Xem phim “BONJOUR TRISTESSE”(Buồn ơi chào mi) -Francoise Sagan

PHIM

BONJOUR TRISTESSE

 

Francoise Sagan

Francoise Sagan

khỏa thân đẹp

FRANCOIS SAGAN : ADIEU TRISTESSE

Con Người – Cuộc Đời – Tác Phẩm

 

Francoise Sagan. Tác giả cuốn tiểu thuyết thời danh Bonjour Tristesse đã từ biệt cõi đời, ngày thứ sáu, 24 tháng 09, 2004 ở tuổi 69. Tên thật của bà là Francoise Quoirez, sinh ngày 21, tháng 6, năm 1935, tại Cajarc. Khi xuất bản cuốn truyện đầu tay, gia đình không muốn bà dùng tên thật, họ đã yêu cầu bà chọn một biệt hiệu. Bà đã chọn biệt hiệu lấy lại trong tác phẩm của Proust, một tác giả được bà ưa chuộng : Hélie de Talleyrand Périgord, princesse de Sagan. Bà có biệt hiệu Francoise Sagan từ đó.Con người của Francoise Sagan.

Đã có lần bà viết : “Hạnh phúc, đối với tôi trước hết là được an vui. Pour moi, le bonheur, c’est d’abord d’être bien”. Câu nói đó gói trọn tất cả ý nghĩa cuộc sống của F.Sagan sau này. Xuất thân từ một gia đình khá giả, cha là kỹ sư thuộc giới trưởng giả thành thị, Sagan có một cuộc sống dễ dãi, sung túc đầy đủ, ngay cả vào những năm chiến tranh thế giới thứ hai. Nhưng gốc gác thì lại ở làng quê Carjarc mà theo Sagan trong cuốn .. Et Toute ma sympathie.. , bà mô tả như một vùng nghèo túng, chỉ có đá và đá. Nguồn thu lợi trong làng là trồng ngô, thuốc lá và nho. Khí hậu khắc nghiệt, nóng như ở sa mạc, trải dài hết ngọn đồi này đến ngọn đồi khác với những dấu vết những căn nhà hoang tàn, đổ nát của những thôn xóm không người ở.
Sagan là một cô bé mê sách ngay từ khi ba tuổi. Chưa biết đọc, nhưng cầm cuốn sách, đôi khi cầm ngược, nhưng làm ra vẻ quan trọng như thể ta đây biết đọc. Mê tiểu thuyết của Claude Farrère vì tính cách exotisme ..Thiếu thời đã mê đọc Camus và Proust. Đọc đi đọc lại Proust. Mê Maupassant. Mê thơ của Cocteau. Rồi đọc những tác giả cùng thời như Bernard Frank, Francois-Olivier Rousseau, hay Marguerite Duras.

Francoise Sagan11 Đặc biệt bà Duras sinh ra ở Gia Định, Việt Nam, năm 1914. Bà mồ côi cha lúc 5 tuổi. Cuộc sống nghèo khổ làm vốn cho bà sau này với tác phẩm Un barrage contre le Pacifique, 1950 , kể lại thời thơ ấu của bà. Năm 1934, bà quay về Pháp, học luật rồi lấy chồng. Vừa là nhà văn, vừa là nhà làm phim. Những tác phẩm của bà gồm những cuốn : Le marin de Gilbraltar, Moderato cantabile, l’Amante Anglaise

Sagan cũng thích loại tiểu thuyết mới như của Robbe-Grillet. Lớn lên càng đọc nhiều hơn, đọc bất cứ lúc nào rảnh. Nhất là khi nào làm việc nhiều không ngưng nghỉ. Đối với Sagan thì đọc sách là một lối giải trí. Mê cuốn La promenade au phare của Virginia Woolf ( nữ tiểu thuyết gia người Anh, 1882-1941). Rồi vô số sách thuộc loại Série noire của Hoa Kỳ, hay Anh được dịch ra tiếng Pháp nhhư Iris Murdoch, Saul Bellow, William Styron, Jerome Salinger, Carson McCullers, John Gardner, Katherine Mansfield, Anthony Burgers, Evelyne Waugh. Vì thế hành trình dẫn Sagan đi vào con đường văn chương rất là sớm như đã nói ở trên. Sớm lắm so với lứa tuổi học trò. Giống như trong một số gia đình trưỡng giả khác, nhà Sagan có cả một thư viện đầy sách bầy biện ở đó từ nhiều thế hệ. Nguời ta có thể tìm thấy những quyển sách cấm, thuộc lọai đồi trụy nhất như cuốn Les civilisés của Claude Farrère.. Cạnh đó có đủ thứ lẫn lộn từ Delly, la Fontaine, Pierre Loti, Montaigne, Dostoievski.. Nhất là Rimbaud và Proust. Bà đã nghiền ngẫm Rimbaud như bị một tiếng sét khi đọc Illumiations. Proust không phải dễ đọc đối với một số đông người. Nhưng vói Sagan, Sagan có thể yêu mến bất cứ thứ gì nơi Proust. Sagan yêu tất cả những nhân vật của Proust, từ cách diễn tả tâm lý con người, tất cả những phân tích mà Proust nêu ra, phân tích rạch ròi, soi mói, mổ xẻ từng ly từng từng tý.. Có lần Sagan đã so sánh Proust là một thiên tài, còn Sagan thì có tài . “Proust a du génie, moi j’ai du talent”. Theo bà thư ký Bartoli tiết lộ, sách của Proust là loại sách gối đầu giường của Sagan. Như chúng ta dã biết, Tên Sagan có được là sau khi Sagan đã đọc : A la recherche du temps perdu của Proust. Có nhiều điểm tương đồng giữa Proust và Sagan : Họ ở cùng một khu phố. Gia đình Proust ở số 9, đường Malesaherbes. Gia đình Quoirez ở số 167. Cùng mê đánh bài, cùng tiêu tiền như nước, cùng thích vùng Normandie, Deauville.. Proust có một cái giường bằng đồng, Sagan cũng mỏi mắt tìm cho bằng được một cái giường như thế và giữ cái giường đó cho mãi đến về sau này.

