“One day when we were young”/Khúc hát thanh xuân-Hoài Nam

image-1

“KHÚC HÁT THANH XUÂN” (“WER UNS GETRAUT”/One day when we are young) – JOHANN STRAUSS II

Hoài Nam

Nguồn Dotchuoinon/Lê thị Tuý Phượng

 

 

Danube2

 Nhạc phẩm “Khúc Hát Thanh Xuân” (“Wer Uns Getraut”, “One Day When We Were Young”) của các nhạc sĩ Johann Strauss II, Oscar Hammerstein II và Phạm Duy.

Nhạc sĩ Johann Strauss II (25 tháng 10 1825 – 3 tháng 6 1899, tiếng Đức: Johann Baptist Strauß; còn được biết đến với các tên khác như: Johann Baptist Strauss, Johann Strauss, Jr., hay Johann Strauss the Younger) là một nhà soạn nhạc người Áo. Ông chủ yếu sáng tác nhạc nhẹ, đặc biệt là nhạc khiêu vũ và Operetta. Ông đã sáng tác hơn 400 Waltz, Polka, Quadrille và các loại nhạc khiêu vũ, cũng như một số Operetta và Ballet Dancing. Trong cuộc đời của mình, ông được gọi là “Vua nhạc Waltz”, và sau đó phần lớn chịu trách nhiệm phổ biến điệu Waltz tại Wien trong thế kỷ 19.

Năm Johann Strauss II 17 tuổi, khi cha ông Johann Strauss I bỏ gia đình đi với tình nhân, Emilie Trambusch, ông mới có thể thực sự học âm nhạc. Strauss II học hoà âm và đối vị với giáo sư lý luận âm nhạc Joachim Hoffmann. Strauss II gặp rất nhiều khó khăn trong những năm đầu sự nghiệp của mình.

Ông kết hôn ba lần. Chỉ lần thứ ba, ông mới sống trong hạnh phúc. Ông cưới Adele vào ngày 15/08/1887. Bà đã khuyến khích và khơi lại tài năng sáng tác của ông với những tác phẩm âm nhạc như “Der Zigeunerbaron”“Waldmeister”, cùng các điệu Waltz “Kaiser-Walzer”, “Kaiser Jubilaum”, “Marchen aus dem Orient” op. 444“Klug Gretelein” op. 462.

Nhạc sĩ Johann Strauss II.
Nhạc sĩ Johann Strauss II.
Nhạc sĩ Johann Strauss II và vợ Adele.
Nhạc sĩ Johann Strauss II và vợ Adele.

Ông đã sáng tác hơn 500 tác phẩm cho các thể loại nhạc khiêu vũ Waltzes, Polka, Diễn hành, và Galop. Ông là con của Johann Strauss I và là anh cả của Josef Strauss và Eduard Strauss. Johann Strauss II là thành viên nổi tiếng nhất của nhà Strauss. Ông được biết đến với tư cách là “Vua thể loại Waltz” và có những đóng góp to lớn cho sự nổi tiếng của Waltz tại Vienna thế kỷ 19.

Ông đã cách mạng hóa Waltz (Valse), phát triển nó từ một thể loại khiêu vũ quần chúng thành một loại hình giải trí trong cung đình của nhà Habsburg. Các tác phẩm của ông giành được tiếng vang lớn gồm có “The Blue Danube”, “Wein, Weib und Gesang”, “Tales from the Vienna Woods”, “Tritsch-Tratsch-Polka”, “Kaiser-Walzer”“Die Fledermaus”.

Những gì Johann Strauss cha khởi xướng ở Wien thì ba con trai của ông Johann Strauss (con), Joseph và Eduard Strauss tiếp tục và hoàn thiện, làm cho nhạc Walzer trở thành phổ biến và đưa nó tới tột đỉnh. Vì vậy người đời gọi dòng họ Strauss là triều đại Strauss trong âm nhạc. Sự nổi bật của dòng họ Strauss được thể hiện tại buổi hoà nhạc “Perpetual Music” (“Âm Nhạc Bất Tận) vào những năm 1860. Trong ba người con thì Johann Strauss II là nổi tiếng nhất.

