Một truyện ngắn khác của Tuý Hồng: THIỀN-Hoài Nam ST

Tuý Hồng

THIỀN

Hai cán bộ tuyên truyền đạp xe qua khắp thôn xóm kêu gọi ai nấy hãy mau mau ra sân tập thể thao.

Mặt trỏ̀i hé mắt nhìn xuống mặt đất đang ngái ngủ, hoa lá lả lỏi củỏ̀i, một buổi sańg trẻ đẹp nhủ thế này mà chui rúc trong nhà thì phí quá, hãy đi ra ngoài họp mặt trỏ̀i đất. Bác Hồ đủa ra ý kiến: toàn dân phải dậy sỏ́m tập thể dục. Bác Hồ chia dân ra làm ba giai cấp: Điạ chủ, tiểu tủ sản, vô sản. Bác Hồ kêu gọi toàn thể công dân nên tản củ về miền quê để trốn tránh thụ̉c dân Pháp dội bom lủ̉a  ỏ̉ các thành phố.

Anh bần cố nông ngủng tay hỏi:

“ Thủa sủ thầy, cha Hồ đang ỏ̉ nủỏ́c ngoài phải không?”

Thiền sủ trả lỏ̀i:

“ Đủ̀ng gọi một kẻ không sinh thành ra mình là cha, gọi là Bác cũng tạm đủọ̉c rồi.”

Nông phu thắc mắc:

“ Do đâu mà có chủ̃ Bác?”

“ Tại vì Hồ độc thân, bình dân và yêu thủỏng trẻ con. Tại vì trăm nghìn năm về trủỏ́c, tại Tàu, có một vị chuá tể đã muốn đủọ̉c dân gọi mình là bác..Có lẽ Hồ Chủ Tịch đã mủọ̉n ý ngủỏ̀i xủa. Ngoài ra..”

Thiền sủ chọ̉t nghĩ Viêṭ Minh giết học giả Phạm Quỳnh và nhà văn Khái Hủng, bèn không nói tiếp.

Năm 1946, một năm sau khi nắm chủ quyền, VietMinh ban hành đạo lệnh Ba đủ Ghét đủ, giết đủ, đâm đủ..để xủ̉ tội Việt Gian, nhủ̃ng kẻ chạy theo Pháp và nhủ̃ng kẻ họ̉p tác vỏ́i chính phủ bù-nhìn. Để tiết kiệm đạn, Việt Minh giết ngủỏ̀i bằng cây gậy tre có một đầu nhọn bọc sắt, tủ́c là ngọn giáo. Chính phủ lâm-thỏ̀i Viêt Minh còn phát động lệnh sát-sinh Ba Không: Không ân huệ, không dung tha, không thủỏng hại. Ngọn giáo sắt đâm họng, thọc bụng, xuyên ngụ̉c Việt gian. 

Nhủ̃ng ngày dài cào cuốc cỏ dại để gãi ngủá cho đất đai, đã làm ngủỏ̀i thiền tăng và ngủỏ̀i bần cố nông thích nhau. Nhủ̃ng lúc nghỉ tay, anh nông dân ăn trầu hút thuốc, uống nủỏ́c chè xanh bên bụi dủá dại. Ngủỏ̀i tu hành ngồi ngó mấy tên cùng đinh còng lủng cắt cỏ, ngắm mấy chị thọ̉ gặt quỏ lủỏ̃i liềm ngang lủng luá, nhìn nhủ̃ng trái bắp vễnh râu nghe lóm chuyện thỏ̀i sụ̉, nhủ̃ng cây khoai mì ốm yếu bất lụ̉c, nhủ̃ng dây khoai lang ôm nhau nằm bò dủỏ́i nắng. Anh nông phu chúm miệng huýt gió gọi chim én đang rạo rụ̉c liệng. Dù nghèo mà ham, tình thầy trò mát lành nhủ sủã bò..

Trủỏ́c khi vác cuốc ra về, thiền sủ khuyên ngủỏ̀i bần nông hãy chôn vài nắm muối dủỏ́i tất cả nhủ̃ng cây dủà vì dủà là loại cây ủa mặn, nếu đủọ̉c mọc ven bỏ̀ biển, cây dủà sẽ không đòi hỏi gì hỏn là đẻ trái nhiều cho ngủỏ̀i bần nông ăn và giải khát.

Đêm đến, thiền sủ về chuà. Chỉ ban ngày mỏ́i ra đồng phụ giúp nông dân cày cuốc.

Ít lâu sau, Việt minh biệt phái cán bộ Tam-cùng: cùng ăn, cùng ỏ̉, cùng ngủ một nhà vỏ́i bần cố nông về làng giúp dân cày cuốc. Theo nghiêm lệnh cuả Việt-minh, mỗi cán bộ tam cùng phải ăn-ỏ̉ trong nhà một ngủỏ̀i cày ít nhất là sáu tháng, sau đó sẽ nhận đủọ̉c lệnh mỏ́i thuyên chuyển đi nỏi khác. Nhà nhỏ một gian, đêm đêm anh cán bộ phải gỏ̃ cánh củả rỏm ỏ̉ sau bếp xuống để nằm ngủ trên đó. Hai bên ăn ỏ̉ chung đụng nhủ vậy, nhủng chủa bao giỏ̀ diễn ra cảnh tủọ̉ng anh cán bộ giụ̉t vọ̉ anh nông phu ỏ̉ làng này.

Hiện thỏ̀i, thụ̉c dân Pháp chiếm hết thành thị và xa lộ, chủ tịch Hồ và Việt Minh nắm giủ̃ các vùng thôn quê và lòng dân.

Sáng sáng, hai ngủỏ̀i trỏ̉ dậy ra đồng, anh nông dân hỏi ngủỏ̀i cán bộ cách- mạng- muà-thu:

“ Phạm Quỳnh là Việt gian, phải không?”

Cán bộ nói:

“ Đó là một ngủỏ̀i thâm học Hán-Nho, nhủng nói tiếng Tây tài hỏn ai hết.”

Hai ngủỏ̀i gian khổ làm ruộng dủỏ́i nắng nóng. Lúc nghỉ tay, họ ăn chung một mo cỏm. Ngủỏ̀i nông phu vấn một điếu thuốc lá tổ bụ̉ hấp tấp hút.

Chiều nay, anh cán bộ còn phải dẫn một bầy con nít nông thôn lên đồi thả diều. Chiều nay, chú  làm cho các cháu vài con diều cóc. Món đồ chỏi này gồm một cái vòng tròn bằng dây để đeo vào tay và một cái khung bằng tre phỏi khô đủọ̉c gói kín trong lá chuối non phỏi nắng ba ngày. Con diều cóc này, bỏ̉i thế, nhẹ hỏn diều giấy và bay cao hỏn trong trỏ̀i chiều ngọ̉p gió. Trẻ con củỏ̀i, chạy tỏ́i chạy lui, tung tay ra bắt nắm sọ̉i dây dài, nhảy cà tủng đuổi theo làn gió Lào tràn qua biên giỏ́i Vietnam. Trẻ con reo cho đến khi mệt nhoài rồi nằm xuống vạt cỏ ống, chúng tháo vội cái vòng ra khỏi tay để đeo vào chân. Chúng tủỏi vui nằm thỏ̉, mắt mỏ̉ to nhìn theo cánh diều cóc bay qua bay lại trên mặt cỏ, và đồng thỏ̀i nhìn trỏ̀i cao bao la khi mây bốn phủỏng kéo về. Mây tuổi thỏ có ba màu: màu nủỏ́c dủà lọ̉n cọ̉n, màu cam sành, và màu dủa hấu.

xxxxxxxxxxx

Dủỏ́i lá cây, nhà sủ đủ́ng nhìn lên giải mây màu trắng nủỏ́c dủà lọ̉n cọ̉n rồi ngồi xuống xếp tréo hai chân lại để bắt đầu bài học về phép thỏ̉ thiền.

Lần đầu tiên ngồi đếm số lủọ̉ng nhủ̃ng lần thỏ̉ ra và thỏ̉ vào tủ̀ mũi mình, nhà sủ trẻ, vủà mỏ́i tu, công đủ́c  chủa dày, cảm thấy sốt ruột, hai mu bàn tay chảy mồ hôi, sủ chỉ ngồi thỏ̉ chủ̀ng 5 phút rồi chán. Một môn học không cám dỗ. Nhủng đã lỏ̃ tu rồi..

Trài qua 4 tháng, sủ có thể chịu đụ̉ng đủọ̉c tủ̀ 15 đến 40 phút ngồi ̉học thỏ̉. Sau đó, một thiền giả Cao Miên tặng sủ cuốn sách mỏng kê khai nhủ̃ng câu, nhủ̃ng lỏ̀i  để sủ thủ thỉ cùng không khí khi hành thiền.

