“May mà có em đời còn dễ thương”ký ức PLeiku và Vũ Hữu Định(Lê Quang Trung)

Nhà thơ Vũ Hữu Định: “May mà có em đời còn dễ thương”

2019/07/21

Thi sĩ Vũ Hữu Định làm bài thơ “Còn Chút Gì Để Nhớ” vào năm 1970 khi bị đày lên Pleiku để làm Lao công đào binh. Bài thơ sau đó được nhạc sĩ Phạm Duy – “ông vua” phổ nhạc của Việt Nam đã lấy nguyên bài thơ làm ca từ không bỏ hoặc thêm bớt một từ nào cả. Bản nhạc nhanh chóng được công chúng đón nhận:

phố núi cao phố núi đầy sương
phố núi cây xanh trời thấp thật buồn
anh khách lạ đi lên đi xuống
may mà có em đời còn dễ thương

phố núi cao phố núi trời gần
phố xá không xa nên phố tình thân
đi dăm phút đã về chốn cũ
một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuâng

em Pleiku má đỏ môi hồng
ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông
nên mắt em ướt và tóc em ướt
da em mềm như mây chiều trong

xin cảm ơn thành phố có em
xin cảm ơn một mái tóc mềm
mai xa lắc bên đồn biên giới
còn một chút gì để nhớ để quên

Vũ Hữu Định đã tiết lộ với bạn bè là “em” trong bài thơ này chỉ là nhân vật mà anh đã… nhặt được trong tưởng tượng trong giây phút linh hiển nhất của mình là khi làm thơ.

Khi Phạm Duy “chắp cánh” cho bài thơ bằng một bài hát bất tử, cả nhà thơ và nhạc sĩ đã đội vòng nguyệt quế cho Pleiku, một miền cao nguyên trung phần quanh năm sương phủ núi đồi, một vùng thủ phủ của quân khu 2 nên lính đóng quân nhiều hơn thường dân ở. Nếu không có bài thơ này thì ít ai biết đến một thành phố xa xôi “quanh năm mùa đông” và những người yêu thơ không thuộc nằm lòng câu: May mà có em đời còn dễ thương.

Bài thơ gắn liền với tên tuổi của Vũ Hữu Định, nhắc đến tác giả là người ta nhớ Còn Chút Gì Để Nhớ và ngược lại. Thi sĩ Kim Tuấn là lính đóng quân gắn bó nhiều năm ở Pleiku, từng làm nhiều bài thơ cho phố núi sương mù này đã thốt lên về Vũ Hữu Định: “Mình từng ăn dầm ở dề ở đây mà chẳng làm được tích sự gì, vậy mà bỗng dưng một gã giang hồ từ đâu đó ghé chơi đã làm bài thơ nổi đình nổi đám cho Pleiku!”

Như vậy mới biết là một địa danh nào đó để cho nhiều người biết đến phải nhờ đến âm nhạc và thi ca. Những cung bậc tài hoa của nghệ thuật đã gây cảm xúc và lưu lại “chút gì để nhớ” để thôi thúc độc giả một ngày nào đó sẽ làm du khách được ghé thăm.

Pleiku thập niên 1960

Bài thơ được đăng trong báo Khởi Hành năm 1970, được lọt vào mắt của Phạm Duy, và nhạc sĩ đã tìm lên đến Pleiku để gặp Vũ Hữu Định, người lính đào ngũ hai năm rồi bị bắt đày lên cao nguyên để phục dịch chiến trường.

Trong một buổi chiều họp mặt nhiều văn nghệ sĩ của Pleiku, trong đó có tác giả của “Còn Chút Gì Để Nhớ” – Vũ Hữu Định. Anh mặc cái áo màu xám khắc sau lưng bốn chữ LCĐB (Lao công đào binh). Trong giới văn nghệ, người ta quí trọng tài năng của nhau chứ không phân biệt người đương thời quan cách và kẻ làm tội nhân. Phạm Duy đã rút giấy bút ra từ túi áo và kẻ rất nhanh những dòng nhạc, rồi hát thử cho mọi người nghe bài Còn Chút Gì Để Nhớ và sau đó bài hát đã nổi tiếng ngay sau khi phát hành.

Thi sĩ Vũ Hữu Định tên thật là Lê Quang Trung (1942- 1981) sinh tại Thừa Thiên. Đã từng sống nhiều nơi ở Cao nguyên và Đà Nẵng, anh sống nghèo túng trong khoảng đời ngắn ngủi của mình, có tật mê rượu và thường giang hồ lang bạt đi đây đi đó.

