Mùa thu nghe lại “Les feuilles mortes”(Autumn leaves)

  • Les Feuilles mortes

  • Theo Bách Khoa Toàn Thư Wikipedia

mùa thu Mỹ5

         Công bố năm 1946

  • Oh ! je voudrais tant que tu te souviennes
    Des jours heureux où nous étions amis.
    En ce temps-là la vie était plus belle,
    Et le soleil plus brûlant qu’aujourd’hui.
    Les feuilles mortes se ramassent à la pelle.
    Tu vois, je n’ai pas oublié…
    Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
    Les souvenirs et les regrets aussi
    Et le vent du nord les emporte
    Dans la nuit froide de l’oubli.
    Tu vois, je n’ai pas oublié
    La chanson que tu me chantais.

    Ồ, tôi đã muốn em nhớ biết bao
    Những tháng ngày hạnh phúc khi ta còn là bạn hữu
    Ngày đó cuộc đời tươi đẹp hơn
    Và mặt trời rực cháy hơn bây giờ.
    Những lá vàng rơi đã được dọn đi rồi,
    Em thấy đấy, tôi chưa từng nguôi nhớ…
    Những lá vàng rơi đã được dọn đi rồi,
    Cả ký ức và tiếc nuối cũng thế thôi
    Những cơn gió bắc đã thổi đi tất cả
    Trong một đêm giá lạnh của lãng quên.
    Em thấy đấy, tôi chưa bao giờ quên
    Những khúc ca dành cho tôi em hát.

    {Refrain:}
    C’est une chanson qui nous ressemble.
    Toi, tu m’aimais et je t’aimais
    Et nous vivions tous deux ensemble,
    Toi qui m’aimais, moi qui t’aimais.
    Mais la vie sépare ceux qui s’aiment,
    Tout doucement, sans faire de bruit
    Et la mer efface sur le sable
    Les pas des amants désunis.

    Đó là khúc ca chúng ta cùng ưa thích
    Em yêu tôi, và tôi cũng yêu em
    Ta chung sống bên nhau hạnh phúc
    Em yêu tôi, và tôi cũng yêu em
    Nhưng đời không đợi tình nhân kết đôi,
    Rất nhẹ nhàng và vô cùng chậm rãi
    Biển xóa đi khỏi cát những vết chân trần
    Của những tình nhân xa nhau vĩnh viễn.

    Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
    Les souvenirs et les regrets aussi
    Mais mon amour silencieux et fidèle
    Sourit toujours et remercie la vie.
    Je t’aimais tant, tu étais si jolie.
    Comment veux-tu que je t’oublie ?
    En ce temps-là, la vie était plus belle
    Et le soleil plus brûlant qu’aujourd’hui.
    Tu étais ma plus douce amie
    Mais je n’ai que faire des regrets
    Et la chanson que tu chantais,
    Toujours, toujours je l’entendrai !

    Những lá vàng rơi đã được dọn đi rồi,
    Cả ký ức và tiếc thương cũng thế
    Nhưng khối tình tôi lặng câm và chung thủy
    Luôn cười tươi và cảm ơn cuộc đời.
    Tôi yêu em nhiều, em trẻ trung tươi tắn.
    Sao em lại muốn tôi phải lãng quên em ?
    Ngày xưa ấy, cuộc đời tươi đẹp lắm
    Và vầng dương rực cháy hơn bây giờ.
    Em từng là bạn hữu nhỏ ngọt ngào
    Em thân mến, tôi chẳng cần hối tiếc
    Và khúc ca mà em đã hát
    Vĩnh viễn, tôi vĩnh viễn lắng tai nghe!

