“Trà dư tửu hậu “(4) với Đỗ Chiêu Đức :HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ của Hạ Tri Chương

TÀI LIỆU “TRÀ DƯ TỬU HẬU “

HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ

                                                            Hạ Tri Chương

Đỗ Chiêu Đức

ĐỖ CHIÊU ĐỨC

        Trường An ” ẨM TRUNG BÁT TIÊN “, tám ông tiên trong rượu luôn say xỉn và cho ra những vần thơ bất hủ lưu lại đời sau. Trong số đó, ngoài LÝ Trích Tiên LÝ BẠCH ra, còn có HẠ TRI CHƯƠNG người bạn tri kỉ của LÝ, người đã đưa LÝ vào cung diện kiến Thiên Tử để thảo Hách Man Thư, để lại cho đời sau một giai thoại tuyệt vời về Thi Tiên LÝ BẠCH… Riêng HẠ TRI CHƯƠNG, nhắc đến ông tức là nhắc đến 2 bài thơ bất hủ mà người yêu thơ Đường không ai là không biết đến : HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ, tâm trạng và cảm xúc của một kẻ đi xa lâu ngày tìm về quê cũ ! Mời tất cả cùng đọc để thắm thía hơn với nỗi niềm của những kẻ tha hương dị quốc, sẽ rất ngỡ ngàng khi về thăm lại quê hương cố thổ !…

hồi hương ngẫu thư1

  回鄉偶書             Hồi Hương Ngẫu Thư

         其一                   Kì Nhất

少小離家老大回,   Thiếu tiểu ly gia lão đại hồi,

鄉音無改鬢毛衰。   Hương âm vô cải mấn mao suy.

兒童相見不相識,   Nhi đồng tương kiến bất tương thức

笑問客從何處來?    Tiếu vấn khách tòng hà xứ lai ?

  回鄉偶書             Hồi Hương Ngẫu Thư

         其二                    Kì Nhị

離別家鄉歲月多,   Ly biệt gia hương tuế nguyệt đa,

近來人事半消磨。   Cận lai nhân sự bán tiêu ma.

唯有門前鏡湖水,   Duy hữu môn tiền kính hồ thủy ,

春風不改就時波。   Xuân phong bất cải cựu thời ba !

           賀知章                                      Hạ Tri Chương

  HẠ TRI CHƯƠNG ( 659-744 )

Hạ Tri Chương1

Hạ Tri Chương2

       Ông tự là Quí Chân, về già tự xưng hiệu là ” Tứ Minh Cuồng Khách “, là thi nhân lại vừa là nhà Thư Pháp nổi tiếng đời Thịnh Đường. Ông người đất Vĩnh Hưng thuộc Việt Châu ( Huyện Tiêu Sơn, tỉnh Chiết Giang hiện nay ), đậu Trạng Nguyên khoa Ất Mùi ( 695 ), được phong là Quốc Tử Tứ Môn Bác Sĩ, Thiên Thái Thường Bác Sĩ. Ông tuần tự giữ các chức vụ Lễ Bộ Thị Lang, Bí Thư Giám, Thái Tử Tân Khách… Ông tính tình khoáng đạt, phóng túng, không thích gò bó, cùng với Lí Bạch, Trương Húc, Lí Thích Chi, Tiêu Toại… xưng là ” ẨM TRUNG BÁT TIÊN ” ( Tám ông tiên trong rượu ).  86 tuổi cáo lão về quê, chính lúc nầy, ông làm bài ” Hồi Hương Ngẫu Thư ” nêu trên rồi mất ở quê cùng năm. Tác phẩm phần nhiều thất tán, chỉ còn lưu lại khoảng 20 bài thơ mà thôi.

CHÚ THÍCH :

    HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ : Có nghĩa Ngẫu nhiên viết ra ( cảm xúc của mình ) khi về lại quê hương.

    HƯƠNG ÂM : Giọng nói của quê hương, như giọng Bắc, giọng  Trung, giọng Nam…

    MẤN MAO là Tóc mai. SUY là Suy tàn, Suy thoái, ở đây chỉ Tóc đã bạc màu. Câu nầy còn có dị bản là : ” Hương âm vô cải mấn mao THÔI ! 鄉音無改鬢毛催 ” THÔI là Thôi thúc, là Giục giã, là Đưa đẫy… Về Ý nghĩa trong câu thơ thì cũng như nhau mà thôi !

    TƯƠNG KIẾN là Gặp Gỡ nhau. TƯƠNG THỨC là Quen Biết nhau.

    NHÂN SỰ là Chuyện người đời, Chuyện giữa con người với nhau.

    TIÊU MA 消磨 : TIÊU có 3 chấm Thủy, là TIÊU TRẦM là Chìm Đắm. MA có bộ Thạch bên dưới, là cái Cối xay bằng đá, là MA LUYỆN là Mài Dũa. Nên TIÊU MA là bị Dũa mài Chìm đắm, Ý chỉ Sự thay hình đổi dạng, không còn như xưa nữa.

    KÍNH HỒ THỦY : là Mặt hồ nước trong như gương.

    CỰU THỜI BA : là Những gợn sóng ngày xưa.

DỊCH NGHĨA :

                                  BÀI I

      Lúc còn nhỏ, còn trẻ, ta đã rời xa quê hương, nay đã lớn đã già rồi mới về thăm lại. Giọng nói và âm điệu của quê hương tuy vẫn không thay đổi, nhưng tóc mai thì đã bị thời gian thôi thúc mà bạc cả rồi. Vì thế nên, các em bé con kia gặp ta nhưng lại không biết ta là ai, nên mới cười hỏi là Khách từ nơi đâu đến đây vậy ?

                                  BÀI II

      Ly biệt quê nhà đã nhiều năm tháng qua. Gần đây, nhân sự cũng đã thay đổi hơn phân nửa rồi. chỉ có mặt hồ nước trong như gương ở trước ngõ, khi gió xuân thổi đến thì vẫn lăn tăn gơn lại những làn sóng như của năm xưa, không thay đổi gì cả mà thôi !

       Nhân sự thì thay đổi, cảnh trí cũng không tránh khỏi tang thương, chỉ có thiên nhiên là vẫn bình chân như vại. Mây trắng vẫn là mây trắng của năm nào, những gợn sóng lăn tăn vẫn là những gợn sóng lăn tăn của năm trước !…

DIỄN NÔM :

               CẢM TÁC LÚC VỀ QUÊ

                         BÀI 1

            Trẻ nhỏ xa nhà, già trở lại,

            Giọng quê còn đó, tóc như mây.

            Nhi đồng gặp gỡ không quen biết,

            Cười hỏi nơi nào khách đến đây ?

 Lục bát :

              Xa nhà lúc trẻ nay về,

          Tóc mai bạc trắng giọng quê vẫn còn.

              Tình cờ gặp lũ trẻ con,

          Cười chào hỏi khách nước non quê nào ?

                         BÀI 2

              Cách biệt quê nhà mấy nắng mưa,

              Đổi thay thế thái nói sao vừa  !

              Duy chỉ như gương hồ trước ngõ,

              Gió xuân vẫn gợn sóng ngày xưa  !

   Lục bát :

                Xa nhà biết mấy tháng năm,

            Nhân tình thế thái thăng trầm đổi thay.

                Như gương hồ nước ngõ ngoài,

            Gió xuân thổi vẫn gợn hoài sóng xưa  !

                                                     Đỗ Chiêu Đức

                                                        diễn nôm

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.