Lão thợ liệm tài hoa-Truyện Trần Quang Lộc

LÃO THỢ LIỆM TÀI HOA

TRUYỆN của NS Trần quang Lộc

Sau trận mưa đầu mùa kết thúc những đợt nắng nóng kéo dài, bầu trời trở nên mịn màng như nhung, giậu tường vi trước sân nhà đong đưa vài vạt nắng vàng rộm như cái nắng của mùa thu Hà Nội. “Miền Trung quê tôi chỉ có hai mùa mưa – nắng. Nắng cong mặt lá! Mưa rát mặt sông! Họa hoằn mới có một ngày đẹp trời với những vạt nắng vàng ươm như nắng của mùa thu xứ Bắc!”
Chiều thật đẹp. Nằm nhà đọc sách mãi cũng buồn, lang thang trên mạng xã hội bắt gặp toàn những vụ việc nổi cộm đang diễn ra trong đời sống hằng ngày như cướp gựt, đâm chém, tham nhũng vào lò, giặc ngoại xâm đang xua quân lấn chiếm biển đảo…..lại càng thêm ngao ngán! Gấp laptop, cố nén tiếng thở dài sẻ chia về hiện tình đất nước!
Lấy xe đạp, tôi lang thang trên đường Xuân Diệu, con đường chạy dọc ven biển miền Trung đẹp nhất của thành phố quê tôi. Đi hết đường Xuân Diệu, tôi quay lại xóm Ga định qua cầu vượt sang bên kia sông Hà thanh thăm một người bạn. Khi đi ngang qua quán cầy tơ 10 món của chị Bảy Béo bỗng có tiếng ai đó gọi tên tôi bằng chất giọng của người đang ngấm hơi men. Tôi quay lại nhìn… Tưởng ai hóa ra là Bốn Xị, lão thợ liệm nức tiếng một vùng.
Nghề nào cũng có những niềm vui và nỗi buồn! Thời thuốc giả, thuốc kém chất lượng tràn ngập thị trường y – dược trên cả nước, xâm nhập vào các bệnh viện công – tư, nghề thợ liệm của lão ăn nên làm ra. Ngày nào lão cũng có đám, thậm chí hai ba đám cùng một ngày, buộc lão phải chạy xô như ca sĩ hát đám cưới trên thành phố!. Nhờ mặt trái của kinh tế thị trường mà lão có tiền tậu xe mới, sửa chữa nhà cửa, dư chút đỉnh gửi về quê giúp mấy đứa cháu ăn học. Vài năm gần đây, nhiều cơ sở sản xuất thuốc tây giả trong nước bị triệt tiêu, lực lượng hải quan cửa khẩu quyết liệt ngăn chặn thuốc kém chất lượng từ Trung quốc đưa sang bằng con đường tiểu ngạch. Đươc các cơ quan hữu trách ra tay, bọn thuốc tặc hết đường sinh sống, người chết ngày càng ít đi, nếu có cũng chỉ là những người già, người bị tai nạn giao thông, bị côn đồ đâm chém. Vậy là lão Bốn thất nghiệp! Có khi cả tháng lão nằm nhà chèo queo!. Thi thoảng ra quán cầy tơ nhậu lai rai, hô bài chòi câu khách. Quán cầy tơ của chị Bảy Béo cũng nhờ giọng hô bài chòi với tiếng đàn ngọt như mía lùi của lão mà ngày càng đông khách.