  • Les Feuilles mortes” (viết bằng tiếng Pháp, tạm dịch: “Lá úa”) là bài hát nổi tiếng – nguyên được viết bằng tiếng Pháp – được nhiều nghệ sĩ khắp nơi trình bày. Ca khúc có phần nhạc của nhà soạn nhạc người Pháp gốc HungaryJoseph Kosmavà phần lời của nhà thơ Jacques Prévert, có nội dung là kỷ niệm buồn về một tình yêu đã mất. Năm 1949, Johnny Mercerviết lời tiếng Anh cho bài hát và đặt nhan đề là “Autumn Leaves“. Bài hát này còn được nhiều nhạc sĩ đặt lời tiếng Việt, chẳng hạn “Lá thu vàng” (Lữ Liên), “Lá úa” (Y Vân), “Lá rụng” (Phạm Duy), “Lá rụng” (Nguyễn Đình Toàn) và “Mùa thu lá úa” (Phạm Ngọc Lân).
  • Năm 1945, Kosma và Prévert cùng tham gia vở ba lê Le Rendez-vouscủa Roland Petit, trong đó Kosma đảm nhận sáng tác một phần khí nhạc còn Prévert soạn nội dung cho vở diễn. Đạo diễn điện ảnh Marcel Carné có đến xem và tỏ ra háo hức chuyển thể vở ba lê thành phim.[1]Sau đó, nhạc phẩm “Les Feuilles mortes” được Kosma sáng tác dựa trên phần nhạc của ông trong vở ba lê, để rồi Prévert đặt lời cho ca khúc trên nền nhạc đó trong quá trình chuẩn bị cho tác phẩm điện ảnh của Carné. Bài hát được biết đến lần đầu tiên dưới hình thức những trích đoạn nhỏ trong phim Les Portes de la nuit (tháng 12 năm 1946) của Carné, do hai nhân vật Diego (Yves Montand) và Malou (Nathalie Nattier)[Ghi chú 1] thể hiện. Thành công không đến với bộ phim,[1] song chỉ vài năm sau thì ca khúc kèm với nó lại tỏa sáng ngoài phạm vi nước Pháp. Montand tự cho mình là người đầu tiên biểu diễn ca khúc này ra công chúng, tuy nhiên lời tuyên bố này đã bị ca sĩ Vaucaire Cora đã phản bác trong một cuộc phỏng vấn do Alain Poulanges thực hiện trên sóng truyền thanh France Inter vào năm 1995, bởi chính bà mới là người đầu tiên hát ca khúc này vào năm 1948.[2] Cũng khoảng thời gian đó, Marianne Oswald có hát “Les Feuilles mortes” với một đoạn bằng tiếng Đức. Jacques Douai là nam ca sĩ đầu tiên trình bày bài này vào năm 1947.[3]
  • Các phiên bản khác[sửasửa mã nguồn]
  • Năm 1949, Johnny Mercersoạn phần lời tiếng Anh dưới nhan đề “Autumn Leaves”. Từ đây nó trở thành thành tiêu chuẩn jazzvà tiêu chuẩn pop ở cả hai ngôn ngữ, cả dưới hình thức khí nhạc lẫn thanh nhạc. Ngoài trình bày bằng tiếng Anh, Nat King Cole còn hát bài này bằng tiếng Nhật với nhan đề “Kareha” (枯葉 tạm dịch: “Lá héo”?). Ngày 24 tháng 12 năm 1950, ca sĩ Edith Piaf trình bày song ngữ Anh – Pháp ca khúc này trong chương trình truyền thanh The Big Show của NBC Radio.[4]
  • Năm 1955, bản “Autumn Leaves” do nghệ sĩ Roger Williamsthể hiện vươn lên vị trí quán quân ở thị trường Hoa Kỳ. Đây là bản nhạc dương cầmduy nhất giành được vị trí số một trên bảng xếp hạng pop của Billboard và là bản nhạc dương cầm bán chạy nhất mọi thời đại, thể hiện qua doanh số hơn hai triệu bản bán ra.[5]Cũng năm này, Tino Rossi thu “Les Feuilles mortes” cho nhãn đĩa Pathé-Marconi.
  • Phim Autumn Leaves(1956) có dùng bài này (do Nat King Cole hát) ở phần đầu phim. Người viết bài hát người Pháp Serge Gainsbourg vinh danh ca khúc này trong bài hát “La chanson de Prévert” của ông.[6]Danh ca Frank Sinatra hát bài này trong album Where Are You? phát hành năm 1956. Năm 1959, Andy Williamsra ca khúc này trong album Lonely Street của ông. Ban nhạc The Coasters cũng hát lại bài hát trong album One by One phát hành năm 1960.[7] Năm 1965, Al Hirtđưa bài này vào album They’re Playing Our Song[8] Năm 1966, ban nhạc Manfred Mann biểu diễn “Les Feuilles mortes” với phong cách pop đương đại/rock trong album As Is.[9]
  • Năm 1996, “Autumn Leaves” hiện diện trong album thu trực tiếp Live at Blues Alley(1996) của Eva Cassidy. Năm 2000, ca sĩ người Pháp Raquel Bitton đưa bài hát vào album Raquel Bitton sings Edith Piafcủa chị. Cùng năm này, album The Jerry Lee Lewis Show mới ra mắt của Jerry Lee Lewis cũng có bài “Les Feuilles mortes”.[10] Năm 2009, Iggy Pop dùng “Les Feuilles mortes” làm ca khúc mở đầu cho album Préliminaires.
