Chia sẻ kinh nghiệm của Vịt kìu sống ở Mỹ

Tài liệu tham khảo

huy hiệu nước Mỹ

Chia sẻ kinh nghiệm sống của Vịt Kìu tại Mỹ

Dương Trung Hiếu2

Videos của Dương Trung Hiếu

(còn tiếp)

cám ơn bạn Hiếu

kontumquetoi-com-m

Những bài viết(khách quan và chủ quan)

Mai Thảo2

Nhà văn quá cố Mai Thảo ngồi chờ xe buýt(bus)

Đằng sau đồng USD Việt kiều Mỹ gửi về – Đừng mơ lãnh tiền trợ cấp

Nhiều người bên nhà vẫn bảo, ở Việt Nam, sếp là trời, nói một là một, hai là hai, nhân viên răm rắp nghe theo. Còn ở Mỹ thì sếp và nhân viên ngang hàng, mặc sức tranh cãi.

Đó chỉ là trên lý thuyết và trong phim Hollywood thôi. Chứ ngoài đời thì hiếm.

Chớ dại vác đơn đi kiện

Sau lưng không biết người ta nói xấu cái gì, chứ trước mặt, nhân viên sợ sếp ra phép. Không nghe lời, chọc giận, sẽ mất nhiều cơ hội tiến thân, thậm chí bị đì rồi mất việc như chơi. Mỹ mà, có việc làm là có tất cả.

Ở Mỹ có làm việc là có tất cả

Có tiền trả góp nhà, xe, điện thoại, shopping, du lịch, để dành cho mai hậu về sau. Khi mất việc, cũng đồng nghĩa bạn không có tiền, nghĩa là bạn sẽ nợ tiền nhà lẫn tiền xe, nghĩa là không có tiền mua áo quần, thức ăn hay nước uống, nghĩa là trước sau gì bạn cũng sẽ ra đường mà ở rồi “ngủm củ tỏi” cũng chẳng ai hay.

 

Cũng có nhiều người sống nhờ vào trợ cấp của chính phủ, nhưng những khoản này chẳng là bao, không mấy ai có thể sống suốt đời bằng số tiền ít ỏi ấy.

Nhiều người mới qua còn quen kiểu Việt Nam. Chán việc: nghỉ. Không ưa sếp: nghỉ. Ghét đồng nghiệp: nghỉ. Làm nhiều mà lương ít: nghỉ. Thích là nghỉ thôi, mà không cần phải tìm việc khác phòng thân. Nếu bạn tự ý nghỉ việc, thì ngồi mơ lãnh tiền trợ cấp thất nghiệp đi nhen. Bạn xung phong mà, không ai bắt biểu.

Còn lỡ bị đuổi, cũng không hẳn bạn sẽ có tiền trợ cấp liền, mà phải qua nhiều công đoạn. Văn phòng thất nghiệp sẽ phỏng vấn hai bên, tìm ra nguyên nhân bị đuổi. Nếu lỗi thuộc về bạn nhưng không đến mức quá đáng, bạn sẽ nhận được trợ cấp trong vòng vài tháng, dựa vào số tiền đã đóng khi đi làm. Còn nếu lỗi hoàn toàn thuộc về bạn, kiểu chơi ma túy, đi trễ về sớm nhiều lần ảnh hưởng tới công việc, thì yên tâm đi nhé, một xu cũng không có.

Dù bạn có làm năm năm, mười năm, cũng chả khác gì nhau.

Khác với châu Âu, Mỹ không mạnh lắm về công đoàn, nên nhân viên không được bảo vệ một cách triệt để.

Không đồng ý với quyết định của họ, bạn có thể mướn luật sư đi kiện, kiểu phân biệt chủng tộc, giới tính, bị đe dọa khi làm việc, môi trường không phù hợp, hay bất kì một lý do trời ơi đất hỡi nào đó. Mỹ mà, xứ tự do, ai cũng có quyền kiện người khác ra tòa.

Và người bị kiện phải bỏ ra một đống tiền để mướn luật sư bào chữa nếu không muốn bị thua và có hồ sơ xấu. Nhưng để theo đuổi một vụ kiện sẽ vô cùng tốn thời gian và tiền bạc nhưng chưa chắc thắng. Rồi mai mốt nộp đơn qua công ty khác, họ kiểm tra lịch sử làm việc của bạn.

Một khu phố toàn người Việt ở New Orleans

Dù pháp luật không cho phép chối, nhưng đời mà, ai biết được chữ ngờ. Ít ai muốn mướn một nhân viên hay đi kiện cáo công ty. Người ta không nói ra, sao bạn biết.

Không có bữa trưa miễn phí

Những ngày vào Sài Gòn làm giấy tờ xuất cảnh, gia đình chúng tôi có ở trọ nhà cô chú người quen của ba ở quận 1. Nhà cửa chật chội, nhưng của ít, lòng nhiều, cô chú đã đùm bọc gia đình chúng tôi rất nhiều. Khi sang Mỹ, những năm đầu tiên, chúng tôi cũng thư từ, quà cáp, liên lạc hỏi thăm cô chú mỗi năm.

Để sống được và tồn tại trên đất nước này, chúng tôi phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba dân bản xứ

Rồi chuyện đời, chuyện làm cứ cuốn chúng tôi vào cái vòng lẩn quẩn. Thư từ, điện thoại, tin tức cũng thưa dần. Nghe kể lại, cô chú cũng giận dỗi, trách hờn này nọ, là giờ giàu sang quên đi tình nghĩa thuở xưa. Độ đâu vài năm trước, tôi nhận được điện thoại của cô. Cô thỏ thẻ, tao qua đây được mấy tháng, thấy cảnh mấy đứa con tao nó quay cuồng với cuộc sống, quần quật kiếm tiền, chẳng có thời gian ngủ nghỉ, thấy mình bậy ghê.

Nếu như ông bà ta có câu: “Có làm thì mới có ăn / Không dưng ai dễ đem phần tới cho”, thì người Mỹ cũng thường hay nói “There is no such thing as a free lunch in America” (Không có cái gọi là bữa trưa miễn phí ở Mỹ).