 

French novelist Francoise Sagan13 tuổi đã đọc Les nourritures terrestres của André Gide. Đây là tác phẩm gây dấu ấn mạnh mẽ nơi tâm hồn một cô gái trẻ. Cuốn sách đã đánh động tâm can Sagan trong từng câu, từng đọan văn của tác giả khi Gide viết về Nathael. Sagan ngồi dưới bóng những cây dương liễu đọc Gide và Sagan đã khám phá ra đời sống trong cái tròn đầy viên mãn và trong cả cái quá độ của nó.( La plénitude et ses extrêmes). Chỉ với 13 tuổi đầu, Sagan đã có được giây phút cảm nghiệm siêu hình về hiện hữu người, về sự xung mãn tròn đầy của hiện hữu và về sự quá độ của hiện hữu ấy.. Thật là hiếm hoi lắm. Cảm nghiệm đó bắt được từ hàng ngàn những cánh lá bé nhỏ quấn vào nhau, với mầu xanh sáng, rơi rụng trên vai, trên đầu Sagan. Và mỗi cánh lá như chuyên chở một niềm hạnh phúc . Như thể cuộc sống không bao giờ biết già nua mà chỉ có những nguồn vui trẻ thơ và lãng mạn đổ xuống : Nào xe cộ, nào ngựa, nào vinh quang, nào sách vở, nào biển, nào tầu thủy, những máy bay ban đêm, những nụ hôn, nào vinh quang.. Tất cả đều đến cùng lúc do tưởng tượng đã tràn ngập tâm hồn cô, những tình cảm tốt đẹp nhất và cũng có thể man rợ nhất.

Sau Gide đến Camus với L’homme révolté. Tuổi đời còn quá trẻ, đọc L’homme révolté là tập tành phủ nhận tất cả. Trước hết là Thượng Đế. Về điều này, không cần đợi đến lúc đọc Camus. Con người nổi lọan nơi Sagan đã đánh mất Thượng Đế trong một dịp đến Lourdes. Sagan tình cờ thấy một cô gái đang khóc cầu nguyện. Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu : Thượng Đế để làm gì? Có cần không? thế rồi Sagan có ý tưởng phủ nhận Thượng Đế, chối từ cả một phần đời Sagan đã được rèn luyện, đào tạo ở trong các nhà nội trú của tôn giáo. Hình ảnh cô gái cầu nguyện chỉ là cái cớ cho sự chối từ này. Đã hẳn, những thúc ép, những lề luật khô cứng, những kinh kệ trong nhà nội trú đã làm Sagan chán nản . Nó chỉ chờ dịp để nổ bung ra.. Chừng đó tuổi đầu, tuổi còn mơ mợng đối với các cô gái khác, Sagan rơi vào một khủng hoảng siêu hình làm Sagan vừa băn khoăn và vừa hãnh diện. Khi trở về phòng trọ, khủng hoảng siêu hình còn kéo dài. Sagan không thiết đến ăn uống và mơ tưởng tới một mảnh đất không có Thượng Đế, một thế giới không có lòng thương hại, cũng không có ân sủng và cũng chẳng có công lý..Đọc Camus, Sagan đã khám phá ra trong L’homme révolté một thế giới không có mặt Thượng Đế, mà chỉ có con người. Và con người thay thế chỗ của Thượng Đế.. Và con người tự tìm ra những câu trả lời cho bất cứ những câu hỏi nào được đặt ra mà không còn cần đến Thượng Đế nữa. Có lẽ, cuốn truyện con người phản kháng của Camus đã ảnh hưởng trực tiếp trên sự nghiệp viết văn của Sagan sau này. Về điểm mất niềm tin tôn giáo, Sagan cũng đã nhắc lại trong Répliques, trang 114.. theo đó, kể từ khi học Couvent des oiseaux lúc 12 tuổi, bà đã bỏ rơi tôn giáo, rồi cảnh tượng những người bệnh tật đến cầu nguyện ở Lourdes đã làm bà chán đến ghê tởm. Đến khi 14, 15 tuổi, đọc Sartre, Camus, Prévert, bà đã khằng định đánh mất hẳn niềm tin tôn giáo.

Sau Camus thì đến Sartre. Sartre đã là một kỳ tài. Nhưng kẻ đọc Sartre lúc 15 tuổi thì gọi bằng gì? Có thể nói, Sagan đã dành tất cả sự trân trọng và yêu mến cho Sartre. Trong một lá thư tỏ bầy công khai gửi cho Sartre, đăng trong Le Matin de Paris và trong L’Egoiste, vào năm 1979, nghĩa là gần 30 năm sau khi biết và đọc Sartre, dưới nhan đề : Lettre d’amour à J.P Sartre. Sagan đã ca ngợi cuốn Les mots bằng những lời lẽ đẹp nhất. :” Vous avez écrit les livres les plus intelligents et les plus honnêtes de votre génération, vous avez même écrit le livre le plus éclatant de talent de la littérature Francaise : Les mots.” <supii< sup=””>

