Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn-Truyện Tiểu Tử Võ Hoài Nam

bé đọc sách

truyện ngắn

Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn !

tieutuvohoainam

Tiểu tử Võ Hoài Nam

sentimtam1

Vợ chồng tôi dọn về ở trong cái làng nhỏ này đã hơn 3 tháng . Mấy đứa con của chúng tôi nói : Ba má già rồi mà ở trong Paris đâu có tốt . Nội cái không khí ô nhiễm cũng đủ làm cho Ba Má bịnh lên bịnh xuống hoài .

Vậy là chúng nó kiếm mua 1 cái nhà ở xa Paris …

Nhà có đất chung quanh , có mấy cây pomme , mấy cây cherry . Hồi dọn về là đầu mùa Xuân , mấy cây đó trổ bông màu hường màu trắng đầy cành . Ở mấy nhà hàng xóm cũng vậy , hoa nở rộ hầu như cùng 1 lúc , nên trông thật là đẹp mắt .

Sen mọc từ bùn mà vẫn sạch ! Cho thấy Tánh Giác của chúng ta . Từ lúc mới nhú nụ , hoa đã mang sẵn trái trong lòng chớ không như các loài hoa quả khác hoa phải tàn mới sinh ra trái . Giáo lý nhà Phật đã đề cập đến Hoa Hen là luật Nhân Quả Ðồng Thời để chỉ cho thấy hậu quả của việc làm , chúng ta sẽ gặt cái quả đúng theo cái nhân đã gieo trồng . Sen là loài hoa tinh khiết có mùi thơm mà không quyến rũ đàn ong lũ bướm . Ðó chính là tánh không vướng mắc không tham đắm , là cội nguồn của giải thoát .

Võ Hoài Nam &Uyên Hạnh

Biết là mùa Xuân nhờ hoa nở và chồi non , chớ thật ra thời tiết ở Pháp mấy năm gần đây đi … trật lất . Mùa Xuân mà cứ tưởng như mùa Thu , cứ mưa lất phất rồi hết mưa là trời đổ sương mù . Cứ như vậy kéo dài đến bây giờ , theo trong lịch , là đã đầu mùa Hè mà vẫn còn nghe lành lạnh !

Hôm nay tự nhiên trời bỗng trở nắng . Nắng thật ấm , thật trong . Người ta vội vã mang đồ ra phơi đầy sân : quần áo , drap , mền … Ðủ màu sắc , đủ cỡ , coi vui nhộn như 1 ngày lễ !

Tôi cũng thấy phấn khởi , bèn rủ nhà tôi đi chơi 1 vòng . Bởi vì từ ngày dọn về đây , ngoại trừ những lúc phải xẹt ra tiệm thịt , lò bánh mì , hàng rau cải v .v … chúng tôi cứ ru rú ở trong nhà vì thời tiết xấu . Nhà tôi không chịu đi , nên tôi đi mình ên …

Làng này tuy nhỏ nhưng ngăn nắp , sạch sẽ . Ở đâu cũng thấy trồng bông : dọc theo vỉa hè , ở các ngã ba ngã tư , mặt tiền nhà phố … Giữa làng là 1 nhà thờ nho nhỏ nằm trên 1 vuông đất cao hơn mặt đường gần 1 mét , cũng trồng đầy bông .

Chảy ngang qua làng là 1 con suối nhỏ , rộng độ mươi thước , chui dưới cây cầu đá rối uốn khúc quanh quanh trước khi rời làng xuôi về phía dưới . Hai bên bờ suối là 2 con đường tráng xi-măng chạy dọc theo 2 hàng cây .

Rải rác , có mấy băng gỗ đóng thô sơ , nhưng vẫn nằm giữa những lùm bông đầy màu sắc . Có nơi , không hiểu sao người ta đặt băng gỗ nằm cạnh bờ nước giống như làm chỗ ngồi cho người đi câu !