Anh đã có nhiều thơ đang rải rác ở các báo với nhiều bút hiệu khác nhau và cuối cùng tên Vũ Hữu Định mới được nhiều người biết đến sau khi bản nhạc Còn Chút Gì Để Nhớ ra đời.

“Giang hồ đâu cần ai phong ấn”

Chỉ trong chuỗi ngày giang hồ của mình, Vũ Hữu Định để lại cho đời một bài thơ làm nhiều người biết và để ý đến phố núi Pleiku. Tác phẩm đôi khi do ghi lại tình tiết của đời tư của nghệ sĩ, và nghệ phẩm không phải xuất xứ từ salon, từ chăn êm nệm ấm, mà từ nỗi đày ải nhân gian mà tác giả đã trải qua.

Một địa danh vốn ở ngoài đời đã đẹp, khi đi vào thi ca và âm nhạc sẽ trở thành nên thơ hơn, làm du khách muốn đến thăm hơn. Như bài thơ Đây Thôn Vỹ Dạ của Hàn Mặc Tử và bài nhạc Ai Lên Xứ Hoa Đào của Hoàng Nguyên.

Tôi đã có một đôi lần ghé lại Pleiku, từ con dốc cao đổ vào trung tâm, đã thấy “quanh năm mùa đông” ở trên từng màn sương ướt màu thông xứ sở cao nguyên. Không thể không nhớ đến một gã giang hồ làm thơ Vũ Hữu Định tài hoa bạc mệnh đã từ giã cuộc chơi trần thế vào năm 39 tuổi.

Tôi đi trong hoài tưởng về một Pleiku ngày ấy đã được Vũ Hữu Định khoác lên cho chiếc áo thi ca, đi loanh quanh hết mấy con đường không còn mù bụi đỏ như xưa để có đúng là “đi dăm phút đã về chốn cũ” không?

“Xin cảm ơn một mái tóc mềm” nào đó của Vũ Hữu Định đã cho chúng ta những hình dung về một phố núi cao nguyên Pleiku ngoài đời và một miền sương mù bất tận trong thơ. Một mái tóc mềm dẫu không có thật ở ngoài đời cũng kệ, cũng đủ làm cho May Mà Có Em Đời Còn Dễ Thương.

Bài: Trương Đình Tuấn
Bản quyền bài viết của nhacxua.vn

VŨ HỮU ĐỊNH(Lê Quang Trung)


This image has an empty alt attribute; its file name is vucc83-hucc9bcc89u-dicca3nh.jpg