nudeTrong một cuộc phỏng vấn, Sagan đã đưa ra nhận xét khi đọc Sartre : Sartre làm tôi xúc động tận tâm can và cùng một lúc làm đảo lộn và chóa ngập tôi với tư cách một nhà văn và một con người. Il me touche, me bouleverse et m’éblouit à la fois comme écrivain et comme homme. Được hỏi Sartre có phải là người mà Sagan yêu mến không? Trả lởi : Parmi les gens que j’ai admirés, c’est celui que j’ai le plus aimé. Mon père est mort au moment òu j’ai bien connu Sartre.III Và một số câu hỏi gài và trực tiếp của người phỏng vấn : Sartre vous manque-t-il? Trả lời : Bien sur . Hỏi : L’amour en somme? Sagan đã trả lời : Une forme d’amour… de ma part certainement. Nhưng chỉ là : Une passion brève…Và một câu hỏi cuối cùng : Simone de Beauvoir n’était-elle pas Jalouse ? Sagan trả lời : Je ne pense pas, elle n’avait aucune raison de l’être. Mais touts les gens qui étaient autour de Sartre étaient très jaloux de lui. Quand J’arrivais, il était déjà tout prêt à partir, dans le hall d’entrée avec son manteau sur le dos. Il me disait :” On file ? Alors on filait.

12 tuổi được gửi vào trường “Couvent des oiseaux”, nhưng bị đuổi về vì thiếu chiều tâm linh (Manque de spiritualité).
Năm 1951, đỗ tú tài với số điểm cao là 17 trên 20 cho bài luận Pháp văn với đề luận : Thảm kịch có cái gì giống với lại đời sống thường ngày? (En quoi la tragédie ressemble-t-elle à la vie? ). Sagan ghi tên học Sorbonne và trong kỳ hè 1953 đã viết xong cuốn truyện đầu tiên trong 6 tuần lễ. Sagan đã gửi cho hai nhà xuất bản Plon và Julliard, cuối cùng thì René Julliard chỉ đọc bản thảo trong một đêm và sáng hôm sau quyết định cho in : Đó là cuốn Bonjour Tristesse. Sau đó. Có 6 cuốn nữa cũng được in ở nhà Julliard, nhưng không có cuốn nào đạt thành công như cuốn đầu với hơn 2 triệu ấn bản. Đó là thành công rực rỡ mà Sagan đá nói :” Tôi đã đạt được danh vọng từ hồi 18 tuổi trong 188 trang giấy. Chẳng khác gì một cú của bình hơi nổ. La gloire, je l’ai rencontré à 18 ans en 188 pages, c’était comme un coup de grisou”. Nhà văn F. Mauriac trong dịp này đã viết trên tờ Le Figaro bằng một giọng trìu mến, ông gọi Sagan ” Petite fille trop douée” hay le “petit monstre ” sacré.

15 tuổi đã có dáng dấp gái “Parisienne” với tâm trạng vừa hãnh diện, vừa xấu hổ. Còn nhớ lại, trong những ngày hội cổ truyền của nông dân, Sagan xao xuyến mong đợi được con trai của người bán tạp hóa hay người người làm bánh mì ít ra cũng mời nàng nhảy. Mười tám tuổi thì lâu lâu mới có dịp trở về làng quê. Người ta vẫn chỉ coi Sagan là con gái của bà Quoirez, nhưng nay ” đã là người viết tiểu thuyết “. Tuy vậy, cả làng cũng chẳng mấy ai chú ý đến chuyện viết lách này.

Kể từ nay, Sagan đi đi về về vùng quê này thường hơn không phải với tư cách người đi du lịch mà là một người trở về làng mình, trở về chốn cũ. Sagan đã cảm nghiệm được một điều gì đó . Và càng ngày Sagan càng khám phá ra nhiều nét đẹp ở quê nhà. Những thung lũng nay trải một mầu xanh, bị cắt nang bởi một con sông với mầu xám xịt.. Những buổi chiều, trời đang mầu hồng nhạt chuyển sang mầu tím nhạt rồi xanh..Thiên nhiên thì thế. Người dân quê ở đây, họ có cái vẻ nhàn tản và rộng lượng trong sách sống của họ. Có cái vẻ đẹp nơi thiên nhiên mà cũng có cái vẻ đẹp nơi con người. Ở đây đời sống như chậm lại.. Sagan ngồi trên ngưỡng cửa bực đá trước nhà nhìn người qua lại, nhìn con chó nằm soải chân bên cạnh, nhìn mặt trời đang xuống sắp sửa lặn.. Xa đằng kia, bên kia đường, vẫn cái giếng cũ mà một thời Sagan đã ra đấy lấy nước..Tiếng chuông nhà thờ kêu râm ran ba bốn bận mà chẳng ai lấy làm khó chịu. Một buổi chiều thật êm ả. Sagan cảm thấy đói, đi vào nhà, sập cửa xuống trong khi ngoài phố yên lặng .. Và rồi, ngày mai sẽ cũng vẫn thế, giống như ngày hôm nay..

Giống như con cái của một số gia đình quyền quý, Sagan sống nhiều năm trong nội trú ở Paris với những đàn con gái cùng lứa tuổi, cùng kiểu áo, cùng đồng phục một mầu. Các nữ sinh đã xếp hàng thành từng đoàn, rảo bước, đi dạo ngoài đường phố như một đàn cừu ngoan ngoãn, dễ dạy. Sagan đã cảm thấy xấu hổ và bực dọc đến nổi khùng.. Sagan đã cố tình đi chậm buớc lại để tách rời ra khỏi đám con gái đó. Càng lùi xa chừng nào tốt chừng nấy. Chỉ đến khi nào, viên giám thị huýt còi ra dấu cho Sagan , lúc đó Sagan nhảy tung tăng theo gót đám bạn.. Hình ảnh đó đẹp.. Nhưng cũng báo hiệu một cái gì..?