Tôi ngồi xuống 1 cái băng cạnh bờ nước . Vì không nằm dưới tàn cây nên ở đó đầy nắng . Tôi đốt điếu thuốc rồi nhìn quanh : chẳng có ai hết . Nhớ lại , dân trong làng chỉ đổ ra đường vào ngày Chủ Nhựt , bởi vì ngày đó nhóm chợ lộ thiên và lại là ngày phải đi lễ nhà thờ . Còn ngày thường thì chỉ có mấy ông già bà già đi khệnh khạng trên hè phố hay dọc bờ suối khi nào trời tốt . Hôm nay , trời tốt đó chớ , nhưng sao chẳng thấy ai đi . Tự nhiên , tôi cảm thấy bơ vơ lạc lõng . Lại nhìn quanh , chỉ thấy xa dưới kia là gác chuông nhà thờ 1 mình đứng cao lêu nghêu !

1_21_1302773768_6_01

Con suối không sâu , nước trong nhìn thấy đáy . Dòng nước chảy nhanh nhanh . Khi gặp mấy tảng đá lớn , nước bắn lên trắng xoá coi thật sinh động , nhìn không chán .

Lòng suối đầy đá cuội tròn tròn . Cũng có những cục đá to nhưng chẳng có viên đá nào còn góc cạnh . Viên nào cũng nhẵn thín .

Nhìn nước chảy , nhìn đá mòn , tôi bỗng nhớ đến 2 câu chót của bài học thuộc lòng thuở nhỏ  :

Ðá mòn nhưng dạ chẳng mòn ,

Tào khê nước chảy vẫn còn trơ trơ …

Hai câu thơ đó không có gì hết , vậy mà nó làm tôi ứa nước mắt ! Không phải nó chỉ nhắc tôi thời thơ ấu , thuở học vui học buồn bằng quyển Quốc Văn Giáo Khoa Thư , mà nó còn nhắc tôi 1 cái gì sâu đậm hơn là kỷ niệm , 1 cái gì to rộng mênh mông hơn là không gian thời gian , 1 cái gì mà trong cuộc đời lưu vong này tôi vẫn mang mểnh trong tâm tư , giống như 1 chất ma tuý : nó nhắc tôi quê hương , cái quê hương xa cách ngàn trùng !

Tính ra , tôi bỏ xứ ra đi đã hơn 24 năm . Một phần tư thế kỷ ! Trôi nổi đó đây với nhiều âu lo dằn vật , thêm tuổi đời cứ chồng chất mãi lên … nên ký ức bị xói mòn theo năm tháng . Ðến nỗi chuyện gì xảy ra hôm tuần rồi , hôm tháng trước … có khi không nhớ ! Vậy mà hình ảnh của quê hương vẫn còn nằm nguyên đâu đó ở trong lòng , với những kỷ niệm vụn vặt của năm sáu chục năm về trước ! Chỉ cần 1 chất xúc tác là nó bật lên rõ rệt , không thiếu 1 chi tiết , làm như mình đang sống trong đó mới hôm qua hôm kia … Tình yêu quê hương sao mà kỳ diệu như vậy được ?

Nơi tôi sanh trưởng cũng là 1 cái làng nho nhỏ . Nó không ngăn nắp sạch sẽ , không được trang hoàng bằng những bông hoa đầy màu sắc như ở đây . Cũng không có con suối nhỏ chảy ngang để 2 bờ được nối với nhau bằng cây cầu đá …

Làng tôi nằm bên tả ngạn 1 con sông lớn , quá lớn nên thấy cái làng như nhỏ xíu ! Con sông đó có cái tên chẳng chút gì văn chương sông Vàm Cỏ . Trong làng chỉ có 1 con đường tráng nhựa : đó là đường liên tỉnh , cũng còn được gọi là con lộ cái nối xóm trên xóm dưới . Ngoài ra , toàn là đường đất mà tiền thân của chúng nó là những con đường mòn , nối xóm Nhà Máy , xóm Lò Heo qua xóm Lò Gạch , xóm Chùa … Cho nên những con đường trong làng đều chạy cong cong quanh quanh !

Làng tôi cũng có chợ nhà lồng , ngày nào cũng nhóm nhưng chỉ nhóm có buổi sáng . Nằm cạnh chợ là Nhà Việc , nơi … làm việc của những nhà chức trách trong làng . Xế xế về phía con lộ cái là trường tiểu học với hàng rào cây bông bụp , lá xanh um láng mướt .

Làng tôi không có nhà thờ nhưng có 1 kiểng chùa nằm trên 1 khu đất cao , có rào tre xanh chung quanh . Hồi tôi còn nhỏ , chùa cũng nằm xa dân chúng , vắng vẻ u tịch ( hồi đó , tôi ít dám đi ngang qua đó 1 mình vì … sợ ma ! ) .