Ngạn ngữ có câu: Một cánh cửa đóng lại là để mở ra một cánh cửa khác cho bạn. lão Bốn Xị không vợ, không con, sống tha phương từ bé, nhưng ông trời lại phú cho lão một ngón đàn điêu luyện với giọng hát trầm ấm mượt mà, ngay cả diễn viên chính trong đoàn dân ca cũng khó ai sánh bằng. Cứ rượu vào lão lại ôm đàn mà hát. Hát để quên đi phận người ba chìm bảy nổi của chính đời lão!. Mỗi lần nghe lão dạo đàn, cánh đàn bà con gái trong xóm Nhà cháy dù đang làm việc cũng phải ngừng tay chạy đến dỏng tai nghe điệu bài chòi rặt chất giọng Bình định:
“Thân, trách thân nè. Thân seo chớ lận đận nè, mình, trách mình nè, số phận chớ seo hẻm hiu chớ bởi thân tui, tui cực khổ, tui eo nghèo nên dợ tui nó mới không ở nữa mà nó theo cái nẫu rầu..”. Chất giọng trời cho kết hợp với tiếng đàn nhuần nhuyễn của lão thường lấy hết nước mắt người nghe ở cuối bài Trách thân của Phan Bá Chức: “Anh bây giờ khóe mét nó cứ rung rinh…. giọt lợ sầu giọt lợ thẻm như nước trong bình nó tuông ra……Anh bây giờ như con cuốc nó kiu tu qua chớ nó lẻ đâu nó lẻ bẹn quơi chúi cha ơ là buồn …..”.. Chị Báy Béo nổi tiếng chanh chua, nanh nọc nhưng nghe lão hát đoạn cuối này cũng ngồi thút thít khóc.
Thương vì đức, yêu vì tài. Các cụ nói không bao giờ sai. Lão Bốn được mấy bà nạ dòng, cũng có vài cô gái trẻ xóm Nhà cháy thầm yêu trộm nhớ !. Lão tuyên bố thẳng thừng: Ai dại dột muốn đến với lão, không sớm thì muộn cũng phải nhảy cầu tự tử !
Tôi quen lão Bốn Xị tại cái quán cầy tơ 10 món này, nhưng từ lúc nào thì không nhớ!
Nể lão Bốn chào mời nồng nhiệt, tôi trở đầu xe dựng vào một góc khuất, đi đến chỗ lão đang ngồi. Lão lịch sự đứng lên bắt tay tôi, ấn tôi ngồi xuống chiếc ghế đối diện rồi quay vào bên trong gọi lớn:
-Chị Bảy ơi! Lấy thêm cho tui một dĩa dồi, một tô mẻ và xị bàu đá chính tông. Hôm nay tui đãi chú Lộc. Lão quay sang tôi khoe – Báo cáo chú em, hôm nay tui được hai đám. Cũng may ngày giờ hai đám khác nhau. Giờ thì xong tất, cứ thoải mái đưa cay!
Lão Bốn rót rượu ra hai chiếc ly con, nâng ly lên cụng vào ly tôi phát động phong trào:
– Dô chăm phần chăm đi chú. Ba, hai, một… dô….


Lão ngửa cổ dốc cạn ly rượu nuốt ực rồi bậc ra tiếng “khà” đầy khoái trá. Dộng trôn ly xuống mặt bàn đánh “kạch”, đưa mu bàn tay lau miệng, lão mắng yêu:
-Tiên sư cái anh bàu đá! Vừa đằm vừa thơm, uống nhiều không đau đầu, không say! Xứng danh quốc tửu….