Thu Tứ

Ngày xuân ở quán 
Cũng có khi nào 
Ấp ủ đưa theo những chuyến đi dài 
Bến cũ 
Còn một chút gì để nhớ 
Chim sáo sang sông 
Chẳng hay 
Cô lữ 
Mùa xuân trở lại đồng bằng Cửu Long 
Thời tiết*
Nhà thơ Vũ Hữu Định: "May mà có em đời còn dễ thương"
Nghệ phẩm dĩ nhiên chứa cảm nghĩ. Đôi khi nghệ phẩm chứa thêm khá nhiều chi tiết về cuộc đời nghệ sĩ. Chẳng hạn thơ phú Nguyễn Công Trứ, thơ Vũ Hữu Định.(1)Thơ ông Vũ có những câu như: “Mới hai tháng đã biết mùi bom đạn”, “… theo mẹ đêm đêm qua xóm, xách đèn rao khoai sắn cầm hơi”, “không nhớ hết nghề đã trải”, “còn cả chục nghề thôi không kể” v.v. Thơ cho ta biết tác giả “đi như một anh hành khất”, nhọc nhằn đến nỗi “vừa vượt tuổi ba mươi” đã thấy “đuối sức”, “đau lưng”. Thơ kể lể nông nỗi dọc đường, nhưng đến cuối đường thì thơ không cung cấp được chi tiết nào hết, vì Vũ Hữu Định bất đắc kỳ tử (khi mới 39 tuổi).Hoàn cảnh kém may mắn là chánh phạm, nhưng cứ theo lời bạn bè thì Vũ Hữu Định có góp phần làm khó đời mình. Ngay thơ ông cũng “mách”: “… thả trôi cái sống cho đời dạt, mẹ buồn ta tóc trắng lưng cong”!”Mẹ buồn”, mà tất nhiên chính “ta” cũng buồn. Được cái Vũ Hữu Định nhiều bạn bè nên lắm lúc khuây, nhưng hẳn mỗi khi bạn về rượu tỉnh thì sầu lại “đụn”. “May mà có thơ đời còn dễ thương”!Không biết thi sĩ sống ở quê đến năm bao nhiêu tuổi, mà quê to thế trong thơ. “Quê Vũ” đặc biệt ở chỗ chẳng những “thôn xóm quạnh”, “nhà xưa điêu tàn”, mà cả mồ mả “mẹ, chị, đàn em” cũng không có. Cho nên nhớ thôi là nhớ, chứ “thăm ai? thăm ai? ta về quê”!Thơ Vũ Hữu Định buồn mà không chút hằn học, mỉa mai, không hề đụng chạm tới bất cứ ai, bất cứ cái gì. Nó trong sáng bất chấp thực tại…Về vật chất, Vũ Hữu Định suốt đời tay trắng. Nhưng về tinh thần ông đâu phải người “vô sản”. Từ cái “không” của cuộc đời mình, ông đã nấu thành cái “có” là những bài thơ làm phong phú thêm thành tích thơ của dân tộc.Ngày xuân ở quánThấy “con gái ngày xuân như mới tắm”, “lòng đá chợt mềm chao rất nhẹ”. Đá rung động, rồi đá liền “bâng khuâng” vì “nhớ mình vừa vượt tuổi ba mươi”.Ơ, “trai ba mươi tuổi đương xoan”, cớ sao lòng “ta” đã hóa đá, sầu ta đã “đụn”?Trong một bài thơ tâm sự, Vũ Hữu Định cho biết “thân tự lập thân từ năm bảy tuổi / không nhớ hết nghề đã trải / bán báo, đánh giày, ở đợ…”(2). Phong trần dầu dãi, sầu chất liền tay từ thơ bé, nên sớm đá sớm đụn chứ sao.———-con gái ngày xuân như mới tắm 
buổi mai sương ướt cỏ hoa ngời 
lòng đá chợt mềm chao rất nhẹ 
nhớ mình vừa vượt tuổi ba mươinăm nay ăn Tết cùng ông quán 
mồng một đời cay miếng mứt gừng 
chén rượu ngày xuân sao đắng miệng 
giang hồ nghe cũng đã đau lưngvẫn đi như một anh hành khất 
đuối sức nhưng quê đâu mà về 
ta sống một đời mây nhuốm bệnh 
bồng bềnh sầu đụn màu sơn khêsáng nay nghe pháo ran ngoài phố 
ngòi pháo đời ta cũng cháy ngầm 
thấy gái xuân tươi lòng cũng thẹn 
chuồn chuồn xếp cánh đậu bâng khuângCũng có khi nàoSầu gặp sầu một đêm “mưa như gió ướt” ở “quán mù mù” nơi “phố không đèn điện”, làm sao không “tưởng bao năm trước ta là bạn”?!”Cũng có khi nào”, biết có khi nào…———-cũng có khi nào anh trở lại 
phố xưa, đường cũ, mùa mưa bay 