Sống ở đâu cũng thế, ai cũng phải làm việc mới mong tồn tại. Nhưng để sống được và tồn tại trên đất nước này, chúng tôi phải nỗ lực gấp đôi, gấp ba dân bản xứ, phải vượt qua rào cản ngôn ngữ, những cú sốc văn hóa, vượt qua sự mặc cảm, kỳ thị về màu da, sắc tộc, chịu đựng mùa đông, mùa hè khắc nghiệt, và sự thiếu thốn tình cảm gia đình.

Bọn trẻ chúng tôi còn phải chật vật để hòa nhập, thì những người sang đây khi không còn trẻ nữa, việc đó hầu như bất khả thi.

Để có được những kỹ sư, cử nhân, tiến sỹ, thạc sỹ, những tiệm nails, tiệm phở, nhà hàng chi chít chữ Việt, hoặc những văn phòng bác sỹ, luật sư nằm co cụm hay rải rác từ Đông sang Tây, từ Bắc xuống Nam, từ miền gió tuyết đến sa mạc khô khan trên đất nước rộng lớn này, đã được đánh đổi bằng nước mắt, mồi hôi và cả những sự hy sinh lặng thầm của những người mẹ, người cha và sự nỗ lực không ngừng nghỉ của bao người trẻ tuổi.

Một góc nhà thờ của người Việt

Nhưng không phải ai đến Mỹ cũng thành công.

Những khu nhiều người Việt cũng sinh ra đủ thứ tệ nạn kinh hoàng như ma túy, mại dâm, cờ bạc, rượu chè, bảo kê, vay nặng lãi, đổ nợ, lang thang ăn xin để sống, rồi đâm thuê, chém mướn, bắn giết, băng đảng tùm lum.

Chả trách, nhiều gia đình người Việt thích yên ổn làm ăn, muốn con cái chú tâm học hành để mai sau làm ông nọ bà kia, chấp nhận dọn về những vùng quê hẻo lánh, ít người Việt.

Giấc mơ Mỹ không phải là thứ từ trên trời rơi xuống. Và kiếm được đồng tiền trên đất nước Hoa Kỳ, không phải là chuyện dễ dàng. Đó cũng là câu chuyện mà chúng tôi đã kể với các bạn trong suốt 5 kỳ báo vừa qua.

Nguyễn Hữu Tài

Câu chuyện thật của một Việt kiều kể về cuộc sống ở Mỹ

  

Từ lâu tôi rất muốn viết một bài nói về đề tài này nhưng vì khả năng viết rất hạn chế và cuộc sống ở xứ người quá bận rộn nên tôi không thể. Hôm nay tôi cố gắng viết lên một đôi lời, với hy vọng bạn đọc trong và ngoài nước có một cái nhìn xác thực với cuộc sống người Việt định cư ở nước ngoài. Bài viết sẽ có nhiều sai sót, rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của bạn đọc.

Dù ở Việt Nam bạn đã tốt nghiệp cao đẳng, đại học hay hơn thế nữa, nhưng khi tới Mỹ thì bạn như là người mù chữ. Việc tìm được một công việc phù hợp với bằng cấp đã học ở Việt Nam sẽ là điều không thể, vì vậy khi đặt chân tới mảnh đất thiên đường này, việc bạn phải trở thành thành phần lao động chân tay sẽ là điều tất yếu.

Đối với thành phần lao động này ở Mỹ thì phải nói là vô cùng vất vả. Tất nhiên, ở Mỹ không ai ép buộc mình phải làm việc nhiều giờ cả, nhưng vì cuộc sống và bạn muốn có tất cả mọi thứ nên phải làm việc cộng lái xe 11-13 giờ/ngày, 7 ngày/tuần. Với mức vật giá đồ ăn người Việt ưa thích tương đối đắt đỏ: 8 USD cho một kg rau muống, 1,29 USD cho 3 nhánh sả hoặc rau thơm các loại, 12 USD một kg nhãn tươi, 3,99 USD một trái đu đủ, hoặc thơm, 20 USD cho một hộp chôm chôm 36 trái… thì với mức lương khiêm tốn 1500-2500 USD/tháng chưa xài đã hết. Vì vậy đa số thành phần lao động chi tiêu hết sức tiết kiệm và dĩ nhiên là rất nhiều người không dám bỏ tiền để mua bảo hiểm y tế.

Bảo hiểm ở Mỹ rất mắc. Ngay bản thân tôi, gia đình gồm 8 người và nhiều bạn bè của tôi hầu như không ai có bảo hiểm. Cũng vì điều này nên tôi đã chứng kiến nhiều cảnh đau lòng. Chẳng may bạn mắc bệnh, đi khám bác sỹ dù bác sĩ không chữa được bệnh cho bạn nhưng cũng lấy 120-150 USD và bác sĩ đó giới thiệu tới một bác sĩ khác mà bác sĩ đó cũng bó tay luôn thì cũng lấy một khoảng tương tự.

Ở Mỹ chữa bệnh vô cùng đắt đỏ, một ca phẫu thuật nhiều khi trả cả đời không hết. Cũng vì lý do này nên nhiều người dù mang bệnh trong người nhưng điều kiện kinh tế eo hẹp nên cứ chịu đựng để lâu ngày dẫn đến bệnh nặng và tử vong cũng là chuyện thường xảy ra.

Theo tờ Miami Herald, cộng đồng người Việt ở Mỹ đã trở thành lực lượng kiểm soát gần như hoàn toàn nghề làm móng (nail) ở nước này.

nails2Tuy nhiên, làm nail cũng có những đắng cay mà người trong nghề mới hiểu hết.

Tuy nhiên, làm nail cũng có những đắng cay mà người trong nghề mới hiểu hết.

Hầu hết ở Mỹ ai cũng phải làm việc nhiều giờ, nên không còn thời gian để chăm sóc bản thân, gia đình và con cái. Đi làm về đến nhà đã đau nhừ toàn thân, ăn cũng không muốn ăn chứ đừng nói là làm cơm tối cho gia đình và tất nhiên là cũng chẳng còn mặn mà tới chuyện chăn gối nữa vì phải giữ sức để mai đi cày.

