Chuyện lấy lại tên con đường Alexandre de Rhodes tại Saigon,người sáng lập (chữ )quốc ngữ

Image may contain: tree and outdoor
Đường Alexandre De Rhodes Saigon
Trần Đức Anh Sơn

 

MỘT CHUYỆN “XÉ RÀO”

Trưa nay, anh Phạm Văn Hạng rủ tôi và 3 người bạn cùng đi ăn trưa. Như thường lệ, trong bữa ăn chúng tôi lại nói chuyện thời sự – xã hội. Chủ đề nói chuyện trưa nay xoay quanh chuyện ông Bùi Hiền cải cách chữ quốc ngữ và phương pháp dạy đánh vần mới của ông Hồ Ngọc Đại.
Liên quan đến chuyện chữ quốc ngữ, anh Hạng kể một câu chuyện mà anh được chính cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt kể cho anh nghe, và cho phép tôi viết lại chuyện này để đăng trên FB.
Trong một lần anh Hạng gặp ông Võ Văn Kiệt ở Sài Gòn, anh Hạng nghe ông Kiệt kể câu chuyện sau:

võ văn kiệt1


Hồi ông Võ Văn Kiệt còn đương chức, ông có chuyến thăm nước Pháp theo lời mời của phía Pháp. Ngoài các chương trình làm việc với phía Pháp, ông có đến thăm và gặp gỡ với phái đoàn ngoại giao Việt Nam tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris. Tai đây, ông được thông báo là Đại sứ quán có sắp xếp một cuộc gặp mặt giữa ông Kiệt với ông Hoàng Xuân Hãn – một học giả người Việt sinh sống ở Pháp đã mấy chục năm – tại trụ sở Đại sứ quán. Ông Kiệt đã hỏi những người tổ chức cuộc gặp: “Hoàng Xuân Hãn là ai?”. Sau khi được giới thiệu về thân thế và sự nghiệp của học giả Hoàng Xuân Hãn, ông Kiệt nói: “Vậy thì tôi sẽ đến thăm học giả Hoàng Xuân Hãn tại tư gia của ông ấy, chứ không phải là chúng ta mời ông ấy đến đây gặp tôi”. Sau đó thì ông Kiệt hủy lịch hẹn gặp học giả Hoàng Xuân Hãn tại Đại sứ quán và kêu bố trí xe để ông đi thăm ông Hoàng Xuân Hãn.
Khi đến nơi, ông Kiệt nói với ông Hoàng Xuân Hãn là ông đến thăm gia đình học giả và sẽ im lặng và lắng nghe ông Hoàng Xuân Hãn nói bất kỳ chuyện gì. Anh Phạm Văn Hạng nói rằng: “Khi kể đến đoạn này, ông Kiệt cười và nói với rằng: “Tôi biết nói với ông Hãn chuyện gì đây, nên tốt nhất là lắng nghe ông ấy nói”.
Và ông Hãn đã nói với ông Kiệt rất nhiều chuyện, với tư cách là một học giả Việt kiều góp ý với một vị lãnh đạo của Việt Nam về đất nước, học thuật và thời cuộc. Sau cùng, học giả Hoàng Xuân Hãn đề nghị Việt Nam nên đặt tên đường Alexandre de Rhodes để ghi nhận công lao của vị giáo sĩ người Pháp này trong việc phát triển và hoàn thiện chữ quốc ngữ. Ông Võ Văn Kiệt nhận lời.
Khi về nước, ông Võ Văn Kiệt hỏi những người có trách nhiệm trong chính quyền TPHCM về việc đặt tên đường Alexandre de Rhodes. Họ trả lời là thời chính quyền cũ đã có con đường đó, nằm gần Dinh Độc Lập. Nhưng sau năm 1975, đường Alexandre de Rhodes được đổi tên thành đường Thái Văn Lung.
Ông Kiệt hỏi: “Bây giờ muốn đổi tên đường này trở lại thành đường Alexandre de Rhodes có được không”? Họ nói: “Việc đặt tên đường phải lập hồ sơ để hội đồng đặt tên đường của thành phố xét duyệt, rồi phải trình HĐND TPHCM thông qua, rất mất thời gian và nhiêu khê, trong khi Alexandre de Rhodes là một giáo sĩ người Pháp nên sẽ khó khăn hơn trong việc xét duyệt và thông qua.
Ông Kiệt hỏi tiếp: “Vậy làm một cái bảng tên đường ghi tên Alexandre de Rhodes giống như các bảng tên đường khác mất bao lâu?” Họ nói: “Chỉ 1 buổi là xong”. Ông hỏi tiếp: “Vậy tháo cái bảng tên đường cũ ra, lắp bảng tên đường mới vào thì mất bao lâu?” Họ nói: “Chừng mươi phút”.
Ông Kiệt bảo: “Vậy hãy cho làm bảng tên đường mang tên Alexandre de Rhodes và chuẩn bị ốc vít đầy đủ”. Sau đó, ông lệnh cho những người thừa hành đang đêm cho tháo biển tên đường Thái Văn Lung, lắp bảng tên đường Alexandre de Rhodes vào con đường trước đây đã mang tên vị giáo sĩ này.
Đến sáng hôm sau, khi người dân thành phố thấy tên đường Alexandre de Rhodes đã được thay thế cho đường Thái Văn Lung thì mọi sự đã rồi. Anh Hạng kể là ông Kiệt nói với anh rằng: “Đó là con đường duy nhất ở Sài Gòn được đổi tên mà không có sự xét duyệt của hội đồng đặt tên đường và chưa được HĐND Thành phố Hồ Chí Minh thông qua. Tôi làm vậy là muốn thực hiện lời hứa với ông Hoàng Xuân Hãn càng sớm càng tốt”.

Alexandre De Rhodes


Đó là những gì anh Phạm Văn Hạng kể với chúng tôi trưa nay. Tôi ghi lại nguyên xi, không thêm không bớt, để quý vị biết thêm một mẫu chuyện “xé rào” khác mà cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã làm lúc sinh thời, nhằm tôn vinh một người đã góp phần quan trọng vào việc hình thành chữ quốc ngữ Việt Nam, bằng công trình Từ điển Việt – Bồ – La hệ thống hóa cách ghi âm tiếng Việt bằng mẫu tự La tinh, trên cơ sở kế thừa những thành tựu sáng tạo chữ quốc ngữ của cha Francisco de Pina và các cộng sự. Nhờ đó mà người Việt đã có được hệ thống chữ viết mang tên chữ Quốc ngữ để sử dụng hiện nay.


NGƯỜI NƯỚC HUỆ Trần Đức Anh Sơn ‘s phê tê bốc

(@ Đà thành, Quảng Nam quốc)

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s