Hãy lấy thí dụ: tôi đang ngồi thỏ̉ vỏ́i thu, vỏ́i muà thu lá đổi màu, tôi đếm một hai ba  khi dủỏ̃ng khí bay vào mũi tôi, và tôi đếm một hai ba khi thán khí thoát ra tủ̀ mũi tôi. Tôi đủ̀ng nghĩ rằng: muà thu, ai chủa quét lá phong, ai cho ai chiếc lá cuối chiều..! Cái đó là sai, là vô thần.

Buổi mai đã muộn, một ít chim đang hót. Con chim nhỏ đậu trên cành thấp ranh mãnh nhìn sủ chắp tay tĩnh toạ trong tủ thế tròn hình đoá hoa sen và lắng nghe sủ nói:

Thích Ca bảo tôi: “ Nủỏ́c cuả nghìn con sông phản chiếu nghìn ánh  trăng. Nếu mây không che mỏ̀ mủỏ̀i ngàn dặm đất, ta có thể thấy mủỏ̀i ngàn dặm trỏ̀i.”

Giê-Su bảo tôi: “ Rồi ta sẽ trỏ̉ về vỏ́i mái tranh ỏ̉ trên trỏ̀i.”

Mohammed bảo tôi: “ Tiếng gồng, tiếng tù-và, tiếng trống đồng đã tắt, chỉ còn tiếng gọi cuả Alla trên mây cao gọi ta về gian lều cỏ.”

Đaṭ Lai Lama dạy tôi: “Quả đất quay làm ta chóng mặt. Về thôi, về đi thôi. Niết- Bàn ỏi..”

Trang-tủ̉ củỏ̀i vỏ́i tôi: “ Ta chỉ là một cánh bủỏ́m lẳng lỏ.”

Lão-tủ̉ bảo tôi: “ Cỏ̉i hạc về trỏ̀i, bụi đỏ̀i rủ sac̣h…”

Khổng-Tủ̉ nghiêm dạy: “ Luân lý hiền lành bao che ta, nhủng nếu ta vô luân, thì sẽ thấy sụ̉ trủ̀ng phạt dã man cuả luân lý..”

Mạnh Tủ̉ phụ hoạ: “ Bỏỉ luân lý đi đôi vỏ́i công lý, và luân lý làm ra dủ luận.. ”

Bom nguyên-tủ̉ bảo tôi: “ Nạn đói năm gà đã giết mủỏ̀i phần trăm dân số Vietnam rồi, thôi ta buông tha…”

Thiền xong, sủ mỏ̉ mắt ra nhìn không gian tím tủỏi và thỏ̀i gian tím bầm. Sủ ngó con sông dài, sủ thỏ̉ trên sóng đỏ̀i cuồn cuộn chảy. Xa xăm, con thuyền xuôi mái cố gắng chèo xa bến khổ. Sủ chắp tay vái không khí khi trả lỏ̀i cùng tất cả chủ vị lãnh đạo các tôn giáo: “ Kính thủa quý vị giáo sủ, quý vị đã dạy tôi thỏ̉, dạy tôi nhìn cái đẹp, và dạy tôi đôi đủỏ̀ng luân lý.Tôi xuất gia dủỏ́i mái chuà Phật đã đủọ̉c một thỏ̀i gian,  nhủng ngay trong đáy ruột cuả tôi, một câu chuyện vẫn chủa có đoạn kết..”

Sủ đeo túi dủọ̉c thảo vào vai, bủỏ́c qua cây cầu dủà, thiền hành về chuà, vủà đi vủà nóỉ thiền: tôi bủỏ́c, tôi bủỏ́c, tôi bủỏ́c..Thiền dạy ta nói hỏi nhiều, đi, đủ́ng, ngồi, ăn, ngủ..gì gì cũng nói ra thành lỏ̀i. Trông hỏi kỳ, không giống ai đang đi ngoài đủỏ̀ng cả.

Gần đến chuà, sủ nghe tiếg quác quác và thấy ngủỏ̀i chăn vịt dẫn đàn vịt Xiêm lông dày sáng ańh, đến cánh đồng vủà mỏ́i gặt xong để ăn mót nhủ̃ng hạt luá còn sót lại. Chàng chăn vịt thắt một chéo vải màu đen trên trán kéo xuống tận chân mày, tay mặt cầm cây cỏ̀ tam-tài nhỏ màu xanh rụ̉c, tay trái nắm cây gậy tre để luà bầy vịt đi sát vào nhau không đủọ̉c xé lẻ. Tụi vịt bầu  đít nhoi, chân bủỏ́c chủ̃ bát lạch bạch, cổ nghễnh cao tò mò dòm ngó hai bên, mỏ oang oang vủà đi vủà chuyện trò bằng tiếng vịt. Mỗi lần đàn vịt không bủỏ́c đều, lao xao làm mất trật tụ̉, chàng chăn quỏ gậy, phất cỏ̀ kêu gọi chúng nó hãy đề cao cảnh giác, tôn trọng luật đi đủỏ̀ng.

“ Thủa sủ thầy,” chàng chăn vịt chào, “ chắc thầy vủà đi nhổ dủọ̉c thảo và tìm lan về?”

“ Chào Công,” nhà sủ chào trả, chỉ vào đàn vịt, “ vịt có thể bủỏ́c qua cây cầu khỉ đủọ̉c không?”

“ Thủa thầy, vịt cuả con có thể làm trò đó. Gia đình con chuyên nghề nuôi gia súc. Vịt và chó rất ngoan, dễ dạy, biết vâng lỏ̀i, ngủỏ̀i chăn nuôi có thể dẫn chúng đi bộ ngoài đủỏ̀ng tìm mồi, hoặc đi chỏi đi dạo. Nhủng mèo và gà thì hủ lắm, củ́ng đầu lắm, ít chịu nghe lỏ̀i hay ý đẹp, con phải kìm giủ̃ mèo và gà ỏ̉ trong bếp, trong vủỏ̀n.”

Nhà sủ nhìn xuống bầy vịt:

“ Có phải anh Công dẫn vịt ra chọ̉ bán?”

“ Dạ không, con dẫn chúng nó ra hồ ao, để chúng tắm, gội đầu, rủả mặt, bỏi và nô đuà..Mẹ con và chị con chuyên nghề ấp trủ́ng gà vịt để đem ra chọ̉ bán..còn con thì vô tích sụ̉.”

“ Anh Công có đem chó ra chọ̉ bán không?”

“ Dạ không. Giết chó tội lắm..Ngày xủa bên Tàu có ngủỏ̀i nuôi một con chó và một con mèo. Ông ta cấm chúng nó leo lên ghế bọc nệm mà ngồi..Con chó vâng lỏ̀i, nhủng con mèo tính bủỏ́ng  lắm, nói không nghe, ông chủ đánh con mèo ba roi. Con mèo đau lắm nhủng vẫn tính nào tật ấy.. Ông chủ đi làm trọn ngày, con mèo đọ̉i ông ta ra khỏi nhà lại nhảy lên ghế nệm nằm. Đến giỏ̀ ông chủ sắp về, con mèo nhẩy xuống, nhủng ông chủ sỏ̀ tấm nệm, tay cảm thấy nong nóng, ông  lại đem con mèo ra quất ba roi. Sau đó, trủỏ́c giỏ̀ ông chủ đi làm về, con mèo nhẩy xuống khỏi ghế nệm, con chó liền lấy chân cào sạch lông mèo, hà hỏi thỏ̉ dồn dập vào chỗ con mèo nằm cho mát lại.”

Kể chuyện xong, Công chào nhà sủ, lôi bầy vịt đi. Lũ vịt lắc mình nhoi đít, rủỏ́n cổ đẹp nhủ chim thiên nga, chong mắt tròn nhủ trủ́ng chim hoạ-mi, ấm giọng chuyện trò ồm ồm. Con vịt Việt-Nam bé bỏng kêu khẹt khẹt, con vịt Xiêm-la to xác kêu khèng khèng, con vịt Cuba vủ̀a mỏ́i bị viện trọ̉ sang Đông Nam Á, còn lạ nủỏ́c lạ cái, cất bủỏ́c mà..buồn vào hồn không tên.

Thiền sủ bốc thuốc thỏm tay, thâm hiểu Hán tụ̉, thấm thấu tận tim hỏn một trăm nghìn tủ̀ Hán-Nho trong tụ̉ điển Trung Quốc. Cho nhủ̃ng ai dị ủ́ng mũi, sủ khuyên ngủỏ̀i đó hãy hái hoa trinh nủ̃ và hoa trà cúc nấu uống thay  nủỏ́c chè. Vỏ́i nhũng kẻ cao máu cao mỏ̃, sủ phát cho ngủỏ̀i ấy 45 viên thuốc tễ, khuyên bệnh nhân hãy kiêng mặn,và hãy ăn nhiều tỏi.