Về sau , dân chúng càng ngày càng đông , nhà cửa cứ xây cất tiếp nối nhau kéo dài ra hướng chùa , rồi đi xa hơn về phía con lộ cái . Vì vậy , chùa bị lọt chũm giữa khu nhà dân , không còn biệt lập như trước .

Nhà cửa trong làng nhỏ lớn gì cũng có hàng rào . Phần nhiều là hàng rào cây xương rồng và cây bông bụp ( cũng gọi là bông lồng đèn ) Xương rồng cũng trổ bông lai rai , hoa trắng nõn nà mỏng manh như lụa , khác hẳn với thân cây mang đầy gai góc ! Còn bông bụp thì cứ nở thè lè đỏ cây … Ðó ! Làng tôi đó ! Quê trân ! Chẳng chút màu mè . Vậy mà sao tôi vẫn thương … Thương những con đường đất mà 2 bên là bờ cỏ may . Ðến mùa , cọng cỏ may đưa bông lên tua tủa tím ngắt , chỉ chực bám đầy ống quần nào bất chợt đi ngang … Thương những đoạn đường quằn , mùa mưa nước ngập phải xăn quần tém áo để đi qua , trong lúc trẻ con 1 lũ ở truồng nằm lăn chập chũm , toé nước nhau cười vui như hội … Thương bờ sông Vàm Cỏ với những cây dừa trồng không thẳng hàng , cũng không chia đều khoảng cách , giống như mạnh ai nấy trồng ! Mấy cây dừa đó , nằm quá gần bờ nước nên rất nhiều cây thiếu đất để giữ gốc , chúng nằm dài ra phía sông cách mặt nước độ 1 đôi thước rồi uốn mình đưa ngọn đứng thẳng lên cao . Vậy mà cũng đơm bông kết trái ! Trẻ con thường trèo lên đó để phóng xuống nước nô đùa lặng hụp , và dân ở dọc bờ sông hay đem mền chiếu ra vắt lên đó để phơi … Thương con đường lên chùa có 2 bờ tre xanh lả ngọn giao nhau làm cho con đường giống như 1 cái hang mát rượi . Ở đó , mỗi trưa đứng bóng , những người dọn hàng từ chợ về nhà thường dừng chân núp nắng , và chiều chiều đường vắng cũng thấy thẩn thơ 1 cặp gái trai .

hoa-anh-dao-3

… Thương cả cây phượng nằm bên bờ đường trước nhà ông Cả . Thân nó to bằng ba người ôm , gốc rễ lấn luôn ra mặt đường . Ai đi qua cũng phải bước vòng để tránh ! Ðó là cây phượng độc nhứt ở trong làng . Không biết ai trồng và tại sao lại trồng ở đó ? Chỉ biết hằng năm vào mùa thi là cây trổ hoa đỏ trời . Sau đó là hoa rụng đỏ đất .

… Và còn thương nhiều thứ nữa , kể biết bao giờ cho hết !

Nhà tôi ở trong Xóm Mới . Gia đình tôi nghèo . Cha tôi trồng rau cải , mẹ tôi hằng ngày gánh xôi ra ngồi bán ngoài chợ . Cha mẹ tôi chỉ có 2 đứa con trai : tôi và thằng Cu , nhỏ hơn tôi sáu tuổi . Cha tôi chết bịnh hồi mẹ tôi sanh thằng Cu … Nhớ hoài , thời tôi học tiểu học . Sáng nào , sau khi húp tô cháo với miếng đường thẻ , tôi ôm cặp đựng sách vở mà ông nội tôi làm bằng giấy dầu để khỏi bị ướt nước mưa , đi theo mẹ tôi ra chợ . Vì phải đem thằng Cu theo – lúc đó nó được hơn 2 tuổi – mẹ để nó ngồi trong 1 cái thúng , gióng ở đầu đòn gánh phía trước , còn lá chuối , xôi , nhưn dừa nạo … vồn trong 1 thúng gióng ở đầu sau . Mẹ gánh như vậy mà bước chân đi sai sải . Ðòn gánh nhún lên nhún xuống làm thằng Cu khoái lắm . Lâu lâu , mẹ đổi vai , đầu đòn gánh nhún xuống hơi sâu và tưng lên hơi cao làm anh ta cười hắc hắc để lòi bốn cái răng cửa nhỏ xíu . Những lúc đó , anh ta thường gọi tôi để khoe : Hai ! Hai ! Coi nhè ! Coi nhè !

