Chuyện thi đua ngày cũ chưa đổi mới,làm ăn tập thể XHCN

Mạc Vân Trang

MỘT CHUYỆN THI ĐUA XHCN

Vào vụ Đông xuân 1963 – 1964, lúc đó các hợp tác xã (HTX) có phong trào “Gió Đại Phong”, thi đua hăng lắm. Huyện Nam Sách phát động thi đua CẤY LÚA XONG TRƯỚC TẾT ÂM LỊCH với khẩu hiệu “Lúa cấy chưa xong, chưa yên lòng ăn Tết”!

Để phát động và kích thích phong trào thi đua, ở ngã ba đường số 5 và đường 17, rẽ lên huyện Nam Sách, Tuyên giáo cho xây cái bảng lớn, trên đó vẽ một anh nông dân cưỡi TÊN LỬA, tay cầm cờ đỏ phấp phới, miệng cười toe toét; phía dưới là một anh ngồi trong MÁY BAY thò đầu ra, giơ tay, cười tươi; phía dưới nữa là một anh gò lưng PHI NGỰA đuổi theo; cuối cùng là một anh nhăn nhó CƯỠI RÙA lầm lũi…

Thi đua yêu nước tạo động lực phát triển kinh tế xã hội | Tạp chí Tuyên giáo

Dưới mỗi hình ảnh trên là tên các HTX nào cấy xong nhanh nhất, nhanh nhì, nhanh thứ ba và chậm nhất. Xã nơi mình dạy học bị “cưỡi rùa”, vì thiếu nước, đổ ải chậm. Cán bộ mất ăn, mất ngủ, họp chi bộ, thanh niên, phụ nữ, phát động đốt đuốc cấy cả đêm, rửa nỗi nhục “cưỡi rùa”! Chị bộ ra nghị quyết: Tuyệt đối các gia đình không được cấy ruộng 5%, khi ruộng HTX chưa cấy xong!…

Ông Trời chơi khăm. Năm ấy, trước Tết giá rét kinh khủng, lúa cấy trước Tết âm lịch vàng úa, chết lụi, nhổ cây lúa lên, rễ bó lại, đen sì. HTX đại mất mùa! Ruộng 5% của các gia đình, nhờ lệnh cấm, phải sau Tết mới được cấy, trời ấm, lúa lên xanh tốt… Mưa xuân xuống, nhà nào có bao nhiêu phan tốt cũng bón cho ruộng 5% nhà mình. Lúa 5% của các gia đình xanh tốt bời bời. Dân sống được qua kiếp nạn HTX chính là nhờ cái 5% ruộng dành cho mỗi gia đình nông dân đấy! Trong khi đó cả cánh đồng 95% của HTX úa vàng, tàn lụi! Không chỉ HTX này, mà cả huyện cùng thi đua “cấy lúa xong mới yên lòng ăn Tết”! Thế là chết cả lũ!

Cả huyện nháo nhào đi khắp nơi mua mạ về cấy lại hoặc bừa lại ruộng rồi gieo lúa kiểu Nam bộ, mà lúc đó miền Bắc chưa hề quen.

Thế mà tuyên giáo vẫn tuyên truyền thắng lợi được mới tài. Thì “mất mùa là bởi thiên tai”mà! Mẹ cha cái thằng Trời, năm nay nó làm giá rét, sương muối chưa từng có! Nhưng với tinh thần năng động, sáng tạo, chiến thắng thiên tai, toàn đảng, toàn dân một ý chí, phát huy tinh thần:

“Bắt đêm phải biến thành ngày/

Bắt đường, bắt ngõ mọc tay giúp mình

Mỗi người là một Khổng Minh”…

nên đã hạn chế được rất nhiều thiệt hại, do thiên tai gây ra. Đồng thời qua đây ta đã phát huy sáng tạo: Gieo thẳng, tạo nên vụ lúa Đông xuân, thay đổi phương thức gieo cấy, mở ra triển vọng rất tốt!..

.Nhưng càng phát động thi đua, “trên” càng chỉ đạo “Cải tiến quản lý HTX” vòng 1, rồi vòng 2, vòng 3 thì HTX càng tiêu điều, dân càng đói rách.

Dấu ấn của Agribank vào sự phát triển khu vực 'Tam nông'

Thế mà vẫn thi đua “nhân rộng” mô hình HTX ra cả nước sau năm 1975 để cả miền Nam cũng đói. Tài đến thế là cùng!

Sau cách mạng 1945, chính phủ Việt Minh hai bàn tay trắng, lúc đó Chủ tịch Hồ Chí Minh quá khôn, phát động “Tuần Lễ vàng” rồi sau đó là “Thi đua diệt giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm”; “Yêu nước phải thi đua, Thi đua là yêu nước” rất thành công. Thi đua ra đời trong hoàn cảnh đó và nó rất thành công trong những điều kiện cụ thể đó.

Nhưng lạm dụng “Thi đua” trong điều kiện phải quản lý các hoạt động của đời sống xã hội một cách BÌNH THƯỜNG thì “Thi đua” trở thành TẠI HẠI! Thi đua sinh ra bệnh hình thức, bênh thành tích, duy ý chí, gian dối “làm thì láo, báo cáo thì hay”! Hơn nữa, nó tiêu hao lãng phí rất nhiều thời gian, sức lực, tiền của một cách vô tích sự.

Vậy mà ngày nay người ta vẫn cứ say thi đua như con nghiện ma tuý, không sao cai được nữa! Bao nhiêu Viện nghiên cứu xã hội, có cả Viện Thi đua, hãy làm một cuộc khảo sát chừng 10.000 người dân từ học sinh THCS đến người già xem “Thi đua có cần không? Thi đua đem lại lợi gì? Thi đua có hại gì? Làm đi để thực tế trả lời sẽ rõ!

8/12/2020

Mạc Vân Trang

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.