Như một lời chia tay với “THẰNG HÈN” CÓ NHÂN CÁCH”:NS Tô Hải

vòng hoa đám tang

Thành kính cầu chúc nhạc sĩ về nơi nhạc sĩ muốn đến

Image may contain: 2 people, text
Image may contain: 1 person

Vĩnh biệt tác giả “Tiếng hát người chiến sỹ biên thùy”

Nhạc sĩ Tô Hải.

Lê Phú Khải
Lê Phú Khải

 

Nhân dân Sài Gòn không bao giờ quên buổi sáng đẹp trời ngày 16 tháng 12 năm 2007, trong cuộc biểu tình chống Trung Quốc xâm lược biển đảo Việt Nam, có ông già 80 tuổi, chống gậy đứng giữa cuộc biểu tình vẻ mặt đầy phẫn nộ khua gậy lên chỉ vào mặt một người đàn bà mặc áo xám hét to: “Con này là chỉ điểm cho công an bắt người…”. Con này” mà Tô Hải chỉ mặt là người phụ nữ cao to, đứng quan sát xem ai la to, ai hăng hái nhất, rồi chỉ cho công an chìm, công an nổi “ẵm” đi! Cái “con này” ấy là Nguyễn Thị Quyết Tâm, sau này được thăng chức Chủ tịch Hội đồng nhân dân t/p Hồ Chí Minh, đại biểu Quốc hội.
Những kẻ chỉ điểm bắt người biểu tình chống Trung Quốc xâm lược Việt Nam như Nguyễn Thị Quyết Tâm được thăng quan tiến chức, được cộng sản xem là nòng cốt của chế độ phải được ghi rõ họ tên và đã được những người biểu tình hôm đó quay thành phim để lưu giữ đời đời cho con cháu về những gương mặt bán nước hại dân. Còn nhạc sỹ Tô Hải thì đi vào lịch sử biểu tình chống Trung Quốc xâm lược biển đảo Việt Nam.

