Trích đoạn Hồi ký “Lạc đường” của Đào Hiếu : vụ Huỳnh Tấn Mẫm

Chuyện xưa và chuyện nay

suy_tu_4

TRÍCH ĐOẠN 04: VỤ HUỲNH TẤN MẪM

daohieu

Đào Hiếu

Huỳnh Tấn Mẫm

Tóm lược: SAU BIẾN CỐ TẾT MẬU THÂN, NHỮNG NGƯỜI BỊ “LỘ HÀNG” THÌ PHẢI RÚT VÔ CHIẾN KHU, CÒN NHỮNG NGƯỜI HOẠT ĐỘNG CÔNG KHAI THÌ VẪN BÁM TRỤ TẠI THÀNH PHỐ, LÀM MỒI CHO MỘT MẺ LƯỚI KHỔNG LỒ ĐƯỢC DƯ LUẬN TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC GỌI LÀ “VỤ HUỲNH TẤN MẪM”.

*

Vụ bắt bớ học sinh sinh viên này là vụ rất lớn xảy ra vào năm 1970, được dư luận gọi là vụ Huỳnh Tấn Mẫm. Anh Mẫm lúc đó làm chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài Gòn. Vụ này làm anh nổi tiếng khắp thế giới như một lãnh tụ sinh viên tiêu biểu. Nhưng sau 1975, chính anh – cũng như Võ Thị Thắng – đã phải khốn đốn vì sự nổi tiếng của mình.

Trận đó chính quyền Sài Gòn đã hốt một mẻ lưới khá nặng. Ở trong tù tôi gặp mặt đủ mọi “anh hào”. Từ Phạm Chánh Trực (người kết nạp Đảng cho tôi), Bảy Hà (sau này là thứ trưởng bộ Ngoại thương), Lê Thành Yến (sau này là nhà biên kịch Lê Duy Hạnh), Nguyễn Ngọc Phương, Dương Văn Đầy. Nguyễn Tấn Tài, Cao Thị Quế Hương, Phùng Hữu Trân, Hùynh Tấn Mẫm…

Sau 1975, những người không bị dính vụ đó, hoặc những người cả đời không biết ở tù là gì thường phát biểu linh tinh, bình phẩm này nọ. Tất cả đều trật lất. Chỉ có những người bạn tù với nhau là hiểu nhau, đánh giá đúng về nhau.

VÀ KHÔNG GÌ CÓ THỂ CHE GIẤU ĐƯỢC, NHẤT LÀ SAU 1975, TẤT CẢ NHỮNG HỒ SƠ, NHỮNG BẢN CUNG KHAI CỦA TỪNG NGƯỜI ĐỀU CÒN NGUYÊN TRONG TỔNG NHA CẢNH SÁT VÀ NHA CẢNH SÁT ĐÔ THÀNH.

Và họ cũng không hề biết những nguyên tắc cơ bản của người tù chính trị là:
-Nếu địch đã biết ta là cộng sản thì ta phải giữ khí tiết, không khai báo cho người khác và nếu cần tìm cách đánh lạc hướng địch.
-Nếu địch chưa biết ta là cộng sản thì ta phải đóng vai một người dân thường bị bắt lầm.

Như vậy giữ khí tiết trong tù không phải là không khai báo gì cả (vì ai cũng phải có khẩu cung) mà phải khai báo cách nào để đánh lạc hướng địch để bảo vệ tổ chức, bảo vệ đồng đội và bảo vệ chính mình.

Về sau này tôi có dịp làm việc với anh Nguyễn Vĩnh Nghiệp (nguyên chủ tịch TPHCM.) Khi kể về giai đoạn ở tù của mình anh cũng đã nhấn mạnh ý đó. Bản thân anh cũng từng bị nghi ngờ và bị “đì” về chuyện “đồng ý dẫn địch về căn cứ”. Anh đã tâm sự với tôi rằng thực ra đó là kế nghi binh. Lúc ấy anh giả cách dẫn địch về vùng sông nước Cửu Long để đưa địch vào mê hồn trận kinh rạch chằng chịt rồi nhảy xuống nước tẩu thoát, nhưng kế hoạch ấy đã không thành và anh đã bị giải giao ra Huế giam giữ ở đó.
Sau 1975 anh cũng bị lận đận một thời gian, về sau anh mới được ông Võ Văn Kiệt minh oan và đưa lên làm Chủ tịch thành phố Hồ Chí Minh.