Đối với chị em, khi đến Mỹ cứ nghĩ mình là số một, nhưng tôi thấy chị em chẳng sung sướng tí nào cả. Nhiều khi họ còn phải làm việc vất vả hơn cánh đàn ông ấy chứ. Chỉ đơn cử việc sinh đẻ thôi cũng đã là một thiệt thòi lớn. Thông thường ở Mỹ sau khi sinh, chỉ ở lai bệnh viện 48h.

Chồng thì cũng chỉ nghỉ 2-3 ngày sau đó là chị em phải tự lo cho bản thân và con nhỏ, 1-2 tuần nhiều lắm là 4 tuần lại phải đi làm. Con nhỏ chưa đầy tháng tuổi phải gửi trẻ 11-12h/ngày. Nhiều khi nhìn con còn quá bé mà phải đưa đi gửi cả ngày ứa cả nước mắt, nhưng biết làm sao bây giờ. Nghỉ ở nhà để lo cho con ư? Lấy tiền đâu ra để mà sống? Ai lo cho đống hóa đơn hàng tháng? Đến khi con đi học thì cả tuần không thấy mặt con ấy chứ.

Ở Mỹ, hầu hết thực phẩm đều là đông lạnh có khi hàng tháng. Đồ ăn thì nấu một lần cho 2-3 ngày. Ăn thì chẳng bao giờ đúng bữa, mà cũng chẳng còn kịp nhai nữa, nuốt cho đầy bụng để mà làm việc. Bữa sáng thì ăn ở trên xe, bữa trưa thì ăn ở chỗ làm, rỗi lúc nào thì ăn lúc đó, nhiều hôm bận quá chẳng có thời gian để mà ăn phải uống sữa trừ cơm. Rất nhiều hôm bữa tối, cơm canh đổ đầy một tô, hâm nóng bằng lò vi sóng, chồng lái xe vợ vừa ăn vừa đút cho chồng ăn vội vã tới đón con kẻo trễ bảo mẫu than phiền. Đọc đến đây thôi thì nhiều bạn đã đặt câu hỏi: Tại sao không về Việt Nam mà sống?

Xin thưa với các bạn, có rất nhiều nguyên nhân.

Khi đi thì tìm mọi cách đi cho bằng được giờ về sợ xấu hổ, con cái học hành dở dang, khả năng kinh tế không cho phép, nhà ở Việt Nam giờ quá mắc. Nếu ngày xưa ai có nhà mặt phố bán để ra đi thì đừng bao giờ về tìm hiểu xem căn nhà đó bây giờ bao nhiêu, nếu không bạn sẽ không ngủ được đâu. Về Việt Nam lại phải bắt đầu lại từ đầu…

Riêng bản thân tôi thì, mình đã quá hèn mọn, không làm được gì cho dân tộc thôi thì hy sinh chút sức mọn này cho gia tộc. Chỉ mong những người thân trong gia tộc tôi nói riêng và những người ở Việt Nam có thân nhân ở nước ngoài nói chung thực sự hiểu được giá trị của đồng tiền mồ hôi nước mắt mà người con tha hương gủi về.

Nói chung, người Việt chúng ta rất cần kiệm. Đa số sau khi định cư ở nước ngoài 2-3 năm thì ai cũng bắt đâu dư dả 40.000-50.000 USD hay hơn thế nữa. Nhưng những ngày đen tối lại bắt đầu từ đây. Lúc đã có tiền , bạn bắt đầu nhìn lại cuộc sống. Với suy nghĩ, mình không thể ở mãi trong một căn hộ chật hẹp, phức tạp, đi một chiếc xe cũ kĩ như thế này được… Một ngày, bạn tới gặp chuyên viên ngân hàng, người nhân viên này đã từng ăn học ở trường hàng năm để dụ đỗ mọi người.

Nào là: bạn không phải ở nhà mướn, thực sự làm chủ căn nhà của mình, là tài sản lớn, là khoản đầu tư sinh lời cao, sau khi bạn trả xong căn nhà bạn sẽ có một khối tài sản lớn… Sau khi gặp môi giới xem một loạt nhà và tất nhiên là bạn không thích một căn nhà cũ, nhỏ trên dưới 100.000 USD. Kết quả là bạn quyết định mua trả góp 30 năm cho một căn nhà 300.000-400.000 USD ở cho sướng tấm thân. Lúc này bạn cảm thấy vô cùng hạnh phúc.

Đất nước Mỹ đã cho mình quá nhiều cơ hội. Rõ ràng là, chỉ cần 5000 USD để mua một chiếc xe 40-50.000 USD; 10-20.000 USD để mua một căn nhà 400.000 USD. Thậm chí bạn chỉ cần có công việc ổn định chẳng cần đồng nào cũng mua được nhà, xe…

Nhưng theo sự hiểu biết của tôi thì bạn đã chui vào một cái bẫy tài chính hết sức tinh vi mà các chuyên gia kinh tế hàng đầu tạo ra. Tại sao vậy? Vừa ký mua căn nhà thì bạn đã mất đi 6% giá trị của căn nhà cho “tiền môi giới”, mà nhiều người cho rằng người bán trả, nhưng theo tôi thì người mua đưa tiền cho người bán trả.

Nếu không tin thì bạn bán ngay căn nhà vừa mua thì sẽ biết là mình mất bao nhiêu %. Chẳng hạn, bạn mua một căn nhà 400.000 USD, cứ cho là trả trước 100.000 USD thì ngân hàng phải trả cho chủ đầu tư 300.000 USD, tức bạn mượn 300.000 USD tiền mặt thế chấp bởi căn nhà với lãi suất 4,99-7,99 %/năm tùy tín dụng từng người. Bên cạnh đó, bạn phải trả thuế tài sản 1,75-4 %/năm tùy từng khu và thành phố mình ở.

Những ngôi nhà được bán với giá 500 hay 1.000 USD đăng tải trên báo chí Việt Nam rất phổ biến tại Mỹ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu không am hiểu luật pháp của Mỹ, nhà đầu tư có thể bị mất cơ hội và… mắc cạn.

