Quyền lợi của người khuyết tật tại Mỹ-Băng Huyền

docbao1

Những quyền lợi của người khuyết tật sống tại Mỹ (kỳ 1)

Bài BĂNG HUYỀN
(Viendongonline)

Ngày Quốc Tế Người Khuyết Tật

Theo thống kê, ở khắp nơi trên thế giới, cứ 10 người thì có 1 người là người khuyết tật, và người khuyết tật chiếm 20% trong số những người có hoàn cảnh khó khăn ở các nước đang phát triển. Nhiều người khuyết tật vẫn phải đối mặt với các rào cản khi họ hòa nhập vào cộng đồng. Họ thường phải đối mặt với sự phân biệt đối xử về các quyền cơ bản, như học tập, việc làm hoặc tiếp cận với các dịch vụ y tế, vui chơi, giải trí và các dịch vụ xã hội khác.


Nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt (bên phải) cùng hòa tấu với tiếng kèn tuba của nghệ sĩ Stan Freese qua nhạc phẩm “Đoàn Lữ Thứ” của nhạc sĩ Lam Phương trình diễn trong chương trình do Ngọc Trong Tim tổ chức ngày 10 tháng 8, 2013 tại Saigon Performing Arts Center. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

Sau năm 1981, là năm mang tên năm Quốc Tế Về Người Khuyết Tật, Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào ngày 3 tháng 12, 1982 đã thông qua Chương Trình Hành Động Thế giới về người khuyết tật nhằm đạt được sự tham gia đầy đủ, bình đẳng và bảo vệ các quyền của người khuyết tật. Để khuyết khích các nước thực hiện các cam kết hỗ trợ người khuyết tật, ghi nhận sự kiện có ý nghĩa lịch sử và nhân văn này.
Năm 1993, Liên Hiệp Quốc đã quyết định chọn ngày 3 tháng 12 hàng năm là ngày Quốc tế Người Khuyết Tật, khẳng định trách nhiệm của các quốc gia và cộng đồng quốc tế trong việc quan tâm giúp đỡ người khuyết tật, xóa bỏ mọi rào cản, tạo cơ hội để họ hòa nhập cộng đồng. Mục tiêu của Ngày quốc tế người khuyết tật không chỉ thúc đẩy hiểu biết về các vấn đề khuyết tật và huy động hỗ trợ cho phẩm giá, quyền và hạnh phúc của người khuyết tật. Mà còn nhằm tìm cách tăng cường nhận thức về những thành quả đạt được khi thu hút người khuyết tật tham gia vào mọi mặt của đời sống.

Mặc dù vậy, trên thực tế người khuyết tật vẫn bị từ chối các quyền của họ và bị gạt ra bên lề xã hội trên khắp thế giới. Và không phải tất cả các nhóm người khuyết tật đều giống nhau. Một số nhóm bao gồm cả phụ nữ, trẻ em, di dân và cộng đồng người đồng giới bị khuyết tật dễ bị tổn thương hơn so với những nhóm người khuyết tật khác và chịu nhiều sự phân biệt đối xử hơn.

Vì thế, Liên Hiệp Quốc đã thông qua Công Ước Quốc Tế Về Quyền Của người khuyết Tật (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) vào ngày 13 tháng 12, 2006. Công Ước Quốc Tế là một văn kiện nhân quyền được soạn nhằm mục đích bảo vệ các quyền và nhân phẩm của người khuyết tật. Đến nay đã có 147 nước ký Công Ước. Các quốc gia tham gia phải bảo đảm quyền được thụ hưởng bình đẳng mọi dịch vụ công cộng của người khuyết tật, trong đó khoảng 80% sống tại các nước kém phát triển.

