Đọc “Nguyên Sa”

HOA SEN VÀ HOA ĐÀO

Em vào tắm dưới hoa sen
Những khe nước chảy những miền hải lưu
Những thuyền lạc dưới trời sao
Hỏi em hay hỏi hoa đào của anh
Chỗ đào có lá sen xanh
Bờ xa cỏ thấp nghiêng mình dáng sông
Tuyệt vời giữa một dòng trong
Đầu sông tốc ướt, lưng vòng biển khơi.

                                  TIẾNG HÁT

Trái tim đang cất tiếng hát, em nói chàng chưa ngủ.
Không phải đâu em, chàng ngủ say lắm rồi đó. Trái tim vẫn có thói quen ca trong khi ngủ. Nó là sinh vật có khả năng hát dù thức hay ngủ.
Em lắng tai nghe, em nói dường như có cả tiếng bè.
Em nói đúng, tiếng bè thoảng xa đã gần lại, đang dâng lên cao vút. Em nói đúng, trái tim đang hát bè. Hát bè một mình. Nó có khả năng cất tiếng ca ở nhiều nơi trong cùng một lúc. Không gian không phải là giới hạn của âm nhạc. Càng không phải là giới hạn của những tiếng hát của trái tim.
Em nghe thấy không trong không khí hát bè cất lên ở khắp nơi, ở tĩnh mạch, ở động mạch, ở phế nang, trong thanh quản, giọng ca nam chính lúc trước ở huyết quản vi ti, bây giờ đang ở trong từng chân tóc. Anh biết điều này ngày chàng cất tiếng hát dế mèn. Chàng vẫn ngủ say, nhưng dế mèn thì tung tăng ca hát.
Em nghe một đêm em không thể biết. Em nghe nhiều đêm em phân biệt được tiếng ca của dế nâu khác biệt với tiếng ca của dế gụ, dế đầu đen có giọng ca đứt ruột, dế mai hoa là những nét trữ tình.
Tiếng ca dế gụ ở tuốt dưới ngón chân cất lên hồi lâu, tiếng ca dế đầu đen mới trả lại tâm tình từ nội nhĩ. Tiếng ca của dế nâu trong những mạch máu ở võng mô, tiếng ca của dế mai hoa đâm lên từ những trồi vị giác. Tới nửa khuya tiếng hợp ca của đêm, của núi rừng, của suơng khuya, của thảo mộc trùng điệp cất lên.
Em hỏi có tiếng ca của mưa không? Có chứ. Trái tim bỏ đi bất tử mà em. Khi nó ra khỏi lồng ngực làm một vòng trái đất lúc trời mưa, ban đêm sẽ là những khúc ca mưa. Bài hát nói, chả biết có đúng không, có những giọt mưa lạnh, có những giọt mưa nóng, có những giọt mưa ngọt, có những giọt mưa mặn, có những cơn mưa âm thanh, có những cơn mưa lặng im, trái tim mở mắt ra nhìn thấy anh đứng lắng nghe nhẹ nhàng hỏi anh có nghe thấy không, những tiếng lặng im…
Nó nói âm nhạc hữu âm là một phần của nhạc vô âm. Trong các loại âm nhạc vô âm nhạc biển và nhạc mưa âm vực có khoảng cách xa của hai đầu vô cực.
Em hỏi trái tim đang ca bản gì đấy anh? Em nói em nghe thấy tiếng gọi. Đúng vậy, tiếng gọi của một khu rừng. Người không hiểu âm nhạc nói đây là tiếng gió, em rất tinh tế, em biết là khu rừng cất tiếng gọi.
Em nhìn xuống phía dưới những đám mây, em cười khúc khích và nói có tiếng cười, em gật đầu thích thú nói thêm tiếng cười khúc khích của dòng sông.
Em ngả người lên đám mây, tà áo đùa vui với đám mây có lúc cùng màu có lúc khác màu trong chuyển động.
Trái tim đã ca xong bản tiếng cười của dòng sông, đã xong luôn bài màu áo và màu mây. Trái tim không so sánh màu áo và màu mây hay ngược lại như các thi sĩ. Lời ca của chàng có lúc nói về tà áo trôi ngang mặt trăng dừng lại trò chuyện, lúc khác nói về những đám mây ở trên vai, những cụm mây trên ngực, nói ước mơ có cụm mây bay đắp lên thân thể hằng đêm. 
Chuyển động là một tổ chức. Có đồng cỏ. Có hoa vàng. Có nụ hôn. Có biển. Có biển lớn hơn biển. Có đam mê lớn hơn đam mê. Có bầu trời ngoài bầu trời. Có những tiếng nói không có nghĩa. Tiếng nói có thực sự có những ý nghĩa mà chúng ta gán cho nó chăng? Tiếng nói thực sự có ý nghĩa gì chăng? Có tiếng thở rạo rực. Có tiếng nói ở ngoài tiếng nói.
Hôm nay trái tim bỏ đi thật sớm. Nó nói hôm nay nó về trễ. Mà nó về trễ thật. Nửa khuya đã trôi qua từ lâu. Trái tim đã đi qua những đâu? Có tới đồng cỏ không? Sao tổ khúc có bài đồng cỏ? Có tới biển không? Đó là biển hay biển lớn hơn biển? Sao những tiếng vang trong từng vi ti huyết quản thẳm sâu hơn biển? Bầu trời ngoài bầu trời ở đâu? Đam mê lớn hơn đam mê ở đâu? Thế giới của những tiếng nói ở ngoài tiếng nói ở đâu?
Em không trả lời.
Cám ơn em.
Em đã nằm xuống bên chàng.
Cám ơn em.
Em đã đi vào buổi bình minh trong veo
Ở trong giấc ngủ.
Em đã cất lên tiếng hát.
Có cả tiếng bè,
Cám ơn em.

