Sau ba lần sống sót-Inra Sara(tác giả người Chăm=Chàm)




 Chăm sống sót, làm gì?-SAU BA LẦN SỐNG SÓT

Inra Sara

       

Lần thứ nhất, giai đoạn xung đột Tây Sơn – Chúa Nguyễn chuyển tiếp sang thời Minh Mạng, sinh linh Cham chết như rạ (mưtai yau anrang). Đó là thời kì Cham cố gượng dậy lần cuối hòng phục hồi vương quốc (Thak Wa), hay khiêm tốn hơn – chỉ để cứu vãn danh dự (Tôn Pho), để rồi bị càn quét tan tác. Cả dân tộc đi lưu vong, chỉ bộ phận “hàng Triều” sót lại cùng mấy nhúm sinh phận bọt bèo trôi giạt rơi rớt sau tờ “chiếu” của vua Thiệu Trị ban xuống.

Lần thứ hai, thê thảm không kém. Cộm nhất là vụ xử hai đứa con ông Huyện Phát. Từ người có chức phận chút đỉnh cho đến chân thư kí quèn ở làng xóm, Việt minh chẳng chịu tha. Hàng chức sắc tôn giáo cho chí sinh viên học sinh, cả nông dân chân lấm tay bùn một đời không nhìn thấy mặt thằng Tây nào, khi bị tố “làm tay sai cho giặc” hay điểm danh “ác ôn” là bị triệt. Đích thị là thời kì hỗn mang.

Lần thứ ba, khi đất nước “giải phóng”. Sống chế độ bất kì, Cham thế nào cũng phải cộng tác với, dù nó có ra sao chăng nữa. Thế là bị điểm mặt chỉ tên. Thời điểm 30-4, nghe đồn hơn 50 Cham Ninh Thuận vào sổ đen. Giải phóng, rải rác đây đó vài người chịu đền nợ máu. Jaya Mrang ý định cưu mang số này lên núi, vừa để cứu chúng sanh thoát khỏi tay thần chết, vừa tính chuyện lớn ở tương lai. Khốn thay, do nhầm lẫn đâu đó, hơn 300 Cham các loại ùn ùn kéo nhau lên “ngak ia”, và bị đạn. 
Cách mạng “khoan hồng”, Cham sống sót lần thứ ba.

Hôm nay, Cham không thể không hội nhập. 
Cham lang bạt khắp tỉnh thành Việt Nam lẫn ngoài mảnh đất “dar thōk padōk kiak”. Chuyện sống sót nghĩa đen từng ám ảnh ông bà không còn được đặt ra nữa, mà câu hỏi là: CHAM CÓ MUỐN SỐNG SÓT KHÔNG? Bởi, ở thời đại toàn cầu hóa, 
ta không còn bị càn quét như thời MM,
không còn bị xử lí oan khuất như thời Viet Minh hay 30-4 nữa,
mà ta có đủ THÔNG MINH ĐỂ SỐNG SÓT không?

Cham sống sót, làm gì?-. HIỂU BIẾT ĐỂ SỐNG SÓT
[học từ cái sai, để… sống sót]

Từ tháng 4-2016, tôi có loạt bài “Người Cham có thông minh không?” trên web Inrasara.com được bà con ủng vào bàn, khá xôm. Nay, Cham có thêm 3 chi tiết nhỏ minh chứng cho luận điểm cũ, kể lại để tham khảo.

1. Vụ Acar-Nguyễn Ngọc Quỳnh & Công an-Nam vào tháng 9-2018.
Công an-Nam cán bộ Tỉnh đến nhà Imưm Điệp [là thầy của Acar-NNQ] ở Pabblāp, cho gọi Acar-NNQ qua chơi. Theo Acar-NNQ, anh này dùng lời lẽ không hay đối với một vị chức sắc tôn giáo, còn ra mòi hăm dọa. Acar-NNQ kể vụ việc lên FB, thế là anh chị em Cham làm cho nó nóng lên. 
Ngay khi được vài bạn cho hay tin, tôi nói ngay, đấy chỉ là nóng giả. Và đoán biết những gì diễn ra tiếp đó: Imưm Điệp sẽ có bản tường trình “phản bác”; vài thầy dùi xuất hiện bày kế cho Acar-NNQ; Hội đồng Sư cả Bà-ni vào cuộc. Rồi chìm. Sự thể sau đó hệt dự đoán.
Kết quả: Acar-NNQ chịu lép trong đời thực, bù lại, được nổi tiếng trên thế giới ảo.

