HỒN TRƯƠNG BA ,DA HÀNG THỊT

luuquangvu

HỒN TRƯƠNG BA,DA HÀNG THỊT

Lời dẫn :

“Hồn Trương Ba,Da hàng thịt ” là một truyện hư cấu trong dân gian Việt Nam.Được viết lại và hình như (?) đã được đăng trong “Nhân văn Giai Phẩm ” cùng với truyện “Con ngựa già của Chúa Trinh” trong thập niên 50 ở Miền Bắc .Giai đoạn mà tư tưởng,đòi hỏi tự do sáng tác trong văn học nghệ thuật bị chỉ trích ,cấm đoán vì đi chệch “định hướng ” văn nghệ,vì “phản động “(!!).Vụ án “Nhân Văn Giai Phẩm ” thì ta đã biết qua những nghiên cứu của Bà Thụy Khê mới đây . Nhóm chủ trương đã bị phê bình,kiểm thảo triệt để bởi những người lãnh đạo văn hóa và những nhà văn nhà thơ ăn theo để giữ “tem phiếu và sổ gạo “.Họ đã bị tù đày nhiều năm không qua một thủ tục pháp lý nào.Tù cải tạo, tù không án .

Nay sau Đổi Mới, Cở Trói họ đã được phục hồi danh dự,được trao giaei thường,được vinh danh về sự đóng góp của họ đối nền văn học,nghệ thuật của đất nước.Những người chủ trương đánh phá thì đã xanh cỏ theo quy luật tử sinh của đời người;những kẻ ăn theo thì cúi mặt làm thinh !

Truyện “Hồn Trương Ba, da hàng thịt ” đã được nhà văn,nhà thơ Lưu Quang Vũ dựng thành kịch bản trong bối cảnh mới.Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng đã chuyển thể thành phim, đã được đưa đi tham dự tại các cuộc “liên hoan phim quốc tế”.

Kịch bản cũng đã được Nhà Hát Đất Vàng(Yellow  Earth Theatre) ở Anh(Luân Đôn ) chuyển sang Anh Ngữ và trình diễn ở đây.

Lưu Quang Vũ khi “kịch hóa” truyện dân gian nầy đã viết thêm phần kết hàm chứa một thông điệp là ” Những gì đi ngược với quy luật tự nhiên của sự tiến hóa loài người sẽ trở nên kệch cởm “(không giống ai ).

Vợ chồng Lưu Quang Vũ/ Xuân Quỳnh(cũng là nhà thơ) đã bị thiệt mạng trong một tai nạn giao thông từ Hà Nội vầ Hải Phòng khi còn trẻ .

Tuw Chowi

.

Sự tích Hồn Trương Ba, da hàng thịt là một câu truyện dân gian Việt Nam kể về chuyện một người đánh cờ rất giỏi tên là Trương Ba, vì một nhầm lẫn của Nam Tào mà phải chết sớm, thương tình do ông có tài Đế Thích là một tiên cờ và cũng là người thường xuyên đánh cờ với Trương Ba đã cho ông sống lại trong thân xác của một người hàng thịt.

Bối cảnh của giai thoại được cho là ở Thôn Liêu Hạ, Xã Tân Lập, Huyện Yên Mỹ, Tỉnh Hưng Yên. Giai thoại này được Cụ Trần Quốc Chính là một nhà thư pháp và học giả uyên thâm biên soạn lại thành một cuốn sách có tên : Dấu ấn làng Đình Sơn, xuất bản 2011. Năm 2012 Đài Truyền Hình Tỉnh Hưng Yên đã tổ chức làm phóng sự để nghiên cứu khu di tích này.

Sự tích này là nguồn cảm hứng để Lưu Quang Vũ dựng nên vở kịch nổi tiếng cùng tên. Tuy nhiên ông đã viết thêm cái kết cho vở kịch của mình, một bi kịch. Vở kịch của ông mang đến một thông điệp: 

“Mọi thứ nên tuân theo quy luật của tự nhiên, mọi sự kháng cự với quy luật đều trở nên kệch cởm”.

Năm 2006, Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng cũng đã chuyển thể sự tích trên cùng với vở kịch thành phim điện ảnh, nhưng với một bối cảnh hiện đại hơn, và mang phong cách hài hước hơn.

Sơ lượC

Trương Ba là 1 người đánh cờ rất giỏi nổi tiếng là cư xử nhẹ nhàng với vợ nhưng hai vợ chồng không có một mụn con. Khác với Trương Ba, gia đình Hàng thịt là một gia đình không hạnh phúc. Hàng thịt có với vợ một người con gái. Vì không thỏa mãn điều đó nên ông thường xuyên đánh vợ mình.