Sau cơn mưa, gió mùa đông bắc tràn về, tiết trời se se lạnh. Lúc này ngồi trong quán cầy tơ 10 món đánh chén với lão Bốn quả thực là tuyệt cú mèo. Lão Bốn Xị vừa nhặt nhạnh lá mơ lông, ngổ điếc, ngò tàu, lát chuối hột với riền tươi, sả thái mỏng cho vào chén, vừa tâm sự:
-Thiệt tình tui không nói nịnh với chú em đâu. Trong cái xóm Nhà cháy này chú em là người có tư cách để tui quý trọng. Còn cái đám bầy hầy, tham nhũng vặt như bọn khu vực trưởng, tổ trưởng dân phố giá trị của chúng không đáng ba xu. Lão gắp miếng dồi chó chấm mắm tôm cho vào chén rau đã chuẩn bị sẵn lùa tất vào mồm nhai nhóp nhép. Nuốt xong thứ hỗn hợp đậm đà hương vị ấy lão nâng ly rượu cụng vào ly tôi rồi ngửa cổ đánh “tróc” một phát, bậc ra tiếng “khà”. Thực tình tôi rất khoái cách nhậu thịt cầy đúng quy trình của lão Bốn. Lão tiếp – Nhớ lại trận lụt hồi năm ngoái, bà con xóm Nhà cháy ai cũng bị thiệt hại nặng nề. Nhưng khi hàng cứu trợ đưa về, bọn chúng cấu kết nhau phân phát cho bà con nội ngoại nhà nó. Bị nhân dân phản ứng, nhắm nuốt không trôi, chúng nôn ra toàn là gạo bị mọt mốc; chăn mền bay mùi khăm khẳm; mỳ tôm, bọt ngọt toàn hàng giả quá hạng sử dụng! Năm nay sắp vào mùa lũ lụt rồi…
Tôi cắt lời ông lão:
-Chuyện qua rồi chú Bốn. Họ đã bị kiểm điểm trước quần chúng nhân dân rồi. Nhắc lại làm gì cho mất tình làng nghĩa xóm!
Lão Bốn nhón tay bốc miếng dồi, lấy lá mơ cuộn tròn chắm mắm tôm cho vào miệng nhai nhóp nhép, nói:
-Ừ mà thôi, bỏ qua chuyện cũ. Nhưng tui hỏi chú, trong gầm trời này đã có nơi nào mở trường lớp đào tạo nghề thợ liệm chưa? Vậy mà thi thoảng thằng khu vực trưởng đến hỏi bằng cấp, chứng chỉ hành nghề?
Nghe lão nói tôi bậc cười:
-Tiên sư mấy thằng nhiễu sứ
Lão Bốn ấm ức:
-Hồi còn trong quân đội, có ngày tôi phải tắm rửa, thay quần áo, xức nước hoa cho hàng trăm chiến sĩ trước khi đưa sang thế giới bên kia mà có ai hỏi đến bằng cấp, chứng chỉ đâu. Tiên sư bà cố tổ bọn đểu cán!.
Tuy ăn nói bỗ bã, sống nhờ vào người chết, càng có nhiều người chết cuộc sống của lão càng khắm khá, sung túc, nhưng trong quá trình hành nghề thợ liệm, lão xử sự rất có tình, có lí: thân nhân người quá cố thuộc thành phần giàu có lão lấy tiền sòng phẳng; thường thường bậc trung lấy giá phải chăng; thân nhân nghèo, nhất là trẻ con qua đời lão không bao giờ lấy tiền. Lão coi bà con chòm xóm như người thân trong gia đình. Ai gặp khó khăn, hoạn nạn tùy theo khả năng lão nhiệt tình giúp đỡ.
Một đận, xóm tôi bị hỏa hoạn. Lửa cháy rần rật bắt đầu lan sang ngôi nhà của chị Sáu Dần. Sáng hôm đó, sợ thằng con 6 tuổi của chị Sáu sang nhà hàng xóm quậy phá nên chị nhốt nó trong nhà, khóa cửa lại trước khi vào thành phố làm nghề phụ hồ. Lúc ngọn lửa lan sang nhà chị Sáu, thằng bé bên trong khóc thét lên. Nhiều thanh niên đứng bên ngoài nhìn vào và tỏ ra bất lực. Ngay lập tức, lão Bốn phá cửa xông vào đám khói mịt mù bế thằng bé đang ngất xỉu ra ngoài. Riêng lão bị cây xà nhà rơi xuống đập gãy xương bã vai, lão phải nằm viện bó bột gần nửa tháng. Càng về già, xương bả vai cứ trở trời là đau nhức. Tuy làm cái nghề dưới đáy của xã hội, chẳng ai thèm quan tâm, nhưng nhân cách của lão Bốn ăn đứt bọn quan chức vô lương, vô đạo!
