Viếng cung điện Versailles-Trịnh Hảo Tâm

Ký sự du lịch

logo du lịch Pháp

Viếng cung điện Versailles




Bài và ảnh: Trịnh Hảo Tâm

Cung điện Versailles một thời gian dài là hoàng cung nơi trú ngụ của nhiều triều vua nước Pháp tọa lạc ở thành phố Versailles cách trung tâm Paris 20 km về hướng Tây Nam nằm trong vùng Ile de France và người Pháp gọi nó là Château de Versailles có nghĩa là lâu đài Versailles.

Khi lâu đài được xây dựng Versailles là một làng quê êm ả, ngày nay Versailles là vùng ngoại ô giàu có của kinh thành Paris. Versailles một thời là trung tâm quyền lực chính trị của nước Pháp từ năm 1682 khi vua Louis 14 di chuyển hoàng cung về đây cho tới khi hoàng gia bị buộc phải trở lại thủ đô vào Tháng Mười 1789 trong cuộc Cách Mạng Pháp. Versailles nổi tiếng không chỉ là một cung điện lộng lẫy xa hoa tráng lệ mà còn là một biểu tượng cho một thời quân chủ chuyên chế của chế độ cũ và là một trong những nguyên nhân đưa đến cuộc Cách Mạng Pháp 1789.



Cung điện Versailles cách Paris 20 km.

Lần đầu đến thăm Paris năm 2008, tôi không có dịp đến thăm cung điện Versailles vì chương trình viếng thăm cung điện quá ngắn có hơn 2 tiếng đồng hồ và phải trả cho tour du lịch Trafalgar đến 80 Euros cho mỗi người.

Hôm đó tôi ở lại Paris đi chơi riêng thăm viện bảo tàng Louvre và khu phố Việt Tàu quận 13. Chuyến này đi tua xe buýt người Ðức chỉ tốn 10 Euros cho tiền xe và vé vào cửa là 18 Euros. Lại thêm thời gian thăm viếng từ 9 giờ 30 sáng cho đến 1 giờ trưa, đủ để vào bên trong cung điện xem trang trí nội thất, sau đó viếng thăm vườn thượng uyển, lại còn ra ngoài dạo phố và ăn trưa ở McDonald’s.

Sáng nay Thứ Sáu, 7 tháng 6, 2013, trời Paris mùa Hè nhưng thật đẹp, không khí mát mẻ không nóng nực. Thức sớm ở khách sạn Holiday Inn vùng Porte de Clichy, 7 giờ 30 đã có mặt ở phòng ăn sáng. Khách du lịch Trung Quốc đi theo đoàn rất là đông, xí xô xí xào, chạy tới chạy lui lấy thức ăn. Holiday Inn là khách sạn Mỹ nên thức ăn sáng theo kiểu Mỹ có trứng chiên, thịt dồi, thịt ba chỉ, bánh mì nhiều thứ, mì sợi Ý ăn với xốt cà, bánh donut, trái cây, cereal, oatmeal v.v… Phải ăn no để đủ sức đi cả ngày, trưa chưa chắc là có thì giờ để ăn nên thủ sẵn theo một lát bánh mì kẹp thịt và trái chuối cho chắc ăn.

