Chuyện “ông già nhạc sĩ quá cố nghiện yêu ,Phạm Duy và nhạc phẩm “nghìn trùng xa cách”

                       

             Phạm Duy và Nghìn Trùng xa cách !!

Huỳnh Duy Lộc’s phê tê bốc


Nhạc sĩ Phạm Duy đã kể về mối tình đã mang lại nhiều cảm xúc để ông viết nhiều bản tình ca vào cuối thập niên 1950: “Vào những năm cuối của thập niên 1950, vào lúc tôi cảm thấy cô đơn khủng khiếp, tôi đã soạn ra một bài hát đi tìm thì ngay sau đó, tôi đã gặp một người tình bé nhỏ. Người con gái mà tôi yêu quý trong suốt 10 năm quen biết nhau là một người có tâm hồn thi sĩ và khi gặp tôi thì nàng có ngay một người bạn trai (lúc đó tôi mới 33 tuổi) để trút tâm sự qua 300 bài thơ. Và ngược lại, tôi cũng có ngay một người nữ để tạo nên khoảng 30 bài tình ca không giả tạo, nghĩa là những tình ca có thật…” (Vang vọng một thời, tr. 175, 176)
Cuộc tình kéo dài suốt 10 năm của Phạm Duy rất éo le, duyên tình dành cho một người đẹp ở Phan Thiết lại rơi vào cô con gái của nàng như lời kể của ông: “Tại thành phố sáng sủa và ấm áp này, nhờ bài hát ‘Buồn tàn thu’ của Văn Cao, tôi làm quen với một góa phụ rất trẻ có hai dòng máu Việt-Anh tên là Hélène. Nàng ở với mẹ già và hai đứa con, một con gái là Alice, một con trai là Roger, tại một đồn điền ở Suốt Kiết, cách tỉnh lỵ không xa. Giữa chàng du ca và người cô phụ trẻ tuổi có một cuộc tình rất nhẹ nhàng và trong sạch. Suốt một tháng trời, hai người dạo chơi trên phố xá đông đảo hay trên bãi cát vắng vẻ, nói với nhau những chuyện trên trời dưới bể, chuyện con dế con giun, nhưng không bao giờ dám nắm tay nhau hay nói những lời ân ái như trong tiểu thuyết hay trên màn ảnh. Khi tôi giã từ Phan Thiết và Hélène để theo gánh hát vào Nam, nàng tiễn tôi trên sân ga xe lửa.Trở lại Sài gòn vào năm 1951, tôi chẳng có lúc nào nhớ tới người đẹp Phan Thiết cả. Một hôm, tôi đang lang thang trước chợ Bến Thành, đột nhiên Hélène hiện ra trước mắt. Mừng mừng, tủi tủi, chúng tôi đứng nói chuyện rất lâu, biết rằng đôi bên đã có gia đình, tôi đã có 4 đứa con, nàng có thêm 3 đứa con nữa. Alice và Roger đã lớn… 
“Nếu ông rảnh rỗi, xin mời lại chơi. Nhà ở ngay đầu đường Trần Hưng Đạo kia kìa!” 
Tôi vội vàng đi theo Hélène về nhà. Hai cháu Alice và Roger chạy ra nắm tay chú. Tôi ngỡ ngàng khi thấy Alice. Cô bé giống mẹ như đúc. Cũng như các nữ sinh khác, cô bé đã biết tới những bài hát của tôi như ‘Tình kỹ nữ’, ‘Bên cầu biên giới’, ‘Tình ca’, ‘Tình hoài hương’… Đang có một thảm kịch trong lòng sau vụ ái tình được cả nước biết, tôi đi tìm an ủi ở người bạn cũ Hélène, nhất là ở người con gái giống mẹ như đúc. Trong suốt một năm, hàng tuần, tôi lái xe hơi tới đón Alice đi chơi. Cô bé có vẻ không yêu người cha ghẻ. Hình như tất cả những cô bé sớm mồ côi cha đều không ưa người chồng mới của mẹ mình. Đã không ưa dượng thì chắc chắn cũng ít khi tâm sự với mẹ. Tôi là người có may mắn được nghe Alice trút bầu tâm sự của một thiếu nữ vào tuổi dậy thì. Càng nhìn mặt, càng nghe chuyện cô bé, tôi càng thấy Alice giống Hélène. Cũng vẫn giọng nói đó, cũng vẫn những chuyện tôi đã nghe nơi người mẹ, nói về cuộc đời, nói về mình, nói về người và nhất là nói về nền thi ca Việt Nam. Thế là cái lưới ái tình chật hẹp tung lên vào năm 1944 mà không chụp vào đầu tôi, hơn 10 năm sau, vì không tránh né nên tôi chui vào lưới. Một chiều mùa thu năm 1957, tôi tỏ tình với Alice và được nàng ban cho một cái ừ lặng lẽ. Lúc đó, tôi có ngay quyết định là mối tình này cũng phải cao thượng như mối tình giữa tôi và Hélène. Tôi bỏ ra 10 năm để xây dựng một cuộc tình mà kết quả là một số bản tình ca soạn ra để riêng tặng nàng, từ ‘Thương tình ca’ (1956) cho tới ‘Chỉ chừng đó thôi’ (1975)…”

Ca khúc “Ngày đó chúng mình” sáng tác năm 1959 là bản tình ca thứ hai – sau “Thương tình ca” – ông viết trong “cuộc tình 10 năm” ấy:

