Chung quanh vụ “cá thể ký sinh MC mất dạy tại cơ quan truyền thông Nhà Nước VTC”-Thái Hạo’s phê tê bốc

Thái Hạo’s phê tê bốc

VỀ SỰ XUỐNG CẤP CỦA VIỆC SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT VÀ VẤN ĐỀ ĐA NGUYÊN TƯ TƯỞNG

(Nhân vụ “ký sinh trùng”, đăng lại bài viết về sự sa sút của tiếng Việt và giải pháp về mặt tư tưởng – văn hóa. Bài từ 5/5/2020)

1. Ngôn ngữ không phải chỉ là công cụ của tư duy. Ngôn ngữ là sản phẩm của tư duy, là “hiện thực thứ hai của tinh thần”, là linh hồn của 1 dân tộc. Nhà báo Nguyễn An Ninh từng khẳng định: “Đối với người An Nam chúng ta, chối từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với chối từ sự tự do của mình”*. Ngày nay, người ta không chối từ, nhưng là đang phá hỏng hoặc vô tình phá hỏng mà không có một giải pháp căn cơ để chấn hưng.

Những ai thường xuyên đọc sách báo, nghe đài, xem tivi thì sẽ thấy rõ việc nói sai, viết sai ngày càng trầm trọng đến thế nào. Đấy là chưa kể những văn bản hành chính đòi hỏi sự đơn nghĩa, chính xác, chặt chẽ để điều hành xã hội nhưng đã tạo ra lắm sự bi hài như chúng ta vẫn thường xuyên cười ra nước mắt mỗi khi chúng được nhà chức trách ban hành. Nhưng có lẽ, lãnh địa của sự nhàu nát tiếng Việt không ở đâu nhức nhối như trong các nhà trường. Những ai làm giáo viên sẽ có cảm giác bất lực tột độ trước câu chữ của học trò, dù là học trò đã học tiếng Việt suốt 12 năm ròng rã; và sinh viên cơ bản cũng không ra khỏi tình trạng này, dù là sinh viên sư phạm. Những ai đã tham gia chấm thi THPTQG 1 lần sẽ có đủ cơ sở để kết luận về 1 tình trạng có tính hệ thống và phổ quát này.

Xin nhắc tới vài ví dụ để minh họa. Đầu năm 2017, tôi tham gia chấm thi kì thi HSG các trường THPT Chuyên Khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc bộ lần thứ X tại Ninh Bình, và từ đó có 1 câu cảm thán theo tôi tới bây giờ: “Văn chương Bắc Hà mà cũng đến nước này rồi ư”! Đề thi HSG Quốc gia môn Ngữ văn gần đây nhất mắc tới 3 lỗi sai trầm trọng về việc sử dụng tiếng Việt, những lỗi sai ấy hoàn toàn có thể dẫn tới sự thất bại về mục đích của 1 kì thi là tìm kiếm nhân tài (mà tôi đã viết bài để chỉ ra). Cách đây mấy hôm, tình cờ lướt thấy 1 video dạy học văn trên truyền hình ở 1 tỉnh miền Bắc, xem được 1 phút thì không thể tiếp tục, tôi có “còm” 1 câu rằng: “có ít nhất 4 lỗi sai trong 45 giây đầu”. Và sau đó thì tôi chỉ ra tới 5 lỗi, trong đó có những lỗi sai rất nghiêm trọng, nó phản ánh những vấn đề có tính bản chất của nền giáo dục đang lâm trọng bệnh.

2. Nhưng vì đâu nên nỗi? Tại sao lại có 1 sự sa sút trên cả phương diện quốc gia trầm trọng đến như thế?

Nhà trường Việt Nam đang dạy Tri thức tiếng Việt chứ không phải dạy tiếng Việt! Nghĩa là dạy những thứ trừu tượng được trừu xuất từ thực thể tiếng Việt, hay nói cách khác là một thứ tiếng Việt chết. Các kiến thức về ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa được giảng dạy là những “mô hình” chứ không phải là ngôn ngữ sống. Và việc học thuộc tất cả những tri thức ấy không bao giờ hứa hẹn về một tương lai rằng người học sẽ sử dụng đúng và sử dụng tốt tiếng mẹ đẻ của mình. Hãy hình dung thế này, khi một đứa trẻ được dạy về giải phẫu học cơ thể mèo thì điều ấy không đảm bảo cho việc đứa trẻ ấy sẽ biết cách nuôi dưỡng, chăm sóc và thương yêu một con mèo.Đấy là chưa nói tới việc quá nửa tri thức tiếng Việt trong nhà trường Việt Nam đang được truyền dạy cho người học là sai lầm, không phản ánh đúng thực tế tiếng Việt. Chúng là những mô hình sinh ra từ cái nhìn “dĩ Âu vi trung” mà nhà ngữ học Cao Xuân Hạo đã dành cả đời để minh định và gột rửa. Nhưng chân lý khoa học đã không thắng được những thứ ngoài khoa học.Về tiếng Việt thì đã thế, còn văn học? Tình trạng văn mẫu (cả trò lẫn thầy), học thuộc kiến thức “chuẩn” và chỉ thi cái kiến thức “chuẩn” ấy đã khiến cả người dạy và người học gần như chỉ làm cái công việc duy nhất là ghi nhớ (lời của người khác). Nó làm ta nhớ tới câu chuyện cười dân gian “Mất rồi! Cháy!” trong sgk.