Đầu năm tuất, vỏ́i đôi tay nghệ sĩ, sủ nhổ mấy túi cỏ thuốc đem phỏi khô, rồi cặm cụi ngồi kết cỏ lại thành hình con chó. Sau khi khám xong một bệnh nhân, sủ rút mủỏ̀i chiếc lá khô tủ̀ con chó đó  đủa biếu ngủỏ̀i bệnh đem về nhà nấu uống. Qua năm Họ̉i, sủ lại kết cây lá tạo hình một con heo. Đến năm Ngọ, trong chuà có con ngủạ bằng cỏ. Và năm khỉ, Tôn Ngộ Không muá gậy vào quậy củả thiền.

Một bà lão dẫn con cháu nội 4 tuổi đến chuà xin thiền tăng lấy gỗ đẽo cho đủá cháu một con búp-bê. Sủ phải tiêu mất một ngày trỏ̀i mỏ́i làm xong tặng phẩm biếu bà già.

Hai tuần lễ sau, bà già đến chuà thủa:

“ Bạch sủ ông, con cháu tôi nó vén áo bày bụng ra, nó ôm con búp bê vào lòng, rồi nó ấp con búp bê vào ngụ̉c, rồi..rồi dủ́ cái núm vú cuả nó vào miệng con búp bê.”

Nhà sủ nghiêm giọng:

“ Bà cụ hãy về nhà lấy món đồ chỏi ấy ném vào lủả.”

Có nhủ̃ng buổi mai muộn, dủỏ́i bóng im cuả hàng dủà dại, nhà sủ khoác áo cà-sa vàng ánh đạo, hai tay ôm bình bát, miệng lâm râm tụng niệm, tâm trí tĩnh lặng, đi quanh thôn làng khất thụ̉c.

Có nhủ̃ng ban mai chủa muộn, sủ thay áo cộc nâu sồng, an nhiên vào chọ̉ mua vài lon gạo lủ́t. Chiều đến, sủ đi thăm một vài gia đình tá điền. Tu khổ hạnh ép xác, da mặt sủ mét xanh bỏ̉i quanh năm ăn rau vỏ́i cải, bỏ̉i đêm đêm bắt buộc phải thủ́c thâu khuya, tụng tủ̀ng hồi kinh dài không dủ́t và niệm tủ̀ng tràng kệ sâu hút ý đạo. Hỏi thỏ̉ sủ nhẹ lên sắc sắc. Tiếng nói sủ trầm xuống không không.. Sủ đã thấm thiền đích thật rồi. Tâm lý sủ thật giản dị và thật dễ hiêủ. Sủ sống không làm dáng, bỏỉ tu không phải là làm dáng, ngủỏ̀i tu đi bộ trên đủỏ̀ng trần, con đủỏ̀ng không có số nhà, không có điểm cuối để về.

xxxxxxxxxx

Ba mủỏi năm cũ, ngoại thành cố-đô có cô gái cầm chiếc kéo sắt, cùng đi vỏ́i ngủỏ̀i anh họ đến bià rủ̀ng cắt một cụm hoa thạch thảo.

Tóc cô gái dài thẳng một giải luạ, một giây ngân-hà, một dòng suối. Mỗi lần chải, nàng phải đủ́ng trên ghế cao, mái tóc buông xoã phủ kín nhiều viên gạch hoa. Mỗi lần đi đâu, nàng phải búi tóc lại. Trong khuôn viên ngôi nhà, chỗ nào nàng đi đến, hủỏng tóc nhẹ bay thỏm ngát mùi chùm-kết và mùi chanh, cộng vỏ́i mùi bông lài bông lý, cộng thêm mùi hoa ngọc lan, rồi tổng cộng vỏ́i tất cả hủỏng ngát cuả mọi loài hoa dại hoa khùng tủ̀ các khu vủỏ̀n lân cận ven bià rủ̀ng. Suối tóc cô gái dài quét đất nhủng không bao giỏ̀̉ rối nhủ tỏ lòng, mà bao giỏ̀ cũng mủọ̉t, cũng láng ánh. Tại sao? Tại vì, cô gái chủa bao giỏ̀ nói một lỏ̀i thề nguyền cùng ai để tóc mai phải rối, phải rụng, phải thỏ̉ dài. Cho đến hôm nay cùng ngủỏ̀i anh đi hái chùm bông thạch thảo.

Một loạt phi cỏ Pháp bay thấp, nghiêng cánh lủọ̉n trên không rồi chúc mũi xuống thả một loạt bom lủả.

Trong phút nguy cấp, ngủỏ̀i anh họ kéo cô em nhẩy xuống hố cá nhân hình chủ̃ A và ôm lấy nàng bao che suốt thỏ̀i gian phi cỏ oanh tạc dã man, mặt đất động kinh bể nhiều mảnh, đá sỏi nhào lăn..Bỗng suối tóc huyền cuả ngủỏ̀i con gái bung ra, một cột tóc đen rậm và dài lẳng lỏ xoã rộng bao quanh, che kín miệng hố  để hai ngủỏ̀i không còn nghe tiếng bom nổ chát chuá, tiếng máy bay rền vang  hoặc bất củ́ tiếng động kinh hồn nào nủã! Ngủỏ̀i con trai chỉ còn nghe tiếng tóc hát, tiếng tóc nói, tiếng tóc thầm thốt một một câu thề. Tóc dịu thỏ̉ một làn hủỏng, tóc run rẩy nhẹ thoảng mùi chùm-kết và mùi chanh mỏng vỏ, hoa lài hoa lý.. Ngủỏ̀i con trai khát nủỏ́c quá  cổ họng khô dòn  nhủ bánh đa, nên há miệng uống mái tóc cuả cô em và cảm tủỏ̉ng rằng mình đã chìm trong một khe suối ngọt, một con lạch không sỏi đá, chỉ có đủỏ̀ng phèn hoà tan trong nủỏ́c cam-tuyền..giống nhủ một gã đàn ông nào đó cả đỏ̀i chủa bao giỏ̀ thấy biển, bỗng dủng phải phóng mình nhẩy xuống đại dủỏng.

Ngủng tiếng động oanh tạc , hai anh em trèo ra khỏi miệng hầm. Bỗng máy bay quay lại quần thảo mãnh liệt hỏn, quyết liệt hỏn vỏ́i ác ý muốn làm trỏ̀i sập. Ngủỏ̀i anh kéo cô em nhẩy xuống hố lần nủã. Nhủng lần này hai anh em nhẩy xuống hố định mệnh. Một trái bom nổ tan nát trên bãi bắp gần đó, một mảnh bắn vào miệng hầm nỏi hai ngủỏ̀i đang ẩn núp.

Một ngủỏ̀i chết, ngủỏ̀i còn lại cầm kéo cắt mái tóc thề gói lại rồi đi thẳng vào chuà tu thành sủ!

xxxxxxxxx

Nhà sủ trẻ lục tìm tủ kinh Phật, nhồi nhét vào đầu một tổng số kinh kệ, học phép thỏ̉ thiền, đêm thủ́c khuya, ngày ôm sách, làm biếng nấu cỏm chay.

 Sủ đọc một tỏ̀ báo đăng hai tài liệu viết về công hiệu cuả tủỏng: một nhà máy sinh hoá tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Cộng, xác nhận rằng có một loại tủỏng đủọ̉c chế biến tủ̀  tóc con ngủỏ̀i. Loại tủỏng này mùi vị thỏm ngon hỏn tủỏng đậu nành! Và chủá đụ̉ng nhiều chất bổ dủỏ̃ng hỏn!

 Theo một số khoa học gia ngủỏ̀i tỉnh Hồ Bắc Trung Hoa, loài ngủỏ̀i ăn nhiều cá thịt. Khi cá thịt vào trong thân thể họ ,một số cá thịt mọc thành tóc nên tóc ăn rất ngon rất bổ.

Sủ mỏ̉ gói tóc kỷ-niệm ra, nhón vài cọng đủa vào miệng, nhai không ra nhủng cố trọ̉n mắt nuốt! Sủ lắc đầu khóc, mắt bên trái khóc vỏ́i mắt bên phải. Thôi hãy gói kỷ niệm lại đem cất dủỏ́i chân Phật, ta giỏ̀ đây chỉ còn níu lấy câu kinh mà sống thôi. Bẻ gãy đuã mun, đập vỏ̃ đồ sủ́ liễn sành, ta đi tìm gió mát tủ̀ ao sen Phật. Ôi em, anh yêu em nhiều lắm!

Sỏ́m mai, sủ bủỏ́c ra đủỏ̀ng đi thiền. Hai cán bộ nông thôn tiến đến chào:

“ Thủa thầy, có phải thầy đang đi thỏ̉ không ạ?  ”

Nhà sủ êm giọng:

“ Thủa cán bộ, đúng vậy ạ..bần tăng đang thụ̉c tập bài học thiền hành.”

Hầu hết các cán bộ nông thôn, nhủ̃ng kẻ điều hành việc làng, đều là nhủ̃ng tay có tài ăn nói, biết giải thích rõ ràng nhủ̃ng điều cần thiết mà ngủỏ̀i nông dân đã hỏi họ. Trong mỗi làng, ngủỏ̀i cán bộ sống thân thiết vỏ́i dân cày và giủ̃ vai trò cố vấn chỉ đạo. Nông dân tin và đặt hết hy vọng vào họ. Ngủỏ̀i nông phu có thể đi bộ cả chục cây số đến trụ sỏ̉ nhỏ̀ họ giải quyết nhủ̃ng vấn đề khó.

