Lại thủ đoạn của thương lái Tàu tại Tây Nguyên

baby reading newspaper

CẢNH GIÁC THƯƠNG LÁI TÀU

Logo_Dân_trí

Thương lái Trung Quốc lại làm loạn ở Tây Nguyên

Thời gian gần đây, giá chanh dây trên địa bàn Tây Nguyên bỗng dưng tăng đến chóng mặt, nông dân ồ ạt chặt cà phê để trồng chanh. Trong khi đó, giống cây chanh được mua từ Trung Quốc, quả chanh thì cũng được bán cho các thương lái Trung Quốc.

thuong lai trung quoc lai lam loan o tay nguyen
Quả chanh tăng giá và giá dây giống có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng tăng giá cao khiến nhiều nghi vấn đặt ra.

Phá cà phê trồng chanh dây

Vài tháng nay, giá quả chanh dây trên địa bàn Gia Lai và Kon Tum bất ngờ tăng chóng mặt. Chỉ chừng vài tháng trước, giá chanh dây ở mức 10 nghìn đồng/kg, nhưng thời gian gần đây, giá chanh luôn tăng dần. Đặc biệt, 4 ngày nay, giá quả chanh dây tăng liên tiếp từ 40 nghìn đồng/kg – 46 nghìn đồng/kg và 56 nghìn đồng/kg (vào ngày 24/3). Điều đáng nói, giá quả chanh tăng thì giá cây giống cũng tăng giá theo và tính đến ngày 24/3, giá mỗi dây chanh giống là 44 nghìn đồng/dây; và những dây chanh giống này đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Chanh dây tăng giá, nhiều nông dân đã ồ ạt chặt bỏ những vườn cà phê và cao su trị giá hàng trăm triệu đồng mà bao nhiêu năm chăm sóc để trồng chanh dây.

Mặc dù 1 ha cà phê đã thu hoạch bước vào năm thứ 6, nhưng gia đình chị Trần Thị Huyền (thị trấn Kon Dỡng, Mang Yang, Gia Lai) vẫn quyết định chặt bỏ vườn cà phê nhà mình để trồng chanh dây. Chị Huyền cho biết, để đầu tư một vườn cà phê cho đến năm thứ 6 như hiện nay, gia đình chị đã bỏ ra khoảng 200 triệu đồng từ khi bắt đầu trồng đến nay. Tuy nhiên, gia đình chị Huyền vẫn quyết định chặt bỏ vườn cà phê này để trồng chanh dây.

Chị Huyền tính, 1 ha cà phê, trung bình 1 năm cho khoảng 3 tấn nhân. Với giá cà phê như hiện nay, gia đình chị bán chỉ được khoảng hơn 90 triệu đồng. Trừ tất cả các chi phí, cả một năm gia đình chị chỉ lời được khoảng hơn 20 triệu đồng từ 1 ha cà phê này.

“Trồng cà phê rất mất công sức, sau 3 năm cà phê mới bắt đầu cho thu hoạch, mùa khô thì tưới nước, cắt cành; mùa mưa thì làm cỏ, bón phân… Tuy nhiên, lời lại không cao. Năm nay cà phê vừa mất mùa, vừa mất giá, cả năm chúng tôi chỉ lời được hơn 20 triệu đồng. Trong đó gia đình tôi 4 người, 2 con nhỏ đang ăn học, chúng tôi chi tiêu như thế nào với 20 triệu đồng/năm đây?”, chị Huyền chia sẻ.

Bị lôi cuốn bởi giá chanh dây đang tăng chóng mặt, gia đình chị Huyền quyết định chặt bỏ cả vườn cà phê để trồng chanh dây. Chị Huyền phân tích, cây chanh dây có tuổi thọ 3 năm, sau khi trồng 6 tháng, chanh bắt đầu ra hoa, hơn 2 tháng sau thì bắt đầu thu hoạch. Chanh cho thu hoạch liên tục cho đến khi dây tàn, với trung bình 90 tấn/ha/năm. Với giá bán hiện nay, mỗi ngày người trồng chanh thu lợi lên đến tiền triệu.

“Chanh dây bán với giá 10 nghìn đồng/kg thì người trồng chanh cũng đã có lời rồi, còn như hiện nay giá đã 56 nghìn đồng/kg thì siêu lợi nhuận. Trồng chanh dây cũng nhẹ nhàng, công chăm sóc cũng không nhiều, rủi ro cây chết cực kì thấp” chị Huyền lý giải việc bỏ cây cà phê để trồng chanh dây.

