Vẫn chuyện “Văn chương để mần chi ?”-Lê Phú Khải

Tran Manh Hao‘s phê tê bốc

Ông Nguyên Ngọc lú lẫn rồi (!)

Lê Phú Khải.


Trên trang mạng Tiếng Dân ngày 31.7.2019, ông Nguyên Ngọc có viết một bài với tiêu đề: “Nhân 5 năm, đôi điều tâm sự.” Ông thú nhận: “Riêng tôi, tôi tự thấy mình kém hiểu thơ. Những khi như vậy tôi tự nhủ là mình dốt thật. Và tôi đi tìm những chuyên gi như các anh Nguyễn Đức Tùng, Vũ Thành Sơn, Inrasara, chị Ý Nhi, anh Đặng Tiến…và nghe họ giảng, chứ không chửi bừa…”

Ai đọc đến đây cũng phải phì cười! Ông già gần 90 tuổi này đang “cưa sừng làm nghé!”. Nực cười hơn là, nếu đọc thơ mà phải đi “tìm những chuyên gia” và “nghe họ giảng” mới hiểu, thì cái thơ ấy là cái giống gì (!) Ông bà ta xưa kể truyện Kiều vanh vách, dù co cụ không biết chữ, nhưng có ai phải đi tìm chuyên gia để nghe giảng đâu (!) Vì các giải thơ của Văn Việt vừa qua, tối như hũ nút, điên điên dại dại, bị bạn đọc xa gần lên án nên ông Nguyên Ngọc mới nghĩ cái ý, muốn hiểu thơ phải đi tìm chuyên gia và nghe họ giảng (!) . Nữ tác giả được giả thơ Văn Việt là Vũ Lập Nhật, được ông cho là thần tượng thơ của mình, nhưng đến cái tên của thần tượng, ông cũng viết nhầm là: Vũ Nhật Lập, nhầm nhiều lần trong bài viết! Lẫn rồi!

Lại nữa, Albbert Camus chưa bao giờ được bầu vào Hàn lâm Viện của nước Pháp, nhưng ông lại viết: “Khi Anatole France qua đời, người được bầu thay ông là Albert Camus…” Đọc đến đây người ta lại hết hồn…Vì có người đề nghị L’étranger ( Người lạ) của Camus để Hàn lâm Viện trao giải thưởng , nhưng Hàn lâm Viện từ chối, thì làm sao mà được bầu vào Hàn lâm Viện (!) Có lẽ, sau khi bị “ném đá”, ông Nguyên Ngọc phải vội vã chữa lại là, người được bầu thay Anatole France là Paul Valéry! Nhưng sự nhầm lẫn ban đầu, tôi đã chụp lại ở trang mạng Tiếng Dân, nên không thể chối cãi được! Nếu viết cho trí thức trong thiên hạ đọc mà cứ nhầm lẫn lung tung thế, thì đúng là…lẫn rồi!

Lại nữa, ông chê tôi là “dịch nhầm tiếng Pháp”! Ông viết: “Trong khi phê phán Vũ Nhật Lập (lại viết nhầm tên-LPK!) anh Lê Phú Khải có dẫn một câu tiếng Pháp để nói rằng nên viết cho dễ (hiểu). Rien n’est plus difficle que d’écrire facile, tôi xin lỗi, tôi e anh dịch nhầm. Rien n’est plus difficile que d’écrire facile phải dịch ra là: “Không gì khó bằng viết dễ”, chứ không phải “Không gì khó bằng viết (cho) dễ hiểu.” Hai câu chỉ khác nhau một từ, nhưng ý nghĩa khác xa nhau đấy”

Xin thưa với ông Nguyên Ngọc rằng, một tiến sỹ Việt kiều, đã sống ở Bỉ ( Bỉ nói tiếng Pháp) gần 50 năm, đã đọc bài viết này của ông, và nói với tôi rằng: Hai câu dịch ấy nghĩa như nhau (!)

Nhân đây xin nói dông dài một chút về dịch tiếng nước ngoài. Khi đã hiểu rõ nội dung mình phải dịch, thì khi dịch ra tiếng nước mình, phải viết theo cách nói, cách nghĩ của dân mình cho dân mình dễ hiểu. Vậy thôi. Nếu dịch từ tiếng Pháp chẳng hạn, thì người dịch phải giỏi cả tiếng Pháp và tiếng Việt. Phải Việt hóa nó. Vì thế khi dịch tiểu thuyết “Bến không chồng” của Dương Hướng sang tiếng Pháp, nước Pháp đã phải chọn một người Pháp giỏi tiếng Việt và một người Việt giỏi tiếng Pháp để hai người cộng tác với nhau dịch. Có lần, tôi nói với bác sỹ Nguyễn Khắc Viện rằng, tôi đọc cuốn sách triết học “Làn sóng thứ ba” của tác giả Alvin Toffler thấy nhiều đoạn khó hiểu quá. Ông Viện nói: “Vì cái cậu dịch nó dốt quá, không hiểu nội dung sách, nên nó chỉ chuyển ngữ, dịch nghĩa từng chữ rồi ráp nối lại nên cậu khó hiểu. Nếu tôi dịch, thì tôi đọc để hiểu nội dung từng trang sách, sau đó, dùng tiếng Việt để viết lại nội dung đo thì cậu hiểu ngay.” Ông Viện là người được giải thưởng lớn Pháp văn năm 1991 ( Grand prix de la Francophonie). Cách dịch “d’écrire facile” thành “viết dễ” là cách dịch của ông Nguyên Ngọc! Người Việt sẽ phải đọc một câu văn “Tây”: Không gì khó bằng viết dễ…!!!Dịch như thế thì lẩn thẩn rồi!

Lại nữa ông Nguyên Ngọc trong bài viết kể trên, chỉ vì nghe người ta nói lại, ông đã vội viết: “Nghe nói trong khi trò chuyện tâm tình, anh ấy (ám chỉ Hà Sỹ Phu vừa được Văn Việt mời về thành phố Hồ Chí Minh gặp gỡ anh em Văn Việt) có bảo văn học này chỉ là công cụ, chắc có ý gì nên là công cụ của cuộc đấu tranh trong xã hội đang bức bách bây giờ.” Tôi cảm ơn anh, nhưng cũng xin cho phép tôi nói rõ quan niệm văn học là công cụ, dù là công cụ của ai, cho cái gì, là hoàn toàn không đúng, và còn nguy hiểm nữa.” Hôm đó có tôi, anh Phạm Đình Trọng, anh Phan Đắc Lữ…cũng ngồi ngay đấy. Anh Hà Sỹ Phu không hề nói “Văn học chỉ là công cụ” bao giờ cả. Dựng đứng lên để nói về người khác như thế chỉ vì “nghe nói” thì tư cách ông Nguyên Ngọc kém quá. Đọc được bài này, ông Hà Sỹ Phu buồn lắm!!!

Nhưng thôi ông Nguyên Ngọc ạ! Trong lúc giặc Tàu đang bắn giết ngư dân ta ngoài biển Đông, đang kéo tàu lớn tàu bé vào Bãi Tư Chính mà mấy an hgiaf chúng ta lại cứ ngồi bàn về thơ hay, thơ dở thì lũ trẻ nó cười cho. Văn học phải là công cụ để phụng sự đất nước, chống giặc nội xâm và ngoại xâm…Đó là lẽ phải của muôn đời.

01/08/2019

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.