Bullet Train to Nagoya/Xe lửa siêu tốc đến Nagoya-

Xe lửa siêu tốc đến nagoya /Bullet Train to Nagoya-David Atherton/ Bà Tám Nguyễn Thị Hải Hà chuyển ngữ

Bullet Train to Nagoya

By David Atherton

March 17, 2011

The frightening thing about the earthquake was that it began to grow stronger around the time most tremors in earthquake-prone Tokyo peter out. I was working in a café a ten-minute walk from the apartment I share with my wife and eighteen-month-old son. As the shaking became violent, patrons around me began to shout and even scream, and in an instant we were all out on the street, together with hundreds of others who poured forth from oddly creaking buildings. The sidewalk looked, and felt, like a packed rush-hour train; I had to catch my balance to remain standing. I tried calling my wife. No signal.

As I walked quickly towards home, I could not tell whether the earth was still shaking or only I was. The mood on the street became almost festive, as people talked excitedly in large groups. I exchanged a few words with a fruit-seller outside my apartment, and we laughed together about all the fruits that had jumbled together in the quake. It was probably around that time that a tsunami was obliterating entire towns and thousands of lives a few hours to the north of us.

My wife was at home, where she had dived under a table shouting out my son’s name until the shaking stopped. Books and cereal boxes had tumbled to the floor, but there was no other damage. At my son’s daycare, five minutes away, the staff was calmly feeding the children their afternoon snack. “It really shook, didn’t it?” they asked, clearly more concerned with one child’s fever than with the quake. My son seemed singularly unfazed. Only after we returned home, a walk that took us past silent, eerily stopped trains, did we see the incomprehensible footage of the tsunami and began to grasp the enormity of what had happened. Tokyo remained at a standstill that night; we later learned that my wife’s aunt and uncle, both in their seventies, had walked for six hours from the heart of Tokyo to reach their home in Yokohama.

Strong aftershocks continued through the night. The next day meat had vanished from the shelves, and eggs were gone, too, along with instant noodles, bread, bottled water. “Look,” my wife said, “they’re even out of pancake mix.” The city continued to shake every hour or so, sometimes jolting strongly enough that the water swished haphazardly in our water filter. We decided to calm our nerves by visiting Shinjuku Gyoen, a sprawling garden in the heart of the city. A German friend called before we left our apartment. “Are you following the news of this nuclear reactor?” he asked. I had consciously avoided thinking about the reactor because I was too concerned about further earthquakes. “My father is encouraging me to fly back to Germany,” he said, “and another friend already left yesterday. Let’s keep in touch about our plans.”

The gardens were more crowded than I had expected. Couples sprawled beneath plum trees, now in the full blossom of early spring, and my son kept waving at the many children who ran past. “Everyone is trying to relax,” my wife said. It felt more like the entire city was holding its breath. Tokyo seemed to have tipped across some invisible border, shrugging off in an instant its carefully cultivated aura of comfort and security. Phones kept ringing on the train home, an unfamiliar sound in a city where cell phones are always set to silent “manner mode.”

My German friend called again to tell me he planned to fly out on Monday. “Maybe I’m being silly,” he said. “I don’t particularly want to go, but it will ease my father’s nerves.” Maybe he was being silly. But I began to worry more.

We learned we were lucky: our district did not appear on the list for the rolling blackouts that were keeping many commuters at home. But the reports from the Fukushima Daiichi reactor kept sounding worse, and I grew frustrated with the ambiguity of the threat. “This will not be another Chernobyl,” experts reassured us on the one hand, without explaining what it could be; news reports warned that a worst-case scenario would be a “catastrophic” release of radioactive material, without attempting to define the specific impact of such a catastrophe. Clearly the immediate vicinity was in danger, but what about the rest of eastern Japan? What about Tokyo? That evening my wife was nervous enough to call her mother, closer to Nagoya and further from the threat, to feel out the possibility of a sudden family visit. “Surely Tokyo is safe!” her mother said, and laughed when she heard about expats flying out.

Tuesday dawned gray and remained gray, and the news was worse. A fire at the reactor had sent levels of radioactivity in the vicinity higher; I strained to understand the Prime Minister’s televised address as he urged calm and instructed those twenty to thirty kilometers from the site to take cover indoors. Every few hours we continued to feel our apartment sway. News of the tsunami aftermath continued to leave us devastated

Bưu thiếp từ nhật bản: xe lửa siêu tốc đến nagoya

David Atherton


♦ Chuyển ngữ: Nguyễn Thị Hải Hà 

(Nguyên bản Anh ngữ, “Bullet Train to Nagoya,”  trên tạp chí The New Yorker, March 17, 2011)

Japan-bullet-train

Điều đáng sợ về cơn động đất là nó bắt đầu động mạnh hơn vảo lúc hầu hết những chấn động ở Tokyo, khu vực thường xuyên bị động đất, đã dần dần yên lắng. Tôi đang làm việc ở một tiệm cà phê chừng mười phút đi bộ từ căn hộ của tôi, nơi tôi ở với vợ tôi và đứa con trai mười tám tháng. Khi cơn chấn động trở nên dữ dội, những người khách hàng chung quanh tôi bắt đầu nói to giọng, thậm chí la hét, và chỉ trong nháy mắt, chúng tôi đã chạy ra đường, cùng với hằng trăm người khác đang đổ ra khỏi những tòa nhà kêu răng rắc một cách kỳ dị. Lề đường trông  giống như một đoàn xe lửa đông nghịt người vào giờ cao điểm. Tôi phải cố giữ thăng bằng để có thể đứng vững. Tôi thử gọi điện thoại cho vợ tôi. Không có tín hiệu.