Tour du lịch Paris của hãng Mango chúng tôi có tất cả 39 người từ Ðức sang được phân phối ở trong 3 khách sạn khác nhau. Sau khi đón khách ở 2 khách sạn kia, khách sạn Holiday Inn nơi chúng tôi ở là trạm chót, đúng 8 giờ 50 là hướng dẫn viên Mark đã có mặt ở trước khách sạn để đón chúng tôi đi thăm viếng lâu đài Versailles. Xe buýt phải đậu trên con đường bên hông khách sạn khuất tầm nhìn nên nãy giờ chờ xe hoài mà không thấy. Tới khi thấy hướng dẫn viên Mark đi vào mới biết là xe đã tới. Mark đưa chúng tôi ra xe và xe buýt lên đường. Paris sáng thứ sáu đường sá rất đông xe phải nhích từng chút nhưng không sao, là dịp để tôi quan sát nhịp sinh hoạt của thành phố thủ đô nước Pháp. Xe vào xa lộ vòng đai thành phố và đi về hướng Tây Nam, một lúc sau nhìn thấy rừng Boulogne ở bên tay mặt. Paris là thành phố nhiều cây xanh ở hai đầu có hai khu rừng: rừng Boulogne ở phía Tây và rừng Vincennes ở phía Ðông là hai lá phổi lọc không khí cho thành phố. Cả hai khu rừng này có nhiều chuyện đáng nói, từ từ sẽ kể. Xe đổi sang xa lộ A13 đi về hướng Tây một chốc thì qua cầu bắc ngang sông Seine. Sông Seine giống như sông Sài Gòn uốn lượn như hình con rắn, ở Paris đã qua cầu vượt qua sông Seine, đi một lúc lại gặp con sông này nữa!



Tượng Vua Louis 14 đứng trước cung điện Versailles.

Xe qua vùng Saint Cloud ở ngoại ô Paris, địa danh này nghe quen quen dường như là nơi họp hội nghị hòa đàm giữa hai miền Nam Bắc Việt Nam trước 1975. Ði thêm một đoạn nữa, xe rẽ ra khỏi xa lộ chạy xuống hướng Nam trên con đường đi vào thị trấn Versailles. Con đường hẹp như con đường làng, hai bên nhiều cây cao bóng mát, nhà cửa xinh đẹp, hoa cỏ xanh tươi cho thấy đây là vùng ngoại thành, nơi cư ngụ của dân thượng lưu giàu có. Trung tâm thị trấn Versailles phố xá nhà lầu phần nhiều là nhà hàng, quán cà phê, hàng lưu niệm, nữ trang, quần áo, tiệm thuốc Tây, v.v… đặc biệt là du khách tản bộ dạo chơi rất đông chứng tỏ đây là một thành phố du lịch và tâm điểm là khu cung điện Versailles.

Cung điện Versailles

Cung điện Versailles mặt tiền nhìn về hướng Ðông, phía trước là một bãi sân rộng dùng để đậu xe: xe du lịch đậu ở bãi phía Nam và xe buýt ở bãi phía Bắc. Riêng xe buýt chúng tôi đỗ người xuống trên đại lộ Avenue de Paris là con đường chính đi thẳng vào cung điện Versailles. Chúng tôi nhận vé vào cửa từ hướng dẫn viên Mark và đi bộ tiến về phía cung điện. Trên giữa sân rộng là tượng đồng vua Louis 14 oai nghiêm ngồi trên lưng ngựa. Kế đến là cổng sắt cao nhiều trang trí được mạ vàng óng ánh ở vòng rào số 1 nơi đây du khách tự do ra vào. Sau cổng là một sân rộng lớn lát đá màu vàng nhạt, trên sân này du khách sắp hàng để mua vé, hàng rất dài hơn 100 mét, có người nói là phải mất hơn 1 tiếng đồng hồ mới mua được vé.



Cảnh du khách sắp hàng mua vé vào xem cung điện.

Trên sân này không có cây cối hoa cỏ gì cả, chỉ lát đá màu vàng và cung điện ba tầng lầu bao quanh 3 mặt. Sân rất rộng đứng nơi đây có cảm giác như đứng trước Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, khác nhau là Tử Cấm Thành sơn màu tím u buồn, kiến trúc to lớn nặng nề, không có nhiều cửa, tường cao và hào rộng bao xung quanh, sợ quân thù xâm nhập tấn công. Trong khi cung điện Versailles màu vàng trang nhã, nhiều cửa ra vào thông thoáng khoáng đãng không có vẽ tù ngục kín cổng cao tường. Nhìn cung điện Versailles du khách thấy toát lên vẻ cao sang quyền quý trong thời thanh bình thạnh trị, những người cư ngụ trong cung chắc là vui chơi yến tiệc, đàn ca nhảy nhót chứ không phải lúc nào cũng phập phồng lo sợ tứ phương đe dọa như Tử Cấm Thành Bắc Kinh!

