(thọc gậy bánh xe văn học)Trần Mạnh Hảo nói về cố hoạ sĩ Lâm Triết

Thư giản mùa ôn dịch Vũ Hán

Trần Mạnh Hảo

LÂM TRIẾT

( 1938- 2018)

TỪ HỘI HỌA MẶT PHẲNG ĐẾN HỘI HỌA KHÔNG GIAN

Không hiểu sao trong những họa phẩm của mình, Lâm Triết hầu như ưa lấy màu xanh da trời làm nền tảng, làm bệ phóng cho cảm xúc mình bay lượn. Nhìn lên trời cao, cái rỗng không vô tận kia vì xa quá mà hóa xanh. Kỳ thực màu xanh ấy rất trừu tượng, là màu của ảo giác. Chọn màu của hư vô làm nền cho kỳ hoa dị thảo tâm hồn, biết đâu họ Lâm đã ngầm ký với vũ trụ một khế ước có tên là nghệ thuật. Khả năng hướng nội mê cuồng, rốt ráo của họ Lâm chính là nghệ thuật hướng ngoại vào không gian của ông. Trong thế giới được họa sĩ tạo hóa vẽ bằng cây cọ vô biên, hình như tâm hồn họ Lâm cũng đồng dạng, đồng tông, đồng gam màu với bức tranh vũ trụ ?
Người nghệ sĩ tạo hình tan ra thành ánh sáng, thành màu sắc, thành nỗi rưng rưng thiên giới khoác y phục trần gian.
Cảm giác ban đầu của phòng tranh Lâm Triết là thế giới kỳ khu, ngoạn mục, huyền ảo, sang trọng, mênh mông hun hút một cách tín ngưỡng. Chừng như cây cọ ông vừa bốc hơi thành sương khói. Có phải họ Lâm vừa phun hồn vía mình lên vải bố cái cảm xúc chợt lên men, vô thức hóa các ký hiệu và ẩn dụ được các mảng màu đồng bóng ghép vào nhau vô cớ theo phép lá rơi, mưa rụng.
Vẽ phải chăng là chỉ mượn đường nét, màu sắc đặng thôi miên cả cái đâu đâu, liên kết mộng mị thành gam nóng, gam lạnh, lắp ráp vỡ vụn hôn mê thành khát vọng, thành khả năng run rẩy và sống động.
Giơi ạ, hình như các gam màu của Lâm Triết vừa thoát xác, thực tại bốc hơi. Họ Lâm là nhân tình của màu sắc, thành hôn phu của những mảng, những khối; nơi nét cọ lon ton, bập bùng theo nhịp nhảy của “Hoàng tử bé” trên các tinh cầu đen tròn, ngấn lệ như con ngươi sao trời của văn hào Pháp Saint Exupery ?

Thời gian trong tranh họ Lâm là “Thời gian đã mất” của Froust mà cái không đâu vừa nhặt được sau những mảng màu ú ớ, ngơ ngác, trong veo của cảm quan thiên tạo.
Cây cọ họa sĩ chỉm nghỉm trong biển thẳm hồn mình theo kiểu con tàu hoang tưởng của Jules-Verne, chợt vọt lên mặt vải bố từ “Hai vạn dặm dưới đáy biển” trời xanh, òa vỡ hồ nghi và linh ứng.

Cảm giác không gian vũ trụ nơi họa phẩm họ Lâm tỏa ra nơi người xem từ trường nhân điện của chính tác giả, tỏa ra sự ấm áp bình yên một cách chếnh choáng. Chợt chúng ta như bị cái phi lý nghệ thuật mê hoặc, dìu dắt vào một thế giới mà ngay cả tạo hóa cũng chỉ là đứa hài nhi. Cây cọ biến đi để lại tiếng oa oa sau các mảng màu, báo hiệu một cảm xúc chưa được đặt tên đang nghi ngút ngoài bức tranh.

