Metro Bến Thành-Suối Tiên: Một kịch bản hoàn hảo ??!!Chuyện “lại quả”/hoa hồng ???

Metro Bến Thành-Suối Tiên: Một kịch bản hoàn hảo !!???Lại chuyện “lại quả “ (hoa hồng)???


Mặc Lâm

Từ những kinh nghiệm nhãn tiền, người dân quen dần với những sự cố xảy ra trong những dự án lớn nhỏ xưa nay nên vụ con đường ngầm tuyến Metro Bến Thành-Suối Tiên sắp nằm đắp chiếu trở thành bình thường mặc dù đây là dự án rất lớn có sự tiếp tay giúp đỡ tài chánh từ nước Nhật cũng như việc thực hiện dự án cũng từ nhà thầu Nhật Bản, vậy mà nó vẫn trục trặc như thường.

Dư luận bắt đầu theo dõi khi đại sứ Nhật Kunio thông báo số tiền chậm thanh toán cho nhà thầu thi công và tư vấn đã lên đến hơn 100 triệu USD. Đại sứ Kunio quan ngại, nếu đến cuối tháng 12 mà vấn đề này không được giải quyết, dự án sẽ buộc phải ngừng thi công do dự án áp lực lên nhà thầu và đơn vị thi công quá nặng.

Kế đến là ông Keiichi Ishii, Bộ trưởng Bộ Đất đai cơ sở hạ tầng, giao thông và du lịch Nhật vào tối 25 tháng 12 vừa qua tại Hà Nội cho báo chí biết đã có cuộc hội đàm với Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể để bàn về việc Nhật muốn Việt Nam mau chóng thanh toán số tiền 100 triệu USD cho các nhà thầu của Nhật trong dự án metro Bến Thành-Suối Tiên. Đây là cách mà giới chức Nhật đòi nợ Việt Nam, tuy rất ngoại giao nhưng chứng tỏ rằng sự chịu đựng của các nhà thầu Nhật trong dự án Metro đã quá giới hạn.

Tuy nhiên đây không phải là lỗi của chính quyền thành phố mà như thường lệ, báo chí đã chỉ ra đây là lỗi…hệ thống. Một lần nữa hai chữ “hệ thống” như một lá bùa hộ mạng cho guồng máy chính trị Việt Nam, bởi khi hai chữ “hệ thống” lắp vào đâu thì hình như không ai chịu trách nhiệm cụ thể cho nó cả.

Số tiền dùng để trả cho nhà thầu dĩ nhiên không ai ăn được, do cơ chế quy định Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận được nguồn vốn vay ODA của Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), chiếm 88,4% tổng mức đầu tư với hơn 209,1 triệu yên, tương đương 41.833,6 tỷ đồng.

Dự án Metro Bến Thành-Suối Tiên được khởi công từ năm 2012 do nhà thầu Sumitomo Nhật Bản thực hiện. Ban đầu, Thủ tướng phê duyệt tổng vốn đầu tư là 1.09 tỷ USD (19.000 tỷ Việt Nam), nhưng đến thời điểm hiện tại đã đội vốn lên 2.49 tỷ USD (47.000 tỷ đồng).

Lý do đội vốn được vạch trần là do chính quyền thành phố thực hiện dự án không đúng với dự án. Ban đầu Thành phố dự toán tổng vốn 17.400 tỷ, với mức này chỉ đủ xây vài nhà ga từ Bến Thành đến Suối Tiên, nhưng sau đó do các “ý tưởng” mới phát sinh Thành phố cho xây thêm tới 14 nhà ga để ghé các cao ốc cao cấp mọc sẵn dọc theo tuyến Metro. Kết quả là vốn đội lên 47.300 tỷ đồng.

Chưa biết bản thiết kế được điều chỉnh có “lại quả” từ các đại gia bất động sản hay không nhưng việc thiếu tiền do đội vốn được đưa ra để không xuất 100 triệu USD trả cho nhà thầu Nhật Bản bị dư luận lên án gay gắt, bởi dù có ngừng lại do thiếu kinh phí vẫn không nên chai mặt trước một đối tác quan trọng như Nhật Bản. Hơn nữa nó là thể diện quốc gia không thể bán rẻ cho dù lý do gì đi nữa.