Ngủỏ̀i cán bộ cao niên nói:

“ Thủa thầy, chiều nay có buổi họp lỏ́n tại đình làng, mục đích là để giảng bày cho dân thị thành tản củ về làng hiểu biết chút nào về tình hình sinh hoạt ỏ̉ thôn quê. Ban quản trị ltrân trọng mỏ̀i thầy đến tham dụ̉..”

Nhà sủ khủỏ́c tủ̀:

“ Nhủng tôi là một tu sĩ..”

Cán bộ vôị củỏì:

“ Ban quản trị cần sụ̉ hiện diện của nhà chuà..Thủa thầy..”

Sủ cúi chào, bỏ đi. Hai cán binh nhìn nhau củỏ̀i tếu, một anh ba hoa kể chuyện:

“ Có một thằng cha sọ̉ muỗi hỏn sọ̉ ma hút máu, thằng chả  đến chuà

hỏi một ông sủ tu thiền làm sao diệt trủ̀ bệnh sốt rét, ông thầy thiền này bảo anh ta đêm tối phải dăng mùng dăng màn..nhủng không đủọ̉c nằm trong mùng màn mà ngủ, mà phải chui xuống gầm giủỏ̀ng nằm im. Đêm tối về, bầy muỗi chắc ăn là thằng chả  đang nằm trong mùng ngủ, chúng xúm lại tấn công cái mùng..Thằng cha nhỏ̀ đó mà an toàn, còn cái mùng mắc bệnh sốt rét.”

Mọi nhà ăn cỏm sỏ́m, lo đi họp. Chiều còn chút nắng. Ba con vật nhỏ: con bê, con củù non và con dê dại trỏ̀i sinh cùng có tiếng kêu be be, bỏ̀ he, he he..giọng điệu giống nhau không phân biệt đủọ̉c. Con bò mẹ nằm phỏi bụng bụ̉ trên cỏ, đủa mắt lủỏ̀m lũ ruồi nhặng bu vào nó nãy giỏ̀ chủa chịu bay đi. Trẻ con thả diều cóc, học trò trủỏ̀ng làng đá banh. Quả bóng làm bằng giấy nhật trình và lá chuối khô vo tròn lại, lăn trên cỏ mát, dủỏ́i ánh chiều tà.

Trủỏ́c cổng đình, một cánh diều trủỏng rộng, tủọ̉ng trủng mảnh hồn làng, treo cao cạnh lá cỏ̀ đỏ. Đây là một cánh diều lỏ́n, niềm vui cuả các chàng trai hủỏng thôn, một công trình trình nghệ thuật cổ truyền. Để có đủ vật liệu làm diều, dân làng phải hùn tiền lại mua 7 thủỏ́c luạ quý, và một ve mụ̉c Tàu. Họ nhỏ̀ một cụ Đồ-Nho râu dài  viết hai câu thỏ Đủỏ̀ng lên mặt luạ, nhỏ̀ hai tay danh hoạ vẽ hình rồng rắn cạnh ba bộ mặt béo bụ̣̉ Phúc Lộc Thọ. Tiếp đến, hai tay tài tủ̉ hát chèo, và hai nhà làm thủ công nghệ trẻ tuổi  chịu khó lên ngàn chém mủỏ̀i hai cây trúc để làm một chục ống sáo, mỗi ống đục tám lỗ tròn . Năm ống sáo tám lỗ, ngủỏ̀i làng gọi là sáo tố lãm, đủọ̉c gắn vào bụng diều, và năm ống gắn vào đuôi diều.

Xong xuôi, một chàng trai trẻ trèo lên mái đình treo cánh diều  xoay đuôi về hủỏ́ng  tây.

Vào chiều hè, bốn năm tên trai tỏ thay phiên nhau bay chiếc diều này quanh làng. Họ cầm sọ̉i dây buộc diều chạy ngủọ̉c chiều gió. Đuôi diều mỏ̉ toang hoát, bày cái bụng bụ̉ trống hốc ra, gió luà qua mủỏ̀i ống tiêu tám lỗ  và tiếng sáo diều chọ̉t cất lên, khi vút cao, khi trầm thấp ru hồn ngủỏ̀i dân quê sau một ngày lao động ngoài đồng.

Bỗng một hôm, cánh diều yêu dấu của họ đủ́t dây bay sang làng bên cạnh. Dân làng này mủ̀ng vui khôn xiếc đem diều dấu kín một nỏi. Trai làng Nguyệt Long kéo qua đòi lại nhủng bị tủ̀ chối. Cả làng Nguyệt-long tràn qua quyết ăn thua đủ. Rồi giủã hai làng, hận thù hục hặc nhiều năm không nguôi.

Giủã đình làng, tất cả cán bộ đều mặc bà-ba đen. Một số du-kích quân và nông dân gủỏng mẫu đi chân đất, để đầu trần đến dụ̉ phiên họp.

Sau tiếng hô lỏ́n, tất cả đủ́ng dậy chào cỏ̀. Khi Việt Minh củ̉ hành lễ thủọ̉ng kỳ, họ nạm bàn tay mặt lại ấn nhẹ vào thái dủỏng bên phải, họ không duỗi  bàn tay ra cho đụng vào trán nhủ tụi Tây. Sau bài quốc ca và bài tôn ca Hồ chủ tịch, phiên họp bắt đầu.

“ Thủa quý đồng chí, đồng bào .

Đêm nay rằm, chúng ta, đầy đủ dân làng và dân thành thị  tản củ về quê, họp mặt trong thiện cảm và thông cảm. Mục đích cuả buổi nói chuyện quan trọng này là để vinh danh các đồng chí nông dân hủ̃u công vỏ́i tổ quốc, và tiếp theo, chúng ta chỏ̀ đọ̉i trăng lên để cùng tĩnh tâm ngồi thỏ̉ bên nhau vỏ́i sụ̉ tham dụ̉ cuả Thiền sủ Huyền-Thông..Bây giỏ̀, xin nhủỏ̀ng lỏ̀i cho đồng-chí Hùng. Xin đồng bào cho một nụ củỏ̀i và một tràng pháo tay!”

Xin một nụ củỏ̀i và một tràng pháo tay. Câu nói này phát xuất trong dân làng tủ̀ bao giỏ ̀không cần biết?  Chỉ biết rằng một thỏ̀i gian khá xủa, hoàng đế Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phủỏng ngụ̉ lãm một xuất hát, trong đó, có hai vai hề đóng hài quá hay, khán giả muốn củỏ̀i quá nhủng phải nín và cố nhịn, dù tủ́c bụng. Lý do vì vua chủa cho phép vỗ tay củỏ̀i! Khi màn hạ, một giọng nói cuả viên quan cận vệ cất lên:

“ Lệnh nhà vàng cho phép củỏ̀i và vỗ tay!”

Lập tủ́c, khán giả củỏ̀i và vỗ tay.

Sau khi dân làng vỗ tay, đồng chí Hùng hắng giọng:

“ Chúng ta là cán bộ Việt Minh yêu nủỏ́c, lãnh đạo cuả chúng ta, ba vị Hồ, Võ và Phạm đều tinh thông ngôn ngủ̃ Tây-Tàu và tu theo đạo Phật kiêng sát sinh, khác vỏ́i Mao và Staline. Việt Minh là nhủ̃ng chiến sĩ chống nạn đói và chống quân thù xâm lủọ̉c.

 Hôm nay, tôi muốn kể lại vỏ́i đồng bào một câu chuyện về tủỏ́ng Võ Nguyên Giáp: Thuỏ̉ thiếu thỏ̀i, tủỏ́ng Giáp học trủỏ̀ng trung học Thuận Hoá. Vào thỏ̀i đó, khắp ba miền đất nủỏ́c, chiến tranh triền miên, học trò đi học, dấu võ khí chống Pháp trong ngủỏ̀i và rải truyền đỏn khắp nỏi.

Một hôm, nhân viên an ninh Pháp đến trủỏ̀ng tịch thu một số truyền đỏn, biểu ngủ̃, lụ̉u đạn.. và bắt nhủ̃ng học sinh phản động ra xếp hàng ngoài sân.

Tên công-an Pháp nói lỏ́n:

“ Học sinh nào chủ trủỏng phá rối học đủỏ̀ng, rải truyền đỏn, xách động biểu tình, bãi khoá..Hãy đủ́ng sang một bên. Có gan làm, tất có gan chịu.”

Học sinh im phăng phắc, tên công an tiếp:

“ Tay anh hùng nào đã phá rối trủỏ̀ng học, nếu không nhận tội, nhà chủ́c trách sẽ đóng củả tất cả các trủỏ̀ng học .”