Vật chất của nghệ thuật chỉ tồn tại trong cảm giác, bằng thoáng rùng mình, bằng kí ức sao băng. Nghệ thuật trừu tượng đã hóa ông tơ hồng để kết hôn tôn giáo và khoa học, kết hôn nghệ thuật với thần linh. Theo Kinh Thánh, Thượng Đế là nhà tạo hình vĩ đại, dùng bùn đất và các mảnh vỡ vẽ ra, tạc ra, nặn ra bức tranh vũ trụ. Khoa học thì bảo : vũ trụ được hình thành trong vụ nổ lớn ( Bigbang). Nghĩa là từ Thượng Đế đến khoa học đều bảo vũ trụ được hình thành từ các mảnh vỡ.
Bắt chước tạo hóa, nhà nghệ sĩ tạo hình vần vũ chân trời góc biển hồn mình, tìm ra sắc màu, tìm ra các mảnh vỡ cô đơn đặng làm con thiêu thân nghệ thuật.


Chừng như tranh siêu thực họ Lâm không dành cho đám đông. Những ai có mã số hư ảo mới bén duyên với tranh ông. Ai từng trải, cô đơn, đổ vỡ, khổ đau…sẽ tìm thấy hồn mình trong tranh ông. Cái đẹp chừng như chỉ thích đăng ký hộ khẩu nơi nỗi buồn, nỗi cô đơn giấu trong sắc màu trần thế.
Nỗi buồn trong tranh họ Lâm là nỗi buồn chim sa cá nhảy, nỗi buồn của một thế giới chưa kịp dậy thì đã phải làm thiếu nữ. Nỗi buồn ấy không dừng lại, không ưa bết lên màu sắc nét tàn nhang của quá vãng.
Nói cho cùng, cái thế giới không có thực mà họ Lâm sinh ra, nuôi dưỡng, chiều chuộng trên mặt phẳng vải bố là một thế giới hiền hòa, đến bóng tối cũng được tu trong ngôi chùa của ánh sáng.
Nghệ thuật chừng làm cái hư vô chết đuối trong màu sắc đường nét. Ý tưởng mượn cây cọ vô thức để đốt cháy và thăng hoa xúc cảm.

Nghệ thuật chỉ đạt được một nửa nếu nó không được trái tim người xem sưởi ấm. Thực ra, thông qua bức tranh siêu thực, họ Lâm đã biến tâm hồn người xem thành họa sĩ, tự vẽ ra ảo ảnh hồn mình bằng cây cọ khói sương, thông qua họa phẩm vô bờ bến của ông .,.


Sài Gòn cuối thế kỷ trước 1998


Trần Mạnh Hảo.


Sự nghiệp về hội họa của họa sĩ Lâm Triết :

1963: Biennale de Paris Vietnamese presentative at the lnternational Art Show, Paris, France.
1966: lnternationat art Festival, Saolo, Brazil.
1963-1974 (one man show): Vietnamese Cultural & lnformation Center. Art Show, Saigon.
1963, 1965, 1967, 1972: Alliance Francaise, Culturel Exchange Show”, Saigon.
1990 (group Vietnamese Artists): Van nghe Art Gallery, Saigon.
1991 (group Vn artists show): M.T. Art Gallery Saigon.
1991: Studio Gallery one man show saved from the silence 1, BURBANK, ca.
1992: Barakat Gallery Beverly Hills CA,
1992: Gallery Four Artist Show A Way To L.A Sunset Blvd, Hollywood, CA.
1992: Lam Son Co, Gallery Saigon, one man show “Land of the Meditation”
1993: Vietnamese Fine Art Assocciation Gallery, Saigon “From the Peace”.
1997: Central Art House 29 Hang Bai Hanoi “Saved from the Silence 2″, one man show in Orange Country California. And now,
2000: “The mouvement of Heaven and Earth”, M. T. Art Studio, new abstract oil paintings, 11B Thai Van Lung, HCM City, Vietnam.
Lecturer at the Tang Bat Ho School (Bong Son -1961) Phan boi Chau School (Phan thiet – 1962) Vo Truong Toan School (Sai Gon from 1962 to 1967) Hue Fine Art School (1968) Saigon Art Decorative College (1969 -1972).
Award:
1960: Bronze Medal “National Award for Fine Art.
1962: Gold Medal” National Award.
The First Vietnamese Artist to be acknowledged by Art research of Ubrary Los-Angeles Country Museum of Art
TrướcSau

Ảnh 1 : họa sĩ Lâm Triết ( 1938-2018)
Các ảnh tiếp là các họa phẩm của Lâm Triết.+265

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.