Vé vào xem cung điện Versailles nên mua trước trên mạng www.chateauversailles.fr/homepage để khỏi phải sắp hàng chờ đợi rất lâu nhất là trong những tháng hè. Thời gian vào xem trong cung điện cũng phải mất tối thiểu 3 tiếng đồng hồ vì hơn 2,000 căn phòng rộng tổn cộng 67,000 mét vuông chưa kể ra phía sau xem công viên bát ngát có diện tích 815 héc ta lớn bằng cả thị xã Versailles (vào xem vườn hoa thì miễn phí). Trong thời điểm này giá vé vào thăm cung điện là 16 Euro, trẻ em dưới 18 tuổi miễn phí cũng như cư dân khối Liên Hiệp Âu (EU) dưới 26 tuổi, người tàn tật và người đi theo phụ giúp cũng được miễn phí. Vé vào xem cũng rất nhiều loại vì ngoài cung điện chính gọi là Palace còn có những khu phía ngoài Grand Trianon xây theo lệnh của hoàng hậu Marie Antoinette là vợ của vua Louis 16.

Lịch sử cung điện Versailles

Trước khi đi vào viếng bên trong chúng ta cũng nên tìm hiểu sơ qua về lịch sử, lý do và thời gian nào cung điện được xây dựng? Versailles lần đầu tiên được ghi chú trong bản đồ có từ năm 1038 của tu viện Saint Père de Chartres. Năm 1472, làng quê Versailles bắt đầu thành hình và vua Louis 11 cho xây một lâu đài nhỏ làm nơi nghỉ ngơi. Năm 1623, vua Louis 13 thường đi săn thú trong các khu rừng quanh làng và cho xây một ngôi nhà nhỏ để dừng chân mỗi khi đi săn. Sau đó ông vua này mua thêm đất để xây dựng lâu đài đầu tiên của Versailles với một cung điện bằng đá cẩm thạch. Năm 1632, vua Louis 13 mua lại toàn bộ vùng đất Versailles từ Jean Francois de Gondi và ra lệnh khởi công mở rộng lâu đài với sự điều khiển của kiến trúc sư Philibert Le Roy cùng với vườn cảnh kiểu Pháp được xây dựng bên ngoài trong những năm sau đó. Năm 1643, vua Louis 13 qua đời truyền ngôi lại cho con trai mình là một trong những vị vua vĩ đại nhất của nước Pháp, Louis 14 hay Louis Mặt Trời.



Một góc kiến trúc hoàng cung Versailles.

Sau khi lên ngôi vua Louis 14 thấy không vừa ý với bất cứ cung điện hoàng gia nào có lúc đó, từ Palais Royal, Louvre, Tuileries và cả Fontainebleau. Ngay lần đầu đến thăm Versailles ông đã cảm thấy thích thú với lâu đài tại đây, ông quyết định chuyển dần hoàng gia về đây. Ðến ngày 25 tháng 10 năm 1660, thì Louis 14 chính thức chuyển về lâu đài Versailles cùng với Hoàng Hậu Marie Thérèse. Vua Louis 14 tiếp tục mở rộng lâu đài với ý định biến nó thành lâu đài tráng lệ hàng đầu trong các hoàng cung ở Âu Châu.

Ông cho xây thêm các cung điện, khu vườn cảnh thượng uyển, vườn thú và các hồ chứa nước như đào kinh lớn Grand Canal như chúng ta thấy ngày nay. Ông di chuyển châu báu, các tác phẩm nghệ thuật từ các nơi khác tập trung về đây cũng như mua thêm từ nước ngoài. Năm 1682, lâu đài Versailles chính thức là hoàng cung, nơi làm việc của hoàng đế Pháp. Triều đại vua Louis 14 là thời hưng thịnh của nước Pháp, biên cương mở rộng, tài sản quốc gia giàu có.

