Sách giáo khoa ngữ văn(được các GS/TS soạn) chưa viết đúng tiếng Việt !?

poetry_clipart

CÁC GIÁO SƯ ĐẦU NGÀNH : GS.NGUYỄN ĐÌNH CHÚ, GS. TRẦN ĐÌNH SỬ, GS.NGUYỄN KHẮC PHI…. KHÔNG VIẾT ĐÚNG CÂU VĂN TIẾNG VIỆT KHI SOẠN SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN 6 :

NHỮNG “GHI NHỚ” -THUỘC LÒNG TRONG SGK “NGỮ VĂN 6”

CHƯA VIẾT ĐÚNG TIẾNG VIỆT

tranmanhhao

Trần Mạnh Hảo

bé đọc sách

Sách giáo khoa “ Ngữ Văn 6 -tập 1” của Bộ GD&ĐT, NXB Giáo Dục 2002, toàn do các vị GS, GSTS như GS Nguyễn Khắc Phi, GS. Nguyễn Đình Chú, GSTS Trần Đình Sử, PGSTS Bùi Mạnh Nhị… đều là GS đầu ngành soạn thảo, từng bị báo chí vạch ra nhiều sai sót. Việc quan trọng bậc nhất của nền giáo dục Việt Nam hôm nay là : dứt khoát dạy cho học trò khi học hết phổ thông, phải viết đúng ngữ pháp, dùng từ chính xác, diễn đạt đúng ( trước khi hay) một câu văn tiếng mẹ đẻ. Rất tiếc, việc nói và viết đúng tiếng Việt hiện đang là một vấn nạn làm đau đầu các vị phụ huynh cả nước. Trong SGK “Ngữ Văn 6”, sau mỗi bài học, có phần “ghi nhớ” để học sinh học thuộc lòng, thật kỳ lạ, lại có rất nhiều chỗ viết sai tiếng mẹ đẻ. Chúng tôi xin dẫn ra một số trường hợp dưới đây, nhằm báo động một thực trạng đau lòng : các vị GS, GSTS đầu ngành ngành ngữ văn còn viết sai tiếng Việt đến thế, thì than ôi, học trò của chúng ta sẽ ra sao, hỡi những vị đang quản lý ngành giáo dục nước nhà ?

Phần “ghi nhớ “ đóng trong khung hình chữ nhật, trang 23, sau bài học “Thánh Gióng”, được viết thành một câu văn hết sức lủng củng, rườm rà, dây cà ra dây muống, như sau :” Hình tượng Thánh Gióng với nhiều màu sắc thần kỳ là biểu tượng rực rỡ của ý thức và sức mạnh bảo vệ đất nước, đồng thời là sự thể hiện quan niệm và ước mơ của nhân dân ta ngay từ buổi đầu lịch sử về người anh hùng cứu nước chống ngoại xâm “. Viết một câu văn lôi thôi thế này, quả tình còn hơn đánh đố ! Người lớn đọc cũng chịu, không hiểu SGK muốn nói gì, huống hồ học sinh lớp 6 mới 12 tuổi;nhất là còn bắt các cháu học thuộc lòng đoạn “ghi nhớ” rối như canh hẹ trên. Câu văn phức hợp này chỉ có 55 âm tiết mà lặp tới 2 từ “là”, 2 từ “và”, 2 từ “ của”, dày đặc từ Hán Việt chỉ khái niệm, cứ chồng chất lên nhau theo kiểu “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc “; nào là “hình tượng”, “biểu tượng”, “quan niệm”, “thần kỳ”, “rực rỡ”, “thể hiện”, “ước mơ”…Thế nào là “biểu tượng rực rỡ của ý thức”, là “ sự thể hiện quan niệm” ? Văn viết cho học sinh lớp 6 học thuộc lòng mà còn rối rắm hơn cả những phần rối rắm nhất của triết học Kant thế ư ? Chúng tôi xin sửa câu văn trên, thành một câu văn giản dị, trong sáng, như sau :”Hình tượng Thánh Gióng- người anh hùng cứu nước chống ngoại xâm, với nhiều màu sắc thần kỳ, là biểu tượng cho ước mơ bảo vệ đất nước của nhân dân ta xưa”.