Dàn nhạc Wiener Johann Strauss được thành lập năm 1866, thực hiện buổi diễn với cách chỉ huy truyền thống “Vorgeiger” là cầm một cây violin trên tay và cách này trở thành truyền thống gia đình nhà Strauss. Nhạc sĩ Áo Willi Boskovsky (1909-1991) biểu diễn nhạc của Strauss cũng theo truyền thống gia đình nhà Strauss. Điều này làm ta liên tưởng tới nhạc trưởng Hoà Lan (Holland) André Rieu chơi đàn violin khi chỉ huy dàn nhạc.

Johann Strauss sống 11 năm ở thành phố St. Petersburg trong thế kỷ 19th.
Johann Strauss sống 11 năm ở thành phố St. Petersburg trong thế kỷ 19th.

Năm 1929, nhạc sĩ Áo Clemens Krauss (1893-1954) tổ chức một chương trình đặc biệc chỉ trình diễn toàn nhạc của nhà Strauss với dàn nhạc Wien. Johann Strauss II được nhiều nhạc sĩ ngưỡng mộ: Richard Wagner thích nhạc phẩm “Wein, Weib und Gesang” (Rượu, đàn bà, và ca hát). Con gái của Strauss tìm đến Brahms để xin bút tích vào cái quạt của mình (một phong tục thời đó). Thường thì nhà soạn nhạc sẽ viết một vài dòng nhạc nổi tiếng nhất của ông và ký tên vào. Tuy nhiên, Brahms đã viết một đoạn của một bản nhạc Walzer nổi tiếng của Strauss và viết ở dưới rằng: “Thật không may, đây không phải là bản nhạc của Johannes Brahms”.

Những người hâm mộ khác như nhạc sĩ Đức Richard Strauss khi sáng tác bản nhạc Walzer “Rosenkavalier” của mình đã nói: “Làm sao tôi có thể quên được thiên tài tươi vui (Johann Strauss II) của Wien”. Ngày nay âm nhạc của nhà Strauss được biểu diễn ở buổi hòa nhạc thường niên đầu năm – Neujahrskonzert – của dàn nhạc Wien.

Nhạc phẩm “Khúc Hát Thanh Xuân” (“Wer Uns Getraut”) nguyên thủy được trích ra trong kho tàng âm nhạc cổ điển từ vở nhạc kịch operette “Der Zigeunerbaron” (“The Gypsy Baron”) bài số 10 trong bộ sưu tập nhạc Valse của nhạc sĩ Johann Strauss II. Trích đoạn này mang tên tiếng Đức “Wer Uns Getraut” (nghĩa: “Ai Thành Hôn Cho Chúng Ta”). Từ đó đến nay đây là nhạc phẩm đã được không biết bao nhiêu ca nhạc sĩ lừng danh trên thế giới trình bày.

Nhạc sĩ Oscar Hammerstein II.
Nhạc sĩ Oscar Hammerstein II.

Oscar Hammerstein II tên đầy đủ là Oscar Greeley Clendenning Hammerstein II (/ˈhæmərstaɪn/; July 12, 1895 – August 23, 1960) là một nhạc sĩ người Mỹ chuyên viết lời cho nhạc kịch hay các bản trường ca trong vòng gần 40 năm. Ông được 8 giải Tony Awards và 2 giải Academy Awards cho Best Original Song trong sự nghiệp của ông.