Tôi học chỉ có buổi sáng . Mẹ tôi bán ở chợ cũng vậy . Trưa , chợ tan sớm hơn trường học , mẹ gánh thằng Cu đến ngồi đợi tôi dưới cây trứng cá gần cổng trường . Thấy tôi ra , thằng Cu đứng lên , vừa nhảy tưng tưng trong cái thúng vừa la Hai ! Hai ! Anh ta ở truồng – lúc nào cũng ở truồng – bên trên bận áo bà ba vải đen của bà nội may cho , đầu đội cái nón hình chóp bằng lá chuối mẹ xếp rồi ghim bằng cọng chân nhang … Mẹ đưa tôi gói xôi ( đã thành lệ , ngày nào mẹ cũng chừa cho tôi 1 gói ) tôi ngồi xổm cạnh Mẹ , vừa ăn vừa đút cho thằng Cu . Ăn xong , tôi chạy qua bên kia đường xin 1 gáo nước ở nhà thầy giáo Hiển rồi mang cho ba mẹ con uống ( vì trong trường chỉ có 1 lu nước , không đủ cho đám học trò nên thầy Hiển đặt trước nhà thêm 1 lu . Vào giờ ra chơi , học trò bu qua đó đông như kiến ) . Uống xong , mẹ gánh thằng Cu bước đi thong thả , tôi lon ton chạy theo song song …

Hồi đó , vì phải chạy lúp xúp nên có lần tôi nhìn xuống bước chân của mẹ , coi mẹ đi cách nào mà mình cứ phải chạy theo lúp xúp ! Mẹ đâu có bước lẹ , mẹ bước đều . Mẹ đi chân không , mỗi bước chân của mẹ giậm xuống làm tung lên 1 chút bụi đường . Tôi nhìn chỉ thấy có như vậy . Bây giờ , hơn sáu chục năm sau , ngồi ở trời Tây này , tôi đâu cần nhìn mà sao vẫn thấy được – thấy rõ – 2 bàn chân của Mẹ . Hai bàn chân to bề ngang , mấy ngón chân chè bè không bao giờ xếp lại được . Hai bàn chân xấu xí đó chưa từng đụng tới đôi giày đôi dép . Hai bàn chân chỉ biết có đôi guốc dong khi rửa chân đi ngủ , hay khi đi dự đám giỗ , đám tang … Hai bàn chân đó đã bám lấy đất để đứng vững 1 mình nuôi 2 thằng con , hỏi sao không chè bè cục mịch cho được ?

Tôi bồi hồi nhớ lại lần tôi lau rửa đôi bàn chân của mẹ . Ðó là hồi mẹ tôi mất sau một thời gian dài nằm bịnh ở nhà thương ( Mẹ ngã bịnh từ ngày hay tin thằng Cu chết trận ở Ðắc Lắc … ) . Tôi lau chân mẹ lần đó là lần đầu và dĩ nhiên cũng là lần cuối cùng . Tôi lau gót chân nứt nẻ . Tôi lau lòng bàn chân chai mòn . Tôi lau những ngón chân tròn cứng như những hòn sỏi . Tôi lau chân mẹ bằng suối nước mắt và bằng tất cả sự thận trọng như khi lau 1 món đồ thật là trân quí …

Tôi đốt điếu thuốc , thở 1 hơi khói dài . Lại nhớ hồi học lớp nhứt , có hôm tôi bắt chước bạn bè lén hút thuốc . Mẹ tôi thấy được , lôi tôi vào nhà bắt đứng khoanh tay để hỏi tội : Hai  ! Ai cho mầy hút thuốc , hả ? Ai dạy mầy hút thuốc , hả ? Mầy bắt chước ai , nói tao nghe coi ? Mới có bây lớn đó mà bày đặt hút thuốc ! Rồi Mẹ chụp cây chổi chà dựng gần đó : Tao phải đánh mầy cho mầy chừa . Mẹ vừa nói : Chừa nè ! vừa đập cây chổi lên đít tôi thật mạnh . Cứ mỗi 1 câu Chừa nè ! là 1 phát chổi . Mẹ đánh 1 lúc rồi liệng cây chổi , trèo lên bộ ván , ngồi co chân , rút cái khăn rằn đấp lên mặt khóc . Tôi đứng chết điếng , nghe mồ hôi chảy dài theo xương sống , không thấy đau ở đít mà đau ở đâu trong lòng . Bởi vì đó là lần đầu tiên tôi làm cho mẹ tôi khóc . Tôi mếu máo , rặn ra mấy tiếng : Dạ … con xin chừa .