VD: với một căn nhà 400.000 USD trả trước 100.000 USD thì phải trả hàng tháng: tiền gốc 1000-1200 USD, tiền lời ngân hàng 1500-2000 USD, tiền thuế tài sản 600-800 USD cộng tiền vệ sinh khu vực 300-600 USD/năm, tiền bảo hiểm… Tính ra mỗi ngày ngủ dậy thì có một ai đó đã rút ra từ hầu bao của bạn 100-150 USD/ngày, sau 30 năm bạn phải trả 1,2 – 1,5 triệu đô cho một căn nhà 400.000 USD.

Sau khi dọn tới căn nhà mới, bạn thấy căn nhà trống trơn, lúc này thì túi tiền cũng đã vơi và bạn lại nhớ tới “lệnh bài ” mà Hoàng Đế Obama ban tặng. Mà nó cũng giống lệnh bài thật, cứ tới bất cứ trung tâm mua sắm nào, chỉ cần kéo cái rẹc là có thể khuân về bất cứ thứ gì, từ cái mở nắp chai rượu đỏ tới TV, tủ lạnh… Bạn lại thấy vô cùng sung sướng là mình không còn thiếu bất cứ thứ gì chỉ có thiếu nợ đến mức không thể thiếu nhiều hơn được nữa. Đến thời điểm này thì bạn và vợ con đã nhiễm loại virus mua sắm, loại virus này ở Mỹ chưa có thuốc chữa.

Nhưng xin thưa với các bạn là loại thẻ tín dụng mua trước trả tiền sau này chẳng khác gì một lưỡi dao cắt cổ. Với lãi suất 14,99-24,99 % năm, tính ra cũng xấp xỉ mượn tiền nợ nóng ở tiệm cầm đồ ở Việt Nam. Khoảng 20 ngày sau thì hóa đơn đòi nợ tới gõ cửa nhà bạn mà không bao giờ biết mệt mỏi.

Tôi cam đoan là sau khoảng 2-3 năm lo trả tiền nhà, thẻ… tóc của bạn không còn kịp bạc nữa mà nó rụng ráo trọi. Có nhiều anh chàng kỹ sư, chuyên gia theo được 5-7 năm nhưng đùng một cái mất việc. Bạn thử nghĩ những người này trụ được bao lâu? 3-6 tháng là mất nhà => mất vợ, con.

Vì vậy cho nên, lâu lâu lại nghe tin, có một anh chàng tầm 35-40 tuổi vác súng tới chỗ làm sát hại đồng nghiệp, vợ con rồi đặt dấu chấm hết cho cuộc đời. Mà cứ cho là có nhiều người leo đến 30 năm để trả hết nợ nhà đi chăng nữa thì lúc này bạn cũng sắp trở thành người của thế giới bên kia, còn nhà thì sắp sập.

Nếu bạn muốn sang căn nhà cho con cái thì con của bạn lại phải đóng một khoản thuế rất cao. Nếu chẳng may bạn qua đời thì tất cả chủ nợ, đặc biệt là nợ tiền bệnh viện đến phong tỏa căn nhà và toàn bộ tài sản của bạn kể cả tiền tiết kiệm trong ngân hàng. Lúc này chủ nợ sẽ bán đấu giá từ căn nhà đến đôi bông tai, cho đến khi đủ số tiền bạn nợ mới thôi.

Nếu không đủ, họ có quyền thu hồi những tài sản mà trước đây bạn đã cho tặng con cái trong vòng 7 năm. Đau quá phải không các bạn? Tôi nghĩ, ở Mỹ họ áp dụng chính sách “xẻo dần”, người có nhiều xẻo nhiều, kẻ có ít xẻo ít, xẻo đến chết thì thôi không xẻo nữa, mà bưng sạch luôn.

Cũng vì những lý do kể trên, dù tôi đã ở Mỹ lâu năm nhưng tôi lại thuê phòng hoặc căn hộ để ở. Bao nhiêu tiền làm ra tôi đều đầu tư về Việt Nam, vừa xây dựng quê hương đất nước vừa thắng lợi lớn. Hiện tại có những bất động sản của tôi ở Việt Nam đã lên giá 30 lần vì tôi mua từ năm 1998. Hàng tháng tôi vấn có thu nhập từ tiền thuê nhà, còn hơn cả thu nhập ở Mỹ. Và nhất định một ngày không xa tôi sẽ về Việt Nam để sinh sống.

Theo cách nghĩ của riêng tôi, nếu như một ngày nào đó các bạn ở Việt Nam qua Mỹ để du lịch, thấy cuộc sống ở Mỹ quá hào nhoáng mà bỏ một triệu đô để mua đứt một căn nhà thì bạn đã thuộc thành phần đại gia. Mà đại gia thì sống ở Mỹ làm gì cho buồn mà chủ yếu là lo cho con cháu.

Mà lo cho con cháu thì phải tính 20 -30 năm hay hơn thế nữa, thì bạn không chỉ bỏ một triệu, mà phải chuẩn bị thêm ngót nghét một triệu nữa để đóng thuế. Cho nên tôi thiết nghĩ, đại gia thì không dại gì đầu tư một cách thiếu khôn ngoan như vậy. Thà bỏ tiền ra làm từ thiện hay xây cho liệt tổ liệt tông một căn nhà thờ còn để lại tiếng thơm ngàn đời cho con cháu.

Thật ra thì còn nhiều điều phải nói lên nữa nhưng thời gian không cho phép và sự hiểu của tôi về xã hội Mỹ còn rất khiêm tốn

Qua đây cũng cầu xin những ai hiểu biết về xã hội Mỹ, đặc biệt là về khía cạnh luật sở hữu và thừa kế tài sản, hãy viết lên một bài để cộng đồng người Việt chúng ta ở nước ngoài có thêm kinh nghiệm để bảo toàn tài sản của mình.

Và cuối cùng, dù cuộc sống luôn phải làm việc nhưng tôi cũng vẽ vời làm thơ. Xin chia sẻ cùng các bạn:

NỖI BUỒN THA HƯƠNG

Thương thay cô chú Việt kiều

Tha phương cầu thực chịu nhiều gian truân.

Sang đây tuổi ngoại tứ tuần

Cô thì bưng phở chú khuân vác đồ.

Cậu hai cắt cỏ phụ hồ

Chị hai vất vả với đồ nghề nail.

