Hồi ức nói tiếng Tây “bù lon “của một ĐHKT trưởng thượng Anh Ba Cẩn

hello, cậu Tư,Your ĐHKT looks better and better. Good! Congrats.

Vừa mới ngoáy xong vài chữ, chưa có tựa, cậu tuỳ nghi… đặt. Lão quá rồi, nhớ ít quên nhiều, mà chỉ nhớ toàn chuyện xa xưa cổ lỗ sĩ khiến mụ vợ nhằn hoài, thà như cậu, lông bông thế mà vui… cửa, vui nhà!

anh 3 hnc—-

Tất cả người ” lu”, nó cũng “lon”

Cũng sờ, cũng mó, cũng “boulon”.


Thừa thiên, đất chật,, người đông, đi chỗ mô cũng gặp con Vua, cháu Chúa, làm chi có chỗ mô trống cho người dưng đứng trong trời đất, nên Ba tui mới di tản lên cao nguyên Kon-Tum làm…công chức cho (nó) có… chút danh gì với núi sông! Ổng đi trước rồi dần dần kéo bầu đoàn thể tử lên sau.Hồi học primaire, Ba gửi tui vào trường thánh Mi ca e ở Tân hương, ăn cơm tháng nhà bác biện Nhị, thứ năm, chủ nhật về nhà trên đầu sân bay, làng Phương nghĩa, xóm rau.

phi trường Kontum xưa(1969)

Mỗi sáng thứ năm thường có cha cố đạp xe đạp ngang nhà để lên giảng đạo ở các làng Thượng kế bên. Tập tểnh được câu học tiếng Tây nào ở trường là tôi thường đón cha để xỗ tiếng Tây, cho nó cóvẻ …Tây (hồi đó mà biết nói được tiếng Phú lang sa là …sang lắm !).Vào thập niên 50, mặt trận Kon-Tum khá sôi động. Tiểu đoàn lính Tây Lê dương nhảy dù xuống đầu sân bay, có một “major ” * nhảy mà dù không bung, rớt chết ngay trước sân nhà làm lún đất gần cả thước! Thấy cái điềm không tốt, với lại Ba tui nghe thầy địa lý bảo nhà nào mà phía sau có con đường rộng hay con sông chảy ngang thì làm ăn không khá, nên mới mua đất cất một nhà nhỏ bên cạnh chùa Trùng khánh bây giờ.

hình minh hoạ

Hôm đó chủ nhật có một anh Tây dẫn vợ con lên Phương nghĩa, ghé nhà bác Biên thợ mộc. Hai bên gặp nhau, ba xí ba tú, dơ tay, đưa chân ra dấu một hồi, không ai hiểu ai nói gì, trong xóm bàn tới bàn lui, đề nghị chạy xuống phố Trung lương tìm con ông thầy P.( là tui), kêu tui lên giúp nói tiếng Tây giao dịch với … xừ lũy ! Mặc chiếc quần xà lỏn, tui đang chơi bi với lũ nhóc cùng lứa tuổi dưới gốc cây dông trước nhà thì bác Biên dựng chiếc xe đạp đòn dong và kêu tui lên giúp đở. Đang cay cú vì thua xiểng niễng mấy ván liền, tui không muốn bỏ lững cuộc chơi, nên bác vào nhà cầu cứu với mạ tui nhờ nói một tiếng. – “ráng giúp bác đi con, trên đó không ai nói tiếng Tây, bác chở con đi rồi bác chở con về mạ cho con chơi tiếp”. Bác Biên còn nói với mạ tui :” chị cho mượn cái gối để lót cho cháu ngồi, khỏi đau đít”. (Xe bác trụi lũi, không garde-boue, cüng chẳng Porte-bagage, nên tui phải khom mình ngồi vắt vẻo trên đòn dong gần 3 cây số!)