Tâm tình của người khuyết tật gốc Việt

Người khuyết tật ở bất cứ quốc gia nào, văn minh hay đang phát triển, đều rất cần được chia sẻ, tôn trọng, được hỗ trợ, tạo điều kiện để sống hòa nhập với cộng đồng và tìm kiếm hạnh phúc của mình. Đây cũng chính là mục đích chính mà loạt bài viết này thực hiện. Trong quá trình thực hiện loạt bài viết này, người viết đã trò chuyện và nhận được những chia sẻ rất hữu ích từ nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt bị khiếm thị từ khi mới chào đời, dược sĩ Mai. T. Nguyễn là hội trưởng của Hội Trái Tim Bác Ái (Hearts of Charity and Friends) có thể trạng bé nhỏ từ lúc mới sinh ra, và chị Ngọc Phấn là ca sĩ chuyên hát nhạc Thánh Ca của các Hội Thánh Tin Lành trong cộng đồng Việt Nam tại Mỹ từng bị di chứng sốt bại liệt khi còn nhỏ nên liệt hai chân, phải ngồi xe lăn.

Từ chính kinh nghiệm cá nhân của mình, từng người đã kể lại những điều mà các anh, các chị đã nhận được khi may mắn đến định cư tại quê hương thứ hai nơi xứ sở Hoa Kỳ. Các anh, các chị đã nhận được những điều kiện thuận lợi nhất để có thể tự sinh hoạt, phát triển như mọi người bình thường khác.
Nếu vẫn còn sống tại quê nhà, chưa chắc các anh, các chị nhận được những điều căn bản này để có được đời sống độc lập như bao người khác. Vì ngay tại Việt Nam hiện nay, dù là nước thứ 118 đã tham gia ký Công Ước Quốc Tế (ngày 22 tháng 10, 2007). Nhưng người khuyết tật trong nước vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản mà một trong những rào cản lớn nhất dường như được dựng lên chính trong suy nghĩ và nhận thức của cộng đồng.

Sự kỳ thị liên quan đến người khuyết tật cũng khiến các bậc cha mẹ có con khuyết tật ngại ngần cho phép con cái họ tham gia đời sống cộng đồng. Điều đó vô tình làm gia tăng sự cách biệt cũng như làm trầm trọng thêm tình trạng phân biệt đối xử với người khuyết tật sống tại Việt Nam.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Đạt nói rằng, có rất nhiều điều tốt đẹp về đời sống tại Hoa Kỳ. “Ở Hoa Kỳ có những điều luật như Đạo Luật Người Mỹ Khuyết Tật (ADA) năm 1990 bảo vệ quyền dân sự toàn diện cho người khuyết tật trong những lãnh vực việc làm, dịch vụ của chính phủ tiểu bang và địa phương, nhà ở công cộng, vận tải và viễn thông, nhằm giúp cho người bị khuyết tật sống vui vẻ và có một đời sống hòa nhập với cộng đồng. Người bị khuyết tật được đi học, lập gia đình hoặc trở thành cha mẹ, đi làm, lái xe, chơi thể thao, và trở thành một nhà chuyên nghiệp theo khả năng của mình. Đường sá, các tòa nhà… đều được quy hoạch, thiết kế hợp lý để người gặp khuyết tật vận động vẫn có thể tự dùng xe lăn di chuyển, mà không gặp bất kỳ sự bất tiện hay cần đến sự trợ giúp nào.”

Chính phủ còn có nhiều chương trình trợ cấp xã hội dành cho người khuyết tật, như chương trình SSI (Supplemental Security Income). Với chương trình này, chính phủ cung cấp một số tiền căn bản cho những người nghèo hoặc những người không đủ khả năng làm việc, trong đó có những người khuyết tật do bẩm sinh hay có thể do bệnh tật gây ra.

Ngoài việc trợ cấp hàng tháng, người khuyết tật cũng được tạo nhiều điều kiện có việc làm phù hợp khả năng để kiếm thêm thu nhập và giúp họ gia nhập xã hội một cách bình thường, để họ có thể tự xoay sở, hạn chế việc phải nhờ vả đến sự giúp đỡ của người khác, đôi khi mặt nào đó họ còn có thể giúp đỡ người khác trong điều kiện khả năng của họ. Nhờ vậy, người khuyết tật không bị mặc cảm tật nguyền, và họ còn có thêm cơ hội đóng góp cho xã hội, cũng như có thể tìm kiếm hạnh phúc với người bạn đời của mình.