Nhân đây, tôi còn muốn nói thêm là: ngay cả những bạn tù đôi khi cũng hiểu lầm nhau. Ví dụ như anh Huỳnh Tấn Mẫm. Khi mới bị ném vô Nha Cảnh sát Đô thành, tôi nằm ngay trước cửa xà-lim của anh. Mỗi sáng khi chúng tôi ăn sáng bằng cháo gạo lức đựng trong cái dĩa bằng nhôm, thì anh Mẫm được cung cấp một ổ bánh mì thịt và một bịch cà phê sữa đá. Chuyện đó kéo dài chừng một tuần lễ. Trong số bạn tù có người xì xầm là anh Mẫm đã bị mua chuộc. Người lại nói là lẽ ra anh Mẫm không nên nhận những bữa ăn sáng đó.

Một buổi sáng kia, người ta làm vệ sinh nhà tù. Khi cánh cửa xà lim của anh Mẫm mở ra thì tôi là người đầu tiên nhìn thấy những ổ bánh mì thịt, những bịch cà phê sữa còn nguyên xi, nằm lăn lóc dưới đất và đã lên mốc, đã bốc mùi.

Tội nghiệp cho anh Mẫm. Anh là người hiền lành, học giỏi, nhiệt tình… nhưng sau 75 vì đố kỵ, ganh ghét sự nổi tiếng của anh mà có người đã dìm anh khiến anh không ngóc đầu lên nổi. Tiếp theo là những rủi ro tiền bạc do bà vợ gây ra khiến anh tuột dốc.

Hồi còn sinh viên tôi và anh ở chung phòng 4/6 đại học xá Minh Mạng. Lúc ấy anh học phụ khoa (gynécologie) năm thứ tư, vào Đảng năm 1968. Năm 1970 anh nổi tiếng khắp thế giới nhờ vụ bắt bớ quy mô lớn mà tôi vừa thuật lại ở trên. Vai trò của anh lúc bấy giờ là vai trò công khai. Anh hoạt động cách mạng ở góc độ công khai có nghĩa là với bất cứ danh nghĩa nào: Phật giáo, Công giáo hay Lực Lượng Thứ Ba tùy theo sự chuyển biến của tình hình, tùy theo nhiệm vụ chính trị của từng lúc. Nhưng không hiểu sao có tin đồn là anh lừng khừng, không dứt khoát tư tưởng và người ta để anh ngồi chơi xơi nước.

Có một thời anh được phân công về làm Tổng biên tập báo Thanh Niên nhưng một người hiền lành như anh làm sao địch nổi NCK?
NCK vốn xuất thân là một phóng viên báo Phụ Nữ Việt Nam, quá trình hoạt động cách mạng không đáng kể, không có tài năng gì nổi bật, nhưng K có người chú là đầu nậu sách báo giàu sụ. Với cái kho bạc ấy K dễ dàng cô lập Mẫm, hất Mẫm văng ra khỏi tòa soạn, lên làm tổng biên tập báo Thanh Niên, từ đó “thiên thu trường trị, nhất thống giang hồ”.

Huỳnh Tấn Mẫm thì bị đẩy đi Liên Xô học ba cái thứ vớ vẩn gì đó. Rồi anh về nước giữ chức Phó chủ tịch Hội Chữ thập Đỏ TPHCM.
Còn bây giờ là bác sĩ khoa thẩm mỹ, hình như có phòng mạch ở đâu đó trên đường Cách Mạng Tháng Tám.
Có lẽ anh nghèo. Và trong sạch.

ĐÀO HIẾU
(Trích hồi ký “Lạc Đường”)

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s