Vẫn chuyện liên quan đến “ông đại nhạc sĩ Trần Long Ẩn”: Nhạc chôn rồi mà không chết,mồ chôn không xanh cỏ-Đỗ Trung Quân

Đỗ Trung Quân

Mấy năm trước, một nhóm nhạc sĩ Hà Nội dự định làm một cuộc cách mệnh lật đổ một thể loại âm nhạc đại chúng của Sài Gòn: BOLERO. Khởi đầu bằng những phát biểu có tính mỉa mai và không xem đó là âm nhạc, hầu hết những nhạc sĩ ấy đều là người tôi có quen biết, từng cụng ly uống rượu và thậm chí tôi từng tham gia xuyên việt với tư cách Mc. Tôi biết rõ “đại ca lãnh đạo“ là ai. Thế nên, trong bài viết này sẽ trên tinh thần đối thoại thẳng thắn nhưng không khiêu kích, bôi bác cá nhân ai, nó sẽ hiếu hòa nhưng không nhượng bộ điều gì không thể nhượng bộ.

Chôn không chết.


Sau 1975 ,toàn bộ nền âm nhạc miền nam nói chung Sài Gòn nói riêng được liệt kê vào loại phản động cấm phổ biến, trong đó bolero cách gọi chung một thể loại nhạc đại chúng uỷ mị không có giá trị, nấm mồ được đào và bolero cũng được chôn xuống chờ xanh cỏ…

Truyền hình Vĩnh Long


Nhưng người miền nam trong thời chiến, trước 1975 không có thông tin để biết rằng tại Hà Nội miền bắc thập niên 1970 có một vụ án bi thương: vụ án “Toán xồm – Lộc vàng“ (xin tra google), hai chàng trai trẻ tuổi mê nhạc tiền chiến, nước ngoài, ”nhạc vàng“ của Sài Gòn dù đi hát chui cũng bị dong ra vành móng ngựa tội tuyên truyền phổ biến nhạc đồi truỵ – phản động. Toán xồm 15 năm tù. Lộc vàng 10 năm tù. Nhờ án tù cao nên hai người tù không phải đi lính, bộ đội, không phải đi qua chiến tranh. Năm 1982, mãn án tù trở về khi tới ga Hàng Cỏ, từ những chiếc cassette chiến lợi phẩm mang từ miền nam về ầm ĩ toàn những thứ “nhạc vàng uỷ mị“ thứ âm nhạc lấy đi mỗi người trên dưới 10 năm trong lao tù. Toán xồm vài năm sau đó chết trước cửa ngôi nhà cũ bị chiếm dụng của mình đúng ngày 30 tháng tư, Lộc vàng còn sống đến hôm nay, mở một quán cà phê ven Hồ Tây đêm đêm vẫn hát…nhạc vàng.

Thứ âm nhạc đã bị chôn mà không chết, mãi mồ không xanh cỏ.

Thêm 40 năm nữa , một ngày kia bỗng thấy trên truyền hình quốc gia VTV tràn ngập loại âm nhạc “uỷ mị bolero“.những cuộc thi đủ màu sắc tưng bừng diễn ra.những gương mặt ca sĩ trước đây chỉ thấy ở những chương trình hải ngoại nay nghiễm nhiên xuất hiện trên hàng ghế quyền lực lệch trời với thí sinh: BAN GIÁM KHẢO! Thứ âm nhạc “uỷ mị – bình dân –sến súa !“ ấy chiếm lĩnh sóng truyền hình hơn mọi game chơi nào khác.
Một cách tự nhiên cuộc “phục thù ngọt ngào“ không đổ máu, không có tiếng súng đạn – chỉ thí sinh – ban giám khảo và bolero: sứ mệnh hoàn tất.

những ca khúc đỏ một thời bỗng lui vào viện bảo tàng, chỉ đưa ra trong vài ngày “ giỗ chạp“.
Đấy! chết mà chưa chôn, chưa kể âm nhạc “ hường hường “ của các anh.