minh hoạ


Cảnh trong sân nhà và xuỡng mộc của bác Biên.-Bà con …hiếu kỳ cũng tập họp khá đông, già có, trẻ có, đàn ông, đàn bà đủ cả, cùng một câu thắc mắc là không biết thằng Tây, con đầm vợ,  con đầm con cở 8,9 tuổi lên nhà bác có chuyện gì quan trọng  mà bác trai phải phóng gấp xe đạp chạy rước …thầy!Bác dừng xe, tui phốc xuống ngay! Tất cả từng ấy con mắt nhìn thằng …cu tèo (sắp đấu tiếng Tây) lòi cả ba sừơn, đi chân không, quần xà lỏn, tay chân chơi bi còn dính đất, mặt búng ra sữa, từ ngoài cửa … đi vào.– bonjour, bonjour …tout le monde! Ông Tây, con mắt tháu láu nhìn vị khách quý (!),  ngạc nhiên; bà đầm, mặc áo đầm bông, khinh khỉnh, cũng ráng cười xã giao, gượng gạo xoè tay ra bắt tay tui; còn con đầm con, chắc nhỏ hơn tui vài tuổi, ôm chặt đôi chân trắng ngần của mẹ nó, sợ sệt!  Còn bà con xóm rau mình thì …”Ồ, ai chứ con thầy P. đây mà. Thấy nó thường đón Cố … chào nói tiếng Tây với Cố…hoài à”……

minh hoạ

Nói qua, dịch lại, một hồi lâu, hai bên đều hiểu là ý anh tây này muốn thuê bác Biên đóng cho y một chiếc xe bò bằng gỗ kích cở giống như chiếc xe bò bác đang đóng. Giá cả xong xuôi, trao trả tiền bạc như thế nào, khi nào giao hàng… đều trôi chảy, không vấp váp. Vợ chồng anh Tây đồng ý tất cả duy chỉ có một đề nghị là nên xữ dụng “boulon”.  Tui mới dịch lại với bà con là ông Tây nói “nên xữ dụng boulon, mà con không biết boulon là cái gì, để con hỏi lại”. Thì ra, cái niềng bánh xe bò làm bằng sắt không dùng đinh đóng vào gỗ mà nên xữ dụng cái boulon để siết chặt vào bánh xe. Một vài bà con đứng nghe ngóng câu chuyện mới nói lớn lên : – Ồ, tưởng gì chứ cái “bù lon” mà không hiểu! – bù lon thì nói đại cái bù lon đi, bày đặt bu lòng, bú l.n là cái thá gì! 

Một bác sồn sồn đứng ngoài góp ý làm mấy cô sồn sồn bẻn lẽn cúi mặt…- “bà con nhìn cái bản mặt nó kìa”, một ông có hàm râu quai nón thêm chuyện, góp ý, “bà con nhìn nó, cái mũi thì lõ, con mắt lại sâu hoắm, da mặt lại xanh xao như tàu lá chuối, mét chằng, mét chịt,  cái mặt đó là cái mặt bú lồn riết con vợ nó đó, bà con không thấy sao?!”- hình như tui còn nhớ không rõ lắm có thêm tiếng nói của phái yếu (?) chêm vào rằng : “ông Năm Cồ nhớ cạo sạch bộ râu cá chốt của ông đi, để dzậy, làm việc đó … không thông đâu đó!”Nghe cụ sau cùng phát biểu vừa xong, Tất cả, ai nấy đều cừơi ào, cười to, vui vẻ, như bầy ong vỡ tổ. Tây đực hỏi tui ” tại sao bà con cười vui vậy”? Tui dịch lại cho bà con câu nó hỏi. Bác Biên nói với tui, con trả lời với nó là “tại  vì con còn nhỏ nên không rõ chuyện bù loong, bù liếc…và ở trong trường chưa dạy con học chữ đó! “.

minh hoạ

Tui ráng nói tiếng Tây,  cố nhấn đọc tiếng boulon theo giọng Tây chứ không giọng Việt, và ráng dịch nguyên văn cho y nghe hiểu.
Trên đường chở tui về trả lại cho xóm Trung lương, tui cũng muốn hỏi bác “đến lúc nào thì trường sẽ dạy?!”, nhưng rồi còn cay cú thua mấy ván đánh bi liền tù tì còn tức,  mong sao mau về kêu tụi nó chơi tiếp cho tui …gở.-


Hồ Ngọc Cẩn

(tuổi bính tí)

2 responses to “Hồi ức nói tiếng Tây “bù lon “của một ĐHKT trưởng thượng Anh Ba Cẩn

  1. J’aime beaucoup votre blog. Un plaisir de venir flâner sur vos pages. Une belle découverte et blog très intéressant. Je reviendrai m’y poser. N’hésitez pas à visiter mon univers. Au plaisir.

  2. Một nửa yêu thương adore toi = 1 trưởng thượng quý phái nhưng không nỡ; một nửa yêu thích gọi chéri là ông già dịch mà moi không … đành!
    Monique (Marie Curie 56-62)

Trả lời Monique A. Hủy trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.