Sau khi Louis 14 qua đời năm 1715 các vua kế tiếp như Louis 15, Louis 16 tiếp tục coi lâu đài Versailles là hoàng cung chính thức và xây dựng thêm các công trình khác như nhà hát hoàng gia và một thư viện lớn trong lâu đài.

Ðến đời vua Louis 16, thế lực nước Pháp đi xuống, ngân sách kiệt quệ vì những sai lầm trong chiến tranh với Tây Ban Nha, dân chúng không có thiện cảm với hoàng hậu Marie Antoinette vì bà là người nước Áo một trong những thù địch của nước Pháp. Người ta cho rằng bà tiêu xài phung phí khi xây thêm khu cung điện Trianon theo kiểu nước Áo. Cách Mạng Pháp nổ ra 1789, chế độ phong kiến dưới triều Vua Louis 16 sụp đổ, vua và hoàng hậu bị hành hình vì bị ghép vào tội phản quốc thì lâu đài Versailles cũng mất đi vị trí vốn có của nó. Rất nhiều báu vật của lâu đài hoặc bị đưa về bảo tàng Louvre, hoặc bị bán sang cho triều đình Anh. Versailles được chuyển thành Bảo Tàng Lịch Sử Pháp. Cung điện Versailles là nơi ký kết nhiều văn kiện quan trọng trong lịch sử thế giới trong đó có Hòa Ước kết thúc Thế Chiến Thứ Nhất. Năm 1979, lâu đài Versailles được UNESCO đưa vào danh sách Di Sản Thế Giới.

Bên trong hoàng cung

Lâu đài Versailles là công trình ghi dấu những tinh hoa của nghệ thuật Pháp thế kỷ 17 và 18, kiến trúc của nó tuân theo những chuẩn mực của nghệ thuật cổ điển như tính đối xứng của công trình, các hành lang nhiều cột, nét nghệ thuật kiến trúc lấy cảm hứng từ truyền thuyết và nghệ thuật cổ đại cũng như nghệ thuật Boroque. Công lao lớn nhất tạo vẻ nguy nga lộng lẫy cho toàn bộ cung điện phải dành cho Vua Louis 14.



Vườn hoa phía sau cung điện.

Ðã có vé do tour du lịch mua trước nên chúng tôi đi thẳng đến cổng vào và phải qua việc khám xét an ninh như khi vào phi trường. Hiện nay du khách chỉ được vào xem một phần của cung điện chứ không phải toàn bộ, đó là những phần đẹp nhất và tiêu biểu của công trình. Những nơi đó là:

– Grands Appartements là tư thất của hoàng gia được xây thêm trong thời Louis 13 do kiến trúc sư Le Vau thiết kế thường được gọi là “château neuf.” Hoàng cung này được chia ra nơi ở của vua và nơi ở của hoàng hậu. Nơi ở của vua rộng nhất có 7 phòng trang hoàng uy nghiêm lộng lẫy theo phong cách Ý Ðại Lợi. Ngoài phòng ngủ của vua rộng lớn với chiếc giường đủ chỗ cho 5 người nằm, phòng để vương miện tức là mũ nón khi thiết triều, khi tiếp tân, khi đi săn v.v… còn có 5 đại sảnh khác gọi là “Salon”:

“Salon de Vénus”: phòng bày đồ ăn thức uống đãi khách nhà vua.
“Salon de Diane”: phòng chơi bi da.
“Salon de Mars”: phòng khiêu vũ.
“Salon de Mercure”: phòng chơi bài.
“Salon d’Apollon”: phòng hòa tấu nhạc.

Nội cung của hoàng hậu nhỏ hơn cũng rất nhiều phòng là nơi ở của 3 hoàng hậu là Marie Thérèse vợ của vua Louis 14, Marie Leczinska vợ vua Louis 15 và Marie Antoinette vợ vua Louis 16.