Ngày đó có em đi nhẹ vào đời
Và mang theo trăng sao đến với lời thơ nuối
Ngày đó có anh mơ lại mộng ngời
Và se tơ kết tóc giam em vào lòng thôi.
Ngày đôi ta ca vui tiếng hát vói đường dài
Ngâm khẽ tiếng thơ, khơi mạch sầu lơi (ý y y)
Ngày đôi môi đôi môi đã quyết trói đời người
Ôi những cánh tay đan vòng tình ái (ớ ơ ờ)
Ngày đó có ta mơ được trọn đời
Tình vươn vai lên khơi tới chín trời mây khói
Ngày đó có say duyên vượt biển ngoài
Trùng dương ơi ! Giữ kín cho lâu đài tình đôi.
Ngày đó có em ra khỏi đời rồi
Và mang theo trăng sao chết cuối trời u tối
Ngày đó có anh mê mải tìm lời
Tìm trong đêm rách rưới cơn mơ nào lẻ loi
Ngày đôi ta chôn vơi tiếng hát đã lạc loài
Chôn kín tiếng thơ rơi, ngậm ngùi rơi
Ngày đôi môi thương môi đã xé nát nụ cười
Ôi những cánh tay ngỡ ngàng tả tơi 
Ngày đó có bơ vơ lạc về trời
Tìm trên mây xa khơi có áo dài khăn cưới
Ngày đó có kêu lên gọi hồn người
Trùng dương ơi ! Có xót xa cũng hoài mà thôi.
..

Ca khúc “Ngày đó chúng mình” với giọng ca Duy Trác:
https://youtu.be/1AWPVldD2No

Sau Tết Mậu Thân (1968), Lệ Lan từ giã Phạm Duy để đi lấy chồng. Ông kể: “Sau 10 năm gần gũi nhau, đã đến lúc tôi và Nàng Thơ của tôi phải chia tay nhau. Qua một lá thư viết bằng bút chì, nàng giã từ tôi, không buồn rầu, nuối tiếc, không ân hận, xót xa: “10 năm, quá đủ cho một mối tình đẹp và một đời người ngắn ngủi… Từ đây đến ngày cưới, có thể L. sẽ xin gặp chú một, hai lần nữa. Chẳng để làm gì cả. L. chắc chú cũng nghĩ như L. Chẳng có gì bi thảm. Chẳng có gì tiếc hận”. Một mối tình đẹp kết thúc một cách êm ái. Trước đây, nếu tôi soạn những tình khúc có thật, dành riêng cho một người tình, tạm gọi là những bài tình ca đôi lứa, thì bây giờ, tôi soạn tình ca một mình. Bây giờ thì thật sự chia phôi rồi! Có hứa hẹn đừng xa nhau thì cũng phải tới lúc có người qua cầu, và tôi nghĩ rằng cũng chẳng còn gì nữa đâu để mà gọi mãi nhau. Thế nhưng còn nhiều lắm, còn quá nhiều dư âm của cuộc tình, cho nên tôi sẽ khản tiếng kêu tên, gọi hồn người bằng những tình khúc đầy ắp kỷ niệm xưa. Tôi soạn bài “Nghìn trùng xa cách”, coi như lời tiễn biệt người yêu” (Vang vọng một thời, tr. 191).

Người yêu đi lấy chồng và Phạm Duy đã nói lời giã biệt đầy đau đớn, cầu chúc cho nàng tìm được hạnh phúc trong cuộc đời mới. Tình yêu thắm thiết suốt 10 năm chỉ còn là những kỷ niệm sẽ nhạt nhòa theo thời gian, sẽ “tan đi mịt mù” dù vẫn còn một vài kỷ vật như những cánh hoa khô ép trong những trang thơ hay lọn tóc màu nâu nàng đã cắt để tặng ông trong một ngày sinh nhật:

Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi 
Còn gì đâu nữa mà khóc với cười 
Mời người lên xe về miền quá khứ 
Mời người đem theo toàn vẹn thương yêu 
Đứng tiễn người vào dĩ vãng nhạt màu 
Sẽ có chẳng nhiều đớn đau 
Nối gót người vào dĩ vãng nhiệm mầu 
Có lũ kỷ niệm trước sau 
Vài cánh xương hoa nằm ép trong thơ 
Rồi sẽ tan đi mịt mù 
Vạt tóc nâu khô còn chút thơm tho 
Thả gió bay đi mịt mù 
Nghìn trùng xa cách người đã đi rồi 
Còn gì đâu nữa mà giữ cho người… 
Trả hết về người chuyện cũ đẹp ngời 
Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui 
Lời nói, lời cười 
Chuyện ngắn chuyện dài 
Trả hết cho người, cho người đi 
Trả hết cho ai ngày tháng êm trôi 
Đường em đi trời đất yên vui 
Rừng vắng ban mai, đường phố trăng soi 
Trả hết cho người, cho người đi 
Trả hết cho ai cả những chua cay 
Ngày chia tay, lặng lẽ mưa rơi 
Một tiếng thương ôi, gửi đến cho người 
Trả nốt đôi môi gượng cười 
Nghìn trùng xa cách đời đứt ngang rồi 
Còn lời trăn trối gửi đến cho người… 
Nghìn trùng xa cách người cuối chân trời 
Đường dài hạnh phúc, cầu chúc cho người.

Ca khúc “Nghìn trùng xa cách” với giọng ca Thái Thanh (trong CD “Ngày xưa Hoàng Thị – Thái Thanh hải ngoại 1”):  https://youtu.be/saUxnBf8n1w

Ca khúc “Nghìn trùng xa cách” với giọng ca Thái Hiền và Ban hợp xướng Ngàn Khơi: https://youtu.be/8bfHla86ezk

Ca khúc “Nghìn trùng xa cách” với giọng ca Khánh Ly (trong CD “Bên ni bên nớ”): http://www.amusic.vn/…/nghin-trung-xa-cach-khanh-ly,2MM.html

Ảnh: Lệ Lan với Phạm Duy và nhạc phẩm “Nghìn trùng xa cách”

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.