Lão Bốn xị định rót rượu vào ly, tôi ngăn lại bảo;
-Thôi chú, cháu đủ rồi. Mà chú cũng nên thôi đi.
Ông lão xững cồ:
-Chú bảo tui thôi là thôi thế nào? Năm 15 tuổi tôi được bạn nhậu phong danh hiệu Bốn Xị. Nhưng chú coi nè – Lão kiểm lại các xị nằm lăn lóc trên mặt bàn, tiếp – Chưa đầy hai xị rưỡi, Chú phải uống với tui một bữa. Chiều nay không say không dìa…
-Thôi chú, cháu vừa đủ rồi. Chú cũng thôi đi. Tuổi chú rượu nhiều không tốt đâu. Chú biết rồi đấy, khỏe như Ba Khỏe cũng vì rượu mà chầu trời sơm!
Tôi nói xong câu, chú Bốn đứng lên vỗ bàn đánh “cạch”, lớn tiếng:
-Ai bảo với chú Ba Khỏe chết vì rượu hả?
-Thì bà Ba Khỏe đã bảo thế hôm đám tang mà!.
Lão cãi nổi gân cổ:
-Láo! Con mẹ này láo. Chính tui làm thợ liệm cho cái đám này mà không biết nguyên nhân gây ra cái chết của Ba Khỏe à?
Từ hôm Ba Khỏe chầu trời đến nay cũng gần giáp tháng. Nhưng nguyên nhân gây ra cái chết đột ngột cho một quan chức về hưu vẫn là ẩn số. Nghe Bốn Xị khơi mào câu chuyên, tính tò mò của tôi bật dậy. Tôi chủ động vừa nâng ly cụng vào ly lão Bốn, vừa hỏi:
-Tại sao Ba khỏe đang lúc sung sức lại đứt bóng đột ngột vậy chú?
Chú Bốn nâng ly bàu đá lên ngửa cổ “tróc” một phát, thả ra tiếng khà đầy khoái trá rồi chồm người qua mặt bàn, đưa năm ngón tay như móng vuốt chim ưng bấu mạnh vào vai tôi lắc lắc mấy cái, hỏi khẽ:
-Hỏi thiệt chú em nhá. Hồi giờ chú em đã nghe ai nói đến chứng thượng mã phong chưa? Không đợi câu trả lời, lão Bốn giải thích – Thượng mã phong là ngoẻo trên bụng đàn bà đang khi lâm trận ấy mà. Khà khà khà…. Mà cũng phải thôi, con vợ của lão Khỏe vừa trẻ đẹp, vừa hấp dẫn quá trời luôn, thằng đàn ông nào thấy cũng mê tít đi chứ!
-Mà sao chú biết ông Ba Khỏe chết vì chứng thượng mã phong?
Lão Bốn nói oang oang:
-Thì trong lúc lo hậu sự tui thấy cái của quý của lão…
Tôi cắt ngang lời chú Bốn:
-Chú bớt vô lim một chút kẻo chị Bảy Béo…
-Sự thật là vậy. Sợ đếch gì! Đến giờ thay quần áo chuẩn bị nhập quan, cái của quý của Lão Khỏe cứng đơ, dựng đứng như trụ cờ! Trước đây tui cũng có gặp vài trường hợp tương tự, nhưng chỉ cần phun vào thằng nhỏ một ngụm rượu là xuội lơ, mềm oặt. Còn thằng này khỏe như chính tên chủ nó. Đổ một xị rượu xoa nắn đủ cách mà nó vẫn cứ cứng đơ, dựng ngược như khúc củi gộc! Sắp đến giờ nhập quan, tui dùng sợ dây vải buộc chặt thằng bé bự vào bắp đùi. Nhưng mới vừa buông tay nó lại bật lên dựng đứng như cũ! Bó tay! Tui kéo vội cái quần lên phủ kín rồi bê cái xác của lão đặt ngửa trong quan tài, đậy nắp. Cũng may, trong quá trình làm hậu sự không ai để ý. Hi hi hi…. Vậy là tui đã hoàn thành nhiệm vụ chủ giao!
