTDC, cụ Biden đã được 306 phiếu cử tri đoàn. Các cử tri đoàn sẽ bầu tổng thống dựa trên kết quả chính thức này vào ngày thứ Hai 14/12, nghĩa là cụ Biden sẽ là tổng thống thứ 46 của Mỹ, tiếp theo TT Trump.

    Tuy nhiên, trong cái mùa bầu cử quái dị năm nay, chưa chắc mọi chuyện sẽ xẩy ra trong những tuần tới một cách xuông sẻ như vậy. Vẫn còn tranh cãi, thưa kiện. Nghĩa là cho đến ngày hôm nay, vẫn chưa khẳng định được ai sẽ giơ tay tuyên thệ tháng Giêng tới.    Cuộc bầu vẫn chưa kết thúc vì sẽ còn phải trải qua nhiều thủ tục nữa.

    Ngay bây giờ, phe TT Trump vẫn tiếp tục các vụ thưa kiện. Nhiều cụ DUT hô hoán ầm ĩ, ngày 8/12, mọi thưa kiện phải chấm dứt, làm như họ hiểu luật Mỹ hơn các luật sư của TT Trump vẫn đang thưa kiện khắp nơi. Các cụ ta có câu “không biết thì dựa cột mà nghe”, nhưng các cụ DUT không biết gì mà vẫn thích bàn.

    Cuộc bầu cử chính thức của các cử tri đoàn sẽ còn phải được tổ chức ngày 14/12. Mỗi tiểu bang họp riêng tại tiểu bang mình, bỏ phiếu rồi gửi kết quả về quốc hội liên bang, chứ không có chuyện tất cả cử tri đoàn của 50 tiểu bang về Hoa Thịnh Đốn họp như các cụ DUT loan tin. Trước đó, ngay cả việc bổ nhiệm các cử tri đoàn cũng còn bị tranh cãi, chưa ai biết chắc ai sẽ ở trong thành phần cử tri đoàn được quyền bỏ phiếu. Rồi quốc hội liên bang còn phải kiểm tra và xác nhận kết quả bỏ phiếu của cử tri đoàn nữa. Chỉ sau khi quốc hội kiểm tra phiếu xong vào ngày 6 tháng Giêng, đương kim PTT Pence với tư cách chủ tịch thượng viện tuyên bố kết quả bầu cử chính thức thì lúc đó mới biết chắc ai là tổng thống. Từ giờ tới đó, chẳng ai biết còn bao nhiều vụ kiện và kết quả ra sao. Tuy nhiên, cánh cửa của TT Trump càng ngày khép lại.

    Đó là nói chuyện trong hai ứng cử viên, đã có một người có đủ 270 phiếu. Nếu vì lý do nào đó, không ai có đủ túc số cần thiết, thì sẽ cần quốc hội vào cuộc, bầu TT và PTT đầu tháng Giêng, với hạ viện bầu tổng thống với mỗi tiểu bang được một phiếu, có thể đưa đến việc đắc cử của TT Trump khi đảng CH hiện nay nắm đa số 28 tiểu bang trong hạ viện. Với những độc giả thắc mắc, kẻ này xin nhắc lại, nước Mỹ là một liên bang của 50 tiểu bang, lá phiếu phổ thông của người dân chỉ có giá trị trong nội bộ tiểu bang thôi, trong khi bầu tổng thống liên bang dựa trên phiếu của đại diện các tiểu bang.

    Còn nhiều rắc rối với không ít giải pháp để TT Trump ‘binh’, mà ta thử xét qua.

CHỨNG THỰC KẾT QUẢ BẦU CỬ

    Hầu hết các tiểu bang xác thực kết quả không có vấn đề gì. Chỉ một nhúm tiểu bang then chốt bị rắc rối là Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Georgia, Arizona, Nevada là có vấn đề thôi.

    Tại sao lại rắc rối vậy? Lý do rất giản dị: năm nay, có tới hơn 70% cử tri đã bầu bằng thư theo lời kêu gọi cũng như hù dọa lây nhiễm của đảng DC với sự phụ họa của TTDC. Các cuộc bầu cử trước đây, trung bình có 30% phiếu bằng thư là cao rồi.

    Điểm đáng nói là hệ thống bầu cử của Mỹ chưa sẵn sàng để cõng một số lượng bầu bằng thư cao như vậy. Cả ngàn kẽ hở kỹ thuật chưa được biết tới, hay biết rồi mà chưa biết cách bít lại, cả vạn nhân viên kiểm phiếu và đếm phiếu chưa hiểu rõ tất cả thủ tục làm việc. Đưa đến tình trạng luộm thuộm tranh cãi không có câu trả lời. Cũng như đưa đến tình trạng gian lận thật và nghi ngờ có gian lận, mà chẳng ai biết đâu là sự thật. 

    Thực tế, có thể chỉ là chuyện phe DC cấp tiểu bang và địa phương bao che cho nhau, hay gian lận nhưng chùi mép kỹ, nên phe CH dù đã gom được một số bằng chứng gian lận, nhưng cũng chưa đủ mức quy mô lớn, hay đủ tính thuyết phục để các quan tòa lấy quyết định lớn, thay đổi kết quả bầu cử một cách quy mô đáng kể. Dĩ nhiên ai cũng có câu nói dễ dãi ở cửa miệng là “phải có đủ bằng chứng”. Thực tế trong cõi đời ô trọc này, chuyện bằng chứng tội phạm là chuyện nói dễ nhưng thấy không dễ.

    Cả thế giới đều biết Al Capone là đại trùm mafia, buôn lậu rượu, tổ chức động điếm, rửa tiền, tham nhũng, hối lộ,… đủ thứ, kể cả giết người như ngóe. Nhưng Al Capone chùi mép rất kỹ, chưa bao giờ bị bắt và truy tố về những tội này một lần nào vì FBI chẳng có được một bằng chứng nào có thể trình tòa được. Cuối cùng FBI phải tìm mãi mới ra một tội khai gian giấy thuế, dựa vào đó để bắt và nhốt hắn.

    Mà nghĩ cho cùng, trong chính trị, có ai cần bằng chứng bao giờ đâu? Có bằng chứng thì cũng chẳng ai cần biết.