               NÓI CHUYỆN VỚI PHẠM CÔNGTHIỆN

Người vào tịnh thất sống ba năm 
Cất tiếng không lời để nói năng 
Buổi sáng thinh không chiều tới chậm 
Tiền kiếp chen vô cạnh chỗ nằm

Ta muốn cùng người một tối nay 
Đầu sông uống rượu cuối sông say 
Người trên sườn núi, ta từ biển 
Tự giấc mơ nào đã tới đây?

Dưới bóng tường im, giữa nhạc không 
Đời đang phía trước bỗng mung lung 
Thơ như hữu thể mà vô thể 
Có cũng xong, mà không cũng xong

Sáng dậy ta nhìn tục lụy ta
Những đi không tới, đến không ngờ 
Xóa luôn thì dứt, nhưng tâm thức:
Kinh Pháp Hoa nào dậy cách xa?…

Trong chín ngàn âm có hải triều 
Còn thêm một kiếp nữa phiêu lưu 
Này người bỏ sóng sang thuyền tĩnh 
Nhớ đứng chờ ta ở cõi siêu…

                       THÁNG GIÊNG VÀ ANH

Chào tháng Chạp, hôm nào thì đến Tết?
Em mặc áo xanh hay mặc áo thêu hồng 
Đầu trời mây ở dưới áng mi cong 
Em có muốn anh giữ giùm phân nửa?…

Tháng Giêng và anh vươn vai và mở cửa 
Trời ưên cao, em cũng ở trên cao 
Tháng Giêng cho anh một nụ hoa đào 
Anh gởi cho em một trời mộng tưởng…

Bài hát đó mang cho anh hò hẹn 
Em nhớ mang vàng cho cúc, ngọc cho lan 
Mang cầu vồng cho khoảnh khắc mưa tan 
Và một chút vai em cho huệ trắng…

Con chim én cùng với thơ bay trong nắng 
Trên môi anh dường có ngọn cỏ thơm 
Là ngón tay nào trong mười ngón tay em 
Có cả nụ hôn đầu quanh quất đó..
.