Cho mãi đến sau này, trong hồi ký của Marie-Thérèse Bartoli IV, một thư ký riêng của Sagan trong 16 năm vẫn tự hỏi : Làm sao một người con gái cùng lứa tuổi như bà ta đã có thể viết một cuốn truyện một cách rất là xấc xược và từng trải đến như thế? Phần bà ấy, ở vào tuổi 19 thì đã chưa hề bao giờ biết đến những ” surprise-party”, những hộp đêm, ma túy, tốc độ, cờ bạc, làm những chuyện điên khùng và chưa hề biết rượu Whisky như thế nào. Tưởng chỉ là một thức uống trong mấy phim Mỹ.. Nhưng cũng chính ở chỗ đó, cuốn chuyện đầu tay của Sagan đã thu hút giới trẻ và làm họ mơ mộng một cuộc sống mới đầy hấp dẫn…

nude4Những tra vấn và thắc mắc của Marie-Thérèse Bartoli cũng có thể cắt nghĩa được. Sagan thông minh, lanh lợi, trưởng thành sớm hơn những người con gái cùng lứa tuổi..Trong bài viết ngắn, chưa tới 10 trang có nhan đề : La ville buisonnière.. trong cuốn .. Et toute ma sympathie.., từ trang 181-187. Sagan đã kể lại thời gian nội trú ở Paris . Lúc đó là mùa hè. Paris trống vắng không người, buồn tẻ. Các cô nữ sinh bị bắt buộc giam hãm trong nội trú theo sự độc đoán của cha mẹ họ. Họ bị giam hãm ở đây để chuẩn bị cho kỳ thi tháng 7 trong lo âu và mệt mỏi. Chỉ có mỗi một giải trí duy nhất đối với họ là việc đi bộ buổi chiều, họ xếp thành từng hàng đi diễu qua các đường phố Paris không người. Cũng như ở trên, Sagan coi việc đi bộ này là cực hình không chịu đựng nổi và là một nỗi nhục nhã phải xếp hàng đi từng đoàn. Chỉ còn một lối giải thoát là Sagan lợi dụng lúc đi bộ ra ngoài, thoát ra khỏi đám con gái, rồi một mình lang thang trên những đường phố lát gạch gô ghề của Paris.. Vậy mà Paris đối với Sagan hoàn toàn xa lạ. Sông Seine gần đó. Paris đối với Sagan thu gọn vào trong một giờ. Sagan phải nắm lấy cái Paris một giờ này cho mình hoặc không có gì cả. Quá một giờ mà chưa có mặt trong hàng ngũ sẽ bị đuổi ra khỏi nội trú. Sagan còn đeo cả cái tấm tạp dề vấy mực lúc đi lang thang như thế. Cô đi dọc bờ sông Seine. Bây giờ là 6 giờ. Trời xám. Không có lấy một người..Sagan thả bộ, đi dọc bờ sông, rồi ngồi xuống ven sông, chân duỗi ra thoải mái. Sagan viết : J’étais parfaitement heureuse. Chĩ một câu nói đó thôi, người đọc cảm nghiệm được khao khát tự do của một nữ sinh nội trú như thế nào? Con người Sagan muốn nổi lọan, muốn bứt phá, muốn ra khỏi những ràng buộc, ra khỏi cái nhà tù nội trú đi tìm cho mình một thoáng giây tự do, thoáng giây của hạnh phúc… Vì thế, chỉ cần ngồi một mình bên bờ sông đã cảm nhận ra được cái hạnh phúc ấy. Có một lần ngồi như thế bên ven sông, Sagan đã gặp một người đàn ông lớn tuổi, dáng cò bơ cò bất. Có chút dơ dáy, chút chểnh mảng, lãng tử trong cử chỉ điệu bộ. Chút quần áo lôi thôi, lếch thếch. Nhưng Sagan có vẻ thích người này và chính Sagan cũng ngạc nhiên về điều đó. Lúc đó Sagan mới vừa chớm tuổi 16. Sagan vốn mê đọc sách và đã gặp người đàn ông này cũng mê sách không kém. Có vẻ như họ hợp nhau trong câu chuyện. Gần 7 giờ. Sagan hốt hoảng sợ trễ, sợ bị phạt . Người đàn ông cười cái vẻ ” hoảng hốt nữ sinh ” đó. Họ hẹn gặp lại ngày hôm sau. Ông ta nói về Flaubert. Lại trễ giờ. Lại cắm đầu cắm cổ chạy và bắt kịp lũ con gái ở góc phố, Sagan lẻn vào hàng ngũ đám nữ sinh và trở về trường. Một tuần lễ đến là kỳ lạ. Lại gặp người đàn ông. Xa lạ. Đến tên cũng không biết. Mặt trời đã lặn. Chỉ còn 10 phút. Sagan quay về phiá người đàn ông. Cười buồn. Ông ta cũng cười buồn như vậy. Sagan muốn có được cuộc sống như người đàn ông xa lạ. Ông ta nói : Không dễ đâu, phải biết cách sống..Nhưng thế nào là biết cách sống? Người đàn ông đã kể cho Sagan nghe, ông có một gia đình đàng hoàng, có nhà cửa, vợ con đề huề. Nhưng để làm gì? 20 năm nữa vẫn thế? Và ông đã chọn cuộc sống lang thang như lúc này. Hôm sau, trời mưa to. Vẫn cuộc đi dạo. Sagan cắm đầu cắm cổ chạy đến hụt hơi như sợ trễ. Người đàn ông đã ở đó, quàng cho Sagan một cái áo săng đai cũ, thủng nhiều lỗ. Xin được trích nguyên văn để thấm thía được cái tâm trạng của người con gái mới lớn :”Đây là lần đầu tiên, tôi cầm tay anh ta. Bàn tay khô và cứng. Nhưng nó đem lại một va chạm dễ chịu. Có lẽ, đó là người bạn duy nhất của tôi và anh ta sẽ đi khỏi. Tôi sẽ chẳng bao giờ gặp lại anh ấy. Rồi thì anh ta cười với tôi và ra đi. Tôi nhìn anh đi xa về phía mặt trời. Tôi trở về nội trú vửa đi vừa chạy. Nhưng đã có điều gì khác xảy ra, một thứ như sự mệt mỏi mà sung sướng. Và cái cảm giác thích thú của thời gian như bám dính vào tôi, như một con vật quen thuộc.Pour la première fois, je lui pris la main. Elle était dure et sèche, mais c’était un contact agréable. C’était peut-être mon seul ami et il allait partir. Je ne le reverrai plus…. Puis il me sourit et partit. Je le vis s’éloigner dans le soleil.. Je rentrai en courant à la pension.. Mais il y avait autre chose, une espèce de fatigue heureuse.. Et le gout du temps accroché à moi comme une bête désormais familière..” ( trang 187, sách đã dẫn trên).