Phần “ghi nhớ” của bài “Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt” trang 17 có 3 câu, chúng tôi xin dẫn ra câu thứ nhất vừa viết thiếu chủ ngữ, vừa có nội dung chưa chính xác, như sau :” Giao tiếp là hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương tiện ngôn từ”. “Giao tiếp là hoạt động” của ai, của cái gì ? “Giao tiếp” của con người sao chỉ diễn ra qua tư tưởng, tình cảm, còn hành động thì bỏ đi đâu ? Chúng tôi xin sửa câu văn định nghĩa trên cho chính xác hơn về nội dung và ngữ pháp, như sau :” “Giao tiếp” là mọi ứng xử của con người với thế giới, thông qua phương tiện ngôn từ”. Sách giáo viên chỉ dẫn phần học này còn có một định nghĩa buồn cười theo kiểu “con cóc là con cóc”, như sau :”Mục đích giao tiếp là đích giao tiếp” ( tr.51)

Phần “ghi nhớ” của bài “Từ mượn” trang 24 có 3 câu, xin dẫn ra câu thứ nhất, như sau :” Ngoài từ thuần Việt là những từ do nhân dân ta tự sáng tạo ra, chúng ta còn vay mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài để biểu thị những sự vật, hiện tượng, đặc điểm,…mà tiếng Việt chưa có từ thật thích hợp để biểu thị”. Câu định nghĩa trên lặp 2 lần từ Hán Việt “biểu thị”, lại thừa một đoạn : từ liên từ “mà” đến hết câu. Phải thay từ “biểu thị” đầu tiên bằng từ “gọi” cho trong sáng, bỏ hết phần sau bắt đầu bằng từ “mà”, câu văn mới không bị lỗi. Tiếng Việt bao gồm từ thuần Việt, cộng với từ Hán Việt và các từ nhập từ các nước phương Tây như xà phòng, ga, xăng, ti vi, mít tinh, xô viết…Do đó, hai chữ “Tiếng Việt” ở phần cuối câu văn SGK trên phải viết cho chính xác là “Tiếng thuần Việt” mới logic. Nhưng nếu viết dài dòng như thế, câu văn sẽ trùng lặp, lủng củng.

Phần “ghi nhớ” của bài”Tìm hiểu chung về văn tự sự” trang 27 có 2 câu, xin dẫn ra câu định nghĩa thứ nhất viết chưa đúng tiếng Việt, như sau :”Tự sự ( kể chuyện) là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa”. Câu văn ngắn thế này mà lặp tới 3 lần từ “một”, 3 lần từ “sự việc”, hai lần từ “dẫn đến” nên rất tối tăm, nặng nề. Viết cho học sinh lớp 6, nếu có từ đơn giản cùng một ý nghĩa thì không nên dùng từ phức tạp, khó hiểu. Do vậy, câu văn trên phải thay từ “phương thức” bằng từ “cách”, bỏ một tập hợp từ “ sự việc này dẫn đến sự việc kia” vì nó trùng với “một chuỗi các sự việc”, bỏ từ “cuối cùng”, bỏ từ “một” thứ hai, ta có một định nghĩa giản dị, ngắn gọn, dễ hiểu, như sau :”Tự sự( kể chuyện) là cách trình bày một chuỗi các sự việc dẫn đến kết thúc, thể hiện một ý nghĩa”.

Phần “ghi nhớ” của bài “ Sự việc và nhân vật trong văn tự sự” trang 37, có mấy câu, xin trích ra câu đầu viết chưa đúng tiếng Việt :” Sự việc trong văn tự sự được trình bày một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong thời gian, địa điểm cụ thể, do nhân vật cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả…”.Câu định nghĩa rất ngắn trên sao lại lặp 3 lần từ “cụ thể”, 2 lần từ “sự việc” ? Phải viết lại câu định nghĩa trên như sau mới đúng :”Sự việc trong văn tự sự được trình bày một cách cụ thể: xảy ra trong thời gian, không gian, do một hay nhiều nhân vật thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả”.

Phần “ghi nhớ” của bài “Sự tích Hồ Gươm” trang 43 là một đoạn văn rườm rà, lủng củng, như sau :”Bằng những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo, giàu ý nghĩa ( như Rùa Vàng, gươm thần), truyện “Sự tích Hồ Gươm” ca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỷ thứ XV. Truyện cũng nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hòa bình của dân tộc”. Truyện này ca ngợi ai, ca ngợi cái gì ? Sao lại đi “ca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân” ? Thế nào là “tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân” ? Chịu ! Câu văn trên muốn trong sáng, giản dị, dễ thuộc, dễ nhớ, phải bỏ ngay cái “mệnh đề” phi logic này :” tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của”.
Phần “ghi nhớ” của bài “Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự “ trang 45, câu đầu tiên viết như sau :” Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản”. Đây là một câu đơn giản cực ngắn, chỉ 16 âm tiết mà đã có đến 8 âm tiết của 4 từ Hán Việt khó hiểu, lại điệp ngữ liên miên :” Chủ đề-Vấn đề-Chủ yếu”. Chúng tôi xin sửa câu định nghĩa này cho trong sáng, dễ nghe hơn, như sau :” Chủ đề là ý chính mà người viết muốn đặt ra trong bài”.