Đấu tranh để đòi quyền bình đẳng

Tuy nhiên để có được những điều tốt đẹp trên, trong quá khứ, những người khuyết tật sống tại Hoa Kỳ đã phải đấu tranh rất quyết liệt để đòi quyền bình đẳng cho mình. Điều này đã được đạo diễn Eric Neudel thực hiện ký sự truyền hình mang tên Lives Worth Living (Những Cuộc Đời Đáng Sống) để nói về nghị lực phi thường của người khuyết tật tại Mỹ.
Đạo diễn Eric Neudel và nhà sản xuất Alison Gilkey đã mất tới 5 năm mới có thể hoàn thành Lives Worth Living, từ việc gây quỹ để làm phim, nghiên cứu tư liệu, đi phỏng vấn các nhân vật rồi cô đọng lại câu chuyện trong 53 phút. Khi ra mắt vào năm 2011, phim trở thành ký sự truyền hình đầu tiên của Mỹ nói về những nỗ lực của cộng đồng người khuyết tật trong việc giành quyền bình đẳng, đem tới niềm tin cho gần 1 tỷ người trên khắp thế giới.

“Lives Worth Living” mở đầu bằng những hình ảnh ảm đạm từ quá khứ, khi những người khuyết tật đang biểu tình và một người trong số đó bị lực lượng bảo vệ kéo đi. Câu mở đầu của phim là: “Có nhiều người tin rằng, khi bạn khuyết tật thì bạn không còn thiết sống nữa.”

Trong phim, đạo diễn Eric Neudel đưa người xem trở về quá khứ, vào cuối thập niên 1980 – đầu thập niên 1990 khi cuộc đấu tranh giành quyền bình đẳng của cộng đồng người khuyết tật tại nước Mỹ ở vào giai đoạn sôi sục nhất.

Các nhân vật của câu chuyện này dẫn dắt khán giả đi tới từng ngõ ngách trong cuộc sống của người khuyết tật thông qua những cuộc phỏng vấn và hình ảnh trong quá khứ. Đạo diễn Eric Neudel cho biết ở đầu những năm 1990, người khuyết tật dường như không có tiếng nói trong cộng đồng, họ bị phân biệt đối xử. Thông qua phim, ông muốn tất cả những nhân vật tự mình kết nối câu chuyện để tạo thành một dòng chảy cảm xúc.

Frederick A. Fay, một trong những nhà lãnh đạo tiên phong của phong trào đấu tranh cho người khuyết tật, tâm sự trong phim, “Ngày ấy ở trên phố, mỗi con đường đều có vỉa hè rất cao và chẳng hề có đường dốc để xe lăn đi lên. Nó giống như bức tường thành Berlin dành cho những ai phải ngồi trên xe lăn.”
“Lives Worth Living” theo sát sự phát triển nhận thức của một nhóm người nhỏ khi họ dần nhận ra rằng cần phải đấu tranh để thay đổi thế giới. Những cuộc biểu tình và cuộc chiến pháp lý dần nổ ra trên khắp nước Mỹ. Một trong những hình ảnh gây xúc động nhất trong phim là ở một cuộc biểu tình diễn ra bên ngoài Hạ Viện Mỹ, một cô bé khuyết tật tuổi đời còn rất nhỏ nhưng cho thấy ý chí phi thường khi cố bò lên hết những bậc cầu thang để vào được bên trong. Cô bé nói trong phim tài liệu, “Tôi có thể bò cả ngày hôm nay.”

Luật Người Khuyết Tật, là một trong những mắt xích quan trọng của hệ thống luật dân sự trong lịch sử nước Mỹ, được Tổng Thống George H. W. Bush ký ban hành. Trước khi có luật này, người khuyết tật đấu tranh theo những nhóm nhỏ như nhóm người khiếm thị hay những chứng bệnh khác nhau. Nhưng khi hợp sức lại, họ cho thấy một sự đồng lòng, kiên cường muốn thay đổi thế giới.

Người khuyết tật chân vẫn có thể lái xe

Anh Hải Trương, hiện đang sống ở thành phố Westminster, có người em gái (của vợ) bị liệt hai chân, nhưng hai tay dùng được, đã ngoài 40 tuổi mới qua Mỹ định cư khoảng 9 tháng nay. Anh cho biết khi nhìn thấy người khuyết tật chân giống như cô em vợ của anh, nhưng vẫn có thể tự di chuyển bằng xe lăn điện, tự lái xe đi đó đi đây, không phải lệ thuộc vào người khác rất hay.