Chỉ có hai điều có thể giải thích được về sự già dặn và từng chải của con người Sagan là : Thông minh thiên bẩm và sự say mê đọc sách. F. Mauriac đã nhận xét về Sagan ngay từ cuốn sách đầu tiên của bà là : De cette peite fille trop douée. Phải, trop douée , thông minh quá, tài tuấn quá. Thứ hai là Sagan say mê đọc sách ngay từ lúc thiếu thời..trước khi biết đến chuyện yêu đương hay trai gái. Người đọc Sagan thường chỉ kịp nghĩ tới những mối tình ngang trái, táo bạo đến vô luân trong thế giới tiểu thuyết cũng như đời sống của bà. Nhưng quên rằng, Sagan trước hết là người của sách vở.

Cuộc đời của Sagan

Cuộc đời của Sagan có thể tóm tắt bằng mấy chữ : Vinh quang và xì căng đan với những phiêu lưu đủ loại với 5 lần đối diện với tử thần. Năm 22 tuổi, tai nạn xe cộ tưỏng chết. Người ta đả khép mắt Sagan lại và tháo sợi dây đeo ở cổ. Tim mạch không đập nửa và người ta cho sức dầu thánh theo đạo công giáo. Khi bị mổ lá lách, Sagan cũng tin chắc mình không sống được nữa. Lần thứ ba ở Bogota. Sagan bị coma. 15 ngày sau, khi tỉnh dậy. Sagan thấy mình đang ở Paris. Và cứ như thế tiếp tục, Sagan bị coi là đã chết rồi.Đến 18 tuổi, Sagan đã nếm trải cái vinh quang của một đời người nằm trọn trong 188 trang giấy. Trong cuốn Derrière l’épauleV, Sagan đã viết lại giai đọan này như sau.. Có báo chí không tin là Sagan có thể viết nổi một cuốn chuyện như vậy.. Họ đoán có thể là bố của Sagan đã viết, hoặc thuê một người viết. Cho mãi đến khi cuốn chuyện thứ hai, Un certain sourire ra đời vào năm 1956, thì người ta mới nhìn nhận đích thực Sagan là tác giả. Cái vinh quang đem lại cho Sagan là tiền bản quyền. Với tiền đó, Sagan đã mua một một chiếc xe đầu tiên trong đời : chiếc Jaguar XK 140, xe cũ.. Nhưng remarquable. Cha mẹ Sagan cũng chịu những sóng gíó của cơn bão vinh quang ấy. Francois Mauriac đã gọi tên sự vinh quang này bằng nhận xét trên tờ Figaro :” Tài năng được phát hiện ngay từ trang đầu “( Le talent y s’éclate dès la première page)..Cuốn truyện cho thấy được viết một cách dễ dàng, bạo dạn, táo tợn của một người trẻ tuổi mà không có chút gì cho thấy là tầm thường hay rẻ tiền. Và F.Sagan sẽ mãi mãi là một hiện tượng văn học của cuối thế kỷ 20. Mặc dầu không bao giờ bà có vóc dáng tầm cơ của một nhà đại văn hào.. .Nhưng với rất nhiều người.. Francoise Sagan cũng như San Antonio, trong tiểu thuyết mới là một trong những hiện tượng hiếm hoi trong văn học cuối thế kỷ 20. Bà cũng đã thành công trong cuốn chuyện thứ hai. Độc giả vẫn ưa thích tác phẩm thứ hai này.. Địa vị nhà văn càng vững chắc và rõ nét.

Nhưng tại sao, truyện của Sagan lại đạt được thành công như thế?

Chỉ vì cuốn tiểu thuyết là một xì căng đan. Vào những năm 1950 Đạo đức phong hoá của nước Pháp còn chặt chẽ và gò bó. Phụ nữ Pháp chỉ mới có quyền được đi bầu từ 10 năm nay. Trước đó đã có một xì căng đan trên báo chí còn chưa ráo mực về nữ tài tử điện ảnh B.Bardot với cuốn phim gây xôn xao dư luận : Et Dieu créa la femme. Người ta khó có thể chấp nhận câu chuyện một người đàn ông, một người cha trong gia đình có nhân tình lại có thể sống chung dưới một mái nhà với con gái để rồi sau đó gây ra một thảm kịch. Đề tài trong chuyện là một cuộc sống dễ dãi, bất cần, muốn ra sao thì ra. Nó pha trộn đủ thứ : nhục tính, làm tình một cách tự nhiên, ngây thơ đến đần độn, thản nhiên đến tàn độc, nhàn tản đến không biết làm gì. Đó là một nếp sống phi luân ( amoral ). Phi luân không phải theo nghĩa nó không có đạo đức luân lý , mà không đặt, hoặc không đếm xỉa đến vấn đề luân lý nữa.