mưa như gió ướt nên lòng lạnh 
gió thổi sầu sương đậu tóc mâyphố không đèn điện con đường lặng 
những ánh đèn cây sáng chập chờn 
anh gặp em ngồi đang rẽ tóc 
mái tóc dài xanh những ngón tayanh là một gã giang hồ tới 
lòng hoang như con lộ không đèn 
ngồi với hồn sầu ly rượu cạn 
sao mới vài ly mà đã say?gặp nhau, yêu vẻ u sầu lắm 
mắt chở bao năm, mấy chuyện tình? 
có đợi ai về, mong ai tới? 
mà trông hồ như đang đắng cay.và anh yêu lấy sầu chẳng nói 
mình anh ở lại quán mù mù 
tưởng bao năm trước ta là bạn 
chỉ nhìn nhau mà cảm được nhauchia tay, quán khép đôi lằn sáng 
không nói, hình như đã nói rồi 
mai lại lên đường, đêm sắp cạn 
không hẹn hò chi? đành thế thôicũng có khi nào anh trở lại 
mai đây, mốt nọ, biết đâu chừng 
và có một lời anh sẽ nói 
giữ giùm nhau một chút hồn chung.Ấp ủ đưa theo những chuyến đi dàiĐã ra đi, phải gởi lại tất cả “xác” của quê thôi.Xác quê không thể rời “cố quận”, nhưng hồn quê sẵn sàng vào lòng những đứa con đi xa để tỏa ấm cho chúng…———-Ra đi thả lại con diều giấy 
Gởi lại trên không tiếng sáo mùa 
Gởi núi giữ giùm mây tháng chạp 
Gởi đồng hương lúa vụ giêng hai 
Cũng gởi cho sông bầy cá dại 
Gởi đụn tranh hang mấy chú chồn 
Những ổ chim trên nhành vắt vẻo 
Đôi ba tháng có bầy chim chèo bẻo 
Vườn sẽ thêm đông chim chóc họp đàn 
Cũng gởi cây đa cho đất của làng 
Màu tre thắm gởi cho trời đất giữ 
Tiếng cu gáy gởi tâm hồn tư lự 
Của những đứa em chưa thể xa làng 
Hoa dại ven đường gởi lại các em 
Tiếng giã gạo gởi cho người mất ngủ 
Trăng mười bốn gởi tâm hồn thiếu nữ 
Trăng mười lăm gởi những kẻ yêu nhau 
Mưa đông xuân gởi dây bí dây bầu 
Những nụ mướp giàn su đất mới 
Gió tháng chạp gởi hương mùa xuân tới 
Gởi những gốc mai lá ít hoa nhiều 
Gởi thân tre dài hồn sẽ dựng nêu 
Nhắn nhủ mấy cũng không làm sao hết 
Bao lâu nữa đã tới ngày hội tết…Hồn của quê hương không gởi được cho ai 
Ấp ủ đưa theo những chuyến đi dài 
Trong gian khổ tôi biết lòng sẽ ấm.Bến cũ“Nước xuôi mây ngược lộn đường”, là như Hồ Dzếnh “lui hồn lại” đó chăng?Một mảnh hồn thơ thẩn bay ngược dòng đời, cái gì xưa “len lén” động cái gì xanh…———bây giờ anh biết đi đâu 
thì thôi thơ thẩn mộng đầu bến sươngnước xuôi mây ngược lộn đường 
màu xưa len lén động trường giang xanhCòn một chút gì để nhớBài thơ này Phạm Duy từng đem phổ nhạc. Thơ vốn có nhạc riêng. Nhạc “phổ” và nhạc tự nhiên của thơ có khi xa có khi gần. Đây, cũng như trường hợp bài Chiều của Hồ Dzếnh mà Dương Thiệu Tước phổ thành ca khúc, nhạc và nhạc rất “tình thân”.”Phố núi đầy sương (…) cây xanh trời thấp thật buồn”. Phố đồng bằng đầy khói xe với trụ điện đen với trời cao nhiều lúc cũng…”May mà có thơ đời còn dễ thương”!Thơ Vũ Hữu Định giúp đời được, vì thơ ấy đọc rồi luôn “còn một chút gì để nhớ”. 
———phố núi cao phố núi đầy sương 
phố núi cây xanh trời thấp thật buồn 
anh khách lạ đi lên đi xuống 
may mà có em đời còn dễ thươngphố núi cao phố núi trời gần 
phố xá không xa nên phố tình thân 
đi dăm phút đã về chốn cũ 
một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuângem Pleiku má đỏ môi hồng 
ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông 