Cũng bị hấp dẫn bởi giá chanh dây, gia đình bà Nguyễn Thị Lụa (thị trấn La Kha, La Grai, Gia Lai) đã nhanh chóng chặt bỏ cà phê, cao su để lấy đất trồng 1 ha chanh dây. Bà Lụa cho biết, tổng chi phi đầu tư 1 ha chanh dây của bà với hệ thống tưới nước nhỏ giọt là 200 triệu đồng. Hiện vườn chanh dây của bà đã thu hoạch được 1 tháng nay. Sau khi hái chanh xong, thương lái đến tận vườn thu mua và xuất bán sang Trung Quốc. Và với giá bán như hiện nay, gia đình bà Lụa bỏ túi trên 3 triệu đồng/ngày.

Bà Lụa nhẩm tính, mỗi năm vườn chanh dây của gia đình bà cho thu hoạch khoảng 90 tấn các loại, tương đương với giá trị của 60 tấn cà phê nhân hiện tại. Trong khi đó, để có 60 tấn cà phê nhân thì phải có khoảng hơn 10 ha đất để trồng. Chính vì vậy, gia đình bà không hề nuối tiếc khi phá vườn cà phê đang cho thu hoạch của nhà mình, và chuẩn bị phá thêm 3 sào cà phê để trồng chanh dây.

Sự hấp dẫn của giá chanh dây đã khiến nông dân ở các huyện, thị như: Mang Yang, Chư Sê, Chư Păh, La Grai… của Gia Lai chặt phá những rẫy cà phê xanh tốt, chuyển sang trồng chanh dây. Và không chỉ có giá quả chanh tăng chóng mặt, mà những dây chanh giống có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng đã được “đẩy” lên cao. Cách đây chừng vài ngày, giá dây chanh giống từ 36 nghìn đồng/dây thì nay đã tăng lên 44 nghìn đồng/dây.

Chuyện có bất thường?

thuong lai trung quoc lai lam loan o tay nguyen
Nhiều nông dân đang bắt đầu chặt bỏ vườn cà phê chăm sóc nhiều năm trời với giá trị hàng trăm triệu đồng để trồng chanh dây.

Chị Mai Thị Nhung – Phó Chủ tịch UBND xã Hải Yang (Mang Yang) cho biết: Cuối năm 2015, tổng diện tích trồng chanh dây trên địa bàn xã là 39,4 ha. Hiện nay, số diện tích trồng chanh dây đã tăng lên khá nhiều. Điều khiến chị lo ngại là giá quả và giống chanh dây hiện nay đã tăng một cách chóng mặt, khiến người dân sẵn sàng chặt bỏ cà phê để trồng chanh dây. Trong khi giống cây chanh được mua từ Trung Quốc, quả chanh thì cũng được bán cho các thương lái Trung Quốc.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở NN-PTNT Gia Lai, cây chanh dây trên địa bàn phát triển hoàn toàn tự phát. Người dân thấy có giá nên trồng. Hiện tỉnh có khoảng 301ha chanh dây, trong đó, chỉ riêng năm 2015 đã trồng mới 108 ha và dự báo thời gian tới diện tích sẽ còn tăng.

Theo Phòng NN-PTNT huyện Đắk Hà (Kon Tum), khoảng 2 – 3 năm trước, nông dân nơi đây cũng ồ ạt trồng chanh dây. Đỉnh điểm có hộ trồng cả 4 – 5 ha. Sau 1 thời gian, cây chanh dây bị “bể”, quả chanh sau khi thu hoạch bán không ai mua nên người dân không trồng nữa. Đến bây giờ, khi giá chanh dây lên cao thì người dân cũng trồng lại. Tuy nhiên, do đã vấp 1 lần nên bây giờ dân thận trọng hơn nên trồng rất ít và nằm rải rác.

Các hộ trồng chanh cho biết, khi thu hoạch xong, thương lái đến tận nhà mua rồi xuất bán sang Trung Quốc. Giá cả hoàn toàn do các thương lái này chi phối.

Ông Nguyễn Văn Khanh, Trưởng phòng NN-PTNT Chư Pưh (Gia Lai) cho biết: Mấy năm trước, ông liên kết nhiều hộ dân xã H’Bông (huyện Chư Sê, Gia Lai) để đầu tư vườn chanh dây 30 triệu đồng. Tuy nhiên, sau 2 năm trồng, nhận thấy chanh dây không “dễ nuốt” khi liên tục mắc đủ bệnh, thậm chí chẳng có thương lái đến mua nên nhóm ông phá chanh, chấp nhận lỗ 10 triệu đồng tiền đầu tư.