Phần “ghi nhớ” của bài “Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự”, trang 48, câu đầu tiên tối tăm, trùng lặp, lủng củng đến không ngờ, như sau :” Khi tìm hiểu đề văn tự sự thì phải tìm hiểu kỹ lời văn của đề để nắm vững yêu cầu của đề bài”. Câu văn này có 24 âm tiết mà trùng lặp tới 2 lần từ “tìm hiểu”, 3 lần từ “đề”, 2 lần từ “văn”, 2 lần từ “của”; ngoài ra, từ “thì” rất khó nghe, cần thay bằng một dấu phảy. Chúng tôi xin sửa câu văn trên cho đúng tiếng Việt, bớt đi 8 âm tiết thừa, như sau :” Khi tìm hiểu đề văn tự sự, phải đọc kỹ, nắm vững yêu cầu đề bài”.
Phần “ghi nhớ” của bài “ Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự “, trang 89, câu thứ 2, mắc lỗi thừa chữ và thiếu một dấu chấm câu, như sau :” Khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, tức là kể theo ngôi thứ ba, người kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật”. Câu văn trên phải bỏ từ “gọi” thứ 2, đánh dấu chấm câu thay cho dấy phảy sau cụm từ :” ngôi thứ ba” mới hết lỗi.

Phần “ghi nhớ” của bài “Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng”, trang 165 là một câu văn tràng giang đại hải, dùng từ thiếu chuẩn xác, như sau :”Với hình thức ghi chép chuyện thật, trong đó biết xoáy vào một tình huống gay cấn để tính cách nhân vật được bộc lộ rõ nét, truyện Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng ca ngợi phẩm chất cao quý của vị Thái y lệnh họ Phạm : không chỉ có tài chữa bệnh mà quan trọng hơn là có lòng thương yêu và quyết tâm cứu sống người bệnh tới mức không sợ quyền uy, không sợ mang vạ vào thân”. Câu văn trên dài hụt hơi, lại lôi thôi những là, mà. “Ghi chép” là thể loại văn học, sao SGK lại dùng cụm từ “ hình thức ghi chép” ? Câu văn 83 âm tiết trên cần phải tách làm 3 : đánh dấu chấm câu sau “bộc lộ rõ nét”, lại đánh dấu chấm câu thay cho dấu hai chấm (:) sau “Thái y lệnh họ Phạm”, thêm từ “ông” vào sau dấu chấm câu này. Như vậy, câu văn đầu tiên sẽ thiếu chủ ngữ : ai “biết xoáy vào tình huống” ? Chúng tôi xin sửa lại câu văn sai này cho đúng tiếng Việt, như sau :” Đây là chuyện người thật, việc thật, tác giả biết xoáy vào tình huống gay cấn để tính cách nhân vật được bộc lộ rõ nét. Truyện “Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng” ca ngợi phẩm chất cao quý của vị Thái y lệnh họ Phạm. Ông không chỉ có tài chữa bệnh, quan trọng hơn là có lòng thương yêu, quyết tâm cứu sống người bệnh, tới mức không sợ quyền uy, không sợ mang vạ vào thân”.

Cuốn SGK “Ngữ Văn 6” này còn khá nhiều lỗi tu từ, ngữ pháp, hành văn không chỉ thể hiện trong các phần “ghi nhớ”. Vì khuôn khổ bài báo không cho phép, chúng tôi xin hẹn bạn đọc một dịp thuận tiện khác. Phần “ghi nhớ” do các GS, GSTS viết cho con trẻ học thuộc lòng nơi đây là điều tối quan trọng, sao lại để xảy ra quá nhiều sai sót, quá nhiều lỗi sơ lược trong cách dùng tiếng Việt; ngay ở một học sinh trung học, đã tuyệt nhiên không chấp nhận những sai phạm vỡ lòng này ? Thử hỏi, những ai là người phải chịu trách nhiệm trong việc viết sai tiếng Việt nơi SGK “Ngữ Văn 6” ?

Sài Gòn.. 2-6-2003

T.M.H.

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s