Vậy là cái chết đột ngột đầy bí ẩn của lão Ba Khỏe đã được giải mã. Tôi đột ngột hỏi:
-Nghe nói người chết vì thượng mã phong phải đặt xác nằm úp trong quan tài mà chú?
-Nằm úp! Không những nằm úp mà còn khoét một cái lỗ giữa đáy quan tài rồi cho cái của quý lòi ra bên ngoài lớp áo quan mới được đưa đi chôn.
-Trường hợp lão Ba bị chôn ngửa thì sao?
-Thì con trai của người quá cố cũng chết vì chứng thượng mã phong như bố nó. Cha nào con nấy má…Ấy là nghe người ta kháo nhau trong lúc trà dư tửu hậu chứ chưa biết đúng sai !
Đến đây cũng nên dành mấy dòng về lão Ba Khỏe
Vợ chồng Ba Khỏe về định cư tại khu phố này chưa được nửa năm. Nghe nói Ba Khỏe là một quan chức có cỡ trên thành phố. Ở đời có quyền là có lợi. Quyền càng to thì lợi càng khủng. Ba Khỏe có nhiều biệt thự, vi la trên thành phố. Tới tuổi nghỉ hưu, lão giao tài sản cho các con. Vợ chồng đưa nhau về hưởng nhàn trong ngôi biệt thự của một đại gia sang lại. Mới gặp vợ chồng lão lần đầu ai cũng tưởng là hai cha con. Vợ lão rất trẻ, trẻ hơn lão đến vài mươi tuổi. Biệt thự của vợ chồng lão luôn kín cổng tường cao, liền kế với xóm Nhà cháy. Vợ chồng lão chẳng bao giờ đến thăm hỏi, động viên những gia đình chòm xóm có người thân vừa qua đời. hoặc bị tai nạn. Túm lại, không bao giờ lão tiếp xúc với đám dân đen mặc dù cùng chung khối phố. Mỗi sáng vợ chồng lão mang vợt chở nhau đến sân tơ nit, chiều đưa nhau ăn đặc sản. Có lần Bốn Xị thoáng thấy bóng lão Khỏe liền cất tiếng chửi đổng: Tiên sư bà cố nó, dân vắt kiệt từng giọt mồ hôi nuôi nó, nó lại coi dân như cỏ rác!
Một buổi sáng, chính mắt tôi trông thấy vợ chồng Ba khỏe chơi tơ nít về có ghé quán của chị tôi mua bao 3 số. Buổi trưa cùng ngày nghe bên biệt thự của Ba Khỏe có tiếng kèn đám ma, nhịp trống khua giòn giả. Cả xóm Nhà cháy náo động với hàng loạt câu nghi vấn: Ai chết? Ông Ba hay bà Ba? Tại sao lại chết? Đột quỵ? Té ngã chấn thương sọ não? Mới vừa gặp sáng nay lại vội ra đi như dịch cúm gà? Khoảng xế chiều mới biết đích xác là ông Ba Khỏe qua đời vì món rượu bổ !
Thời buổi thông tin hiện đại có khác. Ông Khỏe chết đâu khoảng 9 giờ, xế chiều bạn bè của ông trên thành phố có mặt đông đủ. Hỏi về nguyên nhân cái chết đột ngột của chồng, Bà Ba bảo, sau bữa ăn sáng, ông Ba uống thêm vài ly rượu bổ. Rượu xong, ông bảo chóng mặt, đi nằm, vài phút sau là đi luôn, không kịp trăn trối, dăn dò!
Nghĩa tử là nghĩa tận. Mặc dù lúc sống không mặn mòi gì nhưng bà con xóm Nhà cháy vẫn mang nhang đèn đến viếng người quá cố. Đám tang Sáu khỏe có hàng chục chiếc xe con, thêm vài chiếc xe ca nhưng rất ít người ngồi!