3. Nhà báo Nguyễn An Ninh đã dẫn một định đề mà tôi rất tâm đắc: “Điều gì người ta suy nghĩ kĩ sẽ diễn đạt rõ ràng, và dễ dàng tìm thấy những từ để nói ra”. Sự xác quyết này là chiếc chìa khóa giúp mở căn phòng tối cho ánh sáng tràn vào.Không bàn thêm về tri thức tiếng Việt trong nhà trường, tôi chỉ muốn đề cập đến một tinh thần căn cơ để giải quyết vấn nạn “hành văn” ở ta: TƯ DUY. Giáo dục phải tạo môi trường, nuôi dưỡng và khuyến khích tư duy phản biện. Chừng nào chưa làm được việc này, thì mọi sự “dạy dỗ” đều không thể đưa tới một kết quả cơ bản.Chỉ khi con người suy nghĩ thấu đáo, hình thành quan điểm cá nhân trên cơ sở đã khảo cứu, phản biện những luồng quan điểm khác để kiến tạo một niềm tin từ luận lý thì khi ấy người ta sẽ trở thành “nhà hùng biện”, hay ít nhất cũng cũng sẽ “diễn đạt một cách rõ ràng”, chính xác suy nghĩ của mình. Nói ngược lại là thế này: nếu anh chưa có “suy nghĩ”, quan điểm của mình thì yêu cầu về việc diễn đạt đúng và hay là một yêu cầu ngớ ngẩn. Không có gạo mà yêu cầu phải nấu cơm ngon thì lấy gì mà nấu!

4. Như thế, không chỉ giáo dục, mà rộng lớn hơn, cần một xã hội đa nguyên về văn hóa, về tư tưởng, về quan điểm. Xã hội phải chấp nhận sự đa nguyên ấy để nuôi dưỡng và phát triển phẩm chất tinh thần cho mỗi cá nhân. Và duy nhất chỉ có con đường này mới chữa lành được căn bệnh trầm kha của việc sử dụng tiếng mẹ đẻ đang ngày càng di căn phá hủy các cơ tầng văn hóa trên mọi mặt.Đa nguyên văn hóa (hiểu theo nghĩa rộng) không phải chỉ giúp chữa lành căn bệnh ngôn ngữ mà còn phục sinh con người. Người Việt sẽ “hồi phục” những phẩm tính can trường, tinh thần vô úy; người Việt sẽ tự biết theo đuổi những giá trị chân – thiện – mĩ để kiến tạo một xã hội văn minh và làm giàu đẹp cho đất nước mà không cần một mệnh lệnh hành chính hay những giáo điều giả dối nào.

Phải cởi trói tư tưởng nếu muốn phát triển con người, xã hội và đất nước. Đây là một mệnh lệnh của tạo hóa mà không một ai có thể mãi mãi chống lại.

* Theo Văn học Việt Nam thế kỉ XX – Văn nghị luận đầu thế kỉ, quyển năm, tập 1, nxb Văn học, HN, 2003

AI LÀ KÝ SINH TRÙNG ?

NR Khan Nguyen

VTV sống ký sinh bằng tiền thuế của dân, gọi những người dân lam lũ bán hàng rong kiếm tiền mưu sinh và nộp thuế nuôi chúng là ký sinh trùng. Thần linh ơi…

Xin nhắc cho ký sinh trùng VTV biết rằng, trên cõi đời này, và trong đất nước này, không có hình ảnh nào đẹp hơn gánh hàng rong của mẹ của cha. Gánh hàng rong của những người lương thiện và tự trọng, không sống bám vào kẻ khác, họ ngẫng cao đầu kiếm sống bằng mồ hôi, công sức, thậm chí cả nước mắt, để… không chỉ nhặt nhạnh từng đồng nuôi con nên người mà còn góp thuế nuôi VTV đấy. Gánh hàng rong ấy in sâu vào tâm trí của biết bao con người trên đất nước này, những con người đã được dưỡng nuôi lớn khôn thành người, không ít người thành danh… Từ những gánh hàng rong ấy.

Chắc vì lẽ đó, thủ tướng quốc vụ viện Trung Cộng Lý Khắc Cường đã đánh giá cao gánh hàng rong như là một trong những giải pháp thiết yếu cứu nền kinh tế khổng lồ của TC đang hồi sa sút, kêu gọi người thất nghiệp ra vỉa hè làm “ký sinh trùng”.