Khi tôi vội vã đi bộ về nhà, tôi không thể phân biệt là mặt đất vẫn còn rung chuyển hay chỉ tại tôi run rẩy. Không khí trên đường phố hầu như trở nên nhộn nhịp, vì mọi người tụ tập thành những nhóm đông nói chuyện rất khích động. Tôi trao đổi vài câu với người bán trái cây bên ngoài căn hộ của tôi, và chúng tôi cùng cười vì tất cả những trái cây đã rơi tứ tán vì cơn động đất. Có lẽ lúc ấy cũng là lúc cơn sóng thần đã hủy diệt toàn thể nhiều thành phố cùng với hằng chục ngàn mạng người, nơi chỉ cách chúng tôi vài giờ về hướng Bắc.

Vợ tôi đang ở nhà, cô ấy đã chui xuống dưới bàn và gọi tên thằng con cho đến khi cơn chấn động chấm dứt. Sách và các hộp ngũ cốc đã ngã nhào trên mặt đất nhưng ngoài ra không có gì hư hao. Ở trung tâm giữ trẻ chỗ tôi gửi con tôi, cách nhà chừng năm phút, ban chăm nuôi đang bình thản cho các cháu ăn dặm buổi chiều. “Thật là rúng động, phải không?” họ hỏi, rõ ràng họ quan tâm đến cơn sốt của trẻ nít hơn là cơn động đất. Thằng con tôi dường như chẳng sợ hãi gì cả. Chỉ sau khi chúng tôi về nhà, đi bộ ngang qua những chiếc xe lửa im lặng, không di chuyển một cách rợn người, chúng tôi mới nhìn thấy những đoạn phim không thể hiểu thấu được về cơn sóng thần và bắt đầu nhận ra mức độ trọng đại của điều vừa xảy ra. Tokyo vẫn đứng im lìm đêm ấy; sau đó chúng tôi biết rằng cô chú của vợ tôi, cả hai đều ở lứa tuổi bảy mươi, đã đi bộ suốt sáu tiếng đồng hồ từ trung tâm Tokyo về đến nhà của họ ở Yokohama.

Những cơn hậu chấn mạnh mẽ tiếp tục rung chuyển suốt đêm. Ngày hôm sau thịt trên những ngăn kệ của siêu thị biến mất, trứng cũng không còn, và cả mì sợi, bánh mì, nước uống. “ Xem này,” vợ tôi bảo, “ngay cả bột làm pancake họ cũng không còn.” Thành phố tiếp tục rung chuyển hằng giờ, đôi khi nhồi thật mạnh, đủ làm cho nước văng ra, đầy nguy hiểm, khỏi cái lọc nước của chúng tôi. Chúng tôi quyết định làm giảm mối căng thẳng thần kinh bằng cách đi viếng Shinjuku Gyoen, một công viên rất rộng nằm ngay giữa trung tâm thành phố. Một anh bạn người Đức gọi điện thoại cho tôi trước khi chúng tôi rời căn hộ. “Anh có theo dõi tin tức về chuyện nhà máy nguyên tử không?” anh hỏi. Tôi đã lảng tránh không muốn nghĩ về chuyện nhà máy nguyên tử bởi vì tôi quá lo ngại chuyện động đất tiếp theo. “Bố tôi khuyên tôi nên về Đức,” anh nói, “và một người bạn khác của tôi đã đi hôm qua. Thế chúng ta nên báo cho nhau biết những dự tính sắp đến nhé.”

Công viên đông người hơn tôi tưởng. Nhiều cặp nằm dài dưới những cây mơ, đang nở rộ lúc đầu xuân, và con tôi liên tục vẫy tay với đám trẻ chạy ngang. “Mọi người đều cố gắng thư giãn,” vợ tôi nói. Thật ra hình như toàn thành phố đang nín thở. Tokyo dường như đang rón rén bước qua một biên giới vô hình, rún vai trong nháy mắt đã gạt bỏ cái không khí dễ chịu và yên ổn được nuôi dưỡng hằng bao nhiêu năm. Điện thoại reo um sùm trên chuyến xe lửa đi về, một thứ âm thanh lạ lẫm trong một thành phố nơi mà điện thoại di động luôn được giữ im lặng trong “trạng thái lịch sự.”