    Trong suốt 15 năm cuộc chiến của VNCH chống xâm lăng của CSBV, VC gân cổ chối việc có cả triệu lính CSBV được tung vào nam đánh nhau, bộ đội chết cả triệu, súng ống, bom đạn, xe tăng Nga và TC, cả thế giới đều thấy, nhưng VC vẫn chối, cả thế giới CS vẫn chối và cả triệu trí thức thiên tả -useful idiots- Tây Phương và Mỹ không nhìn thấy gì hết. Liên Hiệp Quốc, Ủy Ban Kiểm Soát Đình Chiến,… tất cả đều không nhìn thấy gì.

    Tình trạng bầu cử ở Mỹ năm nay cũng giông giống. Cả thế giới biết phe DC gian lận trong các tiểu bang then chốt mà đảng DC nắm quyền, nhưng các luật sư của TT Trump loay hoay mãi vẫn chưa tìm đủ bằng chứng đầy đủ, rõ rệt, có tính thuyết phục và tới mức quy mô có thể thay đổi kết quả bầu cử. Đưa đến tình trạng là tất cả các tiểu bang tranh cãi, kể cả những tiểu bang CH như Georgia và Arizona, nơi đã có gian lận ở mức quy mô, cũng đành thúc thủ.

CHUYỆN CỬ TRI ĐOÀN

    Chuyện cử tri đoàn, năm 2016, bà Hillary đã gây sóng gió khi bà công khai kêu gọi các cử tri đoàn bỏ phiếu theo số phiếu của cả nước, tức là bỏ phiếu cho bà thay vì cho ông Trump trong các tiểu bang ông Trump thắng. Nỗ lực của bà Hillary thất bại. 

   Sau khi bà Hillary thất bại, một số tiểu bang ra luật đòi thay đổi thể thức bầu bán cho cả nước, bắt cử tri đoàn phải bỏ phiếu cho ứng cử viên nào được nhiều phiếu nhất tính trên cả nước, bất kể kết quả bầu cử tại tiểu bang. Luật mới chẳng đi đến đâu. Chỉ được một thiểu số tiểu bang theo phe DC ủng hộ.

    Do đó, năm nay, bầu cử vẫn theo luật cũ. 

    Từ trước đến nay, thành phần cử tri đoàn thường do thống đốc bổ nhiệm dựa trên kết quả bầu cử tiểu bang đã được chính thức xác thực, và các cử tri đoàn bị bắt buộc theo luật, phải bỏ phiếu cho ứng cử viên đã đắc cử trong tiểu bang, không có lựa chọn nào khác.

    Nhưng đặc biệt, năm nay, trước tình trạng gian lận thành công, bất ngờ ta thấy một giải pháp mới lạ có thể hóa giải gian lận. Đó là giải pháp hạ viện các tiểu bang có quyền bác bỏ cử tri đoàn bổ nhiệm bởi thống đốc theo kết quả bầu cử gian lận của tiểu bang, thay vào đó, hạ viện tiểu bang sẽ bổ nhiệm thành phần cử tri đoàn để cử tri đoàn này sẽ bỏ phiếu theo chỉ thị của hạ viện, bất kể kết quả bầu cử của tiểu bang.

    Đây là giải pháp có thể giúp TT Trump vượt qua gian lận và đắc cử tại các tiểu bang tranh chấp. Ngoại trừ tiểu bang Wisconsin, đảng CH chiếm đa số tại tất cả hạ viện của các tiểu bang tranh chấp còn lại, sẽ bổ nhiệm cử tri đoàn theo khuynh hướng CH ủng hộ TT Trump để họ bầu cho TT Trump. Nghĩa là các tiểu bang Michigan, Pennsylvania, Georgia, Arizona sẽ bổ nhiệm cử tri đoàn CH đi bỏ phiếu cho TT Trump bất kể kết quả bầu cử tại những tiểu bang này, và ông này sẽ tái đắc cử dễ dàng. Luật sư của TT Trump, ông Giuliani cho biết có thể ba tiểu bang Georgia, Michigan và Arizona sẽ để hạ viện tiểu bang bổ nhiệm thành phần cử tri đoàn.

    Giải pháp này có thực tế hay có căn bản pháp lý gì không? Câu trả lời không giản dị chút nào đâu, các cụ ơi.

    Giải pháp này có vài vấn đề lớn.

   Thứ nhất, có vẻ đi ngược lại ý định của các Cha Già Lập Quốc khi họ viết Hiến Pháp. Ban đầu, họ đã có ý nghĩ để cho hạ viện bổ nhiệm cử tri đoàn mà không cần phổ thông đầu phiếu cho cả nước, rồi cử tri đoàn bầu tổng thống, nhưng rồi lại bác bỏ ý kiến đó để dành quyền bầu tổng thống cho toàn dân, bổ nhiệm cử tri đoàn theo kết quả bầu cử của toàn dân qua cách bầu phổ thông trong từng tiểu bang. Họ cho rằng hình thức hạ viện các tiểu bang bổ nhiệm cử tri đoàn bầu tổng thống có hậu quả thực tế là chính hạ viện đã bầu tổng thống chứ không phải dân bầu. Nôm na ra, các Cha Già Lập Quốc không muốn quốc hội bầu tổng thống. 

   Thứ nhì, phần lớn các thẩm phán TCPV hiện nay có khuynh hướng bảo thủ, nghĩa là tôn trọng tối đa Hiến Pháp cũng như ý định của các tác giả Hiến pháp, do đó có khuynh hướng không muốn đi ngược lại ý định đó của các Cha Già Khai Quốc.

   Thứ ba, yếu tố quan trọng hơn nhiều, giải pháp này phủ nhận lá phiếu của người dân, sẽ khó được thiên hạ chấp nhận. Nếu bây giờ được dùng để lật ngược kết quả bầu cử đã có rồi thì khó được người dân chấp nhận, sẽ gặp chống đối mạnh. Tổng thống đắc cử kiểu này sẽ có thể không có chính danh, mất uy tín, không được hậu thuẫn mạnh của dân.

    Nhưng ngược lại, đây lại là giải pháp lần đầu tiên được đưa ra bởi chánh thẩm phán Tối Cao Pháp Viện William Rehnquist và hai thẩm phán TCPV khác trong vụ tranh chấp giữa PTT Al Gore và thống đốc George Bush năm 2000, và mới đây được thẩm phán Kavanaugh nhắc lại. Đã vậy, thượng nghị sĩ Lindsey Graham, chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp của thượng viện cũng cổ võ cho giải pháp này. 

   Một giải pháp do một chánh thẩm và hai thẩm phán TCPV đưa ra, rồi mới đây lại được hậu thuẫn của một thẩm phán TCPV khác và một thượng nghị sĩ chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp của thượng viện, không thể coi thường được, tất nhiên có căn bản pháp lý rất nặng ký. Không phải chuyện nói chơi cho vui, có thể bỏ qua dễ dàng.