nên mắt em ướt và tóc em ướt 
da em mềm như mây chiều trongxin cảm ơn thành phố có em 
xin cảm ơn một mái tóc mềm 
mai xa lắc trên đồn biên giới 
còn một chút gì để nhớ để quên.Chim sáo sang sông“Ở xứ người đêm nằm nghe ai hát”…Vũ Hữu Định không từng xuất ngoại. “Xứ người” đây chỉ là miệt nào đó trong Nam.Vũ “trôi nổi” xa đất Quảng, xa “em”, nghe hát “Chim sáo sang sông…”, chịu không nổi. Bèn về.Về đến nơi, thấy “quê quán cũ (…) xa lạ”, thấy “mưa tạt xuống lòng”. Vũ “đứng đợi (…) suốt chiều trên bến cũ” mà chỉ gặp “mông quạnh”. “Em”… “sổ lồng bay mất” thật rồi.Không biết “ta” có thực đã về quê, hay “Ở xa nhớ (…) Ở xa nhớ (…)”, rồi về trong tâm tưởng…———-Gió thổi mát suốt chiều ta đứng đợi 
Mong em về biết em có về không? 
Quê quán cũ khi về xa lạ 
Đêm giêng hai nghe mưa tạt xuống lòngỞ xa nhớ mùa chiêm thơm lúa chín 
Thơm tóc tình bay buổi sáng trên đồng 
Ở xa nhớ con đường tre lá lợp 
Ðưa em về chiều mọc trăng trongỞ xứ người đêm nằm nghe ai hát 
Điệu huê tình con sáo sang sông 
“Chim sáo sang sông sổ lồng bay mất” 
Ai trách đời ai mà hát nao lòngBởi thời nhiễu nhương nên ta còn trôi nổi 
Cũng muốn về thăm nhưng biết bao giờ 
Em có trách ta cũng đành nhận vậy 
Còn nhớ nhau cũng đủ ấm lòngGió thổi mát suốt chiều trên bến cũ 
Ngày ta về chim sáo đã sang sông 
Ngó mông quạnh sông dài núi rộng 
Đời đan song thưa mà chim vội xa lồng.Chẳng hayKhông có chức quan giang hồ, nên “ta” không thể treo ấn từ quan được!Không từ được, cũng cứ về quê, để về gần đến nhà lại tự nhủ: “Thôi chẳng về chi”!Xưa ta đi mưa gió đưa, nay ta về mưa gió đón, đón về nơi chắc không còn gì cả, nấm mộ cũng không…Trách chi núi cao, trời thấp và mây xám ngắt!———Chiều dựng mùa đông mây xám ngắt 
núi cao trời thấp có ta về 
giang hồ đâu có ai phong ấn 
mà nghĩ từ quan trở lại quêTa đi, xưa gió đưa vài dặm 
ta đi, xưa mưa ướt vừa căm 
quê nhà ngoảnh lại mờ trong gió 
hình như không đủ buồn trong lòngTa đi, có những ngày trú quán 
lòng mốc tình khô như lá bay 
ngồi quán suốt ngày trông thiên hạ 
ta có sầu không ta cũng chẳng hayTa đi, có những ngày khô héo 
chẳng nhớ quê nhà, chẳng muốn về 
mẹ, chị, đàn em như bóng khói 
nương với đời ta quay quắt trong mêỞ đâu rồi cũng đời vất vưởng 
chiều lặng lòng câm dạt phố người 
khi không ta có đời lang bạt 
đời học trò xưa khép cánh hổ ngươiChiều nay không hẹn ta lại về 
mùa đông dài vẫn níu chân quê 
ta về, gió đón phong sương lạnh 
ta về, mưa đón ta về quêThôi chẳng về chi thôn xóm quạnh 
nhà xưa giờ chắc cũng điêu tàn 
đứng đây đường cái quan bên núi 
ta cũng đã trầm lòng mê mêChiều dựng mùa mưa bên vách núi 
chiều neo sương khói buổi ta về 
mẹ, chị, đàn em không có mộ 
thăm ai? thăm ai? ta về quê.Cô lữ“Đêm đông, ta mơ… 
Đêm đông, ta lê bước… 
Có ai thấu tình cô lữ…”(3)Cứ gì đông thật, hễ “cô lữ” thì cái “nỗi hàn” nó khắc hóa đông hết cả tư mùa!Cứ gì đêm thật, hễ không có “bếp lửa” để “ngồi hơ” lòng thì dù chính ngọ cũng là đêm!Vũ Hữu Định không lạ gì núi, nhưng đây là xóm núi, không phải “phố núi”(4). Hình như xóm cách phố cả một bể dâu…———- 
 tiếng kêu vang động bóng chiều 
con chim bay lả cánh lều rừng mơ 