Tha hương thoát được kiếp nghèo?

Ai hay thân phận bọt bèo mà thôi

Nhưng nay cơ sự lỡ rồi

Bây giờ chẳng nhẽ lại ngồi khóc than.

Đường về xa cách ngút ngàn

Ở lại thì chịu muôn vàn đắng cay

Biết rằng đất nước giang tay

Nhưng mà thể diện mặt mày còn đâu?

Tóc xanh nay đã bạc màu

Nếp nhăn như đã khắc sâu nỗi buồn.

Âm thầm thấm lệ trào tuôn

Thôi đành chấp nhận nỗi buồn tha hương.

Đi Mỹ, Và 16 Năm Sau

Tháng Một năm 2001, tôi nhận được thư yêu cầu bổ sung giấy tờ để đi Mỹ định cư, (hồ sơ được làm từ năm 1989.) Cầm bộ hồ sơ lớn trong tay, tôi vừa đọc vừa tra tự điển, thấy cũng không khó khăn chi, nên tự điền lấy các thông tin, không nhờ ai giúp, cũng chẳng tốn đồng nào cho dịch vụ nọ kia.

 

Sau khi gởi bưu điện thì tháng 3 tôi lại nhận được giấy báo có ngày phỏng vấn -ngày 23 tháng 5 năm 2001- bao gồm 3 gia đình của 3 chị em, tổng cộng 13 người cả thảy. Riêng tôi phải đi ra vào Sài gòn 3 lần. Phỏng vấn thì chỉ 1 lần thôi, nhưng lần 2 để bổ sung giấy tờ, và lần cuối cùng là do bà nội của 2 đứa con bị bệnh, nên tôi muốn chúng thăm bà một lần chót trước khi đi xa, sợ lỡ bà có mệnh hệ gì thì mình khỏi ân hận!

Và sau bao nhiêu lo lắng, mệt mỏi với việc chuẩn bị giấy tờ, nhiều thứ nhớ không xuể! Và các giấy tờ đều phải dịch qua tiếng Anh, có công chứng nữa chứ, nào là giấy khai sinh, ly hôn, chích ngừa, học bạ, giấy nhà cửa nợ công,…Rồi phải ăn nhờ ở đậu nhà người quen, thì cuối cùng 3 mẹ con tôi cũng cầm tờ Visa đi Mỹ!

Hôm nhận Visa, tôi nhờ người quen lái xe Honda thồ chở đi, và ổng bỏ cái phong bì màu vàng to dán kín vào trong áo kẻo sợ bị rơi mất hay cướp giật đòi tiền chuộc thì càng thêm khổ!

Ngày 27 tháng 7 năm 2001, là ngày được ghi trong vé máy bay đi Mỹ của 3 mẹ con tôi, (Hai gia đình kia có trở ngại chút ít, phải đợi đến tháng 10 mới qua Mỹ,) và ba mẹ con tôi đến phi trường Los Angeles (LAX) vào buổi chiều cùng ngày, ngày 27 tháng 7. (Lý do thì ai cũng biết, vì bay ngược chiều quay của trái đất, nên được lợi 10 tiếng đồng hồ.)

Khi vào phỏng vấn có một kỷ niệm nho nhỏ nhưng vui vui.

Buổi phỏng vấn được hẹn lúc 9 giờ sáng chung cho cả 3 gia đình. Nghe lời căn dặn của những người trong gia đình ở bên Mỹ, chúng tôi ai cũng ăn mặc đẹp. Tôi bới tóc, giày cao gót, trang điểm nhẹ, trong bộ áo dài màu xanh lam mỏng, ở giữa có thêu hoa màu đen, và cả viền ở tay áo nữa, cùng với quần dài đen. Hai đứa con gái 10 và 8 tuổi thì mặc 2 cái áo đầm trắng có điểm bông hồng và xanh, tóc bom bê có cài nơ xanh và kẹp tóc có bông vàng cùng màu với áo. Em gái và em dâu cũng mặc áo dài đẹp, em trai và em rể thì mặc “com lê”, nhìn thật vui mắt, như đi ăn đám cưới! Vì đông nên chúng tôi thuê chiếc taxi lớn 12 chỗ đón và đưa cho tiện, (13 người nhưng thật sự chỉ có 11 người lớn, và 2 em bé 2 tuổi.)

Mới 6 giờ sáng, chúng tôi đã lên chỗ phỏng vấn xếp hàng, vì nghe nói rất đông người, sợ phải hẹn qua hôm sau. Mà đúng là đông thiệt. Cả một hàng dài ở ngoài đường, nhưng ai cũng vui vẻ chứ không than vãn gì cả, hai thằng cháu 2 tuổi vẫn đang bú bình sữa nên phải đem theo cái bô cho tụi hắn tè trong lúc chờ đợi! Đến 8 giờ thì bắt đầu lấy số thứ tự và vào bên trong.

Vì tôi xếp hàng đứng đầu, nên được gọi vào phỏng vấn trước tiên. Nhân viên phỏng vấn gia đình tôi là một cô Mỹ trắng khá trẻ, nói tiếng Việt rành rõi.

Gật đầu và mỉm cười với chúng tôi, cô nói, “Xin chào quý vị. Quý vị hãy giơ tay phải lên và xin thề sẽ nói toàn sự thật!”

Tôi mỉm cười lại để chào cô, (mà trống ngực đánh thùng thùng!) đồng thời giơ tay phải lên và nói “Xin thề.”

Bé Sa và bé Vy thì đứng hai bên tôi; cùng đưa tay lên, và tôi cũng nghe chúng nói “Xin thề.”

Cô ấy lại cười và nhắc một lần nữa, “Quý vị hãy giơ tay phải lên và xin thề sẽ nói toàn sự thật!”

Tôi cứ đứng yên, giong tay phải lên cao, trong lòng thầm nghĩ, “Họ cẩn thận ghê, nhắc lui nhắc tới hai lần luôn.”

Cô nhân viên nhắc lại lần thứ ba, “Quý vị hãy giơ tay phải lên và xin thề sẽ nói toàn sự thật,” và đưa tay chỉ về phía Sa, thì tôi mới để ý.