    Ngay cả giáo sư luật của Đại Học Harvard, ông Alan Dershowitz cũng đã lên tiếng cho biết giải pháp này cuối cùng sẽ phải lên tới TCPV, và ở đây, rất có thể các thẩm phán sẽ chấp nhận.

    Tại Pennsylvania, đã có 64 dân biểu tiểu bang ký một bức thư kêu gọi quốc hội bác bỏ danh sách cử tri đoàn do thống đốc bổ nhiệm dựa trên kết quả bầu cử gian lận, và để cho hạ viện bổ nhiệm thành phần cử tri đoàn đại diện cho tiểu bang.

    Theo lý luận của ‘trường phái’ này, thủ tục bổ nhiệm cử tri đoàn do các tiểu bang đưa ra nằm trong giới hạn của luật tiểu bang thật. Tuy nhiên, luật tiểu bang chỉ có hiệu lực trên các vụ nằm trong phạm vi tiểu bang thôi, chứ không chi phối được các vấn đề liên bang, mà việc bầu tổng thống liên bang hoàn toàn nằm ngoài và trên -outside and above- phạm vi quyền hạn tiểu bang, tức là các dân biểu tiểu bang không bắt buộc phải tôn trọng luật đó trong việc bầu cử tổng thống liên bang, vẫn có thể bác bỏ cử tri đoàn được bổ nhiệm theo nguyên tắc này, để bổ nhiệm những cử tri đoàn khác.

    Nói trắng ra, quốc hội tiểu bang có toàn quyền chiếu theo Hiến Pháp liên bang để bổ nhiệm thành phần cử tri đoàn bầu tổng thống liên bang bất kể kết quả bầu cử của tiểu bang.

VI PHẠM HIẾN PHÁP

    Tiểu bang Texas đã đưa đơn thẳng tới Tối Cao Pháp Viện, kiện các tiểu bang Georgia, Michigan, Pennsylvania, và Wisconsin vi phạm Hiến Pháp, đưa đến tình trạng bất công bằng giữa các tiểu bang trong cuộc bầu tổng thống.

    Theo đơn kiện, 4 tiểu bang bị kiện, đã tự ý thay đổi luật bầu cử dựa trên quyết định đơn phương của thống đốc chứ không phải qua một luật chính thức được lập pháp tiểu bang thông qua, đưa đến tình trạng không bình quyền giữa các tiểu bang. Không bình quyền về quyền hạn của thống đốc, và không bình quyền về quyền hạn của cử tri. Texas yêu cầu TCPV can thiệp để xác nhận sự tôn trọng bình quyền giữa các tiểu bang trước Hiến Pháp. Texas cũng yêu cầu cho hoãn lại ngày cử tri đoàn bầu tổng thống để giải quyết vụ kiện này trước. TCPV phải thụ lý vì đây là tranh cãi giữa các tiểu bang mà các tòa tiểu bang không có quyền giải quyết.

    Vụ kiện không tầm thường vì TCPV đã bắt các tiểu bang bị kiện phải giải thích tại sao những thay đổi họ đưa ra đã không vi phạm Hiến Pháp trước khi quyết định có chịu thụ lý hay không. Và 17 tiểu bang khác đã tham gia vụ kiện cùng với Texas, tất cả là 18 tiểu bang CH, trong đó có tiểu bang Arizona mà kết quả cho đến nay là cụ Biden đã có nhiều phiếu hơn. Đã có 126 dân biểu liên bang thuộc đảng CH cũng đã ký thư hậu thuẫn vụ kiện này. Một vụ kiện của 18 bộ trưởng Tư Pháp với hậu thuẫn của gần 1/3 dân biểu liên bang không phải trò đùa. Cái rắc rối không ai có câu trả lời cho tới khi TCPV phán quyết là việc các thống đốc tiểu bang nhân danh mối đe dọa nhiễm dịch, tự cho quyền vi phạm hiến pháp của các tiểu bang và của liên bang luôn, một chuyện chưa từng xẩy ra trong lịch sử Mỹ. Đây là những chuyện cần biết về vụ kiện này:

https://thefederalist.com/2020/12/09/6-things-to-know-about-texass-supreme-court-petition-over-2020s-messed-up-election/

    Trong khi đó, các tiểu bang bị kiện đều nhất loạt bác bỏ đơn kiện của Texas, cho rằng họ đã không vi phạm Hiến Pháp gì hết, và Texas không có cơ sở pháp lý để kiện. Và tất cả các chính khách DC và TTDC đã bác bỏ cho đây là vụ kiện vu vơ, chỉ là trò xiếc chính trị -political show, rồi nhất loạt viết nhận định xuyên tạc bôi bác cá nhân bộ trưởng Tư Pháp Texas, đúng theo mô thức đánh đấm của phe ta: bôi bác cá nhân. Bất kể thắng hay thua, gần hai chục tiểu bang kiện, sao lại gọi là ‘vu vơ’ được?

    Vụ kiện này quan trọng nhất, hơn xa các vụ kiện của luật sư Giuliani. Chiều thứ Sáu 11/12, TCPV đã biểu quyết không thụ lý vụ kiện vì cho rằng Texas không có căn bản pháp lý. 

    Trên căn bản theo luật Mỹ, muốn kiện thì người kiện phải chứng minh bị thiệt thòi hay thiệt hại gì đó. Texas đã không chứng minh được việc thay đổi luật bầu cử của các tiểu bang khác đã gây thiệt hại cho Texas, do đó, vụ kiện đã không có căn bản pháp lý và TCPV không thụ lý.

CÁC QUAN TÒA

    Tất cả đưa đến thưa kiện để rồi thực tế mà nói, một số lớn quan tòa vừa phán quyết vừa run vì không biết có gian lận thật hay không trong khi phán quyết của họ lại là chuyện sinh tử của cả nước. Bất kể các quan tòa, nhất là ở cấp Tối Cao Pháp Viện, phán quyết như thế nào, họ sẽ đi vào lịch sử vì phán quyết của họ có hậu quả quá lớn, quyết định ai sẽ là tổng thống trong 4 năm tới.

    Chuyện lấy phán quyết thay đổi kết quả bầu cử chính thức không phải chuyện mà các thẩm phán có quyền hay dám lấy một cách dễ dàng dựa trên tố cáo của một vài nhân chứng lẻ loi, hay dựa trên việc một vài máy bầu bị ‘trục trặc’, hay ngay cả dựa trên một vấn đề mà Hiến Pháp không ghi rõ.