Rồi một hôm, Đế Thích thấy Trương Ba đánh cờ quá hay nên ông hạ giới để chơi cùng với Trương Ba và tặng 3 nén nhang để khi nào muốn chơi cờ với ông thì cứ đốt nén nhang. Sau đó không lâu sau, Trương Ba chết thì vợ của Trương Ba rất buồn và thắp nhang cho ông. Vô tình bà thắp nén nhang mà không hay mình đã gọi Đế Thích.

Vì thương cho bạn mình mất sớm và muốn bà Trương Ba vui nên ông hứa sẽ làm Trương Ba sống. Rồi một hôm vì bất cẩn nên ông Hàng Thịt chết. Đế Thích vì không tìm được xác của Trương Ba mà lại không muốn bà Trương Ba thất vọng nên ông đã lấy xác Hàng Thịt để hồn Trương Ba nhập vào.

Trương Ba lúc này trong thân xác Hàng thịt mừng rỡ trở về với vợ. Vợ ông thay vì vui mừng lại bất ngờ, sợ hãi vì lúc này bà không nghĩ đó là Trương Ba. Sau khi nghe Trương Ba kể lại thì bà đành tin lời và vui mừng. Còn vợ Hàng thịt thì oán ức, ghen tuông cứ nằng nặc đó là chồng mình rồi cả hai bà vợ cùng nhau kiện quan.

Quan hỏi người bán thịt nhận ai là vợ, anh ta chỉ vào vợ Trương Ba và bảo vợ cũ của mình là vợ người bán thịt ở lối xóm.

Quan hỏi cách làm heo bán thịt thế nào anh ta nói không biết, hỏi đến cách đánh cờ tướng, anh ta trả lời rất thạo. Viên quan lấy làm khó xử vì hồn người này lại xác người kia, mới gọi vợ Trương Ba hỏi nhỏ xem trong khi chồng thị còn sống có làm điều gì đặc biệt không. Vợ Trương Ba thật tình kể lại việc Đế Thích xuống đánh cờ, có hứa lúc nào chồng thị chết, thì gọi đến ông sẽ cứu sống lại, nhưng rủi thị quên đi, đến khi xác chồng chết đã nát thịt rồi mới nhớ gọi đến, may có người bán thịt mới chết, ông tiên mới đem hồn Trương Ba nhập vào xác người bán thịt. Viên quan cho đòi riêng người bán thịt đến hỏi có biết Đế Thích không, anh ta trả lời y chang như vợ Trương Ba nói, nên được xử cho về nhà Trương Ba. Người vợ anh bán thịt đành phải chịu mất chồng

Lưu Quang Vũ – đời thơ yêu thương và đau xót

Buổi tọa đàm Thơ Lưu Quang Vũ tối 17/5 là nơi để người mến mộ anh nghe lại những câu ‘thơ tôi là mây trắng của đời tôi’, nhớ lại những ‘bông cúc nhỏ hoa vàng’ và ôn lại cả những ký ức xót xa, dẫu Vũ ‘chẳng muốn điệu hát buồn là kỷ niệm về tôi’.

Tọa đàm do Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phối hợp với Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace tổ chức tại Hà Nội, với sự tham gia của các nhà phê bình, đồng nghiệp, người thân và rất đông đảo người yêu thơ Lưu Quang Vũ. Sự kiện này diễn ra nhân dịp ra mắt Tuyển thơ Lưu Quang Vũ – Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi.Thơ, theo đánh giá của phần lớn các nhà nghiên cứu, chỉ xếp hàng thứ hai trong sự nghiệp ngắn ngủi nhưng nhiều thành tựu của Lưu Quang Vũ. Đỉnh cao của anh là kịch. Nhưng như nhà phê bình Lưu Khánh Thơ – em gái anh – và các bạn bè nhận xét, Vũ thực sự đam mê và đắm đuối với thơ ca. Kịch dường như là thứ nghệ thuật Lưu Quang Vũ viết để sống với cuộc đời thường nhật; còn thơ mới là thứ anh viết để sống với chính mình, với bạn bè, với tình yêu và cả những khát vọng nhân văn, cao cả.Hình ảnh

Nhà thơ Lưu Quang Vũ.

Dẫu Lưu Quang Vũ chia sẻ: “Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng / Thơ tôi là mây trắng của đời tôi”, hay tự nhận “thơ tôi viển vông, cay đắng, u buồn”, nhưng khối óc hay suy tư và trái tim nhạy cảm của tác giả Hương cây đã để lại nhiều vần thơ ám ảnh, có sức sống lâu bền.

