Luật nhân quả đời thường

logo phóng sự
Image may contain: sky, cloud and outdoor
Nhiệt điện Vĩnh Tân (Ảnh VNeconomy).
Quốc Ấn

NHÂN – QUẢ

“Không giải quyết vấn đề bằng thứ tư duy tạo ra nó!”- Einstein. Câu chuyện bạo loạn ở Bình Thuận cần được nhìn nhận như vậy.

Bình Thuận sống nhờ du lịch, nuôi trồng và đánh bắt hải sản. Như mọi tỉnh thành khác ở Việt Nam, Bình Thuận thu hồi đất để giao cho doanh nghiệp hoặc quan chức. Những người mất đất sống vật vờ với những chồng đơn khiếu nại, những chuyến ra tỉnh, ra Trung ương đòi đất.

Sự xuất hiện của nhiệt điện khiến dân vùng có nó không chỉ vật vờ. Họ lần mòn chết, theo nghĩa đen, với bệnh tật bủa vây và ô nhiễm ảnh hưởng đến các ngành nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy sản lẫn nông nghiệp. Ngư dân Bình Thuận cũng hiểu rõ những hiểm nguy khi tàu Trung Quốc tấn công.

Đất đai, ô nhiễm, chủ quyền biển bị xâm phạm là cách mà “chiếc lò xo” mâu thuẫn bị nén xuống. Năm 2015, bạo loạn ở xã Vĩnh Tân thuộc huyện Tuy Phong. Hôm qua, bạo loạn ở thị trấn Phan Rí cũng của huyện Tuy Phong và lan ra cả tỉnh. Có nén, có bung. Có áp bức, có đấu tranh!

Tôi đến Tuy Phong, hay bất cứ nơi nào có mâu thuẫn đất đai và ô nhiễm tại Việt Nam, đều tiếp xúc với dân rất dễ. Chỉ cần chịu lắng nghe nỗi đau của họ, hít thở thứ không khí đầy bụi nơi họ sống, dám uống thứ nước có mùi lạ mà họ uống hàng ngày, dám bế trên tay những đứa trẻ sinh ra dị dạng vì ô nhiễm,… là dân sẽ coi như người nhà. Làm những điều đó phải thực bụng, không diễn được trước mặt nhân dân đâu!

Dân miền biển cộc tính, nói phải họ nghe, đàn áp họ phản kháng. Đối diện với cái chết trên biển trong mỗi chuyến ra khơi họ còn không sợ… Và cái đáng lo lắng nhất là suy nghĩ “đằng nào cũng chết”! Ra khơi có thể chết, mất đất chết lần mòn, dính bệnh vì ô nhiễm thì vài năm thôi sẽ chết là những suy nghĩ có thật. Tôi đã cảnh báo điều đó (xem comment).

Cái đáng lo lắng hôm qua đã diễn ra!

Cái đáng lo bây giờ không phải là kêu gọi trấn áp hay trấn áp thực sự những người sẵn sàng chết!

Mà là đối thoại- điều tưởng dễ mà khó nhất! Ở Việt Nam, số người có uy tín và bãn lĩnh một mình bước vào “tâm bão” và thuyết phục được nhân dân bình tĩnh không kín hết số ngón tay. (Riêng ông Trần Hồng Hà, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nếu đi một mình vào đám đông phẫn nộ ấy, tôi biết chỉ có 1 “kết cục”!)

Đối thoại. Trả lại cho dân những thứ vốn là của họ (đất đai).

Đối thoại. Giải quyết ngay việc gây uy hiếp sinh mạng dân hàng ngày (ô nhiễm).

Đối thoại. Để cùng nhìn ra biển và đòi lại quyền an toàn khai thác hải sản (chủ quyền).

Việt Nam có 28 tỉnh bờ biển. Không có một lực lượng chính quy nào có đủ sức mạnh bảo vệ an ninh trật tự lẫn phòng chống ngoại xâm mà không dựa vào dân. Nhưng 28 tỉnh ấy có 22 tỉnh có bóng dáng “bạn vàng” thâu tóm đất. Tất cả đất dân bị “cướp” đất bằng chủ trương, có rất nhiều những làng chài bám biển bị giải tỏa, có vô số ngư phủ ngàn đời vì thế mà phải bỏ biển làm nghề khác mưu sinh. Cả ô nhiễm của ngành công nghiệp nặng như luyện thép hay nhiệt điện nữa…

Nhìn từ câu chuyện ô nhiễm và mâu thuẫn đất đai ở Tuy Phong 2015. Câu chuyện ô nhiễm và mâu thuẫn đất đai ở Bình Thuận 2018. Và nhìn vô số câu chuyện ô nhiễm và mâu thuẫn đất đai trên đất nước này thì đó không phải một hiện tượng.

nhiệt điện Vĩnh Tân

Chọn cách nào và làm ra sao để giải quyết là việc của chính quyền. Nhưng chọn cách xa dân sẽ là sai lầm lớn nhất của chính quyền hình thành từ khẩu hiệu “của dân, do dân, vì dân”!

Bởi vì: “Không giải quyết vấn đề bằng thứ tư duy tạo ra nó!”- Einstein

P/s: Những anh chị nào là quan chức, dư luận viên hay trẻ trâu và thậm chí cả các nhà báo có xu hướng đòi trấn áp dân xin đừng vào Facebook tôi comment. Cổ súy bạo lực là điều ngu xuẩn nhất lúc này nên thân, sơ hay chả quen biết gì tôi cũng block hết!