Quay qua Sa (bé lớn), tôi nói khẽ vào tai nó, “Răng con đưa tay trái, cô nói đưa tay phải mà!”

Sa cười khúc khích, “Thì Sa tưởng tay mô cũng giống nhau thôi, ở trường, cô nói rứa mà, mỗi lần cô hỏi, đứa mô giơ tay giành trả lời, tay mô cũng được hết a!”

Tôi không nhịn được cười: “Nhưng ở đây, cô nhân viên yêu cầu đưa tay phải, thì mình phải làm theo.”

Chỉ ba bốn câu hỏi rất đơn giản, “Quý vị có biết ai là người bảo lãnh cho quý vị không?” “Bao nhiêu anh chị em trong gia đình cả thảy?” “Có hình ảnh nào của gia đình không?” “Hiện tại họ đang ở đâu?”

Vừa trả lời tôi vừa đưa cho cô nhân viên coi những tấm hình gia đình đã được chuẩn bị từ trước, tâm trạng dễ chịu dần dần. Sau đó thì cô nói, “Về mặt giấy tờ thì quý vị đã hội đủ điều kiện để được bảo lãnh đi Mỹ, nhưng còn vấn đề về tài chính, cần phải bổ sung.”

Vì lý do đó, mà 3 mẹ con tôi được ưu tiên đi Mỹ trước hai gia đình kia.

Và rồi ngày 27 tháng 7 cũng đến.

Sáng hôm đó, chiếc taxi 9 chỗ ngồi chở 6 thùng hành lý với 3 người chúng tôi lên phi trường Tân Sơn Nhứt lúc 8 giờ sáng, chuyến bay khởi hành lúc 11 giờ trưa.

Sau khi cân đo hành lý, và được phát mấy tấm vé, (hồi đó chưa có vé điện tử như bây giờ), chúng tôi được đưa đến phòng đợi.

Trong những tiếng ồn ào của phòng đợi, dường như tôi nghe tên của ai được gọi nghe quen quen, nhưng phần vì người ta nói nhanh, phần vì người ta đọc tên không có dấu, phần đủ thứ âm thanh trộn lẫn nên tôi không nhận ra được rõ ràng. Mà cũng có thể tôi nhầm, biết đâu?

Khoảng 5 phút sau thì cô nhân viên mặc áo dài đồng phục đến chỗ tôi, và hỏi, “Cô ơi, có phải cô có cháu bé đi kèm tên Huynh Long Ngoc không?”

Tui đoán là tên con bé Vy (mặc dù họ nói không có dấu,) hơi lo lo, vội trả lời, “Đúng rồi con. Có chuyện gì không ổn hả?”

Cô nhân viên cười, “Dạ, con mừng quá. Tụi con đưa sót vé cho cháu. Mỗi người phải có 2 tấm vé, từ Việt nam tới Hồng Kong, và từ Hong Kong tới LAX. Cháu Ngoc chưa có vé từ Hồng Kông qua Los Angeles.”

Tôi nghe mà mừng hú vía. Từ hồi cha sinh mẹ đẻ đến giờ, đi máy bay được có 1 lần từ Huế vào sài gon năm 1972 (do ba tôi được thuyên chuyển nhiệm sở nên cả nhà được đi không tốn tiền) còn đi nước ngoài thì chưa bao giờ!

Lần đầu tiên đi Mỹ, cầm tấm vé thì cầm cho vui thôi, chứ toàn tiếng Anh, tôi có đọc được thì cũng chỉ lõm bõm, với lại nghĩ, đâu phải việc của mình!!!

Qua khung cửa kính của phòng đợi, tôi nhìn thấy chiếc máy bay của hãng Cathay Pacific to chàng àng, đậu chình ình như một dãy nhà lầu mấy tầng. Ngạc nhiên quá! Lần đầu tiên tui thấy chiếc máy bay to đến vậy!

Khi mua vé, tôi có nói với cô bán vé là 3 mẹ con đi cùng với nhau, rồi vì mình cũng thuộc loại “cù lần lửa,” cả đời không hề đi máy bay, nên không dám hỏi vé ngồi chỗ mô, số mấy, (Mà sao lúc đó, cái gì cũng sợ, không dám hỏi, kỳ cục thiệt chơ! Có mô như chừ, làm đày làm láo, hoạnh hoẹ đủ điều!)

Ai dè họ chỉ được cái miệng dẻo để bán buôn thôi, tới khi lên máy bay rồi, dò tìm số ghế, mới biết là ba mẹ con ngồi 3 nơi!!! Con bé út Vy, được cô tiếp viên tặng ngay một gói quà quá to gồm một cái xách có hình con gấu, (đặc trưng của hãng Cathay Pacific) nhiều bút chì màu, sách vẽ, bánh kẹo và giấy dán hình, nên ngồi im re. Trong khi đó, bé Sa xui xẻo, vừa bị ngồi xa mẹ nhứt, lại không có quà nên phụng phịu, bắt đền.

Tôi mới quay qua bà khách ngồi bên cạnh, líu la líu lít một hồi, thì bà lắc lắc đầu, lôi cái giấy giống như thẻ căn cước bên mình, chỉ cho tui coi tên. À, bà người Ấn Độ, không biết tiếng Việt! (Mà trông bà giống người Việt mình lắm.)

Tôi tẽn tò bèn tới níu tay cô tiếp viên, tiếp tục xí xa xi xô, chỉ chỉ chỏ chỏ từ Sa qua Vy qua gói quà! Chỉ qua chỉ về một hồi, cô ấy bỏ đi!

Tức không cơ chứ! Nói bắt mỏi miệng, mà con thì cứ khóc, cô tiếp viên thì lắc đầu!

Nhưng mấy phút sau, thì cô tiếp viên trở lại với một gói quà to hơn nữa đưa cho bé Sa!

Chừ mới thấm thía câu, “Chỉ chỏ” là một ngôn ngữ không biên giới thiệt hè!

Trên máy bay rất lạnh, mặc dù người ta đã phát cho mỗi người một cái chăn mỏng, nhưng vì tôi mặc bộ đồ váy, (Nghĩ lại thấy mình ngu thiệt, đi máy bay đường dài, chơ có phải đi thi “Huê Hậu” mô mà mặc váy hả trời!) nên hai chân lạnh ngắt, phải xin thêm hai cái chăn quấn ở hai chân, mới thiu thiu ngủ được một lát.