Trong truyện đã thế, cuộc sống của Sagan là một thứ “phơi ớt tông” mỗi ngày. Lái xe Maserati , mui trần, hết tốc độ, đi chân đất. Rồi ngày nào cũng là ngày hội với ăn uống, rượu Whisky, làm tình lúc nào muốn làm và thức trắng đêm. Tiền vào dễ dàng nên quẳng ra cũng dễ dàng . Casinos,VI ..rồi những đêm thức trắng ở Saint-Germain-des-Prés, hay ở Saint-Tropez, càfé Des deux Magots…Sagan đã dành hẳn một chương trong Avec mon meilleur souvenir để nói về chuyện chơi cờ bạc, từ trang 31-56..Lúc đó Sagan mới 21 tuổi. Như nhiều người máu mê cờ bạc khác, Sagan tự cho mình là hên nên nhiều lần thắng và ít khi thua. Bà đã có dịp gặp những tay triệu phú như Darryl Zanuck, Cognac Hennessy, Jack Warner và có lần với cả vua Farouk..mà mức ăn thua của những người này có thể thắng đến 50 triệu đồng quan cũ trong chỉ một lần đặt tiền. Bà đã cùng với những người bạn như Bernard Frank, Jacques Chazot chơi sáng đêm và đã có lần thắng 8 triệu quan cũ. Đó là vào năm 1960, sau đó bà đã mua ngay căn nhà đang thuê vào lúc 8 giờ sáng hôm sau.. Cũng là căn nhà duy nhất mà Sagan mua trong suốt cuộc đời còn lại của bà..
Francoise Sagan3
Năm 1957, bà bị một tai nạn xe hơi tưởng chết trong khi lái chiếc Aston Martin. Năm 1987. tháp tùng TT Mitterand sang Pérou, bà bị đưa vào nhà thương vì bị nghẹt thở, đồ chừng là do hít bạch phiến. Ba năm sau, bị kết án treo vì xử dụng bạch phiến. Một lần nữa vào năm 1999. Lại án treo. 2002 một xì căng dan về tiền bạc liên quan đến việc mua chuộc TT Mitterand với số tiền 2, 5 Mỹ Kim của một kỹ nghệ gia dầu hoả : Elf.

Ngoài những người bạn như Sartre mà Sagan với lòng ngưỡng mộ đến vô độ với chỉ một câu thôi, trong ngày đám tang của Sartre :” Je ne pense pas que je passerai encore trente ans sans lui sur cette planète (Sartre sinh 21 tháng 6 1905. Sagan 21 tháng 6, 1935 ). Còn vô số những người bạn nổi tiếng do tài năng của họ, do lòng rộng lượng của họ hay do số phận bi kịch của họ đã được Sagan kể lại trong cuốn Avec mon meileur souvenir như Billie Holiday, nhất là Orson Welles, Không còn ngữ từ nào hơn nữa. Sống sượng. Thành thật đến diên dại. Lôi cuốn ma lực “ ce jour là, après m’avoir donc trimbalée comme un sac de vêtements à travers toute les avenues de Paris et les champs-Elysées, il finit par m’asseoir sur une chaise pour déjeuner avec deux amis à lui. Il mangea comme un loup, rit comme un ogre… Je le regardais, fascinée. Personne au monde, je crois, ne peut donner autant l’impression du génie tant il y a en lui quelquechose de démesuré, de vivant, de fatal, de définitif, de désabusé et de passionnel.VII Carson Mc Cullers, Marie Bell, Rudolf Nouree, Tennessee Williams. Tất cả những người bạn ấy đã để lại dấu vết và kỷ niệm trong đời Sagan. Sagan lúc nào cũng có một số bạn bè bao quanh mà những người được kể là thân thiết nhất như : Bernard Frank, Michel Magne, Anabel Buffet, Jacques Chazot, Florence, Malraux, Oierre Lazareff, Hoàng tử Ali Aga Khan, Gisèl Halimi, Rothschild. Và dĩ nhiên còn vô số loại bạn bè ăn bám và vô tích sự..Ngoài số người kể trên, cũng cần phải kể thêm TT Mitterand cũng là một trong những người bạn của Sagan.. Thường cứ khoảng hai tuần, Mitterand lại cho người thư ký điện thoại đến nhà Sagan để hẹn ăn cơm . Theo bà Bertoli, mỗi lần hẹn hò như thế, Sagan thường nóng nảy, bực bội nếu Mitterand không đúng hẹn. Bà gắt gỏng thúc dục liên lạc với thư ký của Mitterand.