Hiện nay, tuyến Metro này phải tạm dừng thi công do không còn tiền trả cho nhà thầu Sumimoto đồng thời phải bồi thường cho nhà thầu.

Một trăm triệu đô la không phải là nhiều tại sao Bộ Kế Hoạch & Đầu Tư không giải quyết đến nỗi một dự án quan trọng như vậy phải bị đình chỉ, và quan trọng hơn, dưới mắt nhà thầu Nhật Bản thì sự trì trệ này có chủ ý của những viên chức nhà nước cấu kết với những nhóm lợi ích khác mong hất chân họ ra khỏi dự án không phải là việc không thể xảy ra.

Theo nguồn tin của báo Sichuan Daily của Trung Quốc thì Tập đoàn cục 6 đường sắt Trung Quốc, là đơn vị thầu dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông đã có kế hoạch cướp dự án Metro tp HCM từ tay nhà thầu Sumimoto của Nhật khi nắm chắc thông tin nhà thầu này không được trả tiền thi công đúng thời hạn.

Thông tin từ Sichuan Daily tiết lộ rằng, Tập đoàn cục 6 đường sắt sẽ thanh toán số tiền mà phía Thành phố HCM đang nợ cho nhà thầu Sumimoto rồi sau đó sẽ nhảy vào thay thế vai trò thi công. Kế hoạch này lộ liễu đến nỗi chấp nhận làm chung với Sumimoto nếu lãnh đạo thành phố HCM không chấp nhận nhà thầu Trung Quốc.

Câu hỏi đặt ra: Ai ghim lại số tiền 100 triệu USD không chịu giải ngân mặc dù đã có sẵn khi dự án bắt đầu thực hiện từ 6 năm về trước. Phải chăng hành động âm thầm thắt chặt hầu bao này nhằm buộc thành phố không còn giải pháp nào khác phải cắn răng giao trọn gói còn lại cho nhà thầu Trung Quốc mặc dù nhà thầu này đã mang tai tiếng trong dự án Cát Linh-Hà Đông vẫn còn hiển hiện trước mắt.

Song song với việc ghim tiền không giải ngân là chiến dịch đánh phá những người quản lý dự án, trong đó quan trọng nhất là ông Lê Nguyễn Minh Quang, một Việt kiều đang là Tổng Giám đốc Công ty Bachy Soletanche Việt Nam đã được UBND TPHCM bổ nhiệm giữ chức Trưởng Ban Quản lý Đường sắt Đô thị TP tức là người đứng đầu dự án Metro Bến Thành-Suối Tiên.

Trong khi thực hiện dự án ông Quang đã thiết kế đoạn tường vây từ đường Pasteur đến đường Nam Kỳ khởi nghĩa có bề dày thay vì 2.0 m xuống còn 1.5 m. Theo các chuyên gia độc lập của Nhật và Việt Nam thì đây là một đề xuất hợp lý, tiết kiệm cho công trình gần 4 triệu USD và rút ngắn đáng kể thời gian thi công nhưng không hiểu sao thời gian gần đây một số tờ báo cho rằng đây là hành vi rút ruột công trình và chính quyền thành phố đã ra quyết định: “Tạm đình chỉ chức vụ Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM” đối với ông Lê Nguyễn Minh Quang và cấm đi ra nước ngoài.

Câu chuyện về công ty Trung Quốc quyết tâm thu tóm hợp đồng thi công cộng với việc đấu tố ông Lê Nguyễn Minh Quang cùng với tầng tầng lớp lớp dư luận trái chiều với dự án đã cho người dân thấy được phần nào mặt trái của sự phát triển hạ tầng tại Việt Nam.