Các bản nhạc quen thuộc của ông thường được các ca nhạc sĩ nhạc Jazz trình bày. Oscar Hammerstein II là người viết lời và kịch bản hợp tác với nhạc sĩ Jerome Kern (ông đồng sáng tác “Show Boat”, “Vincent Youmans”, “Rudolf Friml”, “Richard A. Whiting and Sigmund Romberg”; nhưng tên tuổi ông vang lừng và được biết đến nhiều nhất là sự hợp tác giữa ông với nhạc sĩ Richard Rodgers, người mà ông đồng sáng tác các bài “Oklahoma!”, “Carousel”, “South Pacific”, “The King and I”, và “The Sound of Music”.

khtx_bìa Đức

khtx_Valse 10 Johann Strauss II-1

Nhạc phẩm “Wer Uns Getraut” (Nhạc sĩ Johann Strauss II – Nguyên bản tiếng Đức trong vở nhạc kịch operette “Der Zigeunerbaron” do hai ca sĩ sorprano Carmen Monarcha và tenor Morschi Franz trình diễn)

Morschi Franz hát:

Wer uns getraut?
Ei sprich!

Carmen Monarcha hát:

Sag’ Du’s!

Morschi Franz hát:

Der Dompfaff, der hat uns getraut!

Choir hát:

Der Dompfaff, der hat sie getraut! Ja, ja!

Morschi Franz hát:

Im Dom, der uns zu Häupten blaut!

Carmen Monarcha hát:

O seht doch, wie herrlich, voll Glanz ihr Majestät!

Morschi Franz hát:

Mit Sternengold,
Mit Sternengold,
So weit Ihr schaut, besä’t!

Carmen Monarcha hát:

Und mild sang die Nachtigall
Ihr Liedchen in die Nacht:
Die Liebe, die Liebe
Ist eine Himmelsmacht!

Carmen Monarcha và Morschi Franz song ca:

Ja – mild sang die Nachtigall
Ihr Liedchen in die Nacht:
Die Liebe, die Liebe
Ist eine Himmelsmacht!

khtx_ODWWWY bìa

khtx_ODWWWY1

Nhạc phẩm “One Day When We Were Young” – (Nhạc: Johann Strauss II – Bản tiếng Anh của NS Oscar Hammerstein II)

One day when we were young
That wonderful morning in May
You told me you loved me
When we were young one day

Sweet songs of spring were sung
And music was never so gay
You told me you loved me
When we were young one day

You told me you loved me
And held me close to your heart
We laughed then, we cried then
Then came the ti-ime to part

When songs of spring are sung
Remember that morning in May
Remember you loved me
When we were young one day

We laughed then, we cried then
Then came the ti-ime to par-art
When songs of spring are sung
Remember that morning in May
Remember you loved me
When we were young one day…

Pham Duy5

Nhạc sĩ Phạm Duy.

khtx_Khúc Hát Thanh Xuân1

khtx_Khúc Hát Thanh Xuân2

Nhạc phẩm “Khúc Hát Thanh Xuân” (“Wer Uns Getraut” – bản tiếng Việt của NS Phạm Duy)

Ngày ấy khi Xuân ra đời
Một trời bình minh có lũ chim vui
Có lứa đôi, yêu nhau rồi
Hẹn rằng còn mãi không nguôi

Nhạc lắng hương xuân bồi hồi
Như vì tình ai tiếng hát lên ngôi
Nói với nhau, yêu nhau rồi
Một ngày còn mới tươi môi.

Rồi nắm tay cùng nói vui
Những câu êm êm không rời vai.
Rồi lả lơi, hình dáng ai
Khuất xa biến vào nẻo khơi.

Từ đó khi xuân tái hồi
Cho bùi ngùi thương nhớ tới xa xôi.
Nhớ tới câu thương yêu người
Một ngày tuổi mới đôi mươi.

 

– ONE DAY (Khúc hát thanh xuân), STRAUSS & HAMMERSTEIN (trích)

 

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

khtx_OD bài

Nhạc phẩm “Khúc Hát Thanh Xuân” (“Wer Uns Getraut” – bản tiếng Việt của NS Phạm Duy)

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s