Nhưng đần theo năm tháng, cuộc đời Sagan với lúc lên, lúc xuống và tinh thần của Sagan theo cái vòng xoáy cuộc đời. Niềm cô đơn đã đến, đè nặng trên bà. Theo Hồi ký của Bartoli, bà rất sợ phải ngủ đêm một mình, bằng cách này cách klhác , phải có người ở bên cạnh. Sagan sợ cô đơn. Bartoli đã nhận xét không sai là ít khi nào Sagan biểu tỏ tình thương mến của một người mẹ với đứa con trai..Sagan tránh né phải hôn hít dù chỉ là trên má. Hình như những biểu tỏ tình cảm bằng hôn hít, dù là với con trai làm Sagan khó chịu. Chính Sagan cũng thú nhận như sau :”Ces derneirs temps, j’avais des rapprots que je trouvais froids, lourds, faux avec mon fils que pourtant j’adore. Eh bien,j’ai pris la décision d’arrêter ce gâchis. Nous nous sommes séparés, il est allé de son côté, moi du mien, et je crois que c’était nécessaire, bien, et pour l’un et pour l’autre. ( trích Et toute ma sympathie, trang 66). Lời thú nhận trên cho thấy Sagan rơi vào tâm trạng tuyệt vọng với chính mình, sự cô đơn không tránh khỏi, đến nỗi không thiết lập được một tương quan bình thường đến cả với con mình. Nay Sagan thường tìm chỗ trú ẩn ở căn nhà ở Equameville, gần Honfleur đã mua với giá 8 triệu tiền cũ, ngày 8-8-1958, vào lúc 8 giờ sáng, ở đó bà vừa mới thắng với con số 8.

Francoise Sagan5Cuối năm 70 và đầu 80, Sagan gặp những khó khăn về tiền bạc và vấn đề sức khỏe : Bà ngưng uống rượu sau lần mổ lá lách.. Nhưng lại dùng thường xuyên cocaine , morphine và Héroine.

Tiếp theo là những cái chết của những người thân. Cái chết của Jacques, người em trai mà nhiều ngày sau, Bà Bartoli còn thấy Sagan khóc trong phòng một mình.. Không ai có thể chia sẻ, an ủi. Sagan không nói ra, nhưng cái chết luôn luôn ám ảnh.. Đã nhiều lần, bà viết đi viết lại di chúc. Sau Jacques là đến bà mẹ của Sagan, bà Quoirez, rồi đến Bob Westhoff, người chồng thứ hai của bà. Theo bà Bartholi, Bob là một trong những người thanh niên lý tưởng mà bất cứ người con gái nào cũng mơ uớc được làm vợ. Vào dầu những năm 60, Bob trẻ, đẹp không thể tả, cao ráo, lịch sự. Ba tháng sau, Sagan mang bầu.. Vậy mà họ đã ly dị sau đó, nhưng vẫn sống chung đến 7 năm sau..

Đến nữa là cái chết của Mitterand. Francoise Sagan và Mitterand đã nhiều lần đi du lịch với nhau. Và họ đã chia xẻ cái tình bạn đó một cách trung thành và bền bỉ. Chỉ đến lần chót, vào tháng 7, 1995..trước khi quyết định về nghỉ ở Latché, Mitterand dự trù đến thăm Sagan để cùng uống chung một ly rượu khai vị. Mitterand đến gõ cửa nhà Sagan, nhưng Sagan đã không mở.. Hôm đó là thứ bảy. Vào buổi trưa. Chỉ có Sagan và người giúp việc. Mitterand bấm chuông nhiều lần. Sagan dậy trễ dặn người bồi phòng Lila không mở. Mitterand buộc phải quay về. Hối hận về chuyện này, Sagan viết thư xin lỗi Mitterand. Mitterand mất vào tháng giêng 1996..Nỗi đau của Sagan vô bờ. Sagan đã cố gắng lần cuối đến thăm Mitterand, ở đại lộ Frédéric Le- Play.. Nhưng khi đến nơi, nghĩ thế nào, rồi do dự.. Sagan đã không đủ can đảm nhìn mặt lần chót và quay trở về.. Mặc dầu tất cả tấm lòng yêu thương dành cho Mitterand, Sagan không có đủ can đảm đối diện với cái chết..

Càng về cuối đời với giọng nói khàn khàn, với sự khánh kiệt về tiền bạc, khuôn mặt bị tàn phá bởi những vết nhăn nheo lúc cuối đời không cho phép người ta hình dung ra được hoặc nhắc nhở gì đến Sagan thời tuổi trẻ nữa.

Dù sao, Sagan cũng là một trong những khuôn mặt nhà văn Pháp đưộc biết tới nhiều nhất trên thế giới. Cuộc đời của Sagan là một câu chuyện thời thượng, gần như chuyện hoang đường gắn liền với những tác phẩm của bà. Nhất là trong cuốn truyện thứ 8 của bà, xuất bản năm 1972, ” Des Bleus à L’âme”. Nhân vật trong truyện lại chính là Sagan.. Cuộc đời mỗi người bao giờ cũng bao gồm phần lộ diện và phần che ẩn. Vì thế, chả có cách nào vén được bức màn che ẩn đó lên để thấy hết được từ bên trong.. Và nếu nói như Francoise Sagan :” Je porte ma légende comme une voilette, assure-t-elle, mais ce qu!on a dit n’était pas tellement faux.. sauf qu’une voie humaine n’est pas uniquement cà, mai c’est comme une apparence ” . Vâng, cuộc đời đó nói mấy cho đủ. Vẫn còn một tấm màn mỏng che ẩn..

Tấm màn mỏng che kín đó là gì? Sagan có sống hạnh phúc không? Cứ bền ngoài thì phải nhận là có. Nhưng trong phần viết về Cathérine Deneuve – la fêlure blonde, trong Et toute ma sympathie, từ trang 60-62..Sagan đã thú nhận là ngay cái lúc sung sướng nhất cũng làm bà sợ. Hình như chỉ có khốn khổ, buồn chán là bình thường. Lúc đang sung sướng thì đã nghĩ đến phải trả cái giá đó sau này hoặc có khi trước nữa rồi. Dù không tin vào lý thuyết của Freud, Sagan phải thú nhận rằng, tất cả quãng đời lúc thơ ấu đã ảnh hưởng trên cuộc đời còn lại. Tuổi trẻ với sự phủ nhận cái nền giáo dục đã được dào tạo, kể như phủ nhận mọi thứ, dẫm đạp lên mọi thứ đã tạo ra một cú sốc, một trấn thương tinh thần, tạo ra mặc cảm thường trực, tạo ra sự bất ổn không lúc nào nguây ngoa. Chính vì thế, Sagan không thể sống hoà được với chính mình, sống quân bình, sống bình thường. Nhìn lại cuộc đời mình, có những lúc thấy hạnh phúc có những lúc tuyệt vọng mà không bao giờ tìm lại được mình.