Thứ Năm, ngày 27/12/2018 – 07:00 

  • Ông Lê Nguyễn Minh Quang: Khi nghỉ tôi sẽ chia sẻ nhiều điều
Ông Lê Nguyễn Minh Quang: Khi nghỉ tôi sẽ chia sẻ nhiều điều

(PL)- Ông Lê Nguyễn Minh Quang, Trưởng BQL Đường sắt đô thị, thông tin về việc điều chỉnh độ dày tường vây và giãi bày về những tố cáo nhắm vào ông cùng lý do ông xin nghỉ việc. TIN LIÊN QUAN

Kiểm toán Nhà nước đã có kết luận chỉ ra hàng loạt sai phạm về dự án đường sắt đô thị (ĐSĐT) metro Bến Thành – Suối Tiên như phê duyệt tăng mức đầu tư sai thẩm quyền, thay đổi thiết kế tường vây, dự án đội vốn cùng nhiều thông tin xáo trộn nhân sự, đơn tố cáo. Ông Lê Nguyễn Minh Quang, Trưởng Ban quản lý (BQL) ĐSĐT, đã có cuộc trả lời Pháp Luật TP.HCM về các việc liên quan trên…

Ông “giao ước” là những việc liên quan đến ông Hoàng Như Cương sẽ không trả lời vì “anh Cương đã đi nước ngoài”.

“Thay đổi thiết kế tường vây vẫn đảm bảo an toàn” 

. Phóng viên: Dự án ĐSĐT metro Bến Thành – Suối Tiên là một dự án quan trọng của TP.HCM, các vấn đề liên quan đến kỹ thuật, thiết kế rất chặt chẽ. Kiểm toán chỉ ra việc BQL thay đổi thiết kế tường vây từ 2 m xuống 1,5 m. Mọi người lo ngại việc thay đổi này sẽ không an toàn cho công trình, thưa ông?

+ Ông Lê Nguyễn Minh Quang: Trước khi về BQL, tôi có kinh nghiệm 20 năm công tác trong lĩnh vực nền móng, công trình ngầm và đã thi công rất nhiều công trình. Khi nghiên cứu về tường vây của dự án, tôi thấy gói thầu CP1a lại có đoạn bất thường 170 m (từ đường Pasteur đến đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa) được thiết kế dày 2 m, trong khi đoạn CP1b có độ dày 1,5 m dù sát khách sạn Rex, khu thương mại xung quanh. Theo tính toán, nếu giảm từ 2 m xuống 1,5 m sẽ tiết kiệm cho ngân sách vì nền đất, điều kiện địa chất, chiều sâu công trình như nhau… 

Sau đó, tôi báo cáo lãnh đạo TP.HCM và tư vấn Nhật Bản Nippon Koei tính toán lại và làm tường vây 1,5 m. 

Ngày 6-6-2017, Nippon Koei của Liên danh tư vấn NJPT cung cấp báo cáo thiết kế kỹ thuật dọc đường Lê Lợi (thuộc gói thầu CP1a) thay đổi tường vây kèm bản vẽ và bản tính toán cho việc thay đổi chiều dày tường từ 2 m xuống 1,5 m đạt yêu cầu kỹ thuật và an toàn. 

Đến ngày 24-7-2017, Công ty Sao Việt do nhóm phó giáo sư, tiến sĩ Trường ĐH Xây dựng gửi báo cáo kết quả thẩm tra, kết luận tường vây đoạn này cơ bản đạt yêu cầu kỹ thuật. Tổng Công ty Tư vấn thiết kế, Bộ GTVT TEDI cũng kết luận về khả năng chịu lực của tường vây là đảm bảo, độ ổn định. 

Tư vấn Nhật, hai đơn vị tư vấn độc lập thẩm định, cộng với kinh nghiệm 20 năm thực tế đã thi công các công trình xung quanh của tôi nữa thì tôi nghĩ là tường vây đảm bảo. 

. Với công trình quan trọng như vậy, việc điều chỉnh thiết kế cần được báo cáo cho TP? Ông nói gì về việc mình tự quyết định chuyện này?