 

 Mai Quốc Ấn
 
 
Image may contain: 1 person, sky and outdoor
Bao Trung Nguyen

Cổ ngắn kêu sao tới trời ?!

Hơn 3 năm trước, ngồi dưới mái hiên của ngôi nhà trong làng chài bên cạnh những nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân (Bình Thuận), tôi hỏi một ngư dân: “Không đi biển rồi anh làm gì?”, người ngư dân trẻ đặt ly bia rẻ tiền cạnh dĩa cá khô tanh ngòm nói gọn lỏn: “Đi ăn mày”. Dưới ống khói nhà máy nhiệt điện, những giàn lưới treo phất phơ trong vườn, khô rang vì đã lâu không nhúng nước biển, những con thuyền thúng nằm úp trùi trụi như những chiếc mai rùa chết.

ngư dân BT

Sự kiện biểu tình ngày 10.6 còn khiến nhiều người phân tích, mổ xẻ. Lần đầu tiên một cuộc tổng biểu tình trên toàn quốc diễn ra ở mọi thành phố lớn với số người tham gia dễ dàng ước tính đến con số hàng chục ngàn. Thế nhưng, bạo động lại diễn ra ở một địa phương nhỏ như Phan Thiết không thể không làm chúng ta hỏi nhau “vì sao?”. Vì sao ở nơi có đông người biểu tình với nhiều luồng tư tưởng chính trị như Sài Gòn lại ôn hoà mà một nơi như Phan Thiết lửa lại cháy ở UBND?

Phải trở lại những địa phương như Đồng Tâm, Văn Giang, Bình Dương và xa hơn như Thái Bình để nhìn thấy cái đám đông giận dữ bạo động đó hẳn có lý do của mình. Câu trả lời chung đó là những cộng đồng yếu thế cảm thấy bị o ép quyền lợi trong một điều kiện sống tồi tệ rất dễ bùng phát bạo lực.

Đây cũng không phải lần đầu tiên ở Bình Thuận có bạo động. Vài năm trước người dân ngay dưới chân nhà máy nhiệt điện đã dùng đến gạch đá thậm chí bom xăng để “đối thoại” với chính quyền. Hãy tưởng tượng khi bạn phải ăn cơm trong mùng để chén cơm của bạn khỏi bị bụi tro xỉ than nhuộm đen. Hãy tưởng tượng con trẻ của bạn lớn lên trong bầu không khí dày bụi đến đỗi mũi đứa nào cũng đen nhẻm vì bụi than. Và hãy tưởng tượng nguồn hải sản sinh kế bao đời nay bỗng cạn kiệt vì cái nhà máy nhiệt điện. Hãy tưởng tượng mình bị đặt vào một cuộc sống như thế để đi tìm câu trả lời cho đám đông bạo động. Đừng tưởng tượng ra cái lý do đầy lười nhát “kẻ xấu lôi kéo”, như vậy chỉ khiến giận dữ chất chồng.

Lần bùng phát bạo lực vài năm trước đây không chỉ là sự phản ứng giận dữ mà còn là lời kêu cứu đầy tuyệt vọng của một cộng đồng khi đứng trước môi trường sống bị huỷ hoại, sinh kế bị tàn phá, con người bị tha hoá trong cơn lốc đền bù – giải toả. Tôi tự hỏi khi ấy các đại biểu hội đồng nhân dân, đại biểu quốc hội được giao đại diện cho tiếng nói của những người dân đó đang ở đâu? Tiếng nói của một cộng đồng không được lắng nghe đến nỗi họ phải dùng bạo lực để lên tiếng.

Khi người ta sắp trình một dự luật mang nhiều ý nghĩa bóp nghẹt tự do ngôn luận như Luật An Ninh Mạng thì một luật khác giúp người dân biểu lộ chính kiến là Luật Biểu Tình vẫn bị bỏ quên. Hiến pháp cho phép biểu tình nhưng không có luật quy định. Hiến pháp như “dòng sông” lớn mà đạo luật như “con kênh” dẫn nước vào “cánh đồng” cuộc sống. Nước từ sông lớn thay vì theo dòng kênh dẫn nước vào tưới mát ruộng đồng thì lại tràn như cơn lũ kéo theo cả rác bẩn. Lỗi chắc không phải ở cánh đồng mà lỗi phải ở chính những người cố tình tránh né việc đào kênh dẫn nước.

dân BT

Một cộng đồng yếu thế cảm thấy tiếng nói của họ không được lắng nghe. Một cơ chế đại diện chính trị yếu kém không thật sự vì mục đích được giao. Thiếu luật pháp để hướng dẫn hành vi của cộng đồng. Chừng đó có đủ để dẫn đến bạo động hay chưa? Lý do “kẻ xấu xúi giục” bỗng trơ trẽn trước những yếu tố này như chính những kẻ cố nại vào đó để đổ tội lên đầu nhân dân.

Cổ ngắn kêu không tới trời thì sao? Thì gạch đá, bom xăng sẽ dùng để “kêu”. Vô cùng mong rằng “lời kêu” ấy nay đã được nghe thấu để người dân đừng phải “kêu” như vậy lần nào thêm nữa.

Trung Bảo

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s