Ông Hà Ngọc Uyển, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai cho biết, địa phương chưa có nhà sản xuất chanh dây mà hoàn toàn thông qua lái buôn thu mua vận chuyển sang các vùng khác bán, vì thế giá cả không ổn định, tồn tại nhiều rủi ro.

“Việc ồ ạt trồng chanh dây còn gây các hệ lụy như sẽ lấn chiếm đất trồng của các cây trồng khác, ảnh hưởng đến quy hoạch nông nghiệp. Nông dân không xác định được đất nào là phù hợp hay không nên cứ trồng, dẫn đến tình trạng sâu bệnh phát triển triển mạnh, gây thiệt hại sản xuất…, ngoài ra còn gây kiệt quệ, thoái hóa, ô nhiễm môi trường đất, mất cân bằng hệ sinh thái”, ông Uyển nói.

Điều đáng nói, để trồng 1 ha cà phê thì phải mất đến 3 năm mới thu hoạch được, còn 1 ha cao su thì mất đến trên 4 năm, cùng với chi phí lên đến tiền trăm triệu; vậy nhưng, người dân đã không ngần ngại chặt bỏ những vườn cây này để trồng chanh dây, khiến cho việc quy hoạch cây cà phê bị phá vỡ. Trong khi vấn đề tìm đầu ra chắc chắn cho quả chanh dây chưa hề có, vẫn phụ thuộc vào thương lái Trung Quốc.

Trên thực tế cũng đã có rất nhiều thương vụ tương tự mà người nông dân Việt Nam nếm “trái đắng” từ các thương lái Trung Quốc.

 

Sự thật việc người Trung Quốc mua cau non, đỉa khô…

Theo ông Bùi Huy Hoàng-Tham tán Thương mại Việt Nam tại Bắc Kinh (Trung Quốc), việc người Trung Quốc mua cau non, đỉa khô là cá biệt, nhỏ lẻ với mục đích không tốt.

su that viec nguoi trung quoc mua cau non dia kho
Ông Bùi Huy Hoàng.

Đỉa khô, cau non: Họ không nhập về Trung Quốc?

Thưa ông, Trung Quốc lâu nay vẫn được coi là thị trường nhập khẩu hàng nông sản lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, năm nào cũng xảy ra tình trạng hàng Việt bị ép giá, ùn tắc tại cửa khẩu. Vậy, có hay không chuyện gây khó, bắt chẹt từ phía Trung Quốc?

Ông Bùi Huy Hoàng: Nhìn chung, mặt hàng nông sản Việt Nam vẫn đang rất được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng. Tôi cũng khẳng định, về cơ bản hàng hóa nông sản của chúng ta xuất sang Trung Quốc tương đối thuận lợi. Bằng chứng, năm 2015 hàng nông sản Việt xuất sang Trung Quốc trị giá gần 1,2 tỷ USD, tăng trưởng gấp đôi so với năm 2014. Nếu có sự gây khó khăn từ phía chính quyền thì chắc chắn mức độ tăng trưởng không thể đạt cao như vậy. Tuy nhiên, ở góc độ này, góc độ kia, câu chuyện bắt chẹt, làm khó cũng có thể xảy ra, khó có thể tránh khỏi.

Thực tế, Trung Quốc nhập khẩu lượng lớn gạo của Việt Nam, song không thể tìm thấy sản phẩm gạo mang thương hiệu Việt trên thị trường này. Ông nhận định như thế nào về thực trạng trên?

Ông Bùi Huy Hoàng: Năm 2015, Việt Nam xuất khẩu 3,350 triệu tấn gạo sang Trung Quốc (chưa tính xuất khẩu biên mậu), chiếm 54% tổng lượng gạo nhập khẩu của Trung Quốc. Thời gian tới, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu gạo quan trọng của Việt Nam, với xu hướng nước này sử dụng chính sách tạm trữ với giá sàn thì chênh lệch giữa giá gạo nội địa và nhập khẩu vẫn giữ mức cao.

Việc không tìm thấy gạo xuất xứ Việt Nam tại thị trường Trung Quốc xuất phát từ hai nguyên nhân. Thứ nhất, Trung Quốc nhập khẩu gạo Việt Nam phần lớn với giá thấp, chất lượng không cao dùng để chế biến thành các sản phẩm làm từ gạo như: Mì và các loại bánh… Thứ hai, thực tế chưa có hoạt động quảng bá, xây dựng hình ảnh gạo Việt Nam tại thị trường Trung Quốc, khiến sản phẩm muốn bán được đều phải chấp nhận dưới mác thương hiệu khác. Chính vì thế,  các DN  cần nhanh chóng xây dựng hình ảnh, thương hiệu gạo Việt Nam tại Trung Quốc. Nếu chậm chân, chúng ta sẽ bị các đối thủ như: Campuchia, Thái Lan vượt mặt trong thời gian tới.

su that viec nguoi trung quoc mua cau non dia kho
Ảnh minh họa.