xóm thôn khí núi phủ mờ 
ở đâu bếp lửa ngồi hơ nỗi hàn.Mùa Xuân Trở Lại Đồng Bằng Cửu LongQuê “tôi” xứ Quảng. Tôi “trở lại” hay “về” đây là về quê của bạn tôi. Nhưng quê tôi quê bạn chắc không khác nhau bao nhiêu, quê nào thì cũng có “mây ở xa bay tấp xuống đồng”…Đồng ban ngày có mây tấp xuống, còn trời ban đêm về khuya thì có “bóng trăng xanh” “đọng chút tình”. Tôi ở quê bạn một mình, ngày trông mây đêm trông trăng, “cám cảnh”, “cảm thương người đang sống lênh đênh”…Người bạn “ở đầu sông ấy” rồi về kịp (nếu có về!) để cùng Vũ Hữu Định cố “tịnh hồn” “mà rong chơi” cho khỏi uổng “của đất trời” chăng? Than ôi, rong được mấy, vì chỉ mới đến năm 1981 thì Vũ đã “nghỉ chơi” mãi mãi rồi.———-Tôi về nghe nước chảy trên sông 
Mây ở xa bay tấp xuống đồng 
Bước đi nghe tiếng chiều kêu lại 
Mặt trời xưa đứng lại soi dòngTôi về, xuân của ruộng mênh mang 
Màu chiều xanh bay ướt lúa vàng 
Đến khi nước lớn đầy sông lạch 
Nối lòng tôi, chảy khắp đồng bằngTôi về qua những chuyến qua sông 
Lòng quạnh, mùa mưa lạnh gió đồng 
Con chim Xuân hót trên đồng ruộng 
Chút tình vui cũng quá mênh môngTôi về, tôi nhớ bóng trăng xanh 
Ngủ muộn trời khuya đọng chút tình 
Quê bạn, một mình tôi cám cảnh 
Cảm thương người đang sống lênh đênhTôi về ngủ muộn ngó sông mưa 
Sông Cửu Long đầy mặt nước mùa 
Bạn ta đang ở đầu sông ấy 
Máu đầu sông biên giới tanh mưaBiết sẽ bao giờ khi trở lại 
Lòng ta thôi tiếc của đất trời 
Bạn vẫn còn đi, ta cũng vậy 
Hồn đâu đủ tịnh mà rong chơiThời tiếtVũ Hữu Định người Quảng Nam, vậy cái “mùa nguyên sơ man dã” đây thuộc về… Sực nhớ câu ca dao:”Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm, 
Rượu hồng đào chưa nhấm đã say”.Thế nào là “chưa mưa đã thấm”, Võ Phiến có lần kinh nghiệm. Trong tùy bút Mưa Và Thơ ông kể lần ấy viếng xứ Quảng, đêm ngủ lữ quán nằm nghe mưa, sáng sớm hôm sau tỉnh dậy thấy cái giường mình ngủ đã hóa cù lao, còn đôi giày hóa hai chiếc xuồng bập bềnh!Võ Phiến sau đó được anh bạn người địa phương mời về nhà chiêu đãi… đặc sản lụt: “bên cạnh đĩa rau thơm xanh mởn, những con tôm nằm trong các cuốn chả ram, những con tôm “nò” tươi rói, đỏ ửng lên một màu cực vui dưới lớp bánh tráng mỏng”, được nghe kể chuyện lụt: “Anh Lê vừa ăn vừa nhắc lại những thú vui mùa lụt ở làng quê mà anh đã trải qua hồi thơ ấu, những thứ chim, những thứ thú bị nước dồn vào nơi tử địa (…) dân làng kéo nhau đi bắt (…) trẻ con suốt ngày tíu tít ngoài trời…”. Chẳng biết bữa tiệc hôm ấy có rượu hồng đào hay không, nhưng tưởng ngồi ăn mà mang “bốt” vì nước ngập tới gần đầu gối, mà nghe “sóng xô ào ạt vào nhà mỗi lần có chiếc xe chạy ngang qua ngoài đường”, mà thấy “sóng chồm vã vào các vách tường bên mâm tiệc” thì cũng dễ say lắm!Mưa Quảng “thật ngộ”. Nhưng mưa Quảng cũng thật dữ: cái trận lụt năm xưa ấy đã làm chết đuối khoảng một trăm người. Ðể hình dung tang thương gây bởi “cuồng phong hồng thủy” xin hãy đọc thơ “Thời Tiết” sau đây.———-cơn bão lớn về bình nguyên giục giã 
run theo cây mùa lúa rạp buồn rầu 
cát bụi lộn đường bay tản về đâu 
khung cảnh dựng mùa nguyên sơ man dã 
con sông nước về tràn mọi ngã 