    Việc các quan tòa cho đến nay đã ra những phán quyết trái ngược, một phần phản ảnh tính phức tạp của vấn đề, một phần phản ảnh các bằng chứng gian lận mà các luật sư của TT Trump đưa ra chưa đủ trọng lượng để có thể thay đổi kết quả bầu cử trên cả tiểu bang. Một sự kiện đáng chú ý là ngay cả một số thẩm phán do chính TT Trump bổ nhiệm cũng đã có phán quyết bất lợi cho TT Trump. 

    Nhiều người ủng hộ TT Trump hấp tấp chỉ trích những thẩm phán biểu quyết bất lợi cho TT Trump là phản lại TT Trump, kể cả các thẩm phán TCPV. Những công kích này oan cho các quan tòa và đã đi quá xa, mang tính phe đảng mà không hiểu đầy đủ vấn đề. 

    Khi TCPV biểu quyết tới 7-2 để không thụ lý vụ kiện của Texas, trong đó có cả ba vị thẩm phán do TT Trump bổ nhiệm, thì ta cần phải suy nghĩ lại trước khi nhẩy nhổm tố các vị thẩm phán là thiên vị, bị mua chuộc hay hèn nhát.

NHẬN ĐỊNH CHUNG

    Cuộc bầu cử tổng thống năm nay mở ra nhiều vấn đề mới lạ chưa bao giờ xẩy ra, đưa đến việc các luật sư cả hai bên làm việc overtime mệt nghỉ để khai thác hay diễn giải luật lệ có lợi cho phe mình, đến độ ngay cả các quan tòa cũng bối rối, thay đổi phán quyết như chong chóng, hay các quan tòa ra quyết định khác nhau từ tiểu bang này qua tiểu bang nọ, từ tòa này qua tòa kia. Ngay trong nội bộ các tiểu bang, cũng nhiều lủng củng khi các quyền hành pháp và lập pháp nằm trong tay hai đảng đối lập, tranh cãi nhau đủ chuyện. Các cử tri, kể cả các cụ tỵ nạn cả hai phe, thì bàn loạn cào cào như mình hiểu thấu hết dù chẳng ai là luật sư hay chuyên gia gì, mà chỉ bàn để có thể kết luận theo ý mình muốn.

    Những giải pháp mới lạ trên, thú thật, kẻ này chẳng có một ý kiến gì về tính hợp pháp, hợp hiến, cũng chẳng hiểu sẽ có đủ hậu thuẫn ngay trong khối cử tri ủng hộ TT Trump hay không, hay có đủ hậu thuẫn trong các quốc hội của các tiểu bang hay không. Kẻ này không phải là luật sư hay chuyên gia về luật bầu cử Mỹ nên chỉ viết lờ mờ dựa trên các tin tức đọc được. Chỉ có cái luật lưu thông học để lấy bằng lái xe mà còn chưa hiểu hết, nói chi tới hiến pháp.

    Do đó, bài viết này có tính cách tìm hiểu hơn là bàn thảo những rắc rối nổi bật nhất, đặc biệt là không muốn có kết luận gì theo kiểu đoán mò theo tính phe đảng chủ quan. Chỉ muốn nêu lên để ‘rộng đường dư luận’. Cũng để quý độc giả thấy việc tranh cãi bầu cử hiện nay cực gay cấn và phức tạp, với cả hai bên đều sẵn sàng dùng những biện pháp mới lạ nhất cho dù cực đoan nhất, để dành chiến thắng, tuyệt đối chẳng có bên nào lịch sự nhường nhau bất cứ chuyện gì. 

    Bên TT Trump và khối bảo thủ dĩ nhiên thấy công trình cải đổi xã hội và chính trị Mỹ chưa hoàn tất, cần phải tranh đấu đến cùng để hoàn thành cuộc cách mạng tát cạn đầm lầy, cản nước Mỹ đi sâu vào chủ nghĩa xã hội. Trong khi bên đảng DC và đám đồng minh TTDC thì vì mối đe dọa sinh tử của ý thức hệ cấp tiến, cần phải bằng mọi giá loại bỏ ông thần Trump.

    Chẳng phải nước Mỹ không, cũng chẳng phải cái cộng đồng hạt tiêu tỵ nạn Việt không, mà cả thế giới đang chống mắt nhìn cuộc chiến này, xem ngã ngũ ra sao.

    Ta nên hiểu cho rõ, câu chuyện tranh cãi này dường như đã đi xa hơn rất nhiều một cuộc tranh dành quyền hành, mà đã biến thành một cuộc chiến cho ý thức hệ căn bản, một hướng đi lâu dài cho cả nước Mỹ, và dĩ nhiên cho cả thế giới.

    Cuối cùng, nếu mọi cách hợp pháp, hợp hiến đều thất bại và cụ Biden chiến thắng, thì cũng đành chịu thôi. Tự an ủi là cụ Biden sẽ đi vào lịch sử như một tổng thống đắc cử nhờ gian lận giỏi. Một điều đáng buồn, buồn cho nước Mỹ đã xuống cấp đến vậy. Mà buồn hơn nữa là tư cách của tổng thống Mỹ đã xuống cấp còn thấp hơn nữa, khi mà cụ Biden và cả đảng DC vì quyền lợi cá nhân và quyền lợi đảng, muối mặt chấp nhận thắng cử trong gian lận, chấp nhận đi vào lịch sử với những tỳ vết đen tối không bao giờ xóa được.

    Nước Mỹ này đang gặp quá nhiều rắc rối, lộn xộn, nhức đầu. Nhưng nghĩ cho cùng đó là dấu hiệu tốt vì những cái lôi thôi nhức đầu này chỉ có thể xẩy ra trong một xã hội dân chủ tự do và pháp trị thực sự và tốt hơn tất cả các thể chế chính trị khác trên thế giới, trong đó, những lộn xộn lòi ra rồi người ta sửa chữa cho hoàn hảo hơn. 

    Chứ trong cái xứ đỉnh cao trí tuệ loài khỉ thì cả vạn sai lầm vẫn tồn tại cả vạn năm. 

 NƯỚC MỸ ĐI VỀ ĐÂU?

    Cuộc bầu tổng thống năm nay đã diễn ra cách đây một tháng hai ngày, tính tới ngày số DĐTC này ra mắt. Mà vẫn chưa ai biết ai sẽ giơ tay tuyên thệ đầu năm tới.