Hai đứa nhỏ thích thú với món quà của hãng hàng không Cathay, càng thích thú với mấy khay thức ăn. Người ta dọn ăn liên tục, 3 bữa chính với thêm một bữa phụ. Nhưng “mụ Huế nhà quê” như tôi thì không làm răng mà đụng muỗng được. Đồ ăn gì mà nhạt thếch, không mùi vị, nuốt không xuống. Khoảng 5 tiếng đồng hồ sau, tôi đói bụng quá xá, đang suy nghĩ không biết cách chi để hỏi, thì thấy ông khách ngồi kế bên bấm nút, ít phút sau cô tiếp viên tới, hai người nói chi chi đó với nhau, và ít phút sau nữa thì cô đem lại cho ổng một ly mì ăn liền! A ha! Món ni tôi ăn được nì! Mừng quá, tôi mới chạy lui phía sau máy bay, lay cô tiếp viên đang ngủ gật gù trên ghế, rồi lôi cô tới chỗ ông khách ngồi kế bên, chỉ vô ly mì gói!

Cổ cười, và đem lại cho tôi một ly, tôi ăn ngon lành! Sau này kể cho người trong nhà nghe, ai cũng nói tui “cù lần”, đi hãng Cathay mà lại ăn mì gói!

blank

Và 16 năm sau, thêm ông chồng Mỹ.

Nhưng đồ uống thì khác, có đủ loại cho mình lựa, kể cả rượu mạnh! Một món đồ uống mà cho tới mãi bây giờ, mỗi lần uống nó thì tôi lại nhớ lần đầu đi Mỹ này. Bạn có biết món gì không?

– Nước Cam!

Hồi ở Huế, tôi thích uống nước cam vắt, hầu như ngày nào cũng tự vắt uống. Nhưng đó là nước cam tự nhiên, không có vỏ, không có thêm chất bảo quản, không thêm đường. Nước cam ở Mỹ khác hẳn, có vị như thuốc (vitamin C?), hơi chát chát; hăng hăng của vỏ cam khi người ta vắt nguyên vỏ thì phải, thiệt tình tôi không biết, nhưng tôi cam đoan, đó là một vị rất đặc trưng, không nhầm lẫn vào đâu được!

Chuyến bay của tôi dừng ở HongKong, và có người quen nhờ mua 10 cây thuốc lá Malborro vì mua ở sân bay không bị đánh thuế. Tôi nghe loáng thoáng cô bán hàng nói bằng tiếng Anh là cái chi chi đó mà có dính tới chữ TAX. Tôi cũng đâu có hiểu hết cả câu cô ấy nói! Vậy là tui cứ xách tòn ten cái túi có 10 cây thuốc lá Malborro tới phi trường Los Angeles.

Đợi làm thủ tục nhập cảnh khá lâu. Bé Vy kêu “Khát nước quá mẹ ơi.”

Tôi nhìn quanh nhìn quất, thấy có cái tủ đựng đồ uống bằng máy, nhưng không biết cách dùng, mặc dù có đem sẵn mấy đồng tiền 25 xu lẻ. Tôi níu tay một bà làm lao công, đang dọn dẹp nhà vệ sinh, tui chỉ chỏ cái tủ, và xoè mấy đồng tiền trong tay, nhưng bà ấy lắc lắc đầu, bỏ đi. Quái, sao hỏi cái gì người ta cũng lắc đầu là vì răng?

Bất lực, tôi năn nỉ con bé, “Thôi, chịu khó nhịn khát, chút về nhà ông bà ngoại uống.” Thì vừa may bà ta trở lại, với cái chai nước, bà nhứt định không lấy tiền.

Tui thiệt cảm động. Người Mỹ tốt thiệt hè!

Sau khi xong giấy tờ, tôi tìm tới chỗ lấy hành lý, ba mẹ con đẩy 2 xe, vì mỗi xe chất 3 thùng. Qua khâu hải quan, họ hỏi cái chi chi, tôi cũng chỉ trố mắt nhìn. Chắc họ hỏi mấy cây thuốc lá.

Họ nhìn 3 mẹ con tôi, rồi họ cho đi qua! Hê hê hê, không tốn một xu!

Cách người ta thiết kế sân bay thiệt là hay. Nếu hồi đó mà nói là tôi biết đường đi ra khỏi phi trường là nói trạng! Tôi chỉ đi theo dòng người thôi, mà sân bay Los Angeles thì quá lớn, người đi đón đứng hai bên lối đi ra, đông vô kể. Lần đầu tiên trong đời tôi thật sự thấy “một rừng người!”

Sau này, khi đi học lớp ESL, ông thầy già có bắt viết bài luận, “The first impression in America”, thì tôi đã viết về cảm giác này. Chưa bao giờ trong đời tôi thấy đủ loại người, “Da đen, da trắng, châu Á da vàng, người Ấn Độ da ngăm, người châu Âu tóc xoăn, người cao; người thấp, mấy bà mập ơi là mập, nhưng cũng có mấy bà ốm tong ốm teo, áo quần thì đủ màu đủ kiểu, tóc tai thì khỏi phải bàn luôn! Người thì vấn đầu cao như mấy ông Ả Rập, người thì tóc cầu kỳ của mấy bà Mỹ đen, họ đeo nữ trang đủ kiểu, giày dép cũng nhiều màu sắc…”

Ôi một cảm giác thật khó mà quên được, dù đã 16 năm trôi qua!

Lúc nhìn thấy Ông Bà ngoại với 2 chùm bong bóng và bó hoa hồng, tôi mừng không tả được. Ôi nước Mỹ đây rồi!!!

Thật ra cùng đi đón với ông bà ngoại còn có 2 ông anh, nhưng họ đang tìm chỗ đậu xe, bởi vậy, ông ngoại phải chụp hình cho 3 mẹ con và bà ngoại. Người qua lại tấp nập; liên tục đông quá, thật khó chụp một bức hình chỉ có riêng gia đình, tức cười nhất là có cái ông mô không biết, mà cả loạt hình đó, cái nào cũng có ổng, ha ha ha!!!