Vậy mà lớn lên , khi ra đời , tôi đã … không chừa ! Tôi tập tành hút thuốc hồi tôi đi lính , bởi vì ở tiền đồn trời khuya đêm lạnh , ta chia nhau điếu thuốc ấm lòng … Mỗi lần về phép , chẳng bao giờ tôi dám hút ở nhà vì trận đòn chổi chà thuở nhỏ vẫn còn đeo theo ám ảnh ! Tôi hút ngoài đường …

Một hôm , đang đứng hút thuốc với mấy thằng bạn cùng xóm , bất thần mẹ tôi đi qua . Tôi vội vã liệng điếu thuốc xuống đất . Mẹ tôi dừng lại , mỉm cười : Mầy làm cái gì vậy , Hai ? Mầy lớn rồi chớ bộ còn con nít sao . Bây giờ , mầy có hút thuốc , tao cũng đâu có bắt mầy chừa ! Rồi bỏ đi 1 nước !

Mẹ tôi như vậy đó . Quê mùa mộc mạc như làng của tôi , vậy mà tôi vẫn thương . Tôi thương , đâu cần mẹ tôi phải đẹp , quê hương tôi phải sang . Tôi thương , vì tất cả đều gắn liền với tôi từ thuở tôi ra chào đời . Tôi đã quen thở , quen sống trong vòng tay của mẹ , giữa lòng quê hương ; đã lớn lên trong cái thật thà chân chất đó . Cho nên hình ảnh của mẹ , của quê hương đã ghi sâu vào lòng tôi đến độ khi thiếu vắng , tôi thương tôi nhớ . Và tình thương đó vẫn chưa thấy mòn , mặc dầu bây giờ tôi đã ngoài 70 .

* * *

Mặt trời đã lên cao . Thấy có vài người hứng nắng bên bờ suối . Tôi đứng lên đi về nhà mà miên man nghĩ : Những hình ảnh mà mình vừa gợi lại khi nãy sao mà dễ thương như vậy . Mình phải viết ra để cho nó có chỗ đứng bên ngoài ký ức , cho các con các cháu của mình thấy và hiểu tại sao hơn 24 năm sống trên đất Pháp , cha và ông của chúng nó không nói « thương nước Pháp » mà cứ nhắc hoài người Mẹ đi chân đất và cái làng quê mùa không có đến 2 con đường tráng nhựa !

Vào nhà , tôi đi thẳng lại bàn viết . Vợ tôi chắc đang nấu bếp nên nghe phất ra thơm phức mùi thịt kho tiêu . Tôi lấy xấp giấy trắng , không cần đốt điếu thuốc , không cần hớp mấy ngụm nước trà để trợ hứng . Bởi vì cái hứng đang ở ngay trong tôi , căng đầy …

Tôi cầm bút nắn nót viết cái tựa bằng chữ hoa : Ðá Mòn Nhưng Dạ Chẳng Mòn .

Tiểu Tử

One response to “Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn-Truyện Tiểu Tử Võ Hoài Nam

  1. Bài viết  ĐÁ MÒN NHƯNG DẠ CHẲNG MÒN của Tiểu tử Võ hoài Nam rất hay , rất có lòng , cảm ơn bạn … cứ dựa vào dân tộc mà viết nhé & cứ tiếp tục như thế nhé ..Từ ‘ 54 đến ‘ 75 mạch sống văn hóa của dân tộc mình miền Bắc bị đứt đoạn trái lại nền văn học miền Nam rực rỡ bao gồm cả thi ca âm nhạc … Sau ‘ 75 tất cả tan biến vào dân gian 2 – 3 năm đầu & tiếp tục chảy miên man từ ‘ 75 đến nay , có phải vậy không ? Chúc nhau vui khỏe , cho chửi cái ngheng ĐM vietcong …. hihihi 

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.