Tháng Giêng và anh rủ nhau ngồi dưới phố 
Tô môi hồng xin nhớ cánh sen non 
Tháng Giêng chờ một chút lượng xuân em 
Nụ cười đó, anh chờ xuân vĩnh viễn

Tháng Giêng và anh rủ nhau châm điếu thuốc 
Điếu thuốc đầu năm và điều thuốc đầu ngày 
Vòng khói tròn khuyên phía trái, bên tai 
Tà áo em có nhánh cười trong vũ điệu

Tháng Giêng và anh rót đầy trong ly rượu 
Một góc trời âu yếm, khúc bolsa 
Yêu cuộn tròn trong tám chữ mây qua 
Khi em tới lượn vòng trên mái tóc..

Nguyên Sa

Bà Nguyên Sa bên mộ chồng ở Cali/US



Tên thật Trần Bích Lan, sinh ngày 1-3-1932. Bút hiệu Hư Trúc. Trước 1975 hiệu trưởng trường Văn Học (Sài-Gòn). Du học ở Pháp về năm 1956, giáo sư triết trung học Chu Văn An và một số tư thục, và phụ khảo tại Đại học Văn khoa Sài-Gòn. Ông chủ trương tạp chí Hiện Đại (1960), Nhà Văn (1-1975, cùng Trần Dạ Từ) và cộng tác với nhiều tạp-chí khác. Sĩ quan khóa 24 Trừ bị Thủ Đức và phục vụ tại trường Quốc gia nghĩa tử.
Năm 1975, di tản sang Pháp, 1978 định cư ở Hoa-Kỳ. Làm báo (Đời, Phụ Nữ Việt-Nam, Dân Chúng), làm xuất bản (Cơ sở Đời) và mở trung tâm băng nhạc. Ông mất tại Quận Cam, California ngày 18-4-1998.

Tác phẩm đã xuất bản trước 1975:
– Thơ: Thơ Nguyên Sa (Sáng Tạo, 1957; tái-bản: Tổ hợp Gió, Trí Dũng, 1969; Thương Yêu, 1975)
– Truyện dài: Vài Ngày Làm Việc Ở Chung Sự Vụ (đăng Trình Bầy số 17-24 (1971), xuất-bản 1972)
– Truyện ngắn: Gõ Đầu Trẻ (Nguyễn Đình Vượng, 1959; tái-bản Ngôn Ngữ, 1972) – Mây Bay Đi (Trí Dũng, 1967).
– Bút ký: Đông Du Ký (Nguyệt san Nhân Văn, 1972).
– Biên khảo triết học và văn học: Quan Điểm Văn Học và Triết Học (Nam Sơn, 1960) – Descartes Nhìn Từ Phương Đông (Trình Bầy, 1969) – Một Mình Một Ngựa (Nguyệt san Nhân Văn, 1971) – Một Bổng Hồng Cho Văn Nghệ (Trình Bầy, 1967).
– Sách giáo khoa: Luận Lý Học – Tâm Lý Học (NXB Ngôn Ngữ) – Luận Triết Học (Ngôn Ngữ) – Câu Hỏi Giáo Khoa Triết Học (Ngôn Ngữ) – Socrate (André Cresson, dịch chung với Nguyễn Hữu Dung; Ngôn ngữ, 1966)
.

Tác phẩm xuất bản ở hải-ngoại:
– Giấc Mơ (truyện dài, 3 quyển, Đời, 1991)
– Nghệ Sĩ Việt-Nam ở Hải-Ngoại (nhận định, Đời, 1993)
– Lịch Sử Ngàn Người Việt (soạn chung với Lê Bá Chư, Đời, 1995)
– Nguyên Sa Tác-Giả và Tác-Phẩm tập 1 (Đời, 1991), II (1998, sau khi ông mất)
– Thơ Nguyên Sa tập II (1988), tập III (1996), tập IV (1998)
– Thơ Nguyên Sa Toàn Tập (Đời, 2000)
– Cuộc Hành Trình tên là Lục Bát (tuyển tập thơ và bài viết; Đời, 1999)
– Hồi-Ký (Đời, 1998)



Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.