+ Đúng là việc này chưa đúng về mặt quy trình. Tôi có thể giải thích thế này, về mặt quy định, chuyện thẩm tra là một đơn vị tư vấn tính về mặt kỹ thuật, thẩm định là xem lại hồ sơ có đúng quy định không thì do cơ quan nhà nước làm. Riêng ban đường sắt ngày 8-12-2015, UBND TP.HCM có quyết định cho ban đường sắt tổ chức thẩm định, anh em nghĩ là tự mình làm luôn.

Đáng lẽ sau khi tổ chức thẩm định thiết kế kỹ thuật thì phải báo cáo trình UBND hoặc phải chuyển cho Sở GTVT tùy thời điểm. Chỗ này là làm chưa đúng quy trình.

Cần hiểu lại rằng ban là người tổ chức, người thẩm định là ủy ban và Sở GTVT, đó là sai sót chứ không ăn gian, bớt gì với dự án. Việc điều chỉnh cũng là để hợp lý và tiết kiệm cho TP.

Ông Lê Nguyễn Minh Quang: Khi nghỉ tôi sẽ chia sẻ nhiều điều - ảnh 1


Dự án đường sắt đô thị metro Bến Thành – Suối Tiên đang chậm tiến độ, đội vốn. Ảnh: Đ.TRỌNG

Công ty Bachy Soletanche được chọn vì có giá tốt

. Ông có thể chia sẻ về thông tin chính Công ty Bachy Soletanche của Pháp (nơi ông làm tổng giám đốc trước khi về làm trưởng BQL ĐSĐT) thực hiện gói thầu xây dựng tường vây sau khi điều chỉnh thiết kế?

+ Ban đầu nhà thầu chính phía Nhật đề nghị đưa một nhà thầu phụ khác làm, tuy nhiên sau thời gian dài họ không tập hợp được phương tiện thi công nên phía Nhật đề nghị nhà thầu khác. Và sau đó Công ty Bachy Soletanche được chọn vì có giá tốt và ban cũng đã thuê tư vấn đánh giá.

. Thưa ông, dự án đang bị chựng lại, chậm tiến độ. Ông có thể đánh giá khi nào dự án hoàn thành?

+ Thật ra thì mình cũng không dám đánh giá, vì nó còn nhiều yếu tố khác nhau nên khi phát biểu phải tính toán, hiện giờ thì chưa có số liệu để đánh giá.

Nhiều chuyện sẽ nói sau

. Là một trí thức được mời gánh trọng trách của dự án trọng điểm này thì qua thời gian làm việc, ông thấy đâu là những rào cản chủ yếu ảnh hưởng đến tiến độ dự án lớn của Nhà nước. Nếu được góp ý, ông sẽ bày tỏ điều gì? 

+ Theo tôi thì rào cản là cơ chế chung, có nhiều vấn đề về chính sách pháp luật qua nhiều thời kỳ thay đổi quá nhiều, trình độ chung của đội ngũ không đồng đều. Đặc biệt là trình độ chuyên môn và ngoại ngữ đôi khi chưa đáp ứng nên khi làm việc với nước ngoài, với tư vấn, với nhà thầu, đôi khi còn phụ thuộc nhiều quá vào đối tác của bạn. Cái đó là rào cản, bên cạnh liên quan đến chính sách. 

Về góp ý, tôi cũng có những đúc kết qua bốn ý: Điểm mạnh, điểm yếu, thách thức, cơ hội. Các ý này tôi sẽ chia sẻ sau, vào thời điểm thích hợp.

. Gần đây có thông tin về việc nhân viên của ban tâm tư, xin nghỉ việc, ông có thể chia sẻ thêm về điều này?

+ Về tâm tư anh em nhân viên, tôi có thể trả lời có hai nguyên nhân. Thứ nhất, do việc điều chỉnh tổng mức đầu tư kéo dài quá, tình hình vốn không có, thi công chậm trễ, anh em cũng mất nhiệt huyết. 