Tô Hải sinh ngày 24/9/1927 tại Hà Nội, nguyên quán tại Tiền Hải, Thái Bình.
18 tuổi, như mọi thanh niên trí thức yêu nước khác, Tô Hải xung phong vào Vệ quốc đoàn theo tiếng gọi non sông lên đường cứu nước. ông tâm sự, lúc theo Việt Minh đi cứu nước, bố ông là một công chức thời Pháp, có học, có đọc sách đã khuyên ông không nên theo cộng sản, nếu không nghe ông thì cứ đi, nhưng đừng có về nữa! Tô Hải lúc đó đang ở trong thời kỳ “thơ” trong chữ “ngây thơ“ mà Nguyễn Khắc Viện đã viết. Chỉ đến cải cách ruộng đất sau đó hơn chục năm, thì thời kỳ “thơ“ đã hết và chuyển sang thời kỳ “ngây“ như ông Viện đã nhận ra ở cuối đời mình. Lúc Tô Hải nhận ra mình “ngây“ thì đã muộn! Không có đường về nữa! Ông phải tiếp tục sống như một người cộng sản đích thực (ông vào đảng năm 1949), tức là phải dối trá để tồn tại. Chính vì thế, ông đã viết cuốn hồi ký “Hồi ký của một thằng hèn“ để sám hối! nhà xuất bản “Tiếng quê hương“ ở Virginia, Hoa Kỳ ấn hành năm 2009. Chính tôi là người đã viết lời giới thiệu cho cuốn sách này. Việc viết giới thiệu cho cuốn Hồi ký này là một chuyện rất khôi hài. Khi những người biên tập cuốn “Hồi ký của một thằng hèn“ yêu cầu người viết giới thiệu nó, tốt nhất, là một người đang ở trong nước. Nhạc sỹ Tô Hải, tác giả của “Nụ cười sơn cước“, “Tiếng hát người chiến sỹ biên thùy“ đã nhờ tôi viết. Lý do vì tôi là người đầu tiên và duy nhất đã đọc bản thảo nó ở trong nước. Số là tôi ra Nha Trang thăm Tô Hải, thấy ông dành toàn bộ thời gian cho cuốn sách. Và tôi đã đọc nó trong một xóm nhỏ ở thành phố biển Nha Trang. Nhưng các vi biên tập cuốn sách này ở nước ngoài lại cho tôi là “công an của Việt cộng“, nên không muốn lời giới thiệu sách đứng tên tôi. Tô Hải phải email sang nói rõ, tôi là nhà báo, không phải là công an. Các vị đó vẫn không tin, nói rằng, gia đình tôi có nhiều người làm công an nên “cài“ tôi vào để … Cuối cùng thì lời giới thiệu là bài viết của tôi, do sự “cam kết“ của Tô Hải. Hơn nữa, cũng chẳng ai ở trong nước đã đọc “Hồi ký của một thằng hèn” để mà viết, nếu những người in sách muốn người viết phải là một người ở trong nước! Điều đáng buồn từ sự việc này là, cả dân tộc ta nghi kỵ nhau, không ai tin ai nữa … “đấu tranh giai cấp” đã dẫn đến tình trạng đó!
… Trên mạng xã hội ở Việt Nam hơn một thập kỷ qua, nhạc sỹ Tô Hải là một bloger lớn tuổi nhất, ông có cả một trang Web mang tên “ Tô Hải’s blog hàng tuần đều có bài. Ông viết blog trong tình trạng đau yếu của tuổi già, kê lưng vào gối mà gõ máy tính… Nhưng chỉ vắng bóng ông trên mạng ít bữa là các độc giả trẻ Việt Nam trên khắp nơi trong ngoài nước lo lắng, mong mỏi, email đến thăm hỏi… Là một chứng nhân của lịch sử, những chuyện ông viết ra khiến lớp trẻ khao khát sự thật đón