Chị Ngọc Phấn điều khiển xe lăn điện vào chiếc xe của chị. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

Chứ lúc ở bên Việt Nam, cô em vợ anh hoàn toàn lệ thuộc vào người thân, thường ra đường là phải nhờ người này, người kia chở. Hoàn toàn bị giới hạn trong không gian gia đình, rất khó khăn khi tiếp xúc môi trường bên ngoài, vì hệ thống đường đi vẫn chưa phù hợp với người khuyết tật. Hầu hết các phương tiện giao thông công cộng hiện nay tại Việt Nam đều không phù hợp cho người khuyết tật sử dụng như cửa xe hẹp, gầm xe cao, không có tay vịn, nơi dừng xe bus không có đường tiếp cận để người khuyết tật ngồi xe lăn để lên xe.


Ghế ngồi lái xoay ra giúp người sử dụng chuyển từ xe lăn qua ghế ngồi lái dễ dàng. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

Nhạc sĩ Thế Vinh là người đã sáng lập và điều hành Trung tâm bảo trợ, nuôi dưỡng trẻ mồ côi và khuyết tật Hướng Dương, tại Bình Dương ở Việt Nam. Đây là một trung tâm bảo trợ xã hội nuôi ăn, ở, dạy văn hóa và nhân cách hoàn toàn miễn phí cho các em từ lớp 6 cho đến khi tốt nghiệp đại học.

Trong lần chia sẻ những tâm tình với người viết về chương trình nhạc thính phòng “Góp Lá Mùa Xuân” do Hội Fortitude Educational Foundation tổ chức giúp gây quỹ cho Trường Hướng Dương, nói về những thiệt thòi của người khuyết tật sống tại Việt Nam, nhạc sĩ Thế Vinh nhận xét, “Ở Việt Nam, về điều kiện để giúp người bị khuyết tật ăn học và phát triển phù hợp khả năng của mình, Vinh không nghĩ là cho không, mà chỉ giúp người ta trong giai đoạn từ nhỏ đến tuổi trưởng thành để người ta có đủ điều kiện để đi làm công việc phù hợp khả năng để tự nuôi sống bản thân, thì điều đó hoàn toàn bỏ ngõ.


Sàn dốc của xe được kéo lên. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

“Nhà nước chỉ có giúp cho người khuyết tật một tháng khoảng một trăm mấy chục ngàn VNĐ, số tiền ít ỏi như vậy làm sao mà ăn học, đi lại. Vì vậy rất nhiều em khuyết tật tại Việt Nam đều bỏ học và các em đã bỏ học thì suốt cuộc đời cứ giam mình trong nhà, rất là tội nghiệp. Chính vì điều đó cho nên Vinh muốn giúp được các em khuyết tật sẽ đến với trường Hướng Dương này ngày càng nhiều để các em có điều kiện ăn học, sau này ra tự sống bằng sức lực của mình, khả năng của mình và đó là cách tìm niềm vui đích thực, vì mình thấy mình còn hữu ích, có thể tự lo đời sống của chính mình, đó là một niềm vui rất lớn.”

Chị Ngọc Phấn bị liệt hai chân từ nhỏ, phải ngồi xe lăn, đã qua Mỹ định cư từ cuối thập niên 1980, sống tại thành phố Midway của Quận Cam suốt từ đó đến nay. Chị kể khi còn sống ở Việt Nam, ở trong nhà, chị phải đi lết chồm hổm dưới đất, muốn đi đâu cũng phải có người chở đi, khi đó chị đâu có nghĩ đến ngày chị có thể tự di chuyển khắp nơi, không phải lệ thuộc vào người khác như hiện nay khi sống tại Mỹ.
Chị cho biết thời gian đầu mới qua định cư, khi đi học college, thấy chị sau giờ học phải chờ anh trai đi làm ra đến đón, phải đợi cả ngày trong trường, một chị bạn người Mỹ, cũng bị liệt hai chân như chị, nhưng tự lái xe đi học đã chỉ chỗ cho chị nơi học lái xe dành cho người Handicap, đây cũng là một trong những nơi sản xuất xe dành cho người Handicap, Ability Center (địa chỉ 11600 Western Ave Stanton, CA 90680, điện thoại (714) 890-8262), là một công ty của Mỹ, có nhiều chi nhánh khắp nơi tại Mỹ.