Sau khi được lão Bốn Xị vén tấm màn bí mật về cái chết đột ngột của một quan chức vừa mới về hưu, tôi nghĩ, người như Ba Khỏe chết kiểu nào cũng là sự giải thoát, còn hơn sống bằng sự dối trá, ích kỷ, lừa lọc để làm giàu cho bản thân mình. Sống như thế sẽ bị người đời nguyền rủa!
*****

Đời là cõi vô thường không biết đâu mà lần. Cuộc rượu của tôi và Lão Bốn vào buổi chiều hôm đó tại quán chị Bảy Béo là bữa rượu cuối cùng! Rất tiếc cuộc rượu lần này không được nghe lão hát bài chòi, bài Trách thân, bài hát ruột của lão Bốn!. Chiều ngày hôm sau, lão Bốn vĩnh biệt xóm Nhà cháy về cõi xa xăm!
Sau khi tiễn đưa một người dân chài về nơi an nghỉ cuối cùng, lão Bốn Xị thong thả đạp xe men theo bờ dòng Hà thanh để trở lại nhà. Đến quãng đầu cầu Hà thanh số I, lão Bốn nghe có tiếng ngươì đứng trên bờ thất thanh kêu cưú. Nhìn xuống dòng sông có cái đầu đang lặn ngụp giữa dòng nước đặc quánh phù sa. Lão Bốn ném vội chiếc xe đạp, nhảy ùm xuống sông bơi lại chỗ thằng bé sắp có nguy cơ bị dòng nước dìm sâu tận đáy. Đến chỗ thằng bé, một tay tóm lấy cổ áo thằng bé nâng lên khỏi bị sặc nước, chân và cánh tay còn lại lão cố quẫy đạp để không bị dòng nước nhấn chìm. Lượng sức không thể tự đưa được thằng bé vào bờ. Vừa quẫy đạp, ông cố lấy sức kêu cứu. Rất may, một chiếc xuồng nhỏ đang câu cá diếc mụt gần đó vung dầm lao về phía ông, kịp đưa thằng bé lên lòng thuyền câu vừa nhỏ, vừa hẹp. Đưa được thằng bé bị nạn lên thuyền cũng là lúc lão Bốn đã hoàn toàn kiệt sức. Cánh tay bị đau nhức bỗng tuột khỏi mạn thuyền. Lập tức dòng nước đỏ quạch phù sa từ thượng nguồn chảy xiết cuốn lấy người ông đẩy dần ra cửa biển! Bất lực! Người chủ thuyền chỉ biết kêu cứu thất thanh. Nghe tiếng kêu cứu khẩn cấp, những ngư dân ở hai bên dòng Hà Thanh vội nhảy xuống ghe nổ máy xả hết tốc lực lao về phía có mái đầu bạc trắng phau đang lặn ngụp giữa dòng Hà thanh. Nhưng tất cả đã quá muộn! Dòng Hà thanh đã nhấn chìm ông xuống tận đáy! Cả buổi chiều, ngư dân ở hai bên bờ Hà thanh dùng ghe lưới tìm thi thể của ông. Đến tối mịt họ ra về trong vô vọng!
Ba ngày sau, một dân chài ở khu I phát hiện xác của lão Bốn tấp vào chân cầu Hàm tử!

Đám tang chú Bốn Xị được dân xóm Nhà cháy tổ chức trọng thể. Hôm bác Bốn ra nghĩa trang, hầu hết bà con già trẻ, gái trai xóm Nhà cháy và mấy xóm lân cận đến đưa ông về nơi an nghỉ cuối cùng. Đoàn người đưa tang dài hàng cây số. Trong đàm đưa tang, nhiều người khóc sụt sùi như đang đưa chính người thân của mình về cõi thiên thu…
Mưa đầu mùa
TQL

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.