Francoise Sagan4Không tin vào mình, từ đó không tin vào người.. Tuổi thơ ấu với những bứt phá mọi giá trị đả để lại những chấn thương không gì hàn gắn nổi.. Phải chăng , đó là nỗi khốn khổ nhất trong cuộc đời của Sagan?

Tác phẩm của Sagan.
Gia tài văn học của Sagan để lại khá đồ sộ. Khoảng 30 cuốn tiểu thuyết, 9 vở kịch. Cộng chung ngót nghét 50 chục tác phẩm..Nhiều cuốn chuyện đã được dịch ra đến 15 thứ tiếng. Hằng triệu ấn bản đã được in ra. Trong phần này, xin giới hạn vào ba cuốn sách đầu tiên mà thôi. Đó là một thành công không thể chối cãi được. Nhưng cái gì đã là mấu chốt của sự thành công này?

Bonjour Tristesse. Đây là cuốn chuyện đầu tay cũng là cuốn chuyện thành công nhất của Sagan. Như chính Sagan đã nhận xét :”Gần như tất cả mọi người đọc tôi thì dều đã đọc Bonjour Tristesse.”VIII Cuốn chuyện với giọng văn rất tự nhiên, gần như theo bản năng mà viết, theo cái nghĩa nghĩ sao viết vậy, theo cái động lực bên trong đẩy tới, theo cái thôi thúc đòi hỏi của tuổi trẻ. Cuốn truyện toát ra sự dễ dàng trôi chảy, sự tự nhiên đến hồn nhiên của một người thiếu nữ. Nó không có sự mầu mè hoặc cầu kỳ, nhưng nó cũng không rơi vào chỗ tầm thường, nhàm chán Khó là ở chỗ đó, viết về những chuyện tầm thường mà không rơi vào cái tầm thường nhàm chán. Câu chuyện chuyển biến nhanh, gọn với sự thành thật đến trơ trụi, bóc trần, trực tiếp, đầy nhục cảm, ngây thơ đến vô luân.. Không có gì ràng buộc, mọi chuyện, mọi tình tiết cứ lướt đi như thế, lôi cuốn, mạnh. Đọc như một giải trí, dễ dàng và đơn giản ..

Cái mấu chốt câu chuyện xảy ra ở vùng Midi, trong một căn nhà nghỉ mùa hè mà nhân vật chính lần đầu đi nghỉ với cha cô trong một tháng. Mồ côi mẹ, suốt đời ở nội trú, nay là lúc Cécile khám phá ra đời sống, một đời sống khác hẳn quãng đời ở trong nội trú.. Cha cô đã đưa về một người tình nhân có tuổi, đẹp, quyến rũ, lịch sự, tế nhị. Thế là câu chuyện vỡ đồ. Anne, người tình của cha cô đã gây rắc rối, xáo trộn kỳ nghì nghỉ hè này. Cécile ghen tức cũng có, xét đoán nặng nề cũng có, trả thù cũng có, sợ mất cha về tay Anne cũng có nên tìm cách phá đám cuộc hôn nhân này. Cuối cùng thì Cécile đã dẩy Anne đến chỗ tuyệt vọng đến một chọn lựa một khúc ngẹo cuộc đời, hay khúc ngẹo của con đường bằng một tai nạn xe hơi.

Ngày nay, lấy ra đọc thử lại thì không thấy gì, thấy cũng hay hay, nhưng cũng thường thường, vậy vậy. Nhưng ở thời 50 năm về trước đã hẳn đó là một xì căng đan. Truyện của Sagan nổi tiếng ở chỗ đó cộng thêm cái lối viết hồn nhiên đến trơ trẽn đến sống sượng, ngây thơ mà vô luân, mà dâm đãng, thản nhiên vô số tội. Chẳng hạn như thế này : J’aimais l’enfant en toi, et le mâle et le vieillard possible. ( Trích trong lettre d’adieu..trang 32, Trong Et toute ma sympathie.. ) Cuốn chuyện cho thấy có sự đối lập giữa các cặp Hồn nhiên mà tội lỗi, ngây thơ mà già dặn, trẻ mà bạo dợn, tử tế mà xấc xược, trẻ mà đầy toan tính, mà tàn bạo. Tàn bạo đến thản nhiên, đến như thế này : Je ne te lègue plus rien. Tu le sais, il n’ya rien d!autre à léguer, rien de compréhensible, rien d’umain, surtout rien d’umain, pqrce que moi, je t’aime encore, mais cela, je ne te lègue pas. Je te le promets : Je ne veux pas te revoir. ( Cũng trong Lettre d’adieu, trang 37) Cái sự tàn bạo cuối cùng là dàn dựng một vụ “tự tử đẹp” của Anne : Một tai nạn xe cộ ở một khúc quẹo. Và câu chuyện chấm dứt ở đó.

“Con Chim Già “Kontum  biên tập
103_8486_2
SG 16/10/14

One response to “Xem phim “BONJOUR TRISTESSE”(Buồn ơi chào mi) -Francoise Sagan

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s