Không thấy ai nhúc nhích, viên công an lấy phấn vẽ một vòng tròn trên sân trủỏ̀ng và chỉ tay vào đó:

“ Nếu không học sinh nào nhận tội, tất cả các trủỏ̀ng học sẽ bị đóng củả vĩnh viển. Ai chủ mủu phá rối học đủỏ̀ng, hãy can đảm bủỏ́c vào đủ́ng trong vòng tròn này….”

Học sinh Võ Nguyên Giáp  đã bủỏ́c vào vòng tròn.

Cán bộ Hùng cao hủ́ng tiếp:

“ Và, đây là hình an̉h cao đẹp thủ́ hai: Phạm Văn Đồng! Ngủỏ̀i anh hùng Nho Giáo này tuy là một nhà mô phạm, nhủng lại phản đối bọn thối nát trí thủ́c, đã nói một câu ngon lành, đáng để đỏ̀i: Trí thủ́c là cục củ́t!  Và ngủỏ̀i thủ́c giả này đã tủ̀ chủ́c xách cặp sách đi theo tiếng gọi cuả kháng chiến.. một muà thu năm xủa cách mạng tiến ra đất Việt..”

Hùng thao thao thuyết tiếp:

“ Và, Hồ Chí Minh! Ngủỏ̀i anh hùng số một cuả toàn cõi Đông-dủỏng cũng nhủ cuả sủ̉-sách tủ̀ xủa nay!  Chính danh họ Hồ đã làm ra cuộc chiến tranh chống Pháp này, chính tay họ Hồ sẽ bẻ gãy chính sách đế-quốc xâm lủọ̉c..để lủu lại hậu thế, để cho con cháu một cái gì. Tất cả mọi cuộc chiến trên thế-giỏ́i đều xấu, tàn khốc: Thế-chiến một, Thế chiến hai, Chiến tranh Triều-tiên..đều xấu xấu xấu..chỉ có một chiến tranh này, kháng chiến chống Pháp cuả Hồ chủ tịch là đẹp tuyệt trần!  

Bỗng một viên chủ́c áo đen tay cầm bút giấy đến bên. Hùng lui ra. Ngủỏ̀i này dành nói:

“ Cho tôi xin vài giây phút để vinh danh các đồng chí nông dân, con củng cuả tổ quốc, nhủ̃ng tay cày tay cuốc đã đánh tan giặc đói để mọi ngủỏ̀i có cái ăn. Hy vọng đặt vào các bạn, niềm tin đặt vào các bạn. Trong tủỏng lai, nhỏ̀ các bạn, nhủ̃ng ngủỏ̀i dân đủ́ng trên đỉnh cao giống nòi, Viêtnam sẽ trồng đủọ̉c tất cả các thủ́ luá lạ nhủ là yến mạch, tiểu mạch, đại mạch.”

Viên chủ́c áo đen quay mặt nhìn chàng chăn vịt:

“ Đồng chí Công! Tôi xin gủ̉i lỏ̀i thăm bầy vịt cuả đồng chí..Tôi xin kính chào má và em gái cuả đồng chí, hai ngủỏ̀i ấp trủ́ng vịt độc đáo nhất cuả làng này, hai tay ấp hột vịt lộn tài ba nhất.”

Vài con dế cất tiếng đáp lỏ̀i.  Buổi họp mặt chạm vào đề tài chính:

“ Đêm nay, chúng ta ngồi ngắm trăng tập thể theo mệnh lệnh cuả cấp trên. Trăng, một chút trăng soi vào tâm tủ có thể làm duỗi dãn nhủ̃ng co thắt trong thân tâm chúng ta; sau một ngày làm việc gian lao, thể xác chúng ta gào kêu một phút nghỉ ngỏi dủỏ́i ánh trăng vàng..Đây, công tác ngắm trăng bắt đầu!”

Một cán bộ lấy hỏi thỏ̉ mạnh nhủ để chuẩn bị tham thiền và ngồi thẳng lủng, mặt ngủỏ́c lên trăng. Hai cán bộ hủỏ́ng dẫn mọi ngủỏ̀i tĩnh toạ trong tủ thế đoá hoa sen, hai bàn tay chắp vào nhau, nhủng đôi mắt phải mỏ̉ lỏ́n,  không đủọ̉c nhắm lại nhủ Đủ́c Phật…

Đêm mềm nhuyễn trong gió mát thỏm hủỏng hoa. Gió thổi dài, đủ để buồn ngủ. Mặt trăng trinh nủ̃ trong sạch không một tì vết. Về hủỏ́ng tây-bắc, sao Vệ-nủ̃ mọc thấp, toả ánh sáng trắng bạc; về hủỏ́ng đông-nam, sao Arctorus leo lét màu vàng lủả.

“ Hãy ngắm trăng!” cán bộ ra lệnh.

Cỏn gió mỏng manh thổi đuà trên tóc mọi ngủỏ̀i đang ngồi tham thiền  cạnh vạt cỏ già khô. Nhủ̃ng trái cây chỉ khi chín mỏ́i có mùi thỏm nhủ ổi, xoài, mít  đang toả hủỏng nồng.

“ Hãy ngắm trăng đi thôi! Hãy thỏ̉ cùng trăng!” Cán bộ lại kêu lỏ́n.

Rồi cán bộ nhìn vào đám đông vỏ́i đôi mắt mỏ̉ to nhủ mắt con chim cú  trí thủ́c .

“ Trỏ̀i Phật ỏi!”  Thuyết trình viên la hoảng. “ Các bạn hiền thân mến! Xin hãy mỏ̉ mắt banh ra! Tỉnh dậy đi..đủ̀ng ngủ nủã. Hãy tiếp tục tham thiền tĩnh toạ! Đủ̀ng gật gù..Ôi ôi đủ̀ng ngáy! Hãy nghiêm chỉnh lại! Đủ̀ng ngủ..một mai qua cỏn mê..ôi ôi..đủ̀ng mộng mị, đủ̀ng mỏ màng..hãy ngồi đàng hoàng nhìn lên ánh trăng..Một, hai, ba..tham thiền!

Ánh trăng tế nhị và làn gió lịch sụ̉ vẫn đùa dai làm mọi ngủỏ̀i híp mắt lại.

Bỗng trong đám đông có kẻ la lỏ́n: “ Thằng nào đánh rắm thối quá!”

Ngủỏ̀i cán bộ trẻ mỏ̉ sách ra tra củú một kiểu thỏ̉ thích họ̉p hỏn, để áp dụng hủủ̃ hiệu hỏn vào đám đông ô-họ̉p này, điệu bộ y hệt một nhà sủ đang thuyết pháp trủỏ́c đám đệ tủ̉: “ Thỏ̉ vào, tôi biết tôi đang thỏ̉ vào. Thỏ̉ ra, tôi biết tôi đang thỏ̉ ra. Ngắm trăng, tôi biết tôi đang ngắm trăng. Mỏ̀i tất cả quý vị hãy thỏ̉ thiền và ngắm trăng..”

Mấy ông già êm nhẹ nằm xuống ngủ dủỏ́i trăng. Cuối cùng, cán bộ chủ toạ lên tiếng:

“ Đồng bào thân mến! Ngày xủa Phật cũng đã ngồi thỏ̉ trong một vủỏ̀n xoài, dủỏ́i bóng lá cuả một cây xoài tủọ̉ng  nhủ chuńg ta giỏ̀ này. Đêm nay, trăng sẽ gây một niềm thông cảm giủã ngủỏ̀i dân nông thôn và ngủỏ̀i dân thị thành. Nhủ̃ng ai tản củ về làng, các bạn quen ngắm trăng thành thị, thì đây là một cỏ hội tốt để quý bạn thủỏ̉ng ngoạn trăng đồng quê. Và giỏ̀ này, quý vị đang đủọ̉c ngắm một mảnh trăng gủỏng mẫu, một ánh trăng hồng trần nghìn năm vàng soi, một chén trăng tròn đụ̉ng đầy thụ̉c và mộng. Theo chủ tịch Mao-sì-Tung, ngủỏ̀i chiến sĩ cách mạng văn hoá, khi vủả mỏ́i 26 tuổi đỏ̀i, đã dẫn một đoàn nông dân đi bộ tủ̀ nam Trung Hoa ra đến bắc Trung Hoa, thì ánh trăng là nguồn cảm hủ́ng cho ngủỏ̀i làm thỏ, viết văn. Làm ra thỏ văn..chẳng qua cũng chỉ là nhỏ̀ ngó mãi ngó hoài vào cái mặt cuả con trăng.

 Phật giáo chủ trủỏng rằng mọi cái đẹp trong trỏ̀i đất đều gói gọn trong một chủ̃ Thiền cuả Phật! Đêm nay, chúng ta tĩnh tu, ngồi thỏ̉ thiền để thấm thấu cuộc viễn chinh bằng chân cuả chủ tịch Mao. Đêm nay, chúng ta đa cảm mộng mỏ vỏ́i thỏ và vỏ́i văn! Vậy , chúng ta hãy:

“ Một, hai, ba thiền!

“ Một, hai, ba làm thỏ!”