Bộ phận thiết kế ga và thắng bằng tay ngay vô lăng. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

Chị mừng quá, về xin phép ba má và các anh chị của mình cho phép chị đi học lái xe, nhưng cả gia đình đã phản đối, vì sợ chị gặp nguy hiểm, bảo muốn đi đâu thì có người nhà chở đi được rồi. “Lúc đó tôi đành chịu thôi, không có người bắt cầu cho mình, gia đình không ủng hộ nên tôi đành dẹp bỏ ước mơ được tự lái xe đi đây đi đó.”

Vài năm sau chị kết hôn, chồng chị là một dược sĩ, vốn là anh trai của một cậu bạn học chung lớp của chị tại college, anh thường đi đón em trai, thấy nhiều lần chị chờ anh trai đến đón, xin đưa chị về, rồi anh đeo đuổi chị suốt hai năm. Với tấm chân tình của anh đã giúp chị vượt qua mặc cảm khiếm khuyết của mình và ba má cùng các anh chị của chị cũng thương cho sự chân thành đó, đã đồng ý cho chị kết hôn cùng anh.

Đến khi có chồng, chị nói cho chồng biết ý định muốn học lái xe. Chồng chị đồng ý nhưng với điều kiện phải được ba má và anh chị của chị chịu cho chị học thì mới dám ghi danh cho chị, vì anh sợ gia đình chị giận anh. Chị và chồng phải thuyết phục mãi, mưa dầm thấm lâu, cuối cùng đến khi chị có đứa con thứ hai, thì gia đình chị cũng chấp nhận cho chị học lái xe.

Những khó khăn của việc học lái xe

Chị Ngọc Phấn cho biết thời điểm mà chị học lái xe tại Ability Center (khoảng giữa thập niên 1990), khi đó giá tiền học phí rất mắc, phải đóng $1,200, họ dạy đến lúc học viên thi đậu và đưa học viên đi thi luôn. Người khuyết tật muốn học, phải tự bỏ tiền ra học, chứ không được chính phủ bảo trợ.
Chị nói, “Tôi nghĩ bỏ ra 1,200 đồng là rất đáng đồng tiền, vì dạy người handicap cực lắm. Họ dạy rất kỹ, rất bài bản, an toàn lắm, chứ không dạy ẩu đâu.”

Theo chị, “Nếu mình muốn độc lập, tự lái xe đi đây đi đó, thì học mới nhanh, còn nếu không thích, chỉ có người nhà thuyết phục học, e sợ việc lái xe, thì khó học lắm. Bản thân tôi muốn học, mà gia đình cấm, nên khi đi học, dù có khó khăn ban đầu, nhưng phải ráng, vì sợ gia đình la là thấy không, đã nói không học được mà cứ đòi học.”

Chị cho biết khó nhất với chị khi học lái xe là do tay trái của chị bị liệt phần ngón cái và ngòn trỏ, không cầm nắm được bình thường, chỉ có tay phải là khỏe thôi. Mà khi học lái xe dành cho người không sử dụng được đôi chân, xe được thiết kế với ga và thắng đưa lên nơi tay lái, tay trái là tay điều khiển cả ga và thắng luôn, tay phải chỉ cầm vô lăng lái thôi. Dù tay trái của chị bị tật, nhưng khi gạt cây (thiết kế ngay góc của vô lăng, kéo vô là ga, đẩy tới là thắng) chị không phải dùng đến ngón cái, chỉ gạt bằng cả bàn tay thì chị vẫn làm được dễ dàng.

Chị kể, “Bài học đầu tiên là giảng viên dạy cho tôi làm quen với chiếc xe, cách điều khiển vô lăng, cách điều khiển ga, thắng. Nhờ tôi lanh, nên học rất nhanh, xe dạy có hai ga, hai thắng để phòng hờ có gì thì giáo viên dạy mình ngồi cạnh sẽ can thiệp kịp. Còn khi đi thi, thì giáo viên dạy liên hệ nộp đơn cho tôi đi thi và đưa đi thi bằng xe có hai ga, hai thắng, để giám khảo ngồi bên cạnh chấm điểm khi tôi thi lái. Tôi thi lần đầu là đậu ngay.”