đọc say mê. Nhưng không phải Tô Hải chỉ viết cái đã qua, hàng ngày ông đọc Le Monde trên mạng, nắm bắt tình hình thế giới, tình hình trong nước và bình luận kịp thời những vấn đề nóng bỏng của đất nước. Có lần Đài phát thanh đối ngoại Pháp RFI phỏng vấn ông. Họ ngạc nhiên về những thông tin ông đưa ra. Họ hỏi, tin ấy ở đâu ra? Ông trả lời: Tôi đọc trên Le Monde sáng nay! Tay phóng viên này thú nhận: Từ sáng đến giờ chưa đọc Le Monde!
Công bằng mà nói, với những huân chương mà ông đã được nhận, với giải thưởng về Văn học nghệ thuật đợt 1, ông có thể ngồi rung đùi mà nhận bổng lộc, đến các hộị nghị, kỷ niệm này nọ mà ngồi ghế danh dự trong làng nhạc sỹ Việt Nam mà nhận bao thư, ngậm miệng ăn tiền dài dài như các nghệ sỹ lão thành khác(!)
Nhưng vận nước không để ông ngồi yên. Ông nghĩ đến con cháu, nghĩ đến thế hệ mai sau sẽ sống ra sao nếu bọn Tàu ô gặm dần đất nước mà tiền nhân đã tốn bao nhiêu xương máu để gìn giữ nó đến hôm nay. Ông tâm sự: “Từ ngày tôi viết blog, mấy thằng nhạc sỹ xưa kia nó vô Sài Gòn là nhào đến nhà tôi … Vậy mà khi thấy tôi viết trên mạng, nó lỉnh, nó sợ liên lụy, giới nhà văn của ông còn đỡ chứ giới nhạc cùng thời với tôi chúng nó hèn quá!”. Tôi an ủi ông: “Những kẻ ngậm miệng ăn tiền ấy có gì đáng nói, bù lại, hiện anh có hàng vạn bạn đọc trên thế giới, đó chẳng phải là đáng vui hay sao?”.
Là người bất đồng chính kiến, nên công an đã đến “hỏi thăm“ cái xe bán bánh mỳ của vợ ông ở đầu phố. Công an và chính quyền phường đã đến tận nhà “khuyên giải“ ông không nên viết blog nữa!
Viết đến đây, tôi bỗng nhớ năm 1991, tại hội trường Matxcơva, tôi đứng giữa những người già, rất già, râu tóc bạc phơ đang cầm biểu ngữ đứng biểu tình trong tuyết giá … Một người Việt Nam nói với tôi lúc đó: Những người già như thế này đi biểu tình không phải như sinh viên Nam Triều Tiên, Singapore đi biểu tình đòi hỏi một cái gì cụ thể cho ngày hôm sau đâu. Mà họ vì trách nhiệm của lương tâm, vì một tương lai, vì một cái gì cao cả hơn đối với đất nước.
Những gì mà nhạc sỹ Tô Hải đã và đang làm chính vì “những điều cao cả hơn đối với đất nước“ Việt Nam yêu quý của ông.
Hôm nay, người nhạc sỹ đã viết hợp xướng giao hưởng “Tiếng hát người chiến sỹ biên thùy“ đã ra đi. Ông có thể ngậm cười nơi chín suối vì cái ngày 16/12/2007 ở tuổi 80, ông đã chống ba-toong đi biểu tình chống Trung Quốc xâm lược biển đảo Việt Nam, thì hôm nay ở tuổi 91, ông có thể yên lòng vì hàng chục nghìn đồng bào đã xuống đường theo gót ông năm xưa trên khắp miền đất nước, hô vang những khẩu hiệu yêu nước, chống bè lũ bán nước và cướp nước… ”Quê hương yêu dấu bao người chờ mong“ trong bài “Tiếng hát người chiến sỹ biên thùy“ của ông vẫn còn đó để tiển ông về nơi an nghỉ.,.
LÊ PHÚ KHẢI