Truyền hình Vĩnh Long



Trịnh Công Sơn
Hôm nay, dù yêu hay ghét Trịnh thì một sự thật không thể phủ nhận đây là nhạc sĩ có khối lượng người hâm mộ trong và ngoài nước khổng lồ. Người được công chúng quan tâm hàng đầu trong nền âm nhạc đương đại việt nam.
Con người có vẻ ngoài gầy gò , gương mặt phảng phất vẻ trầm mặc của một “thiền sư“, có một cuộc đời tưởng như êm ả với quá nhiều thành công lại không phải vậy, trong niềm tin ngây thơ của một người thiên tả, ông phạm một vết hằn khó phai trong lời kêu gọi trên đài phát thanh trưa ngày 30 tháng 4 – 1975. Nhưng buồn thay cũng chính ông sau đó chịu nhiều đối xử, phân biệt hệt như những văn nghệ sĩ khác của Sài Gòn thời đó cho đến khi được một “nhà bảo trợ lớn“ Võ Văn Kiệt đỡ đầu. Trịnh Công Sơn qua một trang sử khác bắt đầu dễ thở hơn dù nhiều ca khúc danh tiếng của ông trước 1975 vẫn bị cấm phổ biến. Loạt “ ca khúc da vàng” là một ví dụ, thập niên 80 – 90 mỗi khi viết một ca khúc mới Trịnh Công Sơn vẫn phải đến hát trước cho một vài anh chị em báo Tuổi Trẻ nghe, trong ấy có tôi để tìm sự khen ngợi, ủng hộ cho ca khúc mới của mình. Báo Tuổi Trẻ luôn đăng những ca khúc ấy của ông “Chiều trên quê hương tôi – Bốn mùa thay lá …” trừ “Em còn nhớ hay em đã quên“ vẫn bị kiểm duyệt buộc gỡ xuống trong đêm chuẩn bị in báo từ một nhận định kiểu tuyên giáo “em ra đi nơi này phải đổi mới, phải khác chớ sao vẫn thế? cách mạng đã về rồi Sài Gòn phải khác…”


Cuối đời, khi mọi khó khăn đã qua, nhìn lại mình trong nỗi cô đơn Trịnh Công Sơn viết ca khúc u uẩn như dành riêng cho mình “ Tiến thoái lưỡng nan – tiến thoái lưỡng nan đi về lận đận…ngày xưa lận đận không biết về đâu…về đâu cuối phố về đâu góc trời…xa xăm tôi ngồi tôi tìm lại tôi …”
Trịnh Công Sơn mất, một đám tang vô tiền khoáng hậu với số lượng người Sài Gòn đưa tiễn! hơn 10 năm sau, ông được đặt tên đường.


Trịnh Công Sơn, kẻ bị nghi kỵ, phân biệt đối xử bỗng một hôm có không chỉ một mà đến hai con đường mang tên mình.một ở Hà Nội, một ở Huế. Cái mà bao nhiêu nhạc sĩ cách mạng cả đời thèm muốn, đến chết vẫn thèm thì Trịnh thong dong từ cõi vĩnh hằng hoàn tất cuộc “phục thù ngọt ngào“: Trịnh Công Sơn có tên đường như Văn Cao, Đỗ Nhuận, Nguyễn Đình Thi…

Cũng thập niên 90, Trần Long Ẩn một nhạc sĩ xuất thân phong trào sinh viên đô thị kênh kiệu tuyên bố “Nhóm những người bạn [Trịnh Công Sơn, Tôn Thất Lập, Trần Long Ẩn, Thanh Tùng , Nguyễn Ngọc Thiện, Vũ Hoàng, Nguyễn Văn Hiên, Từ Huy] đã đẩy lùi “âm nhạc hải ngoại“.
Tuyên giáo nghe sướng nhưng người nghe nhạc thì cười mỉm . “ thật không? “
….

Khoảng sân nhỏ nhà tôi một buổi tối cúp điện, những năm ấy, điện cúp một tuần 2 ngày 3 đêm. Tôi tiếp anh trong khoảng sân nửa sáng nửa tối của ngọn đèn dầu hắt ra, anh đến chào tạm biệt về lại Bắc Ninh. Giọng anh buồn rầu “tôi phải về chốn cũ thôi, ở đây họ không chấp nhận nhạc của tôi …” tôi nói “anh cứ về đi tôi tin rằng chỉ 5 năm sau khi anh quay lại Sài Gòn, sẽ là câu chuyện khác, họ sẽ phải nghe ca khúc của anh …”
Anh là người có kiến thức rộng nhiều lãnh vực, có tài năng tôi tin như thế.
Tôi không rõ khi anh quay lại Sài Gòn có đúng 5 năm không, nhưng ca khúc của anh đang rất nổi tiếng “ cho em một ngày , hoạ mi hót trong mưa , nghe mưa..vv ” tên anh đã được nhắc tới.


…Giờ thì anh đã có tên tuổi dù âm nhạc của anh ít dần trong công chúng. Anh bắt đầu có những nhận định khác. Khi anh và nhóm của mình coi thường một thể loại âm nhạc được các anh xem là “sến “ của công chúng Sài Gòn nghĩa là cùng lúc các anh giới thiệu một lỗ hổng lớn, một cái nhìn cục bộ hẹp hòi mà âm nhạc, nghệ thuật không nên có. Các anh có người sang tận Hoa Kỳ học hành trở về với nhiều tự hào vẫn quên một điều căn bản, nền giáo dục nghệ thuật nước Mỹ cho mọi người ngay từ lớp học phổ thông hiểu biết về mọi thể loại, hình thái âm nhạc : rock , funk , jazz, country vv… và ai chọn lựa hình thái âm nhạc nhạc nào là quyền yêu thích riêng của họ, không có chuyện Mozart , Beethoven …sang hơn anh mù Ray Charles hay John Denver của country music là sến.
Các anh phạm vào điều cao ngạo, trịch thượng trong nghệ thuật .