    Thông thường thì tối ngày bầu cử là ta đã có kết quả ngay rồi. Năm nay thì đến giờ này cả nước vẫn mù tịt.    Tại sao lại có chuyện rắc rối như vậy?

    Thứ nhất, phải nói ngay, bầu cử Mỹ, nhất là bầu cử tổng thống, càng ngày càng rắc rối, càng nhiều luật lệ, càng nhiều cử tri, càng nhiều phân hóa, càng nhiều gian lận và ngay cả các ứng cử viên cũng càng ngày càng… bác bỏ luật chơi.

    Nhìn lại lịch sử cận đại để xem vài kinh nghiệm.

    Năm 1960, thượng nghị sĩ John Kennedy thắng PTT Nixon khít nút, qua hơn 100.000 phiếu của tiểu bang Illinois. Mà tiểu bang này lại nổi tiếng là tiểu bang ‘ma giáo’ nhất Mỹ, vừa là thủ đô của mafia Mỹ, vừa là thủ đô của chính trị gian trá mánh mung nhất nước luôn. Khi đó, TNS Kennedy bị nghi ngờ thắng nhờ thống đốc tiểu bang và thị trưởng Chicago thông đồng cùng với các nghiệp đoàn để tráo phiếu, gian lận gì đó, và phe CH đòi kiểm tra, đếm phiếu lại và thưa kiện. Ông Nixon phủ quyết, tuyên bố nhìn nhận ông Kennedy đã đắc cử. Ông Nixon giải thích thưa kiện, tranh cãi sẽ giảm uy tín của tổng thống, bất kể ai là người thắng cử, sẽ khiến tổng thống khó làm việc và đất nước thêm chia rẽ. Ông chấp nhận thua keo này, bày keo khác. Kết quả ông Kennedy đắc cử. Tám năm sau, ông Nixon ‘bày keo khác’, đắc cử tổng thống thật.

   Bốn thập niên sau, tình hình thay đổi hẳn.

   Năm 2000, PTT Al Gore thua khít nút thống đốc Bush con tại Florida. Mới đầu, ông chấp nhận thua, gọi điện thoại cho ông Bush, chúc mừng ông này. Nhưng ngay sau đó, nghe lời dụ khị của các phụ tá và cố vấn, gọi điện thoại trở lại, rút lại lời chịu thua và chúc mừng, cho biết sẽ đòi đếm phiếu lại, rồi thưa kiện.

   Cuộc bầu cử này đi vào lịch sử khi cuộc chiến kéo dài 37 ngày. Mỗi bên tung ra lực lượng cả trăm siêu luật sư đổ xuống Florida, thưa kiện liên tục hết vụ này tới vụ khác, các tòa sơ thẩm và cả Tối cao Pháp Viện tiểu bang thụ lý ngày đêm, ra phán quyềt gần như mỗi ngày. Báo chí loan tin kiểm phiếu, đếm phiếu không ngừng, thiên hạ học hỏi được cả triệu chuyện về các hình thức bầu bán, lá phiếu,… Lần đầu tiên nghe đến các chuyện như ‘hanging chad’, tức là các phiếu bầu bằng cách bấm lỗ, lủng ba góc hay hai góc hay một góc hay chỉ bị lõm. Khi nào thì là hợp lệ? Đếm đi đếm lại, đếm tới đếm lui cho tới khi còn hai ngày nữa là hạn chót tiểu bang Florida phải xác nhận kết quả theo Hiến Pháp. Đến khi đó, Tối Cao Pháp Viện liên bang mới can thiệp, ra lệnh ngưng đếm phiếu và bộ trưởng Nội Vụ Florida công bố và xác nhận kết quả đếm phiếu ngay. TĐ Bush hơn PTT Gore 537 phiếu, chiếm được Florida, được đúng 271 phiếu cử tri đoàn và đắc cử.

    PTT Gore tuyên bố ông không nhìn nhận ông Bush thắng cử, nhưng miễn cưỡng chấp nhận phán quyết của TCPV. Sau đó, trong suốt tám năm của TT Bush con, ông Gore, cay đắng công kích TT Bush đủ chuyện. Được mấy ông cấp tiến bắc Âu an ủi, cho giải Nobel Hòa Bình vì có công cảnh giác trái đất sẽ bốc cháy năm 2016.

    Gần hai thập niên sau, năm 2016, trái đất không bốc cháy, nhưng cuộc bầu năm đó thì lại bốc cháy đùng đùng, gặp rắc rối, nhưng là loại rắc rối mới, với hậu quả lâu dài tai hại hơn gấp bội. 

    Trong vụ Kennedy-Nixon, sau bầu cử, hai đảng và cả dân chúng quên ngay những tranh cãi, cùng bắt tay làm việc cho đất nước. Trong vụ Gore-Bush, cũng đã có sự hợp tác giữa hai đảng sau bầu cử tuy cá nhân ông Gore tiếp tục làu bàu và báo chí tuy không mê mẩn ông Bush chút nào nhưng cũng chỉ lảm nhảm chỉ trích như thường lệ, không có gì quá đáng. Nhất là vài tháng sau, xẩy ra vụ 9-11, khiến cả nước Mỹ đoàn kết lại sau lưng TT Bush.

    Nhưng qua năm 2016, tình hình biến thể, sa sút trầm trọng với những hậu quả long trời lở đất.

    Một ngày sau kết quả bầu cử, hai dân biểu DC đã mau mắn đòi đàn hặc ông Trump vì tội đã lừa gạt dân để được đắc cử. Bà ứng cử viên của Đảng Xanh -Green Party- được đâu 1% phiếu, hô hoán gian lận tranh cử, đòi đếm phiếu lại tại ba tiểu bang then chốt nhất vùng Đại Hồ. Được ngay bà Hillary ủng hộ. Đảng DC đòi bỏ thủ tục cử tri đoàn bầu tổng thống vì bà Hillary được nhiều phiếu phổ thông hơn. Rồi quay qua, hăm dọa, dụ dỗ các cử tri đoàn bỏ phiếu cho bà Hillary bất chấp kết quả của tiểu bang. Ngày tân TT Trump tuyên thệ nhậm chức, phần lớn dân biểu DC phá lệ, tẩy chay không tham dự, không nhìn nhận tổng thống tức là không nhìn nhận kết quả bầu cử, trong khi nửa triệu người xuống đường hô hoán “Not My President”.