Thời gian vừa qua, cũng rộ lên những đợt thu mua nông sản lạ như: Cau non, đỉa khô, lá điều… cho Trung Quốc. Vậy theo ông, mục đích của những chuyến thu mua nông sản này là gì?

Ông Bùi Huy Hoàng: Ngay khi nghe báo chí trong nước phản ánh, chúng tôi lập tức tìm hiểu và biết rằng, những hàng hóa này không hề được nhập về Trung Quốc. Đây là những trường hợp thu mua cá biệt, nhỏ lẻ của thương nhân với mục đích không tốt.

Có tin đồn người Trung Quốc thu mua nông sản về làm thuốc, thực hư ra sao thưa ông?

Ông Bùi Huy Hoàng: Họ chẳng để làm gì, tất cả chỉ là tin đồn. Thiết nghĩ, chính quyền địa phương cần sát sao hơn nữa để xác minh thương nhân nước ngoài vào Việt Nam với mục đích gì, tung thông tin thất thiệt ra sao với người dân? Nếu thấy bất ổn nên tìm cách ngăn chặn đúng lúc, tránh để xảy ra tình trạng người dân thua thiệt vì nhẹ dạ, cả tin.

Nhiều ngành hàng Trung Quốc không còn sức cạnh tranh, giá thành cao

Quay trở lại cán cân thương mại hai nước, Việt Nam vẫn đang nhập siêu từ Trung Quốc với giá trị lên hơn 32 tỷ USD trong năm 2015. Ông nhận định như thế nào về kết quả xúc tiến thương mại của chúng ta trên thị trường Trung Quốc?

Ông Bùi Huy Hoàng: Trung Quốc là thị trường cung cấp nguồn nguyên liệu phong phú với giá cả cạnh tranh, trong khi nhu cầu sản xuất của Việt Nam lại rất lớn. Bởi vậy, vấn đề chúng ta phải làm thế nào để nâng cao giá trị thành phẩm. Trung Quốc đang thực hiện chiến dịch tái cơ cấu nền kinh tế, chính vì thế, nhiều ngành hàng của họ đến nay không còn sức cạnh tranh, giá thành cao. Tận dụng ưu thế này, thời gian qua, Việt Nam đã tranh thủ các nguồn đầu tư, liên kết phát triển công nghệ sản xuất ra nhiều mặt hàng chất lượng cao xuất khẩu ngược lại thị trường Trung Quốc.

Chúng ta không chỉ tổ chức hội thảo giao thương, gặp gỡ đối tác đơn thuần mà còn phát triển thêm các kênh xúc tiến thương mại khác nhằm quảng bá hình ảnh, nâng cao thương hiệu quốc gia trên từng sản phẩm…

Về phía DN Việt Nam, theo ông cần chú ý những gì khi xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc?

Trước hết, DN cần nhận thức lại thị trường Trung Quốc hiện nay đang ở trình độ phát triển cao với những nhu cầu nhập sản phẩm chất lượng tốt. Nếu không thay đổi tư duy chiến lược, nâng cao năng lực, sức cạnh tranh, tự chúng ta sẽ mất thị trường. DN cũng cần phối hợp với cơ quan quản lý, chủ động tìm hiểu thông tin tập quán, thói quen của người tiêu dùng Trung Quốc, qua đó cải tiến sản phẩm phù hợp với nhu cầu khách hàng.

Đặc biệt, Trung Quốc hiện nay nổi lên là một quốc gia mạnh về thương mại điện tử. Chính vì thế, chúng ta cần tận dụng kênh quảng bá thương mại điện tử để có thể thâm nhập sâu nhất hệ thống phân phối, quảng bá sản phẩm tới người tiêu dùng và DN  tại Trung Quốc.

Cảm ơn ông!

Thời gian vừa qua, tại nhiều địa phương xuất hiện hiện tượng thương lái Trung Quốc liên tục thực hiện những phi vụ thu mua nông sản “lạ đời” như: Cau non, cam non, nụ thanh long, lá điều, lá mãng cầu, đỉa khô, ốc bươu vàng… Bị thương lái Trung Quốc “bỏ bom”, nhiều hộ nông dân, tiểu thương Việt Nam vay mượn tiền ngân hàng, người thân thu gom nông, thủy, hải sản với số lượng lớn không biết bán cho ai, lâm vào cảnh nợ nần khốn khó, thiệt hại nặng về kinh tế.

Theo Tuyết Trịnh (Báo Giao thông

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s