NỤ CƯỜI SƠN CƯỚC VẪN CÒN ĐÓ
MÀ NGƯỜI NGHỆ SĨ ĐÃ XA KHUẤT CHÂN TRỜI

Tran Thao

Tran Khai

Tôi nhớ mãi một chiều xuân chia phôi
Mây mờ buông xuống núi đồi
Và trong lòng mưa hơn ở ngoài trời
Cỏ cây hoa lá thương nhớ mãi người đi
Và dâng sầu lên mi mắt người về
Thơ thẩn đàn chim ngừng tiếng hót
Mưa xuân đang tưới luống u sầu
Buồn cho dòng nước mờ xóa bóng chim Uyên
Và gió chiều còn khóc thương
Mãi mối tình còn vấn vương.
Ai về sau dãy núi Kim Bôi
Nhắn rằng tim tôi chưa phai mờ
Hình dung một chiếc thắt lưng xanh
Một chiếc khăn màu trắng trăng
Một chiếc vòng sáng lóng lánh
Với nụ cười nàng quá xinh.
Nàng ơi tôi đã rút tơ lòng
Dệt mấy cung yêu đương
Gửi lòng trong trắng
Của mấy bông hoa rừng
Đời đời không tàn với khúc nhạc lòng tôi.
( NỤ CƯỜI SƠN CƯỚC của Tô Hải )
Tôi không nhớ nghe ca khúc Nụ Cười Sơn Cước từ lúc nào, và cũng không hề biết nhạc sĩ sáng tác là ai, nhưng qua giọng ca của Sĩ Phú, tâm hồn tôi như chết lặng với nét nhạc vô cùng lãng mạn, tình cảm .
Những ca khúc như NCSC bây giờ ,cũng giống như dinosaurs, đã bị tuyệt tích nhân gian ! Đôi khi tôi cũng lắng nghe thử những sáng tác up-to-date, nhưng không hề cảm thấy chút nào rung động , thế mà bao nhiêu là giới trẻ đứng lên quơ tay qua lại theo nhịp điệu của ca khúc, khiến tôi có cảm giác như mình vừa đến từ một hành tinh nào khác. Biết đâu trong khi tôi cảm thấy thương hại họ không có cơ hội thưởng thức những ca khúc như Nụ Cười Sơn Cước ; Đàn Chim Việt ; Trương Chi ; Cô Láng Giềng ; Ngọc Lan ; Hương Xưa v.v. thì có thể họ đang thương hại ông già lỗi thời, không thưởng thức nổi cái mới !
Khi tôi khám phá ra tác giả ca khúc NCSC là Nhạc Sĩ Tô Hải thì cũng là lúc mà ông cho ra đời cuốn Hồi Ký Của Một Thằng Hèn .
Nhờ cuốn hồi ký này mà tôi được biết thêm nhiều điều thú vị và rất ” đắng cay ” của tác giả vào thời trai trẻ. Tôi được biết nhà văn Xuân Vũ Bùi Quang Triết lúc mà tiếng súng kháng chiến nam bộ đầu tiên khai hỏa thì ông còn quá nhỏ , cỡ mười hai, mười ba tuổi. Vì gia đình không cho ông thoát ly theo kháng chiến, ông phải trốn đi , sau đó tập kết ra bắc. Nhà văn Sơn Nam cũng dự tính tập kết trong chuyến đó, sau suy nghĩ lại và bỏ ý định. Còn Nhạc Sĩ Tô Hải thì có thân phụ là người hiểu biết, không tin vào Việt Minh, có khuyên ông Tô Hải chớ nghe lời dụ dỗ của cộng sản. Nhưng tâm trạng người trai mới lớn luôn chủ quan cho rằng mình luôn luôn đúng. Thế là ông Tô Hải đặt bước chân đầu tiên của mình lên đoạn đường khổ nạn vì bị cộng sản lừa dối, tráo trở. Nhưng ông đã không còn đường lui, và đành nương theo thời thế để mà sống. Ông Tô Hải cũng như khá nhiều những cán bộ lỡ sa chân vào cùm của đảng, chỉ còn biết nói theo đảng, nói không giống như trong lòng mình suy nghĩ.
Nhưng cái HÈN trong con người TÔ HẢI cuối cùng đã chấm hết. Hồi Ký Của Một Thằng Hèn, có nghĩa là ông viết về một thời mụ mị, vì miếng đỉnh chung, quyền lợi tồi tàn mà nói dối lem lẻm. Chứ bây giờ thì ông đã hết hèn, và ông bắt đầu nói bù cho khoảng thời gian đã mất.
Một ông già mở đầu trang hồi ký của mình bằng câu nói ý nghĩa của George Sand : ” Khi bắt tay viết hồi ký chính là lúc mọi khát vọng sáng tạo đã cạn , mọi đam mê hoài bão đã tắt, và thần chết đã cầm lưỡi hái hiện ra trước cửa . ” thì ai cũng đã hiểu quỹ thời gian của ông đã không còn bao nhiêu, thế nhưng chế độ CSVN không hề bận tâm rằng đối tượng mà nó muốn tiêu diệt là trẻ nít, phụ nữ hay ông già , bà lão ! Nhìn clip quay cảnh ông Tô Hải nằm trên giường bịnh viện , được chuyền nước biển mà ngoài cửa thì hai thằng an ninh thường phục đứng canh me , ngăn cản không cho ai tiếp cận người nhạc sĩ già mà hơi thở có thể tắt bất cứ lúc nào . Tôi còn nghe nói an ninh bỏ nhỏ cho giám đốc bệnh viện không được nhận ông Tô Hải làm bệnh nhân . Cái thái độ KHOAN HỒNG của chế độ CSVN nó vĩ đại như thế đó ! Nó có từ thời ông Hồ khi ông ban ơn cho bà Cát Hanh Long Nguyễn Thị Năm được chôn trong một cái hòm bằng gỗ tạp. Ông Hồ đã trả ơn đầy đủ cho bà Nguyễn Thị Năm bằng một phát súng vào đầu sau khi bà này cúng vàng cho ông Hồ , nuôi ông Hồ và lũ chồn cáo của ông ăn dầm nằm dề trong nhà vào những ngày đầu kháng chiến. Ông Hồ còn lấy bút hiệu CB để viết thêm những bài tố cáo bà Năm hãm hại nông dân. Ông trả ơn đầy đủ như thế đó !
Nghe ông Tô Hải thuật lại cái hoàn cảnh ra đời của Nụ Cười Sơn Cước mà thấy thương mến cho một tâm hồn nghệ sĩ. Đơn vị bộ đội của Tô Hải đóng quân trong một làng người Mường ở Hòa Bình. Trong nhà đó có cô gái người Mường rất xinh tên Phẩm. Ngày đơn vị rời đi chỗ khác, những tình cảm lưu luyến của một tay văn nghệ, hát hò đối với một bông hoa rừng đã kết tụ thành một ca khúc lãng mạn , tuyệt vời .
Ông nhạc sĩ đa tài ơi, hãy về chốn an lạc , thanh thản nhé. Tuy ông không còn hiện diện nơi đây nhưng tình cảm của ông trong những ca khúc lãng mạn vẫn còn sống mãi trong lòng người ái mộ một tài năng thực sự . REST IN PEACE SIR.