Theo chị Ngọc Phấn thì ở Mỹ không giới hạn quyền lái xe của người khuyết tật, chỉ cần người đó chứng minh khả năng lái xe của mình một cách an toàn như người bình thường. Khi đến Nha Lộ Vận DMV để xin thi lấy bằng lái xe, mọi người dù khỏe mạnh bình thường hay khuyết tật như chị, đều được đối xử như nhau, không phải xuất trình giấy chứng nhận sức khoẻ và người giám khảo của DMV chỉ xem xét khả năng lái xe của người đi thi mà thôi. Chỉ có điều là sau khi có bằng lái rồi, dù là người bình thường hay khuyết tật mà vi phạm luật giao thông, cho dù là lỗi nhỏ, cũng bị xử phạt như nhau.


Chị Ngọc Phấn bấm nút điều khiển ghế ngồi lái xoay ra để chị chuyển vào ngồi. (Băng Huyền/ Viễn Đông)

Chị Ngọc Phấn nói sau khi thi đậu, chồng chị đã mua xe trả góp để chị lái. “Lúc bấy giờ chỉ có xe Ford được phép làm riêng dành cho người khuyết tật thôi, chính phủ không cho làm những hãng xe khác, vì cho rằng xe Ford có khung xe cứng, nếu lỡ có tai nạn xảy ra, thì không làm cho người khuyết tật bị thương nặng. Loại xe của người handicap thì người lái bình thường vẫn sử dụng được. Khi sắm xe đó, nếu có ông xã đi cùng, ông xã lái xe chở tôi, anh đi làm thì tự tôi lái đi đưa đón hai con đi học.

“Hồi đó khoảng những năm cuối 1990 xe dành cho người khuyết tật vẫn còn mắc lắm, trị giá một chiếc xe thường, có giá bằng xe bây giờ khoảng 60 ngàn đồng. Những năm gần đây xe dành cho người khuyết tật đã được phép làm nhiều loại xe của các hãng xe khác nhau, ngoài Ford còn có xe của hãng Toyota, Caravan và phải tìm đến chổ chuyên làm riêng xe cho Handicap để mua chứ không phải đại lý xe nào cũng có loại xe của Hadicap.Có đủ loại xe, mới toanh hay đã sử dụng rồi đều có, để tùy mình chọn lựa tùy theo khả năng tài chánh của mình.”

Kỹ thuật tiên tiến giúp người khuyết tật lái xe dễ dàng

Ngày nay, với kỹ thuật tiên tiến ngày càng xuất hiện nhiều trên xe hơi, với vô số các thiết bị lái xe chủ động giúp giảm sự can thiệp của con người vào việc điều khiển xe. Những công nghệ này đặc biệt có ích khi giúp người khuyết tật lái xe. Không chỉ có những xe với hệ thống điều khiển hoàn toàn bằng tay dành cho người chỉ có thể dùng tay để lái xe như xe chị Ngọc Phấn đang sử dụng. Và loại xe tương tự nhưng với hệ thống điều khiển có những tính năng lùi xe, tăng tốc, thắng  điều khiển hoàn toàn bằng chân.
Xe dành cho người khuyết tật ngồi xe lăn như chị Ngọc Phấn hầu hết đều có thiết kế giống nhau, có gầm thấp và một sàn dốc (có nút điều khiển để mở ra), để người sử dụng lăn xe vào. Xe có không gian bên trong rộng rãi để hành lý và chiếc xe lăn cùng bốn chỗ ngồi. Xe còn thiết kế ghế của người ngồi lái chỉ cần bấm nút điều khiển, có thể xoay ngang ra, tạo điều kiện cho người khuyết tật rời khỏi xe lăn, ngồi vào ghế để lái được dễ dàng.

Để di chuyển trong nhà và khắp nơi bằng đường bộ, thì nhiều năm nay chị đã dùng xe lăn điện thay cho xe lăn tay, vì xe lăn điện giúp di chuyển một cách hiệu quả, an toàn.