    Nhưng những chuyện đó chỉ là những món khai vị. Kinh hoàng và tai hại hơn cả là suốt bốn năm sau là bốn năm chiến tranh nóng không ngừng nghỉ. Tuyệt đối đã không có một sự hợp tác nào giữa bên thua cuộc với bên thắng cuộc. Bên thua cuộc thề chống đối tới cùng, bằng mọi cách. Điển hình là những điều tra cuội về thông đồng với Nga, đàn hặc cuội vì đổi chác với Ukraine, xen kẽ với cả mấy chục vụ thưa kiện cá nhân TT Trump rồi kiện thưa hầu như tất cả quyết định, sắc lệnh của ông, đặc biệt là trong chính sách di dân, cản di dân lậu và cản khủng bố thâm nhập. Chưa kể việc giết nhau tận tình trong vấn đề bổ nhiệm nhận sự, kinh hoàng hơn cả là vụ bổ nhiệm thẩm phán Brett Kavanaugh vào Tối Cao Pháp Viện.

    Không có một quyết định nào của ông được chấp nhận chứ đừng nói tới ủng hộ, trong khi tất cả không chừa đều bị công kích, bóp méo xuyên tạc để có cớ chửi bới hay bôi bác. Thậm chí, quyết định giảm thuế cả nước cũng bị bóp méo, xuyên tạc đủ cách và chống đối tàn bạo. Nhiều người tay chià ra nhận tiền giảm thuế miệng la hét… ít quá, sao Bill Gates được giảm thuế cả triệu mà tôi chỉ được giảm có vài trăm? Không ai chịu hiểu Bill Gates đóng thuế cả chục triệu trong khi họ đóng thuế có vài ngàn. Thậm chí, việc TT Trump tạo ra cả triệu việc làm cho dân cũng bị bóp méo để chê bai và công kích.

    TTDC vứt trách nhiệm thông tin trung thực vào thùng rác để biến thành công cụ tuyên truyền chống Trump của đảng DC. 

    Nói về quan hệ cực xấu giữa TT Trump và TTDC, dĩ nhiên những người ghét Trump mau mắn đổ hết tội lên đầu ông Trump, tố tổng thống đã coi truyền thông như kẻ thù, đã tìm cách đánh nhà báo thẳng thừng, không tôn trọng trách nhiệm thông tin ‘thiêng liêng của đệ tứ quyền’. Cái này đúng là xảo ngôn chính hiệu con nai vàng! Sự thật là gì? Ai thực sự đã ‘khai chiến’?

    Năm 2016, câu chuyện vớ vẩn ông Trump trước đó cả chục năm đã bù khú, bốc phét với một nhà báo họ nhà Bush trong phút giải lao, chẳng ai bị chết cũng chẳng ai bị đụng tới chân lông, bị anh nhà báo gian manh này lén thu âm rồi bung ra ngay trong mùa tranh cử, đã bị truyền thông khai thác tận tình, thêm đủ loại mắm muối cho mặn mà, dùng để đánh Trump tơi bời ngay từ khi chưa có bầu cử. Có lẽ vì cái tội Trump đã dám hạ Jeb Bush. 

    Như vậy, ai khai chiến? Sao lại trách ông Trump đã không tôn trọng ‘đệ tứ quyền’? Công tâm mà nói, khi toàn thể TTDC miệt thị, bôi bác đánh Trump chết bỏ, loan tin và bình luận chống TT Trump tới hơn 90% ngay từ khi ông Trump chưa đắc cử tổng thống thì sao lại có thể đòi hỏi Trump phải tôn trọng các nhà báo gian manh phe đảng? 

    Trong suốt bốn năm qua, ta thấy gì ngoài những công kích tàn bạo và láo lếu nhất. Cho dù tất cả đều là những cục kẹo cao su được nhai đi nhai lại dù hết chất đường từ khuya rồi.

    Những luận cứ ‘đường mòn’ nghe đến nhàm tai vẫn được nhắc đi nhắc lại, viết tới viết lui, nhất là trong đám các cụ DUT nghèo nàn trí tưởng tượng. Kiểu như Trump lơ là và bất tài để cả chục triệu người bị nhiễm dịch, cả mấy trăm ngàn người chết, Trump kỳ thị đưa đến nổi loạn của dân da đen, Trump tàn phá kinh tế đưa đến 20% dân Mỹ bị thất nghiệp, Trump mắc nợ tới 27.000 tỷ, Trump bị TC đánh nát người, Trump bị mắc bẫy cậu Ấm Ủn,…

    Đây là những luận cứ đã được DĐTC này chứng minh là loại bóp méo, xuyên tạc, phịa,… không biết bao nhiêu lần. Thây kệ! Goebbels của Hitler, bậc thầy của tuyên truyền nhồi sọ, đã dạy “một điều nói láo cứ lập đi lập mãi, cuối cùng sẽ có người tin”, phải không? Nhất là trong đám cử tri DUT cuồng tín, tất cả bất chấp sự thật, chỉ muốn nghe những chuyện ‘thuận nhĩ’ thôi.

    Đưa đến cuộc bầu bán lịch sử năm nay. Tất cả các đê đập bảo vệ thể chế dân chủ và các cuộc bầu cử bị phá vỡ hoàn toàn.

    Mọi chuyện còn đang trong vòng tranh cãi thưa kiện, cho đến giờ này vẫn chưa rõ ai thắng ai thua, ai sẽ giơ tay tuyên thệ đầu năm tới.

    Chỉ biết một số chuyện rõ ràng:

– Chưa bao giờ tình trạng gian lận bầu cử lộ liễu như bây giờ, từ những gian lận bất hợp pháp như tráo phiếu, phiếu ma, mất phiếu, phiếu quên đếm, ‘trục trặc kỹ thuật’ của các máy bầu cử,… cho đến những gian lận tương đối ‘hợp pháp’ hơn như tiểu bang giờ chót thay đổi luật lệ bầu cử, TTDC mở thăm dò cuội, tung fake news hàng loạt,…

– Chưa bao giờ fake news lộng hành như bây giờ, với đủ loại tin quái lạ nhất, những thuyết âm mưu vô lý nhất mà chẳng ai kiểm chứng được, được các chuyên gia quậy và các trang mạng quá khích, cực đoan nhất, từ cực tả tới cực hữu tung ra rồi được các cử tri cuồng mê cuồng chống tiếp tay phổ biến ào ào. Cả nước chìm đắm trong hỏa mù tin giả tin thật.

– Chưa bao giờ các hộp thư emails lại tràn ngập emails như bây giờ. Ai cũng muốn lên tiếng, khen, chê, tung hô, chửi bới như bão tuyết. Ai cũng muốn có ý kiến. Ai cũng muốn cả nước biết ý kiến của mình.