thuyền bè đi, đi mất tự bao giờ 
những bến chiều tấp nập mộng ban sơ 
đã hun hút trong triều lên trắng xóa 
làng hôm trước bây giờ trông cũng lạ 
màu muôn năm đã khác lối đi rồi 
những cánh chim tai ách cuộc đời 
đã bay chập chờn rao cơn mộng dữ 
chiều ngấm lạnh màu hoang liêu rất cũ 
mây đi đâu, trời chỉ một màu tro 
gió vi vu ầm ĩ khúc nhạc buồn 
đã réo rắc sầu gian nan phủ tới 
người em gái của buổi nào nắng mới 
con đường đi em có biết đi đâu 
có dắt theo hình ảnh một con trâu 
em ngất ngưởng hát khúc tình đang lớn 
những quang gánh đem theo hồn của mọn 
con gà con, con lợn nhỏ, thằng cu 
bước tới quay lui chập choạng sa mù 
mắt có ngước tìm người trôi theo nước 
nẻo vô núi đường lên cao rậm rịt 
ngậm mà nghe con gió đẩy nhau về 
những lưng còng đau đớn nợ phu thê 
mắt ráo hoảnh sững hai bàn tay trắng 
người bó gối nghe phút vừa im lặng 
dế run theo mạch chuyển trận mưa nguồn 
mai mốt đi về đồng trắng phơi xương 
bay lên núi lũ trâu bò ngơ ngác 
mẹ có đứng vỗ tay cười nên nhạc 
hòa âm theo réo rắt trận cuồng phong 
cha có say sưa vững dáng trời trồng 
hồn lộn lạo theo xác nhà xác ruộng 
gió xê xích màu tang thương đêm xuống 
nước đem lên con trăng đỏ lộn hồn 
con trăng lưỡi liềm nhạt nét chiều hôm 
mới thoáng hiện mà sao màu đã khác 
ở trên núi trên rừng đi lưu lạc 
thấy trăng lên con nai nhỏ vội mừng 
đi men về bờ suối cũ bâng khuâng 
đám cỏ mộng đã thơm mùi đất mới 
dòng suối chảy đã nghe chiều vời vợi 
dần lan xa hơi của chuyện đổi dời 
con nai buồn nhưng cũng vội tin vui 
cứ thong thả, rừng hôm nay đã vậy 
qua trôi giạt của cuồng phong hồng thủy 
ruộng hôm nay đã thay lớp phù sa 
làng hôm nay đã thay lại nếp nhà 
thêm mồ mả thêm những đường mới mở 
con sông nọ một bên bồi bên lở 
lở bao nhiêu thay mất bến đò đi 
bồi bao nhiêu có nên ruộng đồng lì 
đứng mãi mãi cho lúa mùa được mọc 
bao nhiêu kẻ nhìn ra sông để khóc 
bao người vui vì thửa ruộng vừa bồi 
chuyện ruộng đồng cũng là chuyện buồn vui 
năm ba tháng cây quen màu đất mới 
năm ba tháng người quen đời thay đổi 
cỏ đã xanh trên mồ mả chưa già 
lũ trai làng đã thèm khát đi xa 
chuyện ly biệt thay chuyện mùa nước lụt 
chuyện cô phụ có hai hàng nước mắt 
gượng mà vui đưa tiễn bước người đi 
làng, xóm, thôn, ngày vội nối ngày 
trống gọi mõ, đêm sáng đèn gọi lửa 
từ bữa đó, trẻ không còn nhớ nữa 
người già quên vì không muốn đau thương 
mùa nước đôi khi mấp mé lên đường 
già thì sợ, trẻ con mừng khấp khởi 
mưa mãi sai mùa, gió sai chiều tới 
lũ chim tai ách quen lối tìm về 
những bóng chim mù bay dợm trong quê 
nhiều giấc ngủ một đêm mà bạc tóc 
chuyện làng xóm, chuyện tiếng cười tiếng khóc 
nắng sớm, mưa trưa, chiều bão không ngờ 
sương của mùa nguyên thủy rất đơn sơ 
đã có lúc mù quê nghe dễ sợ 
tuổi bé dại không biết mình đang thở 
lớn khôn ra tiếng thở cũng rụt rè 
bạc tóc, ngập ngừng theo nẻo hồn quê 
chuyện thời tiết nghe ra già trước tuổi. 
(1) Xem “Vũ Hữu Định, tình ca lỡ vận” của Đặng Tiến.
(2) Xem bài Bài Thơ Năm Bốn Mươi.
(3) Lời ca khúc Đêm Đông của Nguyễn Văn Thương.
(4) Xem bài Còn Một Chút Gì Để Nhớ.

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.