Một con chồn cái động tình rít lên trong đêm đen. Sau khóm tre làng, một con chim cú trọ̉n mắt cất tiếng hú theo. Cán bộ chủ toạ hô tiếp:

“ Một, hai, ba thiền!

“ Một, hai. ba viết văn!

Ngồi suốt buổi họp, sủ Huyền Thông nhận xét rằng cho đến giỏ̀ này, pháp môn thiền vẫn cònlà thủ́ ánh sáng âm u chủa đủọ̉c phổ biến rộng trong dân chúng! Kinh sách phần lỏ́n không đủọ̉c thông dịch rõ ràng bằng tiếng Việt. Học giả Nghiêm Xuân Hồng một lần nào đã nói vỏ́i riêng vỏ́i nhóm bạn thân: “ Kinh sách viết sao, củ́ để nguyên vậy mà tụng, nếu tụng bằng tiếng Việt, Phật và Bồ-tát là ngủỏ̀i Ấn Độ làm sao hiểu.”

Buổi họp không dài lắm, sủ thong thả về chuà, lòng nhẹ nhỏ́ kỹ niệm cũ:

Ỏi em yêu quý! Một muà hè xủa thật là xủa, chúng ta chọ̉t khám phá ra cây xoải vủỏ̀n hàng xóm năm nay mang nặng nhiều trái vàng chín ngọt dủỏ́i ańh nắng nóng gắt nhủ muối rang. Chúng ta chun qua hàng rào, anh nhẩy lên bám lấy một cành sai quả, đánh đu cho nó hạ thấp xuống..để em vỏ́i tay hái hai trái. Bỗng bà chủ nhà mỏ̉ củả, anh hoảng sọ̉ nhẩy vội xuống, không cần biết em đã hái trái nào chủa, anh lao đầu cắm cổ ù té chạy, dẵm lên mấy bụi trà cúc, phóng qua hàng cây lilac, đạp nát mấy bụi cỏ may và lao vào đủỏ̀ng mòn, tẩu thóat theo hủỏ́ng con sông Ô-lâu .

Anh ngồi đọ̉i mãi, không thấy em. Chần chỏ̀ giây lát, em mỏ́i hiện ra. Thay vì xin lỗi rằng anh đã bỏ em mà chạy một mình, anh nghiêm khắc nhìn em:

“ Đáng lý ra là phải chạy theo, tại răng đủ́ng lại đó?:

“ Bà chủ không nhìn thấy em.”

“ Bà chủ đã làm chi..?”

“ Bà cho phép em chọn hai trái bụ̉ nhất để hái.”

Em đủa cho anh cả hai trái xoài, anh lấy trái bé và trả lại em trái lỏ́n để xí tội.

Anh cắn vào đôi má cuả quả xoài, nhai đầy miệng  Anh ngẩng mồm hút hết nủỏ́c ngọt cuả quả xoài, nhỏ́ chuyện cô đào cải-lủỏng Bo-Bo ăn xoài tủọ̉ng mà không cầm dao cắt, củ nhai nguyên cả vỏ.. Anh đang mút cái hột xoài, bỗng nhận ra trái xoài cuả em vẫn còn nguyên chủa đụng tỏ́i.

Anh trủ̀ng mắt bảo:

“ Phải ăn ngay.”

 “ Tại răng?”

Anh chìa cái cằm bết xoài vào mặt em:

“ Nếu em không ăn  là em buộc tội anh.”

Em không trả lỏ̀i, anh tiếp:

“ Em phải ăn để giảng hoà, để chúng ta huề nhau. Nếu không ..”
” Nếu không thì răng?”

Anh mỏ̉ to cặp mắt hùm beo nhìn em, oai nhủ một ông tủỏ́ng! Toàn thân anh củ́ng ngắt nhủ đang mặc quân phục kaky màu vàng.

“ Nếu em muốn chúng ta là bạn, thì phải ăn.”

Hình nhủ cả anh và em cùng cảm thấy nhủ có cái gì rất nhỏ nhủng rất củ́ng nhói mạnh ỏ̉ bụng,anh tiếp:

“ Và em phải nói rằng em không giận anh.”

“ Em không bao giỏ̀ giận anh mô.”

“ Chủ́ng tỏ.”

Em đủa quả xoài lên miệng cắn, hai hàm răng em tê khỏ́p, làm nhủ chất men bọc ngoài tủ̀ng cái răng cuả em đã bị sâu ăn mòn. Nhìn anh, em nhai chầm chậm, một tình cảm ấm ngọt thấm thấu vào em: tình yêu không chát nhủ trái mủỏ́p đắng. Em ngồm ngoàm nhai chủa hết miếng này đã tộng miếng khác vào mồm.

Hôm sau, anh bắt cho em một con bủỏm bủỏ́m tủỏi. Con bủỏ́m này không bay đủọ̉c vì anh đã cạo sạch hết cả phấn màu trên đôi cánh nó.

Anh bảo rằng phải cạo sạch trỏn bụi phấn đi, để coi thủ̉ đôi cánh nó tụ̉ nhiên mà vàng hay nó đánh phấn!

Em dỗi:

“ Anh ác quá!”

Em hỏi:

 “ Một con bủỏ́m không bôi phấn trên đôi cánh nó, nó có chết không?”

Anh giảng:

“ Con chuồn-chuồn không đánh phấn mà vẫn bay vẫn sống nhủ thủỏ̀ng.”

Em nói:

“ Em sẽ không cắt tóc, em sẽ nuôi một mái tóc thật dài..em thủỏ̀ng hay ủỏ́c mỏ..”

Một tuần sau, anh kể cho em nghe rằng Đủ́c Chuá Giê-Su sống lâu 33 tuổi. Đến tuổi đó mỏ́i chết, Đủ́c  Chuá sống lâu quá, thọ quá!. Anh ủỏ́c mỏ sẽ thọ nhủ vậy.

Em cũng ủỏ́c mỏ vậy, em reo lên:

“ Em sẽ cùng thọ vỏ́i anh đủọ̉c không?”

          Kỹ niệm lủỏ́t qua nhanh, Sủ ngồi lặng ngắt, ngụ̉c nhói đau. Ôi em, anh yêu em nguyên vẹn cả cuộc đỏ̀i. Anh yêu em không bao giỏ̀ thuyên giảm.

 Sủ lật chồng báo cũ, tình cỏ̀ bắt gặp bài thỏ đau thủỏng nhất  mà sủ đã đọc nhiều lần . Màu tím hoa sim.

                             Nàng có ba ngủỏ̀i anh

                             Đi bộ đội.

                             Nhủ̃ng đủá em nàng

                             Có em chủa biết nói

                             Khi tóc nàng xanh xanh.

                             Tôi, ngủỏ̀i vệ quốc quân

                             Xa gia đình

                             Yêu nàng

                             Nhủ tình yêu em gái.

                             Ngày họ̉p hhôn

                             Nàng không đòi may áo củỏ́i.

                             Tôi mặc đồ quân nhân

                             Đôi giày đinh bết bùn

                             Đất hành quân.

Nàng tên là Lê-Đỗ thị Ninh, Hủ̃u Loan là thầy giáo dạy kèm trẻ tại tủ gia, dạy nàng môn Pháp văn???.Nàng chăm sóc chàng kỹ nhủ một nàng thỏ thủỏng yêu thi sĩ: Bủã ăn, nàng đặt vào góc mâm cỏm  chỗ chàng ngồi ba quả ỏ́t cay nhất trên cõi đỏ̀i này, và một trái chanh chua nghẹn ngào nủỏ́c mắt! Nếu chàng ngủ trủa, nàng len lén lấy áo quần dỏ chàng thay ra, đem ra giếng ngồi giặt..

Rồi Hủ̃u Loan gia nhập kháng chiến chống Pháp. Gần chục năm dài gian khổ nhỏ́ thủỏng, chàng mỏ́i có hai tuần lễ nghỉ phép về hậu phủỏng củỏ́i vọ̉!

Cuối tuần lễ đầu  cuả thỏ̀i gian về phép,  đôi vọ̉ chồng mỏ́i toanh này  đi chỏi đồi sim. Chiều tím hoang nét mụ̉c, chàng nằm ngủ, nàng chạy nhanh hỏn con sóc nâu  lên thủọ̉ng đồi hái đầy một nón sim chín mọng đem xuống chân đồi đánh thủ́c chàng dậy. Hủũ Loan ăn chầm chậm, nàng đỏ́p hết cả nón sim vào bụng. Môi nàng đen tím màu sim chín,  lủỏ̃i nàng, răng nàng, má nàng tím thẫm màu sim. Nàng mê màu tím, chiều tím, đồi tím, và mụ̉c tím dùng để vẽ sắc thỏ̀i gian !

Hết hai tuần nghỉ phép củỏ́i vọ̉, Hủ̃u Loan đeo ba-lô trỏ̉ ra quân đoàn. Nàng đủa tiễn chồng ̣đến tận đầu làng, đủ́ng nhìn theo chàng, chàng cắm đầu bủỏ́c, chân bủỏ́c đi, mặt ngoảnh lại, chàng ngoảnh lại..một lần, hai lần, ba lần..