  • Năm 2013, ca sĩ nhạc pop Jermaine Jackson(cựu thành viên nhóm Jackson Five, anh trai Michael Jackson) song ca với giọng nam trung David Serero trong album I Wish You L.O.V.E.: Jazz Standardscủa Jackson.[11]
  • Cấu trúc và hòa âm
  • Đoạn trích trong bài “Autumn Leaves” doEva Cassidytrình bày từ album Live at Blues Alley(1996)
  • Trục trặc khi nghe tập tin âm thanh này? Xem hướng dẫn.
  • Bản gốc “Les Feuilles mortes” có cấu trúc giai điệu phức tạp, gồm 24 nhịp cho đoạn dẫn nhập (gồm hai lần chuyển điệu) và 16 nhịp cho đoạn điệp khúc. Tuy nhiên 24 nhịp đoạn dẫn gần như bị bỏ đi khi bài này được đưa sang tiếng Anh, và cũng hiếm thấy người ta hát phần còn lại này trong tiếng Anh mà chỉ thấy trình bày 16 nhịp phần điệp khúc.[1]
  • Phần điệp khúc sử dụng mô típ ba nốt tăng dần trong một quãng hai trưởng, trong khi phần mở đầu của phần chính sử dụng các nhóm ba nốt ngang nhau biểu diễn trong cùng khoảng thời gian. Phần này và phần cuối được thể hiện ở cung Mi thứ, còn điệu chính thì theo Sol thứ.[12]
  • Bài này được viết theo hình thứcAABC,[13]là nhạc phẩm dành cho những người mới làm quen với sự hài hòa trong nhạc jazz (jazz harmony) do hòa âm của bài này hầu như chỉ gồm các hợp âm lặp lại ii-V-I và ii-V.
  • Chùm hợp âm iv7-VII7-III-VIM7-ii(giảm một nửa)7-V7-i của bài này được xem là một ví dụ về hòa âm theo vòng quãng năm (circle of fifths).[14]
  • Ghi chú
  • ^Thật ra Irène Joachimmới là người lồng tiếng hát cho Nattier.
  • aăâ Berlins, Marcel (25 tháng 7 năm 1993). “LIVES OF THE GREAT SONGS / Variegations on a theme: Melancholy, loss, regret. No song captures these feelings better, writes Marcel Berlins in the fifth part of our series; Autumn Leaves” (bằng tiếng Anh). The Independent. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^Bishop, Michael (2002). Jacques Prévert: From Film and Theater to Poetry, Art and Song(bằng tiếng Anh). Rodopi. tr. 137. ISBN 9789042013292xem
  • ^Universalia: les événements, les hommes, les problèmes en..(bằng tiếng Pháp). Paris: Encyclopaedia universalis France. 2005. tr. 1987.OCLC 02403934. “Jacques Douai, (…), fut le premier, en 1947, a interpréter le poème de Prevert Les Feuilles mortes…”
  • ^“Edith Piaf – Autumn Leaves (December 24, 1950)”(bằng tiếng Anh). Internet Archive. 24 tháng 12 năm 1950. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^AP (9 tháng 10 năm 2011). “Famed Pianist Roger Williams Dies at Age 87”(bằng tiếng Anh). Billboard. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^François, Corinne (2000). Jacques Prévert, Paroles(bằng tiếng Pháp). Editions Bréal. tr. 109. ISBN 978-2-84291-702-9.
  • ^“The Coasters, One by One(bằng tiếng Anh). AllMusic. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^“Al Hirt, They’re Playing Our Song(bằng tiếng Anh). discogs.com. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^“Manfred Mann, As Is(bằng tiếng Anh). AllMusic. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^“The Jerry Lee Lewis Show”(bằng tiếng Anh). AllMusic. Truy cập 18 tháng 1 năm 2014.
  • ^“David Serero Bio”(bằng tiếng Anh). Truy cập 18 tháng 1 năm 2014. ‘David and Jermaine have recorded a unique version of french classic “Autumn Leaves” (Les Feuilles Mortes) on the album I WISH YOU LOVE…’
  • ^Cerchiari, Luca; Cugny, Laurent; Kerschbaumer, Franz (2012). Eurojazzland: Jazz and European Sources, Dynamics, and Contexts(bằng tiếng Anh). Northeastern University Press. tr. xemISBN 9781611682984.
  • ^Spitzer, Peter (2001). Jazz Theory Handbook(bằng tiếng Anh). Mel Bay Publications. tr. 81. ISBN 0786653280.
  • ^Kostka, Stefan; Payne, Dorothy; Almén, Byron (2013). Tonal harmony with an introduction to twentieth-century music(bằng tiếng Anh) . New York: McGraw-Hill. tr. 46, 238. ISBN 978-0-07-131828-0.