Anh bạn người Đức của tôi gọi thêm lần nữa báo cho tôi biết anh sẽ rời thành phố ngày thứ Hai. “Có thể tôi hơi kỳ cục,” anh nói. “Tôi không muốn đi cho lắm, nhưng phải làm cho bố tôi yên lòng.” Có thể anh ta hơi kỳ cục. Nhưng tôi bắt đầu lo lắng hơn.

Chúng tôi nhận ra là chúng tôi may mắn: Khu vực chúng tôi ở không nằm trong danh sách bị thay phiên cúp điện, và những cơn mất điện này làm cho những người đi làm xa phải ở nhà. Những bản báo cáo về lò nguyên tử Fukushima Daiichi càng lúc càng nguy hại hơn, và tôi trở nên bẳn gắt hơn với sự mù mờ về nỗi nguy hại này. “Nó sẽ không trở thành một thứ Chernobyl,” các chuyên gia cố trấn an chúng tôi, nhưng không giải thích nó đã tệ hại đến mức nào, các bản tường thuật của báo chí báo động rằng trường hợp nguy hiểm nhất có thể là “tai họa” khi chất phóng xạ thoát ra, nhưng chẳng buồn định nghĩa mức độ nghiêm trọng của một tai họa ở mức độ này. Rõ ràng là những khu vực lân cận đang bị nguy hiểm, nhưng còn nguyên miền Đông của Nhật? Thế còn Tokyo ? Tối hôm ấy vợ tôi đã lo lắng đủ đến mức phải gọi điện thoại về mẹ của nàng, ở gần Nagoya và ở xa chỗ nguy hiểm hơn, để thử xem bố mẹ nàng nghĩ thế nào về chuyện gia đình cô con gái đến thăm bất thình lình. “ Tokyo an toàn là chắc hẳn rồi!” Mẹ nàng nói và cười to khi bà nghe kể là những người ngoại quốc đã bay ra khỏi Nhật.

Thứ Ba, trời ban mai xám xịt và xám xịt suốt ngày, và tin tức càng trở nên tệ hại hơn. Một đám cháy ở lò nguyên tử đã làm mức độ lượng phóng xạ trong khu vực lân cận cao hơn, tôi cố gắng hiểu bài diễn văn của Thủ tướng đọc trên Tivi khi ông khuyên mọi người giữ bình tĩnh và những người ở cách lò nguyên tử từ hai mươi đến ba mươi cây số nên trú ẩn bên trong nhà. Cứ một vài tiếng đồng hồ chúng tôi tiếp tục cảm thấy căn hộ của chúng tôi ngả nghiêng. Tin tức xảy ra sau cơn sóng thần tiếp tục làm cho chúng tôi thật là buồn bã.

Vào giữa trưa, tin tức từ lò nguyên tử trở nên tệ hại đến độ vợ tôi bắt đầu xem thời khóa biểu của xe lửa. Phần lớn các chuyến xe chạy theo thời khóa biểu giới hạn, hay hoàn toàn không chạy, để tiết kiệm điện lực, nhưng xe lửa siêu tốc ở Nagoya không bị ảnh hưởng.

Trước khi khởi hành, tôi ghé ngang trường đại học. Phân nửa số người đi trên đường đã mang mặt nạ thường được dùng để tránh cảm. Đường phố khá vắng vẻ, một số cửa hàng đóng cửa, ngoài những chuyện này ra, tất cả đều có vẻ của một ngày bình thường và nhiều mây ở Tokyo . Những đôi lứa tươi cười đi dọc theo con đường, xe buýt chạy xập xình ngang qua. Khi tôi và gia đình tiến vào trạm xe lửa Tokyo trên tuyến đường Yamanote khoảng chừng một giờ đồng hồ sau, đeo trên vai những túi xách chuẩn bị hấp tấp, mọi việc bắt đầu có vẻ khác lạ hơn. Những con đường chúng tôi nhìn thấy qua cửa sổ trở nên vắng vẻ hơn, số lượng mặt nạ được đeo nhiều hơn. Phần lớn đèn trong nhà ga bị tắt đi. Vợ tôi và tôi ngồi lên ghế của chuyến xe lửa đầy người ngoại quốc và và các gia đình có con nhỏ.

Chúng tôi đến nhà của gia đình nàng gần mười một giờ đêm, chỉ để biết là một cơn động đất có cường độ 6.4 vừa xảy ra ở Shizuoka, dọc theo tuyến đường xe lửa chúng tôi đi, làm ngừng hẳn chuyến xe lửa siêu tốc chỉ vài giờ đồng hồ sau khi chúng tôi đã đi qua. Trận động đất này, hoàn toàn, không phải là cơn hậu chấn mà là một cơn động đất khác dọc theo một đường phay khác của quả địa cầu. Thình lình tôi có cảm thấy cơn thúc giục cần phải bỏ chạy, rời thật xa nơi đây, trở về xứ sở của tôi. Rồi thì tôi nhìn vào những đôi mắt niềm nở chào đón của gia đình bên vợ, và nhớ rằng có đến một trăm hai mươi sáu triệu người với họ Nhật bản là quê hương, và tôi cảm thấy xấu hổ.

Bà Tám Nguyễn Thị Hải Hà

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.