Ba mẹ con ở California đúng mộ tuần thì qua Austin, Texas, (ngày 3 tháng 8) và ở lại từ đó cho đến giờ, 16 năm tròn.

Bé Sa bây giờ 26 tuổi, sau khi ra trường UT ở San Antonio, thì dọn qua sống và làm việc ở Kansas City, Missouri. Công việc của cháu được đi nhiều nơi trong nước Mỹ, như New York, Chicago, Florida, California… Những lúc không phải đi ra khỏi thành phố, cháu đi làm thiện nguyện ở trại nuôi dưỡng người vô gia cư 3 buổi tối trong tuần, giúp người ta nấu ăn.

Tối hôm qua, cháu điện thoại nói chuyện, tôi nhắc gần ngày kỷ niệm tới Mỹ. Tôi hỏi, “Nếu được nói về nước Mỹ, con sẽ nói gì?”

Sa nói, “Sa thấy mình may mắn hơn người khác, thì Sa nên giúp họ. Nếu mình biết chia xẻ thì mình luôn cảm thấy giàu có. Nhờ nước Mỹ, mình mới được như chừ, mẹ hí. Nếu còn ở Việt nam thì chắc là khác hẳn. Cám ơn nước Mỹ.”

Bé Vy bây giờ 24 tuổi, sau khi ra trường UT ở Austin, đi làm cho WIC trên College Station, hiện đang đi du lịch với bạn trai tới Korea (nơi bạn trai sinh ra), Japan và Việt Nam. Cháu muốn có mặt ở Huế vào ngày 27 tháng 7 bởi vì ngày đó cũng là sinh nhật của ba cháu (Ông đã mất từ 2003.) Qua Messenger, tôi nhắc về kỷ niệm ngày tới Mỹ. Tôi hỏi Vy như đã hỏi Sa, “Nếu được nói về nước Mỹ, con sẽ nói gì?”

Vy nói, “Ngày mình đi, có ba đưa tiễn. Ngày ni Vy về, ba con không còn. Vy chỉ ước chi ba còn sống để được thấy Vy về thăm ba. Những gì Vy có được là nhờ Mẹ và Daddy, nhờ nước Mỹ đã cho những người di dân như Mẹ tới sinh sống và làm việc. Cám ơn nước Mỹ.”

Tôi kể cho ông chồng nghe về những câu trả lời của Sa và Vy, thì ổng hỏi, “Còn bà thì sao? Nếu được nói về nước Mỹ, bà sẽ nói gì?”

Tôi sẽ trả lời gì ư?

Từ ngày đặt chân tới Mỹ, tôi đã làm như những người xung quanh. Học lấy bằng lái xe, học lấy bằng Nails, đi làm công cho người ta, đi học thêm English, lấy chồng, lo cho gia đình, nuôi hai đứa con, và cả mấy con chó con mèo nữa chứ!

Bao nhiêu năm qua tôi rất ít khi nghỉ làm, có thể tính lần nghỉ trên đầu ngón tay.

Lần tôi mổ ruột thừa phải nghỉ làm một tuần, và hai lần đi Việt Nam chơi (mỗi lần đi khoảng một tháng.) Thỉnh thoảng có lấy ít ngày nghỉ để đi chơi cùng gia đình, như Las Vegas, thăm con cái ở xa, hay thăm ông ngoại ở Cali, thăm bạn ở Boston. Những ngày đặc biệt như đám cưới con gái của bạn, tốt nghiệp, sinh nhật thì tôi nghỉ cùng gia đình.

Ngoài ra tôi đi làm suốt, khoảng mấy năm đầu mới có tiệm, tôi đi làm 7 ngày trong tuần, làm từ sáng cho tới khi hết khách, bất kể là 8, hay 9 giờ đêm!

Bây giờ tôi vẫn làm 6 ngày trong tuần, nhưng làm ngắn lại, chỉ từ 10 giờ tới 6 giờ rưỡi chiều thôi. Ngày Chủ nhật, lo đi chợ, nấu ăn, giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa vườn tược… Bất chấp nắng mưa, gió bão, đau ốm, tôi luôn có mặt ở chỗ làm. Công việc của tôi, không có 15 ngày phép, không có 15 ngày bệnh!

Tôi chưa bao giờ nghỉ làm dù là một ngày, chỉ vì thấy trong người không được khoẻ!

Bên cạnh việc đi làm kiếm tiền, còn lo nuôi dạy 2 đứa con, đón đưa những ngày đi tranh tài ở xa, những lần tập muộn, không có xe bus. Hồi còn học phổ thông, Sa thì học Karate, chơi basketball, làm manager cho đội múa của trường. Vy thì chơi Tennis, học đàn, học vẽ… Mãi đến khi tụi nó biết lái xe thì hai vợ chồng mới đỡ mệt cái khoản đón đưa.

Kể ra như rứa đó, để thấy rằng, tôi luôn làm việc để giúp chồng, con có được cuộc sống như ngày hôm nay.

Tôi biết ơn nước Mỹ đã cho mình cơ hội để mưu sinh, học hỏi, nhưng cũng tin rằng, bản thân mình quyết định phần lớn cuộc sống của mình, chứ không ai khác. Người ta cho mình cơ hội, nhưng biến cơ hội đó thành hiện thực thì tuỳ thuộc vào ý chí, nghị lực của mỗi người, bởi vì không có nơi nào là thiên đường, không có nơi nào đồng tiền mọc ra từ trên cây, hay rơi từ trên trời xuống!

Cám ơn nước Mỹ đã cho hai đứa con gái lớn lên khoẻ mạnh, vững vàng và can đảm; dám làm những việc mà ngày tôi lớn lên ở tuổi chúng, có mơ cũng không dám! Mà có dám cũng không được!

Xin được nói lời Cám ơn nước Mỹ; đã cho công dân của mình một cuộc sống tự do, bình đẳng, văn minh.

Xin được cám ơn xứ sở đã mở rộng vòng tay đón nhận những người di dân và nhất là đã cho những phụ nữ như tôi sự tự tin, mạnh mẽ.

Minh Nguyệt Graves

(còn tiếp)

 

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s