Image may contain: 1 person
Trần Thảo
Image may contain: one or more people
vuthuhien
Vũ Thư Hiên

TÔ HẢI ĐÃ ĐI XA

Tô Hải đã giã biệt chúng ta!
Chúng ta mất một chiến sĩ can trường đấu tranh không mệt mỏi cho tương lai đất nước tự do và dân chủ. Tôi mất người bạn già với những kỷ niệm không bao giờ quên – những chiều hành quân qua những đồi tím hoa sim: Kim Bôi, Kim Tân, Kiểu, Nho Quan … trong những vần thơ chan chứa buồn đau một thời chinh chiến của Hữu Loan. Nhắc tới anh lại nhớ đến những nụ cười thơ ngây của các nàng sơn nữ bên đường trong tình yêu trong mơ của người lính Tô Hải.

Tô Hải chưa bao giờ là con người chính trị. Anh đã là, và mãi mãi là con người của đời thường. Chính vì là con người của đời thường, anh quằn quại giữa những khái niệm chính trị bị nhồi nhét và tình cảm của con người tự nhiên, để rồi cuối cùng dũng cảm thú nhận mình là Thằng Hèn, một việc không phải ai cũng làm được. Con người đời thường của Tô Hải giúp anh nhìn ra và đau cái đau của người thường khi viết một ca khúc nói lên điều không được phép nói trong tiếng vang rền của điệu kèn chiến thắng:

Ngày về tươi vui
Nhưng giữa thủ đô ai chẳng ngậm ngùi
Bao mái tóc xanh quấn vành khăn trắng
Bao má nhăn nheo lệ cuốn tơi bời
Chờ chồng mong con ngày về chiến thắng
Trông toán quân về đếm thiếu những ai?

Bài hát bị cấm. Nhiều người không biết nó..
Anh viết cho tôi: “Chúng ta đều là những thằng hèn. Chúng ta thấy, chúng ta biết, nhưng chúng ta ngậm miệng. Vì sợ. Tớ gửi cho cậu những lời gan ruột này. Hãy đọc, hãy sắp xếp lại cho gọn giúp tớ, để những thằng hèn như chúng ta đã từng, hiểu ra điều cần phải hiểu để mà sống cho ra Người”. Hồi Ký Của Một Thằng Hèn ra đời đánh dấu một bước ngoặt quyết định của người nhạc sĩ từ bỏ mọi vinh hoa để bước vào cuộc chiến đấu chống lại thể chế độc tài mang nhãn hiệu “chuyên chính vô sản”.
Tô Hải không còn nữa. Thương tiếc anh, chúng ta hãy làm thêm vào phần việc của mình thay cho anh công việc anh đang làm dở.
Thế nhé, các bạn nhé!

12/8/2018

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s