– Phòng Gương tức Hall of Mirrors được xây năm 1690 trang hoàng lộng lẫy nhất trong hoàng cung với những giàn đèn thủy tinh, trên trần là những bức tranh nghệ thuật, những pho tượng đá cẩm thạch, tường hoa văn, phù điêu thếp vàng, chạm khắc công phu tinh xảo. Phòng Gương phải nói là công trình tuyệt mỹ trong nghệ thuật trang trí nội thất, nhiều phòng trưng bày trên thế giới mô phỏng theo lối thiết kế của Phòng Gương này. Lễ ký hòa ước kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ nhất được diễn ra trong Phòng Gương.



Tượng đồng trong vườn thượng uyển Versailles.

Ngoài ra chúng tôi còn đi xem nguyện đường tức nhà thờ nơi hoàng gia cầu nguyện hoặc dự thánh lễ. Nguyện đường được xây dưới thời vua Louis 14 theo lối kiến trúc Baroque vào thế kỷ 17 ảnh hưởng nghệ thuật Ðông Âu. Hí viện tức rạp hát Opéra nơi trình diễn những tuồng nhạc kịch cho hoàng gia xem. Hí viện được hoàn thành năm 1770 dưới thời Louis 15. Là nơi cử hành lễ cưới của cháu nội Louis 15 và và vua Louis 16 với Hoàng Hậu Marie Antoinette.

Vườn hoa bên ngoài

Vườn thượng uyển phía sau hoàng cung tức hướng Tây rộng 800 héc ta được xây dựng từ đời vua Louis 13 cho đến thời những vua sau Cách Mạng Pháp như Louis 18, Louis Philippe (1837).

Ðứng trên sân sau hoàng cung nhìn xuống thấy vườn hoa bố trí xếp đặt cân xứng hài hòa, đẹp vô cùng. Nơi thì bãi cỏ xanh cắt xén như tấm thảm hoa nổi bật trên mặt cát vàng, những cây xanh tỉa tròn trồng trong chậu, những cây Majestic Palm tàn lá tỏa rộng. lại có những phông tên phun nước, hồ nước kinh đào hình chữ thập. Hàng trăm tượng đồng nằm rải rác khắp vườn, tượng diễn tả người, thú trong thần thoại Hy Lạp. Phía xa là cánh rừng xanh ngút ngàn, số liệu cho biết tới 200 ngàn cây được trồng từ thời xây cung điện. Kiểu thiết kế vườn nếu nhìn thoáng qua nghĩ là theo kiểu vườn Anh với những hàng rào cây thấp được cắt tỉa nhưng thật ra là theo kiểu Vườn Pháp Cổ Ðiển. Ðặc biệt nhất theo tôi nhận xét là đứng ở vườn hoa rất thoáng rộng, không bao giờ bị cây cối hay kiến trúc che khuất tầm nhìn. Vườn hoa quá rộng lớn nên có xe điện đưa du khách xem vườn với giá vé thời điểm này là 6 Euros.

Cung điện Versailles hiện nay là tài sản công cộng của nước Pháp, để điều hành phải có một đội ngũ nhân viên 900 người trong đó 400 là nhân viên an ninh bảo vệ. Mỗi năm thu hút 3 triệu du khách vào xem cung điện và 7 triệu người vào viếng vườn hoa, trong số này 70% là khách nước ngoài.

Xem cung điện xong chúng tôi ra ngoài phố tìm tiệm ăn trưa. Thành phố rất thanh lịch sạch sẽ, có một chợ trời bán trái cây, rau cải, hải sản rất đông vui. Có những văn phòng địa ốc, dừng chân lại xem hình những ngôi nhà rao bán thấy giá cả còn cao hơn nhà Quận Cam Cali. Tiệm ăn rất nhiều nhưng Menu phía ngoài đề tên những món mình thấy không hạp nên rốt cục cũng phải vào McDonald’s cho bữa ăn trưa. Xong trở lại xe buýt để về lại Paris.

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s