CÁC PHIÊN BẢN KHÁC

  • Autumn leaves là một bài hát nổi tiếng được cover rộng rãi trên toàn thế giới với nhiều phiên bản khác nhau. Bài hát gốc là Les feuilles mortes” (The dead leaves) với phần nhạc được viết bởi nhạc sĩ người Pháp lai Hungary Joseph Kosma và phần lời được viết bởi nhà thơ Jacques Prévert và tên tiếng Hungary của tác phẩm này là  “Hulló levelek” (Falling Leaves). Yves Montand (với Irène Joachim) giới thiệu bài hát “Les feuilles mortes” năm 1946 trong phim Les Portes de la Nuit. Phiên bản tiếng Nhật của ca khúc này là  Kareha (枯葉) được thể hiện bởi Nat King Cole, nằm trong album 高英男 (Hideo Kou)
  • Nhạc sĩ người Mỹ Johnny Mercer đã viết lời tiếng Anh cho bài hát này năm 1947 và Jo Stafford  là mộtt rong những người đầu tiên thể hiện phiên bản tiếng Anh với tựa đề “Autumn leaves”. Bài hát này trở thành một ca khúc nhạc pop – jazz nổi tiếng với cả hai ngôn ngữ Anh – Pháp, với cả phiên bản hát lẫn nhạc không lời.
  • ERIC CLAPTON
  • (Jazz Style)
  • Bản gốc tiếng Anh
  • Bản cover được thể hiện qua giọng hát Susan Wong
  • The falling leaves drift by the window
    The autumn leaves of red and gold
    I see your lips, the summer kisses
    The sun-burned hands I used to hold
    Since you went away the days grow long
    And soon I’ll hear old winter’s song
    But I miss you most of all my darling
    When autumn leaves start to fall
  • Dịch:Những chiếc lá rơi ngoài ô cửa
    Những chiếc lá vàng úa
    Anh nhìn thấy đôi môi em và những nụ hôn của mùa hè
    Ánh nắng sưởi ấm lên đôi tay mà em đã từng nắm
    Kể từ khi em ra đi, ngày như dài hơn
    Rồi anh sẽ nghe bản tình ca mùa đông xưa
    Nhưng em sẽ mãi là người mà anh nhớ thương nhiều nhất
    Mỗi khi lá thu bắt đầu rơi
  • EVA CASSIDY

EDITH PIAFF

DORIS DAY

ANDREA BOCELLI(ca sĩ mù) & HIS FIANCEE

Wynton Marsalis Sarah Vaughan

Ban nhac Cannonball Adderley(Thể điệu JAZZ)

Chet Baker – Paul Desmond(thể điệu JAZZ)

ROGERS WILLIAMS(solo Piano)

Sưu tầm và biên tập tại KONTUM ngày Chúa Nhật 7/9/2014

Tuchoicaudakbla Kontum

DSCN1231

 

 

 

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s