Những cuộc “ phục thù ngọt ngào “ đang và đã diễn ra. Khán giả chọn lựa nó, thứ âm nhạc chôn mà không chết.
Muốn nó chết, dễ thôi! Các anh hãy làm nhạc hay hơn nó, có tài năng hơn nó để vĩnh cửu như nó …
Dèm pha, mai mỉa, xúc phạm nó vô nghĩa ! Nó càng bất tử !
Chỉ vậy thôi !


Đỗ Trung Quân

GIÀNH HẾT PHẦN NGU.

Ngô Trường An

Sau khi tiêu diệt chính quyền Miền Nam, đảng cs bắt tay ngay vào chiến dịch tiêu diệt toàn diện nền văn học nghệ thuật Miền Nam lúc bấy giờ.

Từng top người mang băng rôn, khẩu hiệu rầm rập ngày đêm đi cổ động tiêu diệt “văn hóa đồi trụy”. Từng top thanh niên xung phong, du kích được dẫn đầu bởi những người vai khoác AK, đầu đội nón cối, chân dép cao su xông thẳng vào nhà dân hốt hết sách, vở mà họ gọi là văn hóa phẩm độc hại. Không những họ tịch thu tiểu thuyết, tạp chí, nguyệt san mà cả sách tài liệu khoa học, y học, từ điển…. Thậm chí đến cả kinh thánh, kinh phật cũng đều bị mang đi đốt, bởi những cái đầu bả đậu Trường Sơn cho đây là văn hóa phẩm độc hại?

Suốt 43 năm trôi qua, với sự quyết tâm cao độ của đảng xóa bỏ nền văn học nghệ thuật của Miền Nam, vậy có xóa bỏ được không? Câu khẳng định ở đây là, Không! Không những nó không xóa được mà ngược lại còn lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở MNVN, và còn lan tỏa mạnh mẽ đến các thế hệ đồng bào Miền Bắc. Và, khả năng nó còn được lưu giữ ở mỗi tâm hồn người Việt cả trong nước cũng như hải ngoại, để lưu truyền cho hậu thế.

Cuối thập niên 1950 ở Miền Bắc. Nhóm Tự Lực Văn Đoàn cũng bị nhà nước cộng sản đánh cho lên bờ không được, xuống ruộng không xong. Các thành viên kẻ bị đấu tố, người phải bỏ trốn, dẫn đến nhóm bị tan rã sau hơn 20 năm hoạt động.

Cho dù chính quyền đã thành công trong việc giải tán nhóm TLVĐ, nhưng tác phẩm của nó vẫn còn sống mãi với thời gian, như: Nửa Chừng Xuân, Hồn Bướm Mơ Tiên, Anh Phải Sống…. và những tên tuổi lớn của nhóm như: Khái Hưng, Nhất Linh, Hoàng Đạo, Thạch Lam, Thế Lữ…. luôn luôn được người dân quý mến, ngưỡng mộ.

Nhắc lại điều này để cho ông Trần Long Ẩn biết rằng, không phải đến tận bây giờ ông mới đòi phải xóa bỏ hết tất cả những gì gọi là văn học nghệ thuật của Miền Nam. Rõ ràng khi phát ngôn ra câu này, chính ông lại thừa nhận mình là người thiếu hiểu biết! Vì sao? Vì điều này chính quyền cộng sản đã làm ngay sau khi tiếng súng vừa chấm dứt. Nghĩa là, cách đây gần nửa thế kỷ rồi. Lúc đó, Miền Nam chỉ có 17 triệu dân và họ phải đối phó với nạn đói dai dẳng, kinh hoàng, mà đảng không xóa được những gì trong lòng họ. Vậy thì hôm nay, nó đã lan tỏa trong cả nước với hàng trăm triệu dân, cộng với hàng triệu đồng bào ở hải ngoại, và có internet hỗ trợ, thì làm sao mà xóa bỏ cho được?

Nếu có dịp mỗi độ xuân về, ông đi từ Nam ra Bắc để lắng nghe nhân dân đón xuân bằng loại nhạc gì? Chỉ riêng về ngày tết cổ truyền của dân tộc, hội nhạc sĩ cách mạng của các ông có sáng tác được một tác phẩm nào cho ra hồn để nhân dân thưởng thức mấy ngày xuân cho nó có ý nghĩa chưa? Nếu ông muốn loại bỏ dòng nhạc xuân trước 1975, thì các ông phải cho ra lò các bài ca hay hơn, ý nghĩa hơn, đi vào lòng người hơn….thì các bài kia dần dần sẽ chết chứ cần gì hô hào loại bỏ?

Khiêu vũ, là một loại hình hoạt động rõ ràng và nhà nước đã từng cấm mà cấm không xong. Huống chi âm nhạc, thơ văn… nó nằm trong tâm hồn của mỗi con người mà ông đòi loại bỏ? Loại bỏ bằng cách gì?

Nếu lỡ có ngu thì cũng chừa cho tui một ít với chớ. Cùng già đầu tóc bạc như nhau, sao nỡ giành hết phần ngu của tui vậy ông ơi! Ec!!

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.