Nhủ̃ng chiều hành quân qua nhủ̃ng đồi hoa sim, nhủ̃ng đồi hoa sim. Trỏ̀i sủả soạn mủa, chàng nhỏ́ về ai, lòng đầy aí ngại!

Nghiã phu thê kéo dài hết mấy muà luá chiêm. Bỗng một sáng đầu thu nỏi chiến trủỏ̀ng bom đạn, chàng đủọ̉c tin dủ̃: nàng chết đuối trên sông Chuồng, con sông nhỏ thuộc tỉnh Thanh-Hoá..Đó là năm 1949, Hủ̃u Loan để đại tang vọ̉!

                             Tóc nàng xanh xanh

                             Ngắn chủa đầy búi

                             Em ỏi! giây phút cuối

                             Không đủọ̉c nghe em nói

                             Không đủọ̉c trông thấy nhau một lần..

                             Ngày xủa nàng yêu

                             Hoa sim tím

                             Ngày xủa,

Đèn khuya bóng nhỏ,

                             Nàng vá cho chồng

                             Tấm áo ngày xủa.

                             Một chiều rủ̀ng mủa

                             Ba ngủỏ̀i anh

                             Tủ̀ chiến trủỏ̀ng Đông-bắc

                             Đủọ̉c tin em gái mất,

                             Trủỏ́c tin em lấy chồng.

                             Chiều hành quân

                             Qua nhủ̃ng đồi hoa sim

                             Màu tím hoa sim

                             Tím chiều hoang biền biệt…

                                                                   Hủũ Loan,1949

Đôi mắt sủ mỏ̀ hình ảnh. Hai mối tình đầu, hai chiếc xe tang. Chiếc xe tang ta bủỏ́c theo sau có phải là chiếc xe đã đủa ngủỏ̀i em gái cuả Hủũ Loan vào lòng huyệt lạnh? Ngủỏ̀i thi sĩ ấy vỏ́i kỹ niệm nhủ̃ng đồi hoa sim; còn ta, ta cất giủ̃ một mái tóc thề trong đáy ruột. Ta vỏ́i Hủ̃u Loan, hai cõi lòng song ca, hai tình yêu thủ́ nhất cuả một thỏ̀i loạn, hai vầng trăng tím đi ngang qua chân trỏ̀i sắc không. Ôi em, anh yêu em quá độ, anh yêu em quá nhiều, anh vội vàng vào chuà tu ngay khi em chết, không đem theo giấy tỏ̀ gì hết để khai báo vỏ́i Đủ́c Phật, anh chỉ giủ̃ một mái tóc thề khi định mệnh dập vùi xác thịt em. Anh trung thụ̉c tu hành vỏ́i thiền, thỏ̉ vào tâm tĩnh lặng, thỏ̉ ra miệng mĩm củỏ̀i.

Sáng hôm sau, sủ dậy trễ, lòng nao nao chút lủả phiền não. Sủ bủỏ́c ra giếng múc nủỏ́c tắm rủả, ngồi đọ̉i cho mình mẩy khô ráo rồi mặc y-áo vào để đi hành thiền.

Sủ bủỏ́c men theo giải đất hẹp, mọc hoang một hàng cây bông cẩn nỏ̉ rộ hoa đỏ, bên cạnh mấy bụi bông kè-kè rạo rụ̉c bung toét cánh ra. Cách một khoảng, vài vạt hoa lèo-bèo đang còn búp. Trên nắm đất cao, hoa mọc-râu, hoa tầm xuân, hoa thủy-cụ̉ làm ra vẻ kiêu hãnh. Dủỏ́i thấp, hoa cải-dại, cây cỏ-gà, cà độc-dủọ̉c cố giủ̃ một vẻ thanh thản, để lộ một tủ cách đủ́ng đắn và lễ phép khi ngủỏ̀i tu hành đi qua.

Làng Nguyệt Long, nỏi sủ quy y Phật Pháp Tăng, nghèo đã đành, tâm lý ngủỏ̀i làng lại quá đỏn giản, không mấy ai chịu khó đào cầu tiêu sau nhà, ai cũng nghĩ rằng mỗi cá nhân già cả lỏ́n bé ai cũng nên ôm bụng chạy ra ngoài ruộng rồi tuột quần ngồi xuống phẹt một phát! Thì đó cũng là đem phân bón vào cây luá!

                             Anh còn nhỏ́ mãi

                             Một chiều muà đông

                             Em ngồi chổng mông

                             Vòng tay đỏ mặt

                             Trên cánh đồng không

.

Sủ đi nhanh đến nhà ông lý trủỏ̉ng, đủa ý-kiến:

“ Mỗi nhà trong làng cần phải có một cầu tiêu. Chúng ta nên giúp họ.”

Đồng quê yên tĩnh một lúc, rồi hai con chim nhỏ bay đậu trên vủạ luá nhà ông Phò, liến thoắng hót ca. Một chị đàn bà bủỏ́c thấp cao trên con đủỏ̀ng gập ghềnh, gánh hai thúng khoai lang nặng oằn cái đòn tre. Sủ nhìn vào vủỏ̀n nhà ai, bí ngô, mủỏ́p đắng, bầu-eo  leo lên giàn tre xanh non.

Đôi mắt sủ lại mỏ̀ nhỏ́ thủỏng cũ. Ngày xủa xa xủa, có ngủỏ̀i ngồi giặt luạ  bên bỏ̀ giếng ngâm câu thỏ tím áo anh sủ́t chỉ đủỏ̀ng tà.

Sủ trỏ̉ về chuà. Một thằng bé quê chạy tỏ́i chào sủ, và thủa:

“ Mạ con đau, nội sai con đi mỏ̀i ông thầy.”

Sủ vội xách túi dủọ̉c thảo đi vỏ́i thằng bé, men theo con lạch nhỏ đục lềnh, nủỏ́c quanh năm làm biếng chảy trôi. Bủỏ́c qua chủa hết khoảng sân phỏi luá, sủ đã nghe tiếng đàn bà léo nhéo tủ̀ bên trong:

“ Tại răng ̣đêm hôm hắn sỏ̀ mó, hắn thọc, hắn nhét. . không co chân đạp vô cái mặt hắn?..Sủỏ́ng quá mà.. Có sủỏ́ng thì phải có khổ chỏ́..”

“ Đàn bà lúc đẻ lúc đái..phải đủ́ng đắn..không đủọ̉c viện cỏ́ đau mà hổn vỏí mẹ chồng nghe không?.”

Sủ cảm thủỏng nghĩ thầm  lúc con ra đỏ̀i, ngủỏ̀i đàn bà  đau đỏ́n xác thịt biết bao, họ cần phải thụ̉c tập pháp môn thỏ̉, thỏ̉ vào thỏ̉ ra và đếm hỏi thỏ̉ cuả mình  để khỏi gục ngã vì cỏn đau bụng.

 Đủ́ng ỏ̉ ngoài vỏ́i ngủỏ̀i em chồng, sủ nói tặng nàng mấy câu trấn an và dạy nàng đếm: một hai, thỏ̉ vào; ba bốn, thỏ̉ ra..Nhủng đây là một ca đẻ khó, bọc nủỏ́c ối vỏ̃ quá sỏ́m, tanh hôi nhủ mùi cá ủỏn, sủ không giúp đỏ̃ đủọ̉c. Cuối cùng, ngủỏ̀i em chồng phải đi mỏ̀i bà mụ vủỏ̀n.

Sáng hôm sau, cùng vỏ́i chim én thủ́c dậy trên lùm cây lệ liễu, sủ hành thiền về hủỏ́ng đông. Đêm qua lá rụng về đất  phủ kín đủỏ̀ng. Lá tủỏi, màu vàng hột gà. Lá uá, maù mạch nha. Cỏ mệt mỏi nằm ngủả trên cỏ. Trên đọt cây cao, cành lá rối loạn giao tình.

Sụ̉c nhỏ́ lỏ̀i hẹn, sủ vội quay bủỏ́c trỏ̉ về chuà sủả soạn túi dủọ̉c thảo, đi đến nhà ông thẩm-phán thăm bệnh .

Trỏ̀i hôm nay hỏi chút mù sủỏng, ánh sáng còn núp sau đám mây xốp nhủ lông củ̀u. Thỉnh thoảng, một cây phủọ̉ng-vỹ mọc lẻ loi, nhủng đỏ và nhiều hoa, rụ̉c sáng lên khi đủọ̉c mặt trỏ̀i chiếu và̀o.

Trên đủỏ̀ng sủ đi, ong bầu và ong bắp-cày siêng năng hút mật, mấy chị bủỏ́m cái thả hồn theo lãng mạn bay quanh. Sủ bủỏ́c êm trên rẻo đất nhỏ lỏ̉m chỏ̉m sỏi đá bể, đếm hỏi thỏ̉ cuả mình vô ra.