Thứ hai, tiền quản lý dự án ban đầu tính năm năm, giờ 10 năm, phí quản lý dự án đã hết, phải tạm ứng ngân sách TP, việc tạm ứng cũng khó khăn dẫn đến việc chậm lương, tâm lý bất an. Hiện có 50 người nghỉ việc trên tổng số 220 người.

. Có tố cáo là ông né tránh nên ủy quyền cho cấp phó các công việc lẽ ra là theo thẩm quyền của ông?

+ Đúng là có những việc mình quyết liệt làm nhưng tôi nghĩ việc ủy quyền cho anh em thì anh em mới thấy trách nhiệm của mình trong công việc chứ không phải né tránh.

Còn về anh Hoàng Như Cương, Phó ban, nếu như anh còn ở đây thì tôi có thể nói vì anh Cương còn cơ hội trả lời, còn giờ nói thì có người sẽ nghĩ ông này lợi dụng ông kia, rất không hay. 

. Dư luận cũng rất quan tâm tại sao ông lại xin nghỉ việc? Trong trường hợp không được cho nghỉ theo nguyện vọng thì ý kiến của ông như thế nào?

+ Lý do tôi xin nghỉ việc là sức khỏe không đảm bảo và gia đình có việc, hai lần tôi xin nghỉ việc vào tháng 7 và tháng 9. Tới giờ này vẫn chưa được duyệt đơn nghỉ việc. 

Theo luật là nộp đơn sẽ xem xét cho nghỉ hay không cho nghỉ, còn như thế nào thì còn rất nhiều vấn đề nên tôi không tiện chia sẻ.

. Ông được nhiều người, đặc biệt là người trẻ nhìn vào như một trí thức giỏi giang, có khát vọng và người ta thấy khát vọng đó qua việc ông đã rời bỏ một công việc mà ông có chuyên môn, có môi trường tốt và lương cao để lãnh một công trình tương lai cho TP.HCM. Vậy cảm xúc của ông từ lúc hồ hởi về đây, tới bây giờ sự đổ vỡ đó trong ông như thế nào?

+ Có người nói tôi làm 20 năm ở nước ngoài, cách quản lý không phù hợp. Tôi đặt câu hỏi không phù hợp là không phù hợp gì? Tôi cũng nhận được nhiều phàn nàn, tố cáo. 

Từ ngày về ban, cho tới giờ này tôi không nhận một đồng nào của ai. Tết có khi họ đến tặng quà, có bao lì xì, tôi đều mở ra và trả lại cho họ vì tôi nói là Tây họ mở quà trước mặt người tặng. Năm sau chẳng thấy ai mang quà đến tặng nữa.

Tôi làm ở nước ngoài đã có tích lũy nên giờ tôi về làm ở đây là làm đàng hoàng. 

Tôi cũng rất muốn chia sẻ nhưng khi nào cho tôi nghỉ thì tôi sẽ chia sẻ. Kết luận kiểm toán cũng đã có nhưng cũng có nhiều dư luận khác nhau, nói những cảm xúc thì đôi khi trở thành bất lợi, nên nói về những điều thật, việc thật, có số liệu. 

. Xin cám ơn ông.

Ông Lê Nguyễn Minh Quang (ảnh), 52 tuổi, được UBND TP.HCM bổ nhiệm trưởng BQL ĐSĐT TP.HCM tháng 6-2016. Ông là người ngoài Đảng giữ chức tương đương giám đốc sở.Ông Quang tốt nghiệp ĐH Bách khoa TP.HCM, tiến sĩ xây dựng tại trường đào tạo kỹ sư Ecole Centrale Paris của Pháp, thạc sĩ quản trị hành chính công tại Trường Quản lý công Lý Quang Diệu (Singapore) và Trường Hành chính công Kennedy (ĐH Harvard, Mỹ). Ông từng là tổng giám đốc Công ty Bachy Soletanche của Pháp.

KIÊN CƯỜNG – TÁ LÂM

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.