   Một cụ DUT (Dị Ứng Trump) đặt câu hỏi “Liệu Trump có đáng để đánh đổi những gì quý giá nhất của bạn không?”. Có một cách khác để đặt câu hỏi này:  “Liệu Biden có đáng để chấp nhận là tổng thống bất kể gian lận cỡ nào không?”. Một người đãng trí mà trong suốt nửa thế kỷ sự nghiệp chính trị đã chẳng làm gì, chẳng để lại một dấu ấn gì, và chuyên môn lấy quyết định sai? Lại là một thứ con tin của TC sau khi cha con đã bị đấm mõm cả trăm triệu.

https://diendantraichieu.blogspot.com/2020/08/bai-139-toi-khong-ua-cu-biden.html

    Một cụ (bà?) DUT tên là ĐN viết rất tếu: “Vì đó [TTDC Mỹ] là một nền báo chí quy cũ, chuyên nghiệp, truyền thống nhất mà tôi may mắn được tiếp cận trong 40 năm làm báo ở Mỹ. Từ cách làm tin cho đến cách viết những bài quan điểm, bình luận, giải trí, báo chí truyền thông Hoa Kỳ có những quy luật vô cùng nghiêm túc, dù thành văn hay bất thành văn”.

     Vậy sao? Bà này từ VN qua Mỹ, chuyển từ báo VC qua báo Mỹ nên ngỡ ngàng cũng không lạ. Cái khó hiểu là trong “40 năm làm báo ở Mỹ“, bà “tiếp cận” được bao nhiêu “nền báo chí” đề dám khẳng định nền báo chí Mỹ là nhất? Nhất so với cái gì?

    Hãy đọc nhận định của chính thống đốc DC của New York Andrew Cuomo, một người chưa bao giờ thân thiện với TT Trump: “truyền thông đã đi quá xa, mất tính chuyên nghiệp, thiếu tôn trọng tổng thống và cái chức vị tổng thống, đã hỏi TT Trump những câu hỏi đầy thành kiến”.

Muốn khiếu nại, xin hỏi ông Cuomo.

https://www.yahoo.com/lifestyle/cuomo-defends-trump-against-unprofessional-134627352.html

    Tôi cũng xin có một câu hỏi: như vậy theo cụ DUT này, có phải là tất cả những gì TTDC Mỹ viết về miền Nam VN (quan nhát, lính hèn, xã hội toàn đĩ điếm và ăn mày,…), về VC (những chiến sĩ dép râu của tự do và nhân bản) hồi trước 75 đều đúng hết sao?

    Thật ra, muốn hiểu rõ các cụ DUT rất dễ: chỉ cần xem cách dịch tiếng Anh qua tiếng Việt của các cụ thì biết ngay. Một thí dụ cụ thể là câu dịch của một cụ DUT nặng tên là ĐN vừa nêu trên:

    Đây là câu tuyên bố của TT Trump, nguyên văn tiếng Anh khi trả lời một câu hỏi của nhà báo Lesley Stahl: “I need to discredit you so that when you say negative things about me, no one will believe you”.

    Đây là nguyên văn câu dịch: “Ông chỉ cần làm mất uy tín của chúng mày thì lần tới khi tụi bây khui điều không tốt về ông thì không ai tin chúng mày nữa”.

    Đúng là một cách dịch thô bỉ nhất của dân vô học. Xưng “ông”, gọi người đối thoại là “chúng mày”, “tụi bây”? Thằng nhóc đánh giầy ít học nhất khu tây ba-lô mới ăn nói như vậy. Chỉ một câu dịch này cũng nói lên đầy đủ tư cách, giáo dục, và tính gian trá của quý cụ DUT, khỏi tranh cãi làm gì cho mất thời giờ.

    Muốn biết thêm? Xin chia sẻ với quý vị chuyện nữa. Kẻ này thường nhận được emails sỉ vả của nhiều cụ DUT nặng, gần như mỗi ngày. Họ gọi tôi là “tay điếm VL”, “thằng léo VL”,… Đó là ngôn ngữ của hạng người nào?

    Ấy vậy, chứ cái đám đó lúc nào cũng cao ngạo, hểnh mủi sỉ vả dân ủng hộ TT Trump là fan cuồng, côn đồ, vô học, nhất là … dốt tiếng Anh.

    Ủa? Dân Việt mà tiếng mẹ đẻ không phải là tiếng Anh, nhất là những ông lính trước đây chỉ có một nghề là cầm súng bảo vệ đất nước chống CS xâm lăng, họ dốt tiếng Anh là cái tội từ hồi nào? Những anh chị tỵ nạn được bố mẹ hy sinh mọi thứ để chúng có học, trở thành trí thức, tiếng Anh giỏi hơn một chút là có quyền miệt thị bố mẹ, chú bác dốt tiếng Anh từ hồi nào? Ai cho chúng ăn học để chúng giỏi tiếng Anh? Mà nghĩ cho cùng, giỏi tiếng Anh thì đã hơn ai? Giỏi tiếng Anh có nâng tư cách, phẩm giá con người không? 

    Cứ đọc vài mẫu tin của nhóm Tố Sảng, là nhóm phần đông tự đấm ngực nhận là trí thức, giỏi tiếng Anh, giỏi đủ thứ,…  thì biết ngay nhân cách của chúng. Đây là một tin mà nhờ giỏi tiếng Anh, nhóm Tố Sảng đã thu thập được và phổ biến lại cho thiên hạ: “Trump hãm hiếp bé gái 13 tuổi vì nó giống con gái hắn“. Kiểu này, kẻ này thấy dốt tiếng Anh khỏe hơn nhiều, khỏi phải đọc loại tin bệnh hoạn này.

    Các cụ DUT cũng hùng hổ sỉ vả những người mà họ gọi là “YouTuber bán miệng nuôi thân” khi lên YouTube hoan hô TT Trump. Ủa, vậy chứ mấy ông lãnh lương để lên SBTN làm nghề sỉ vả TT Trump thì là gì? Có phải cũng là “bán miệng nuôi thân” không? Khác nhau điểm nào? SBTN cũng sống bằng số người coi thôi. Không ai coi, SBTN cũng chết và các ông bình loạn gia chuyên nghiệp của SBTN cũng ngáp thôi.

    Cái khả năng và hiểu biết của các cụ DUT cũng được minh chứng khá rõ qua những bài công kích TT Trump và phe CH, hay bênh vực cụ Biden và phe DC.