Chỉ có thủ tướng Tunisia Ben Ali không hiểu giá trị của những gánh hàng rong, xem người bán hàng rong gần giống như VTV, tức xem họ là ký sinh trùng ở thủ đô Tunis, nên ra lệnh xua đuổi, tịch thu, phạt vạ…

Ben Ali bỏ chạy

Cách hành xử khốn nạn của Ben Ali với những người bán hàng rong khiến chàng thanh niên Mohamed Bouazizi, 27 tuổi, bán hoa quả tại thủ đô Tunis phải tự thiêu vào ngày 17/10/2010 làm bùng lên cuộc cách mạng hoa lài long trời lở đất ở Bắc Phi Trung Đông mà mọi người đều biết. Tuy so sánh có hơi khập khiễng, song cốt để VTV hiểu rằng, lấy thân phận của một cơ quan sống ký sinh bằng tiền thuế của dân, trong đó gồm cả những đồng tiền thuế được nhặt nhạnh cực khổ từ những gánh hàng rong, lại lên mặt khinh khi những người bán hàng rong là ký sinh trùng, là không thể chấp nhận được. Người bán hàng rong tuy nghèo khổ cơ cực, nhưng họ sống bằng sức lao động của họ, không sống bám… Đừng đánh tráo khái niệm ký sinh để xúc phạm họ. Đây không phải là tai nạn chữ nghĩa mà xuất phát từ thái độ xem thường người nghèo khổ, vì “lòng đầy thì miệng mới nói ra”. Cần một hình thức kỷ luật lớn hơn một lời xin lỗi để răn đe VTV nên tôn trọng người khốn cùng.

Nay mới biết gánh hàng rong của mẹ

AI THÍCH CỨ KHINH KHI

Bị coi khinh là một ký sinh trùng

Bởi mẹ đã quên mất sự ngại ngùng

Bán hàng rong nuôi đàn con khôn lớn.

Ai xôi đậu xanh nước dừa đường cát

Ai bánh ít lá gai dừa xiêm chuối chát…

Tiếng chào mời bất kể nắng mưa

Kiên nhẫn nhặt từng đồng bạc lãi.

Có nhờ ai đâu mà người ta lải nhải

Bán rao mẹ là một ký sinh trùng

Mẹ chưa ăn cắp một đống ngân sách

Như quan cổ cồn gian tham hóng hách.

Chỉ bán chuối chiên cháo vịt cơm gà

Bán trái cây bán phở gõ bánh bèo

Sống lương thiện ngẩng đầu cùng Non Nước

Không phải ra tòa gục đầu sướt mướt.

lỡ chui vào hòm ngân sách ký sinh

Ai ký sinh trùng ai lao động quang vinh

Ai hãnh diện vì sống bằng lương thiện

Mẹ tôi đó gánh hàng rong mỏi miệng.

Bắp luộc nóng hổi mua đi mua đi

Mẹ tôi đó ai thích cứ khinh khi…

NR Khan Nguyen

Ký sinh trùng

Mày nói ai là ký sinh trùng

Thằng vô lại !

Những kẻ đáng tuổi mẹ cha, người già em bé

Đang nhọc nhằn mưu sinh trên đất Việt Nam ?

Chiếc đòn gánh quằn lưng ngày nắng chang chang

Những đêm gió mưa

Lây lất vỉa hè, góc phố

Những đồng tiền đẫm giọt mồ hôi – những đồng tiền lẻ

Bóp miệng nuôi con ăn học từng ngày

Tụi mày ăn chặn từng đồng

Để trở thành những ông nọ bà kia

Kéo cánh kéo bèLập phe lập đảng

Tụi mày ăn không chừa thứ gì

Xi măng, sắt thép

Ăn đường ăn nhà ăn cầu ăn đất

Ăn tượng đài, ăn cả nhà thương, trường học

Mỗi ngày thêm mục ruỗng Việt Nam

Có thằng làm quan ham của lạ

Một lần nhảy gái

Mấy chục ngàn đô la

Những đồng tiền đó ở đâu ra ?

Gần năm mươi năm trước đây

Những bà mẹ ký sinh trùng Việt Nam

Ngõ hẽm hang cùng làm tai làm mắt

Vắt giọt mồ hôi nhọc nhằn nuôi Cách Mạng

*Nuôi thằng con tranh đấu đi tù

Giọt nước mắt của những bà mẹ Bàn Cờ **

Đến bây giờ còn chảy

Những con tắc kè đã đổi màu

Ngạo nghễ

Quên rất nhanh ngày chui rúc xó rừng

Xuống ngựa lên xe rất chi oai vệ

Hãy gọi đích danh bọn ký sinh trùng !

nhukhong

08/2020

* Trước 75, chính những người lao động nhọc nhằn buôn thúng bán mẹt này là lực lượng rất quan trọng trong việc vận chuyển tài liệu và cả vũ khí, hướng dẫn và che giấu cán bộ để tạo nên ngày 30/4

** Bà Mẹ Bàn Cờ – tên một nhạc phẩm của Trần Long Ẩn

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.