Chị Phấn cho biết so với xe lăn tay thì sử dụng xe lăn điện mang đến nhiều tiện ích hơn hẳn. Người sử dụng sẽ không phải tốn nhiều công sức trong quá trình vận hành xe mà rất dễ dàng với một bảng điều khiển. Không cần học trước, chỉ việc đẩy tới, đẩy lui, đẩy trái, đẩy phải thôi. Nếu người dùng không quen thì bật số nhỏ, xe chạy chậm lại, còn nếu quen tay, biết cách giảm tốc độ xe, thì cứ gài số maximum.
Tiện lợi của xe lăn điện giúp người sử dụng di chuyển đến nhiều địa điểm mong muốn, kể cả là những đoạn đường khó đi. Thậm chí có những xe lăn điện thông minh (giá hơi đắt hơn xe lăn điện thông thường) còn giúp di chuyển cả ở bậc thang hay điều khiển bằng giọng nói phù hợp cho những người dùng khác nhau.

Thường tối trước khi đi ngủ, chị lên giường nằm là sạc điện xe lăn điện suốt đêm giống như sạc điện thoại vậy. Sáng ra thì chị dùng nó cả ngày.

Cũng có trường hợp dù đã sạc điện đủ, nhưng đang đi xe ngưng không hoạt động, do bình điện bị hư. Chị nói từ hồi chị xài xe lăn điện nhiều chục năm nay, nhưng chỉ bị hư 1 lần, lần đó chị đang ở trong mall, khi hết bình, bị đứng tại chỗ, chị phải nhờ nhân viên trong mall giúp chị đẩy bộ xe lăn điện của chị ra xe, rồi chị lái xe về nhà. Sau lần đó chị phải tự nhớ bình xài mấy năm, thay bình mới để tránh tình trạng bình hư giữa chừng. Thường một bình điện tốt có thể xài khoảng 3- 4 năm phải tìm thay bình mới.
Khi học lái xe, chị được giáo viên dạy lái ra freeway luôn, chị lái thích lắm. Nhưng sau đó thường cần đi freeway chồng dành chở, nên chị cũng quen lệ thuộc, đến mấy năm sau, anh bệnh, anh mất, vì bỏ lái freeway lâu quá, chị cũng nhát tay khi lái hơn, nên chẳng dám lái nữa, giờ chỉ lái đường trong thôi.
Chị tâm sự, “Lúc chồng mất, con gái lớn của tôi mới 6 tuổi, con trai nhỏ 4 tuổi, khi đó không còn chồng bên cạnh để nương tựa, nhưng may là tôi sống ở Mỹ, tôi vẫn còn được chính phủ trợ giúp nuôi hai con ăn học, chứ ở Việt Nam mà như tôi thì cuộc đời mẹ con tôi sẽ hoàn toàn bế tắc. Vì nuôi thân mình còn chưa xong, nói chi nuôi thêm hai con khi không có chồng bên cạnh. Trước đây tôi có đi làm phụ tá dược sĩ, nhưng làm một thời gian đã nghỉ, vì sức khỏe của tôi không tốt, ngồi lâu rất mệt, không thể làm việc được.”

Với chị Ngọc Phấn, dẫu người chồng rất mực yêu thương chị đã không thể làm điểm tựa cho chị đến cuối đời, nhưng đã tặng cho chị những năm tháng hạnh phúc được làm vợ, làm mẹ và kết quả tình yêu là hai đứa con khỏe mạnh, ngoan, giỏi, giúp chị tiếp tục vui sống sau khi anh phải rời xa cõi tạm này.
Hai con của chị nay đã trưởng thành, học giỏi, cả hai đều rất ngoan, và hiếu thảo với mẹ. Từ kinh nghiệm của bản thân, chị chia sẻ, “Tôi nghĩ mình hãy cứ vui với hoàn cảnh của mình đang có, mình vui và chấp nhận với hoàn cảnh thì mới có sức lực để sống và chăm sóc con cái (nếu có). Đừng nên so sánh với người khác, rồi buồn, tủi phận. Khi mình bị tật nguyền thì hãy tìm cách sao thích nghi với khuyết tật của mình.”
 (Còn tiếp)

Băng Huyền

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s