    Một thí dụ tiêu biểu về cách ‘phản bác’.

    Luật sư Giuliani, ra trước một số dân biểu Pennsylvania, tố cáo phe Biden gian lận bầu cử. Ông đưa ra danh sách một loạt quân hạt -counties- đã có số người bầu cao hơn số người ghi danh (phiếu bầu ma), mà ông Giuliani cho biết nằm trong tiểu bang Michigan, trong khi đó là những quận của Minnesota. 

    Phe ta công kích, miệt thị ông Giuliani đã nhầm lẫn Michigan với Minnesota. Cái sai lầm của ông Giuliani xuất phát từ việc tên cả hai tiểu bang đều bắt đầu bằng MI, do đó ông Giuliani đã sơ ý lộn. (Michigan=MI; Minnesota: MN)

    Kẻ này có vài nhận xét:

– Các cụ DUT không phân biệt được cái gì là chuyện quan trọng, cái gì là chi tiết vớ vẩn. Cái quan trọng trong tố giác của ông Giuliani là trong số phiếu bầu đã có quá nhiều phiếu ma, chứng minh đã có gian lận quy mô. Các cụ không cãi được điểm này, đành phải bắt bẻ chi tiết vặt vãnh là tiểu bang Michigan hay Minnesota, cho dù tên các counties đều đúng hết. Thứ nhì, các cụ mau mắn bắt bẻ ông Giuliani về chi tiết này, nhưng trước đây, chưa bao giờ dám một lần nào viết về cả ngàn câu nói nhầm của cụ Biden.

– Ngay cả tác giả (vẫn là cụ bà ĐN!) cũng viết ‘nhầm’: đây là hình chụp nguyên văn một câu trong bài:

Trump ra đâu năm 2014???

    Một thí dụ cụ thể khác của cái nhìn hạn hẹp của đám DUT.

   DĐTC tuần rồi có viết tin về ông Giuliani điều trần “trước quốc hội Pennsylvania”, nêu ra những thắc mắc kiểu như 1,8 triệu phiếu bầu bằng thư được gửi cho cử tri, nhưng lại nhận được lại 2,5 triệu phiếu, với 700.000 phiếu từ trên trời rơi xuống, mà trong đó chỉ có 3.200 phiếu cho TT Trump, còn lại là cho cụ Biden hết. Đây là loại tỷ lệ mà chỉ có cụ Trọng Lú hay Cậu Ấm Ủn mới xào nấu ra được, bây giờ vô tình để lọt công thức ra cho đảng DC Pennsylvania mượn xài. Đó là điểm căn bản cần nhìn cho kỹ.

    Nhưng một cụ DUT đã email cho kẻ này, sỉ vả “tay điếm VL tung fake news”, vì đây là chuyện ông Giuliani điều trần trước một số dân biểu CH tại một khách sạn, chứ không phải điều trần trước quốc hội.

    Vẫn là chuyện không phân biệt đâu là chuyện quan trọng, đâu là chi tiết vớ vẩn. Bắt bẻ chi tiết vụn “không phải là họp trong tòa nhà quốc hội mà là trong khách sạn”, mà tuyệt đối không dám giải thích chuyện 700.000 phiếu từ trên trời rơi xuống, trong đó tất cả đều ghi tên cụ Biden hết, trừ có đúng hơn 3.000 phiếu cho TT Trump.

    Khó trách được các cụ này khi khả năng ‘phản bác’ của họ đến vậy là hết, không thể đòi hỏi hơn vậy.

    Nhìn vào tương lai, không ai có thể không lo cho thể chế DC Mỹ sẽ thoái hóa như thế nào. Theo cái đà suy thoái này thì cuộc bầu cử năm 2024 và sau đó sẽ ra sao? Tất cả các cuộc bầu cử Mỹ có thể sẽ mất giá trị, sẽ có gian lận đủ kiểu vì tin là gian giỏi chùi mép kỹ thì thắng, bị thưa kiện, tranh cãi liên tu bất tận, để rồi bên nào thắng cũng không còn chính danh, bên thua không nhìn nhận nữa, khoan nói tới chuyện hợp tác sau này.

    Cái chuyện đáng lo nhất là thể chế chính trị Mỹ hoàn toàn dựa trên bầu cử. Nếu mà bầu cử bị chi phối bởi gian lận, mất hết giá trị, mất chính danh, không ai tin tưởng và chấp nhận nữa thì chính trị Mỹ sẽ đi về đâu? Nước Mỹ sẽ đi về đâu? Tổng thống đắc cử nhờ gian lận thì uy tín sẽ như thế nào?

    Nếu muốn có tư tưởng lạc quan, thì có thể hy vọng cuộc bầu cử năm nay sẽ là bài học lớn để các nhà làm luật trong tương lai cứu xét lại và tu chính luật bầu cử, thiết lập những vòng đai kiên cố nhất chẳng những chống can dự của ngoại bang mà còn chống mọi mánh khoé gian lận trong nội bộ, từ cả hai chính đảng hay từ các chính quyền tiểu bang hay địa phương.

    Đi xuống một bực thấp hơn, truyền thông Mỹ cũng đã đánh mất hoàn toàn niềm tin của quần chúng khi họ tự nguyện biến thành công cụ tuyên truyền chính trị của một phe chống phe kia. 

    Cái chân thứ hai của thể chế dân chủ Mỹ là dân trí, tức là sự hiểu biết của người dân qua cái gọi là đệ tứ quyền. Mà khi truyền thông mất tính khách quan trung thực, thì người dân tìm hiểu sự thật bằng cách nào? Dân trí làm sao còn? Mất dân trí thì người dân lấy quyết định như thế nào?

   Như vừa viết ở trên, nếu muốn có tư tưởng lạc quan, thì có thể hy vọng những nhà báo lương thiện, có lương tâm, sẽ học được kinh nghiệm của bốn năm qua để tự nhìn lại, khôi phục lại chức năng trung thực thiêng liêng của đệ tứ quyền.

    Cuối cùng, nếu muốn có tư tưởng lạc quan, thì cũng có thể hy vọng người dân nói chung tự kềm chế, bớt quá khích, bớt cuồng hơn, nhìn vào quyền lợi đất nước nhiều hơn là nhìn vào identity politics tức là chính trị dựa trên thích ghét cá nhân.

    Hy vọng thì dễ thôi. Dễ đến độ… hoang tưởng chăng?

Vũ Linh(DĐTC)

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.