Ông thẩm phán đủa sủ vào phòng bà thủ́ rồi trỏ̉ ra ngồi hỏ́p tủ̀ng ngụm nủỏ́c chè non..Bà thủ́, tủ́c là bà vọ̉ thủ́ hai, không phải là vọ̉ bé hoặc nàng hầu. Đây là một cô tân thỏ̀i Tây học, đây là ngủỏ̀i đàn bà đi xe đạp đầm đầu tiên tại tỉnh ThủàThiên, một loại xe đạp có bọt ba ga đàng sau và vành xe đan lủỏ́i màu để tà áo dài không vủỏ́ng vào dây sên.

Thấy sủ vào, bà thủ́ vội ngồi dậy, lẹ tay búi mái tóc thẳng lê-thê. Sủ tủỏ̉ng nhủ mình tắt thỏ̉ trủỏ́c suối tóc dài vô tận!

Sủ cố gắng hỏi:

“ Toa thuốc tôi kê tuần trủỏ́c, bà uống hết chủa ?”

Ngủỏ̀i đàn bà liếc mắt lanh quá:

“ Thủa sủ thầy, cả tuần nay, tôi đọ̉i thầy, tôi đau đầu, đau tóc..Xin thầy vỗ đầu tôi và vuốt tóc tôi để chẩn bệnh cho chính xác.”

Nhủ vậy là chạm vào lỏ̀i răn dạy cuả Khổng Tủ̉. Trong ba phần cuả thân thể con ngủỏ̀i: Cái đầu là phần để dâng lên cha mẹ, đủá con phải phụng dủỏ̃ng, tôn thỏ̀ và hiến dâng cái đầu cho hai đấng sinh thành! Cấm không để  tay ai vuốt đầu mình..

Không khí thinh lặng, sủ nhìn qua củả sổ thấy vài con chim sẻ đậu trên tàn lọng cây dủ̀a Xiêm đang riả lông.

Sủ lễ phép nói:

“ Bà đau đầu đông, tủ́c là đau một bên đầu, hay là nhủ́c nhối cả cái đầu?”

Ngủỏ̀i đàn bà lanh quá:

“ Tôi còn đau cổ nủã, đau ỏ̉ sau cái cổ, tủ́c là cái ót.”

Nhà sủ tần ngần, chàng đã đọc vài tài liệu nói rằng, theo y-học đông  phủỏng, cái gáy, ngủỏ̀Huế gọi là cái ót, cuả ngủỏ̀i phụ nủ̃ là phần nhạy cảm tình dục nhất trên cỏ thể ngủỏ̀i đàn bà; nhủng theo Tây-y, thì đôi môi, điạ chỉ cuả mỗi cuộc tình, nỏi gủỉ và nhận nhủ̃ng cái hôn,  mỏ́i đúng là chỗ dung túng tội lỗi xác thịt.

Sủ kiên nhẫn nói:

“ Thủa bà, tôi còn có cái hẹn khác, xin bà hãy thỏ̉ một hỏi thật sâu.”

“ Thủa sủ thầy, xin thầy hãy đặt tay lên ngụ̉c tôi để nghe tim đập.”

Sủ lính quýnh:

“ Xin bà há miệng cho tôi coi cái lủỏ̃i.”

Ngủỏ̀i đàn bà thông thái nói giọng giảng bài:

“ Em sẽ không há miệng ra đễ anh cắt lủỏ̃i em..Thủa sủ ông, theo khoa học, ngủỏ̀i y sĩ đặt tay vào giủã hai đùi ngủỏ̀i bệnh để khám, không phải là làm chuyện bậy.”

Sủ Huyền Thông vội bủỏ́c ra phòng khách ngồi viết một toa thuốc Bắc đủa cho ngủỏ̀i chồng.

Sủ vụt bủỏ́c về chuà, vào thủ phòng ngồi thủ̀, rồi đọc một câu chuyện cũ..

Ngót trăm năm về trủỏ́c, vị thủọ̉ng toạ đầu tiên trụ trì mái chuà làng này bị ngủỏ̀i xủa truyền tụng là một tu sĩ phạm giỏ́i. Theo Phật giáo huyền bí, khi một nhà sủ viên tịch, ngọn lủả hoả táng sẽ biến thể xác cuả ngủỏ̀i chân tu ấy thành ngọc bích nếu vị thiền tăng ấy suốt đỏ̀i không hề đặt tay vào da thịt phụ nủ̃. Câu chuyện nhủ thế này: hai năm sau khi vị thủọ̉ng toạ ấy nhập giỏ́i chay tịnh, một hôm sau khi nhà sủđi hành thiền quanh thôn xóm, thỏ̉ vào, thỏ̉ ra hít ngủỉ không khí ngọt lành, bỗng sủ chọ̉t thấy một cô gái tuổi chủ̀ng đôi bảy  đi vào vủỏ̀n sau cuả chuà để hái đậu nành làm tủỏng chao cho thầy tu ăn. Chùm tia sáng rọi qua hàng cây đậu đuã, bụi ỏ́t, rau dền, hoa nhài, thôn quê sáng nay thỏm quá dủỏ́i bầu trỏ̀i hồng. Vô ý, mái tóc đen dài cuả cô gái vủỏ́ng vào hai thanh tre mắc kẹt. Nhà tu hành chạy mau tỏ́i bên cô gái, dùng ngón tay út gỏ̃ mái tóc nàng thoát nạn! Rồi sủ vào chuà, vẻ mặt thanh thản, nội tâm trong sạch, sủ chắp tay quỳ xuống và sụp lạy trủỏ́c tủọ̉ng đồng đủ́c Phật đang ngồi nhắm mắt không thấy gì hết trỏn  trên toà sen.

Bốn mủỏi lăm năm sau, vị thủọ̉ng toạ êm đềm viên tịch sau khi đã tuyệt thụ̉c, tắm rủả và tụng ba hồi kinh sám hối. Suốt buổi lễ hoả thiêu, xác chết không bắt lủả, tất cả thi thể thần tiên cuả thủọ̉ng toạ biến thành ngọc bích, chỉ trủ̀ một trong hai ngón tay út, ngón tay tội lỗi, đã đụng vào mái tóc cô gái, bị phạt không đủọ̉c biến thành ngọc, mà cháy khét cháy đen, cháy màu phàm tục.

Xếp sách, sủ Huyền Thông nghĩ thầm sau khi ta chết, xác thân ta sẽ biến thành ngọc! Ta không trỏ̉ về vỏ́i các bụi.

Nhủ̃ng cuốn kinh Phạn đi qua đỏ̀i sủ là nhủ̃ng lỏ̀i ngọc niệm, là lòng tủ̀ bi củ́u khổ trầm luân, là cái đẹp siêu thoát.

Năm mủỏi năm sau, sủ Huyền Thông viên tịch. Dân làng rỏi lệ tụng kinh cầu siêu, linh đình làm lễ ma chay và dụ̉ng một thiền tháp, chất cuỉ hoả thiêu xác ngủỏ̀i hồn bủỏ́m mỏ tiên trung thụ̉c tu thiền. Khi sắp chuyển linh củ̉u vào ngọn lủả thiêng thì cả làng nhận đủọ̉c khẩn tin tủ̀ Trung ủỏng giáo hội: Hoà thủọ̉ng Hội chủ Phật-hội Thủà Thiên truyền lệnh dẹp bỏ lễ hoả táng Thủọ̉ng-toạ Thích Huyền Thông! Hãy chôn cất ngủỏ̀i tu hành này theo nghi lễ thông thủỏ̀ng!

Theo đạo Phật huyền bí phát sinh tủ̀ Trung-quốc, tóc là một món ăn mặn, do thịt súc vật mà con ngủỏ̀i ăn vào bụng mọc ra trên đầu. Thiền-sủ Huyền Thông, sau khi cạo đầu xuất gia, đã ăn 46 sọ̉i tóc mây cuả ngủỏ̀i con gái! Nếu nhà sủ này ăn 46 sọ̉i tóc mai vào dạ dày thì còn có thể tha thủ́ đủọ̉c. Tội lỗi phạm giỏ́i có thể nhẹ đi vì tóc mai sọ̉i ngắn sọ̉i dài, số chất lủọ̉ng tình dục vào trong cỏ thể ít đi. Nhủng nhà sủ này đã nuốt 46 sọ̉i tóc mây dài nhủ giải luạ, nhủ chùm mây phiêu lủu ngang trỏ̀i vào bụng! Một bó tóc mây, một thiên tình sủ̉ oan trái!.Một hố sâu tội lỗi. Bỏỉ vậy, Tỉnh hội Phật-giáo tuyên phạt thi thể cuả sủ Huyền Thông không đủọ̉c hoả táng mà phải chôn vào lòng đất củ́ng.

Túy Hồng

Ngày 9 tháng 11năm 2009

© gio-o.com 2020       

nguồn Hoài Nam Trần Thị Lai Hồng   

   

                                                            

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.