Nhà phê bình Vũ Quần Phương nhận xét, Lưu Quang Vũ là một “hồn thơ đắm đuối” với cuộc đời, với dân tộc, với con người. Anh viết về tiếng Việt, về đất nước trong chiến tranh, về con người loạn lạc buồn hắt hiu bằng những câu thơ giản dị nhưng xót xa: “Ba đứa da vàng ngồi uống rượu / Mặt buồn như sỏi dưới hang sâu / Chúng mình không có bom nguyên tử / Chỉ có thuốc lào hút với nhau”. Vũ Quần Phương cho rằng, Vũ có cái nhìn hơi khinh bạc và giễu cợt. Nó đặc biệt có hiệu quả với kịch. Nhưng không ít nơi, ít lúc, chất giọng, cá tính này phảng phất cả vào thơ ca.

Chất thơ của Lưu Quang Vũ có nhiều tự sự, lời thơ, câu chữ rất mềm và trong sáng. Thứ hấp dẫn dài lâu với độc giả chính là chiều sâu suy tư và nhạc tính của những câu thơ. Nhà thơ Anh Ngọc nhận định: “Thơ nằm giữa văn học và âm nhạc, nên thơ cần được đọc lên. Thơ Vũ là loại thơ như thế”. Cũng theo Anh Ngọc, “Lưu Quang Vũ là nhà thơ cổ điển ngay ở lứa tuổi 20” với những vần thơ giàu tính chiêm nghiệm và một cách vô tình, giàu chất triết lý như: “Phút cuối cùng tay vẫn ở trong tay / Ta đã có những ngày vui sướng nhất / Đã uống cả men nồng và rượu chát / Đã đi qua cùng tận của con đường / Sau vô biên dẫu chỉ có vô biên: / Buồm đã tới và cánh đồng đã gặt”.

Hình ảnh

Vợ chồng Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh.

Buổi tọa đàm đặc biệt xúc động, với những khoảnh khắc cười ra nước mắt khi bạn bè và người thân của cố thi sĩ kể lại những ký ức một thời đã qua. Trong cuộc đời, Lưu Quang Vũ có nhiều cuộc tình, nhưng in đậm dấu ấn trong thơ ca là Xuân Quỳnh, người vợ thứ hai của anh, người anh đã viết tặng những câu thơ: “Khi những điều giả dối vây quanh / Bàn tay ấy chở che và gìn giữ / Biết ơn em, em từ miền gió cát / Về với anh bông cúc nhỏ hoa vàng”. Nghệ sĩ nhân dân Đào Trọng Khánh – bạn thân của Lưu Quang Vũ – kể, cuộc sống của hai thi nhân, hai con người nổi tiếng ấy nghèo lắm. Thế mới có chuyện vui mà ông nhớ lại: “Một lần, tôi đến thăm Vũ và Quỳnh thấy trên giá sách có cuốn ‘Gã khờ” của Dostoievxki. Tôi ngỏ ý mượn, Quỳnh nói ngay: ‘Ông cầm về đi, để đó, lần nào tôi cũng đọc ra ‘Gà kho”.

Còn nhà văn Đỗ Chu – cũng là một người bạn lúc sinh thời của Lưu Quang Vũ – chia sẻ: “Cuộc đời Vũ có nhiều đau xót, nhiều nỗi buồn, nhiều sự trả giá vì thơ ca. Nhưng Vũ đã được sống rất hạnh phúc, đã nhận được rất nhiều yêu thương. Giá như trời cho Vũ và Quỳnh thêm chừng 10 năm nữa, thành tựu thơ ca của hai người sẽ còn rất tỏa sáng”.

Nói đến đó, Đỗ Chu mắt đỏ hoe, nghẹn ngào: “Cảm ơn Vũ vì anh đã dạy cho chúng tôi nhiều điều. Sống trong thời đó, Vũ là người kiêu hãnh và sang trọng”.

Hà Linh
(Nguồn: vnexpress.net)

butcher_tom01


Yellow Earth Theatre present

 

by Luu Quang Vu

Directed by David K.S. Tse

Designed by Claire Lyth

Lighting by Douglas Kuhrt

(Autumn tour : 24 September – 2 November 2001)

 

“The body may belong to another, but the soul is still mine!”

butcher_kwong_ver

 

A bittersweet Vietnamese comedy of mistaken identity, The Butcher’s Skin tells the story of Truong Ba, a gentle gardener accidentally struck off the Book of Life by careless gods. Realising their mistake, the gods reincarnate his soul into the corpse of Hoi, a violent, alcoholic butcher. Truong Ba’s troubles are only just beginning…

butcher_prod01

 

By satirising authority, Luu Quang Vu has given this classic Vietnamese story a contemporary twist. With Vietnamese music and puppetry, the play will be brought to life in Yellow Earth’s inimitable style

.

Để lại lời nhắn

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.