Khôn hơn, Acar-NNQ có thể: Viết tường trình, nhân 2 bản, 1 gửi Công an Tỉnh, 1 cho Hội đồng Sư cả “mắng vốn”, bởi cả hai đều có “cơ quan” chủ quản. Chắc chắn cuộc họp mở ra, và nếu sự thật đúng như kể, thì Công an-Nam chính thức xin lỗi, và chừa thói tật hăm dọa. Trường hợp họ không giải quyết, Acar-NNQ đưa “tường trình” lên FB đồng thời nêu lí do. Thế thôi, lợi mọi đường. 
Riêng chuyện thầy dùi bày vẽ, giả dụ Imưm Điệp chối, Acar-NNQ đưa ông ta vào Thāng Mưgīk “thề”, thì hỏng to. Vì Acar-NNQ chỉ là Acar Jamư-ah, một “thầy Chan” tập sự, còn thế của Imưm Điệp là bậc thầy.

2. Vụ Trường THCS Mai Thúc Loan ở Phước Nhơn đầu tháng 10-2018. 
Vụ này có 1 chi tiết rất đáng kể. Thư mời phụ huynh họp do cô giáo người Việt kí, một học sinh Cham viết tay nội dung đại ý “mời họp ở nghĩa trang, nhớ mang theo nhang”. Thế thôi, mà đại diện phụ huynh xem đó là bằng chứng tốt nhất để “chống” cô giáo. 
Hỏi ý kiến tôi, tôi can: Tuyệt đối không rờ tới nó, bởi bằng chứng cho cuộc chiến chỉ ở thế 50-50. Bà con không nghe, vội vã đẩy nó ra công luận phân chứng! Hậu quả: Gậy ông đập lưng ông. 
Cô giáo cho biết, thấy giấy mời ghi sai, cô thu giao Hiệu trưởng, hà cớ nó bị lọt ra ngoài? Chẳng phải Hiệu trường dùng “nó” để chơi bẩn tôi sao? 
Đến đây không còn 50-50 nữa, mà cô giáo đã nắm đằng chuôi. Thiếu hiểu biết, “drei tacei vơk ka drei” ta hại ta mà không biết. Trong khi ở vụ này, chỉ cần 2 chứng cứ [cô giáo đối xử phân biệt với con em dân tộc thiểu số], cũng đủ.

3. Vụ tỉnh Bình Thuận “vu khống” Đồng Chuông Tử, thì hơi bị… to. FB Đồng Chuông Tử, 26-10-2018 viết:
“… Bình Thuận tổ chức họp báo. Trong chiều nay, họ có nhắc đến tên Đồng Chuông Tử với ý đồ xấu. Họ vu khống mình là người của Việt Tân. Và yêu cầu Báo Bình Thuận, Văn nghệ Bình Thuận không được sử dụng những bài viết có dính dáng đến tên mình”
rồi bình luận trên thông tin chơi vơi đó. Vậy thôi mà anh chị em kêu nhau bênh Chàm mình.
Hai hôm sau, ĐCT đưa “chứng cứ” (ảnh chụp một góc văn bản) lên FB để chứng thực. Có ổn đâu, ở đây người ta có thể vặn lại:
– “họ có nhắc”, vậy họ là ai? Trong khi ĐCT không có mặt ở đó, vậy…
– ai là người hót lại với ĐCT, tên tuổi đâu? – không có!
– hắn mách thật, đùa cợt, hay méc với ý định “thả lưới”?
– cuối cùng, “góc văn bản” kia có là tang chứng? Người và ngày kí đâu? Ai chìa cho bạn cái mảnh giấy ấy?
Thứ “thuyết âm mưu” nhá xèng dụ khỉ, giản đơn thôi mà mình cắn câu: Lạy ông tôi ở bụi này!

Kết.
+ Vụ khiếm danh hay nặc danh thời buổi này bát ngát chuyện, tôi gặp hoài thôi, xuyên tạc có, dọa dẫm càng không thiếu, cắc cớ vậy – ta chỉ cười to rồi cho qua. Đưa nó lên FB chả lợi lộc chi, có khi mang rắc rối vào thân. Ta cho người “vu khống”, nếu không đủ bằng chứng, bản thân ta sẽ bị tố ngược về tội VU KHỐNG, như chơi.

+ Văn bản Đảng thì ghê rồi, nếu nó còn là MẬT, thì kệ, chỉ khi nó ra công khai mới thành vấn đề. Ở đây vụ 23 nhà khoa bảng viết tố cáo trí thức Cham IN THÀNH SÁCH (“Mấy vấn đề lí luận và thực tiễn cấp bách liên quan đến mối quan hệ dân tộc hiện nay”, 2001) là bài học cần ôn lại. Nó đã công khai, thế nên 20 trí thức + nhân sĩ Cham phản ứng lại bằng văn bản. Và bà con thắng to, dù chỉ là thắng lợi… tinh thần.

+ Cần khôn ngoan, không để lấn sân sinh linh khác, không phải để lừa người và dối đời, không phải để đè đầu cưỡi cổ thiên hạ, mà Cham cần KHÔN NGOAN ĐỂ SỐNG SÓT.

INRA SARA


Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.